తేషాం పాపశతైర్దోషైర్దేహో మే కలుషీ కృతః । కథం యాస్యతి మే దేవ పాతకం గరుడధ్వజ
వారి వందలాది పాపాల వల్ల నా శరీరం మలినమైంది. గరుడధ్వజా! నా పాపం ఎలా పోతుంది చెప్పు.
ప్రాచీమాధవ ఉవాచ-। కథయామి న సందేహో మా పుత్రి రోదనంకురు । శ్యామోవటస్తు మే స్థానం ప్రాచీదేవీ మమాగ్రతః
తూర్పు మాధవుడు ఇలా అన్నాడు — నేను చెప్పుతాను, సందేహించకు నా కుమార్తె, ఏడవవద్దు. శ్యామవటమే నా నివాసం, తూర్పు దేవీ నా ఎదుట నిలబడినది.
వహతే బ్రహ్మతనయా దృష్ట్వాగ్రే చ సురేశ్వరీమ్ । స్నానం కురుష్వ నిత్యం త్వం త్వత్ర పూతా భవిష్యసి
బ్రహ్మ కుమార్తె అక్కడ ప్రవహిస్తుంది, దేవతల రాణి ముందుగా కనిపిస్తుంది. నువ్వు అక్కడ ప్రతిరోజూ స్నానం చేయు, అప్పుడు పవిత్రురాలవుతావు.
యత్ర బ్రహ్మసుతా ప్రాచీ తత్రాహం నాత్ర సంశయః । తీర్థకోటిశతైర్యుక్తః సురైః సహ వసామ్యహమ్
ఎక్కడ తూర్పు బ్రహ్మ కుమార్తె ఉంటుందో, అక్కడ నేనూ ఉన్నాను — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. అక్కడ కోటి కోట్లు తీర్థాలతో దేవతలతో కలిసి నేను నివసిస్తున్నాను.
పవిత్రం మత్ప్రియం స్థానం హత్యాకోటివినాశనమ్ । సంతుష్టేన మయా దత్తం యస్మాత్ప్రాణాధికాసి మే
ఆ స్థలం నాకు ఎంతో ఇష్టమైనది, పవిత్రమైనది, కోటి హత్యల పాపాలను నాశనం చేసేది. నీవు నాకు ప్రాణాలకన్నా ప్రియమైనవాడవు కాబట్టి సంతోషంతో దానిని నీకు ఇచ్చాను.
తీర్థకోటిసహస్రాణి నిత్యం తిష్ఠంతి జాహ్నవి । ప్రాచీసరస్వతీ తోయే సర్వదైవ మమాజ్ఞయా
జాహ్నవీ! నా ఆజ్ఞతో తూర్పు సరస్వతీ నీటిలో లక్షలాది కోటి తీర్థాలు ఎప్పుడూ ఉంటాయి.
బ్రహ్మవధాత్సురాపానాత్గోధవాద్వృషలీవధాత్ । బ్రహ్మస్వహరణాదేవ మాతాపిత్రోస్త్వపూజనాత్
బ్రహ్మహత్య, మద్యం సేవ, ఆవును చంపడం, చండాలుడిని చంపడం, బ్రాహ్మణ సంపదను దోచుకోవడం, తల్లిదండ్రులను గౌరవించకపోవడం —
చక్రియానాద్గురుద్రోహాదభక్ష్యస్య చ భక్షణాత్ । సర్వపాపస్య కరణాత్ప్రాచీ బ్రహ్మసుతా సుతే
విధులు చేయకపోవడం, గురువుకు ద్రోహం చేయడం, నిషిద్ధమైన ఆహారం తినడం, అన్ని రకాల పాపాలు చేయడం — బ్రహ్మ కుమార్తె!
వ్యపోహయతి పాపాని సకృత్స్నానేన మేఽగ్రతః । కురు స్నానం సరిచ్ఛ్రేష్ఠే విపాపా త్వం భవిష్యసి
నా ఎదుట తూర్పు బ్రహ్మ కుమార్తె దగ్గర ఒక్కసారి స్నానం చేస్తే పాపాలు పోతాయి. నదులలో శ్రేష్ఠమైన నువ్వు అక్కడ స్నానం చేయు, పాపరహితురాలవుతావు.
జాహ్నవ్యువాచ- నాహం శక్నోమి దేవేశ ఆగంతుం నిత్యమేవ హి । కథం నశ్యంతి పాపాని కథయస్వేహ మాధవ
జాహ్నవీ ఇలా అన్నది — దేవతల అధిపతీ! నేను ఎప్పుడూ ఇక్కడికి రావడం నాకు సాధ్యపడదు. ఇక్కడ పాపాలు ఎలా నశిస్తాయో చెప్పు మాధవా.
ప్రాచీమాధవ ఉవాచ- న శక్నోషి యదాగంతుం నిత్యమేవ హి జాహ్నవి । తదాన్యత్సంప్రవక్ష్యామి యస్మాన్మత్పాదసంభవా
తూర్పు మాధవుడు ఇలా అన్నాడు — జాహ్నవీ! నువ్వు ఎప్పుడూ ఇక్కడికి రాలేకపోతే, మరో మార్గాన్ని చెబుతాను. ఎందుకంటే నువ్వు నా పాదాల నుంచి ఉద్భవించావు.
సరస్వత్యధికా యా చ తీర్థకోటిశతాధికా । మఖకోట్యధికా వాపి వ్రతదానాధికా చ యా
సరస్వతిని మించేది, కోటి కోట్లు తీర్థాలను మించేది, కోటి యజ్ఞాలను మించేది, వ్రతాలు, దానాలు అన్నింటిని మించేది —
జపహోమాధికా యా చ చతుర్వర్గఫలప్రదా । సాంఖ్యయోగాధికా యా చ త్రిస్పృశా క్రియతాం శుభా
జపం, హోమం కన్నా గొప్పది, చతుర్విధ ఫలితాలను ప్రసాదించేది, సాంఖ్యయోగాన్ని మించేది — ఆ శుభమైన త్రిస్పృశాను చేయాలి.
యస్మిన్మాసే సమాయాతి సితా చ యది వాసితా । కర్తవ్యా సా సరిచ్ఛ్రేష్ఠే కృతే పాపాత్ప్రముచ్యతే
ఏ నెలలో శుక్ల పక్షం వస్తుందో, అది ఉన్నప్పుడు నదులలో శ్రేష్ఠమైనదానిలో త్రిస్పృశా చేయాలి. అలా చేస్తే పాపాలు పోతాయి.
జాహ్నవ్యువాచ-। కీదృశీ త్రిస్పృశా దేవ మమాఖ్యాహి సుమాధవ । ఈదృశో మహిమా యస్యాస్త్వయా ప్రోక్తో మమాధునా
జాహ్నవీ ఇలా అడిగింది — మాధవా! త్రిస్పృశా అంటే ఏమిటో నాకు వివరించు. నీవు ఇప్పుడే దాని గొప్పతనాన్ని వివరించావు.
దశమ్యేకాదశీభద్రా దినైకస్మిన్యదా భవేత్ । త్రిస్పృశా సా భవేద్దేవ వాన్యథా వద మే ప్రభో
ఒకే రోజున దశమి, ఏకాదశి కలిసినప్పుడు అది త్రిస్పృశా అవుతుంది, ప్రభో! లేకపోతే ఇంకేమైనా ఉంటే చెప్పు.
కృష్ణ ఉవాచ-। ఆసురీ త్రిస్పృశా దేవీ యా త్వయా పరికీర్తితా । వర్జనీయా ప్రయత్నేన వృత్తిహీనో యథా పతిః
కృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు — అసుర స్వభావమున్న త్రిస్పృశ అనే దేవతను నీవు చెప్పినట్టు, ఎంత జాగ్రత్తగా తప్పుకోవాలో, మంచితనం కోల్పోయిన భర్తను ఎలా దూరంగా ఉంచాలో అలా తప్పుకోవాలి.
అసురాణాం తు సా ప్రోక్తా ఆయుర్బలవినాశినీ । వర్జనీయా ప్రయత్నేన యథా నారీ రజస్వలా
అసురులలో ఆమె ఆయుష్షు, బలాన్ని నాశనం చేసేవాడిగా చెప్పబడింది. ఆమెను ఎంత జాగ్రత్తగా దూరంగా ఉంచాలో, ఒక స్త్రీ రజస్వలగా ఉన్నప్పుడు దూరంగా ఉండాలో అలా తప్పుకోవాలి.
స్వజాతిం చ పరిత్యజ్య యా గతాధమజాతిషు । సైవ త్యాజ్యం విశేషేణ దశమీయుక్తం హి మద్దినమ్
తన కులాన్ని వదిలి, తక్కువ కులాల్లో కలిసిపోయేవారిని, ముఖ్యంగా నా దినమైన దశమి కలిసిన రోజున, ప్రత్యేకంగా దూరంగా ఉంచాలి.
యథా రజస్వలాసంగాద్దూష్యంతే జ్ఞానవర్జితాః । తథైవ దశమీయుక్తం మద్దినం దూషితం నృణామ్
రజస్వలతో కలిసినవారు జ్ఞానం కోల్పోయినట్టు అపవిత్రమవుతారు. అలాగే, దశమి కలిసిన నా దినాన్ని పాటిస్తే అది కూడా అపవిత్రమవుతుంది.
హత్యాయుతశతం హంతి త్రిస్పృశా సముపోషితా । ఏకాదశీ ద్వాదశీ చ రాత్రిశేషే త్రయోదశీ
త్రిస్పృశను ఉపవాసంగా ఆచరిస్తే, పది వేల హత్యల పాపం పోతుంది. అలాగే, ఏకాదశి, ద్వాదశి, రాత్రి మిగిలిన త్రయోదశి కూడా కలవచ్చు.
త్రిస్పృశా సా తు విజ్ఞేయా దశమీసహితా న హి । కృత్వాపరాధం ముచ్యేత ప్రాయశ్చిత్తే కృతే నరః
త్రిస్పృశ అనేది దశమి కలిసినప్పుడే గుర్తించాలి, వేరేలా కాదు. తప్పు జరిగితే, ప్రాయశ్చిత్తం చేస్తే తప్పించుకోవచ్చు.
దశమీవేధజం దోషం న క్షమామి సురాపగే । భుక్తం హాలాహలం తేన విషస్య భక్షణం కృతమ్
దశమి కలిసిన దోషాన్ని నేను ఎప్పుడూ క్షమించను, ఓ గంగాదేవీ! దాన్ని ఆచరించడం హాలాహల విషం తినటంతో సమానం.
దశమీమిశ్రితం యేన కృతమేకాదశీవ్రతమ్ । ఇతి మత్వా న కర్త్తవ్యం మద్దినం దశమీయుతమ్ 6.34.
ఎవరైనా దశమి కలిసిన ఏకాదశి వ్రతాన్ని చేస్తే, నా దినమైన దశమి కలిసిన రోజున వ్రతం చేయకూడదు అని తెలుసుకోవాలి.
జన్మకోటికృతంపుణ్యం సంతానం యాతి సంక్షయమ్ । పాతయేత్స్వకులం స్వర్గాన్నయతే రౌరవాదికమ్
కోటిరెట్లు జన్మల్లో సంపాదించిన పుణ్యం నశిస్తుంది. తన వంశాన్ని పతనం చేస్తుంది, స్వర్గం నుంచి రౌరవాది నరకాలకు తీసుకెళ్తుంది.
స్వదేహం శోధయిత్వా తు కర్త్తవ్యో మమ వాసరః । వృద్ధౌ త్యాజ్యా వినా వేధాచ్ఛ్రవణాదిషు సంయుతా
తన శరీరాన్ని శుద్ధి చేసుకుని నా దినాన్ని ఆచరించాలి. వృద్ధి ఉన్నప్పుడు, శ్రవణాది యోగాలు లేకపోతే వదిలేయాలి.
జన్మపుణ్యం క్షయం యాతి ఏకాదశ్యుపవాసినామ్ । సంవృద్ధౌ తు విశేషేణ సందేహే సముపస్థితే
ఏకాదశి ఉపవాసం చేసే వారికి జన్మపుణ్యం తగ్గిపోతుంది. ముఖ్యంగా వృద్ధి ఉన్నప్పుడు, సందేహం వచ్చినప్పుడు మరింత జాగ్రత్త.
మమాజ్ఞయా చ కర్త్తవ్యా ద్వాదశీవల్లభా మమ
నా ఆజ్ఞతో ద్వాదశి, నాకు ప్రియమైనది, తప్పక ఆచరించాలి.
జాహ్నవ్యువాచ- కరిష్యేఽహం జగన్నాథ త్రిస్పృశాం వచనాత్తవ । సర్వపాపవినిర్ముక్తా భవిష్యామి తవాజ్ఞయా
జాహ్నవీ ఇలా చెప్పింది — ఓ జగన్నాథా! నీ మాట ప్రకారం త్రిస్పృశను ఆచరిస్తాను. నీ ఆజ్ఞతో అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి పొందుతాను.
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ- స్వస్థానం గచ్ఛ భద్రం తే న భీః కార్యా కదాచన । తవ దేవి సరిచ్ఛ్రేష్ఠే న పాపం సంక్రమిష్యతి
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు — నీ స్థలానికి వెళ్ళు, మంగళం కలుగుగాక. నీకు ఎప్పుడూ భయం అవసరం లేదు. ఓ దేవతా, నదులలో శ్రేష్ఠమైనవాడా, నీకు ఎలాంటి పాపం అంటదు.