పితృభిర్నిర్మితం పూర్వమేతదాప్యాయనం సదా। అవ్రతానామపుత్రాణాం స్త్రీణామపి నరాధిప
ఇది పితృదేవతలు ముందుగా ఏర్పాటుచేసిన పోషణ. ఇది వ్రతం లేని వారికి, కుమారులు లేని వారికి, స్త్రీలకు కూడా ఎప్పుడూ అందుబాటులో ఉంటుంది, రాజా.
తతః స్థానాగ్రతః స్థిత్వా ప్రతిగృహ్యాంబుపాత్రికాం। వాజేవాజేతి చ జపన్కుశాగ్రేణ విసర్జయేత్
తర్వాత, స్థలానికి ముందుగా నిలబడి, నీటి పాత్రను తీసుకుని, 'శుభం జరగాలి' అని జపించి, కుశ గడ్డి అంచుతో పంపించాలి.
బహిః ప్రదక్షిణం కుర్యాత్పదాన్యష్టావనువ్రజేత్। బంధువర్గేణ సహితః పుత్రభార్యాసమన్వితః
బయట మూడు ప్రదక్షిణలు చేసి, ఎనిమిది అడుగులు ముందుకు వెళ్లాలి. బంధువులతో, కుమారుడు, భార్యతో కలిసి చేయాలి.
నివృత్య ప్రణిపత్యాథ ప్రయుజ్యాగ్నిం స మంత్రవిత్। వైశ్వదేవం ప్రకుర్వీత నైత్యికం బలిమేవ చ
తిరిగి వచ్చి, నమస్కరించి, మంత్రాలతో అగ్ని ప్రज్వలించాలి. వైశ్వదేవ యజ్ఞాన్ని, నిత్య గృహబలిని చేయాలి.
తతస్తు వైశ్వదేవాంతే సభృత్యసుతబాంధవః। భుంజీతాతిథిసంయుక్తః సర్వం పితృనిషేవితం
వైశ్వదేవ యజ్ఞం ముగిసిన తరువాత, సేవకులు, కుమారులు, బంధువులతో, అతిథులతో కలిసి, పితృదేవతలకు సమర్పించిన అన్నాన్ని తినాలి.
ఏతచ్చానుపనీతోపి కుర్యాత్సర్వేషు పర్వసు। శ్రాద్ధం సాధారణం నామ సర్వకామఫలప్రదమ్। భార్యావిరహితోప్యేతత్ప్రవాసస్థోపి భక్తిమాన్
ఈ సాధారణ శ్రాద్ధాన్ని, ఉపనయనం లేని వారు కూడా అన్ని పర్వదినాల్లో చేయాలి. ఇది అన్ని కోరికలను ఫలితంగా ఇస్తుంది. భార్య లేకపోయినా, విదేశంలో ఉన్నా, భక్తితో ఉంటే చేయవచ్చు.
శూద్రోప్యమంత్రకం కుర్యాదనేన విధినా నృప। తృతీయమాభ్యుదయికం వృద్ధిశ్రాద్ధం విధీయతే
ఓ రాజా, ఈ విధానంతో శూద్రుడైనా అమాంతరక క్రియ చేయవచ్చు. మూడవది వృద్ధి శ్రాద్ధం, అది సంతోషకరమైన సందర్భాల్లో చేయాలని చెప్పబడింది.
ఉత్సవానందసంస్కారే యజ్ఞోద్వాహాదిమంగలే। మాతరః ప్రథమం పూజ్యాః పితరస్తదనంతరం
ఉత్సవాలు, ఆనందకరమైన సంస్కారాలు, యజ్ఞాలు, పెళ్లిళ్లు, శుభకార్యాల్లో మొదట తల్లులను పూజించాలి, ఆ తరువాత తండ్రులను పూజించాలి.
తతో మాతామహా రాజన్విశ్వేదవాస్తథైవ చ। ప్రదక్షిణోపచారేణ దధ్యక్షతఫలోదకైః
అంతట తరువాత, రాజా, తల్లివైపు తాతలను, అలాగే విశ్వదేవతలను కూడా, ప్రదక్షిణగా తిరుగుతూ, పెరుగు, అక్షతలు, పండ్లు, నీటితో పూజించాలి.
ప్రాఙ్ముఖో నిర్వపేత్పింణ్డాన్పూర్వాంశ్చైవ పురాతనాన్। సంపన్నమిత్యభ్యుదయే దద్యాదర్ఘం ద్వయోర్ద్వయోః
తూర్పు దిశగా చూస్తూ, పూర్వీకులకు మొదటివారినుంచి పిండాలు సమర్పించాలి. సంపద కలిగినప్పుడు, ప్రతి జంటకు వరుసగా అర్ఘ్యం ఇవ్వాలి.
యుగ్మా ద్విజాతయః పూజ్యా వస్త్రాకల్పాంబరాదిభిః। తిలకార్యం యవైః కార్యం తచ్చ సర్వానుపూర్వకం
ప్రతి జంట ద్విజులను వస్త్రాలు, తగిన బట్టలు మొదలైన వాటితో సత్కరించాలి. తిలకార్యాన్ని యవలతో చేయాలి. ఇవన్నీ క్రమంగా చేయాలి.
మంగల్యాని చ సర్వాణి వాచయేద్ద్విజపుంగవాన్। ఏవం శూద్రోపి సామాన్యం వృద్ధిశ్రాద్ధం చ సర్వదా
అన్ని శుభకార్యాలను గొప్ప బ్రాహ్మణులు చదవాలి. ఇలా, శూద్రుడైనా ఎప్పుడైనా సాధారణ శ్రాద్ధం, వృద్ధి శ్రాద్ధం చేయవచ్చు.
నమస్కారేణ మంత్రేణ కుర్యాద్దానాని వై బుధః। దానం ప్రధానం శూద్రస్య ఇత్యాహ భగవాన్ప్రభుః। దానేన సర్వకామాప్తిస్తస్య సంజాయతే యతః
వినయంగా నమస్కార మంత్రంతో దానం చేయాలి. శూద్రునికి దానం ముఖ్యమైనదని భగవంతుడు చెప్పాడు. ఎందుకంటే దానం వల్ల అతనికి అన్నీ కోరికలు తీరుతాయి.
పులస్త్య ఉవాచ। ఏకోద్దిష్టం తతో వక్ష్యే యదుక్తం బ్రహ్మణా పురా। మృతే పుత్రైర్యథాకార్యమాశౌచం చ పితుర్యది
పులస్త్యుడు ఇలా చెప్పాడు: ఇప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు ముందుగా చెప్పిన ఏకోద్దిష్ట కర్మను వివరంగా చెబుతాను. తండ్రి మరణించినప్పుడు కుమారులు ఏం చేయాలో, అపవిత్రత నియమాలు ఏమిటో చెబుతాను.
దశాహం శావమాశౌచం బ్రాహ్మణస్య విధీయతే। క్షత్రియేషు దశ ద్వే చ పక్షం వైశ్యేషు చైవ హి
బ్రాహ్మణులకు మరణం వల్ల వచ్చే అపవిత్రత పది రోజులు ఉంటుంది. క్షత్రియులకు పన్నెండు రోజులు, వైశ్యులకు పది నాలుగు రోజులు (పక్షం) ఉంటుంది.
శూద్రేషు మాసమాశౌచం సపిండేషు విధీయతే। నైశమాచూడమాశౌచం త్రిరాత్రం పరతః స్మృతమ్
శూద్రులకు సమీప బంధువుల మరణంలో అపవిత్రత నెలరోజులు ఉంటుంది. దూరపు బంధువులకు మూడు రాత్రులు మాత్రమే అపవిత్రతగా చెప్పబడింది.
జననేప్యేవమేవ స్యాత్సర్వవర్ణేషు సర్వదా। అస్థిసంచయనాదూర్ధ్వమఙ్గస్పర్శో విధీయతే
పుట్టినప్పుడు కూడా ఇదే విధంగా అన్ని వర్ణాలకు ఎప్పుడూ వర్తిస్తుంది. ఎముకలు సేకరించిన తరువాత శరీరాన్ని తాకవచ్చు.
ప్రేతాయ పిండదానం తు ద్వాదశాహం సమాచరేత్। పాథేయం తస్య తత్ప్రోక్తం యతః ప్రీతికరం మహత్
ప్రేతునికి పిండప్రదానం పన్నెండు రోజులు చేయాలి. దీనిని పాథేయం అంటారు, ఎందుకంటే ఇది ప్రేతునికి ఎంతో సంతృప్తిని ఇస్తుంది.
యస్మాత్ప్రేతపురం ప్రేతో ద్వాదశాహేన నీయతే। గృహే పుత్రకలత్రం చ ద్వాదశాహం ప్రపశ్యతి
ఎందుకంటే ప్రేతుడు పన్నెండు రోజుల్లో ప్రేతలోకానికి తీసుకెళ్లబడతాడు. ఆ కాలంలో తన కుమారులను, భార్యను ఇంట్లో చూస్తూ ఉంటాడు.
తస్మాన్నిధేయమాకాశే దశరాత్రం పయస్తథా। సర్వదాహోపశాంత్యర్థమధ్వశ్రమవినాశనమ్
అందువల్ల, పది రాత్రులు ఆకాశంలో పాలను ఉంచాలి. ఇది అంత్యక్రియల వేడిని తగ్గించడానికి, ప్రయాణం వల్ల కలిగే అలసటను పోగొట్టడానికి చేయాలి.
తతస్త్వేకాదశాహేపి ద్విజానేకాదశైవ తు। గోత్రాదిసూతకాంతే చ భోజయేన్మనుజో ద్విజాన్
తర్వాత పదకొండవ రోజున పదకొండు మంది బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టాలి. గోత్రాది అపవిత్రత ముగిసిన తరువాత కూడా బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టాలి.
ద్వితీయేహ్ని పునస్తద్వదేకోద్దిష్టం సమాచరేత్। నావాహనాగ్నౌకరణం దైవహీనం విధానతః
రెండవ రోజున కూడా అలాగే ఏకోద్దిష్ట కర్మ చేయాలి. దేవతలను ఆహ్వానించకూడదు, అగ్నికార్యాలు చేయకూడదు, నియమం ప్రకారం చేయాలి.
ఏకం పవిత్రమేకోర్ఘ ఏకః పిండో విధీయతే। ఉపతిష్ఠతామితి వదేద్దేయం పశ్చాత్తిలోదకం
ఒక పవిత్ర ఆసనం, ఒక అర్ఘ్యం, ఒక పిండం సమర్పించాలి. 'వచ్చి స్వీకరించండి' అని చెప్పాలి. తరువాత తిలంతో కలిపిన నీరు ఇవ్వాలి.
స్వాస్తి బ్రూయాద్విప్రకరే విసర్గే చాభిరమ్యతామ్। శేషం పూర్వవదత్రాపి కార్యం వేదవిదో విదుః
ముగింపు సమయంలో, పంపించేటప్పుడు 'శుభం కలగాలి' అని చెప్పాలి. మిగతా విధానం కూడా ఇక్కడ వేదపండితులు చెప్పినట్టు ముందే చెప్పిన విధంగానే చేయాలి.
అనేన విధినా సర్వమనుమాసం సమాచరేత్। సూతకాంతే ద్వితీయేహ్ని శయ్యాం దద్యాద్విలక్షణామ్
ఈ విధంగా నెల రోజుల పాటు అన్ని కర్మలు చేయాలి. శుద్ధి కాలం ముగిసిన రెండవ రోజున కొత్త మంచాన్ని ఇవ్వాలి.
కాంచనం పురుషం తద్వత్ఫలవస్త్రసమన్వితమ్। ప్రపూజ్య ద్విజదాంపత్యం నానాభరణభూషితమ్
పండ్లు, వస్త్రాలు అలంకరించిన బంగారు పురుషుని, వివిధ ఆభరణాలతో అలంకరించిన బ్రాహ్మణ దంపతులకు గౌరవంగా సమర్పించాలి.
ఉపవేశ్య తు శయ్యాయాం మధుపర్కం తతో దదేత్। రజతస్య తు పాత్రేణ దధిదుగ్ధసమన్వితమ్
వారిని మంచంపై కూర్చోబెట్టి, వెండి పాత్రలో పెరుగు, పాలు కలిపిన మధుపర్కాన్ని ఇవ్వాలి.
అస్థిలాలాటికం గృహ్య సూక్ష్మం కృత్వా విమిశ్రయేత్। పాయయేదిద్వజదాంపత్యం పితృభక్త్యా సమన్వితః
నెత్తిపై ఉన్న చిన్న ఎముకను తీసుకొని, బాగా పొడి చేసి కలిపి, బ్రాహ్మణ దంపతులకు పితృభక్తితో తాగించాలి.
ఏష ఏవ విధిర్దృష్టః పార్వతీయైర్ద్విజోతమైః। తేన దుష్టా తు సా శయ్యా న గ్రాహ్యా ద్విజసత్తమైః
పార్వతీయ సంప్రదాయంలోని ఉత్తమ బ్రాహ్మణులు ఈ విధానాన్ని చెప్పారు. అందువల్ల అపవిత్రమైన మంచాన్ని మంచి బ్రాహ్మణులు స్వీకరించకూడదు.
గృహీతాయాం తు తస్యాం హి పునః సంస్కారమర్హతి। వేదే చైవ పురాణే చ శయ్యా సర్వత్ర గర్హితా
అలాంటి మంచాన్ని తీసుకుంటే మళ్లీ శుద్ధి చేయాలి. వేదాల్లో, పురాణాల్లో అలాంటి మంచం ఎక్కడైనా నిందించబడింది.