దక్షిణాగ్నౌ ప్రణీతేన స ఏవాగ్నిర్ద్విజోత్తమః। యజ్ఞోపవీతాన్నిర్వర్త్య తతః పర్యుక్షణాదికమ్
దక్షిణ అగ్నిని సరిగా ప్రతిష్ఠించి, ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు యజ్ఞోపవీతంతో కర్మలు పూర్తిచేసి, తరువాత పర్యుక్షణాది కార్యాలు చేయాలి.
ప్రాచీనావీతినా కార్యమేతత్సర్వం విజానతా। లబ్ధ్వా తస్మాద్విశేషేణ పిండాన్కుర్వీత చోదకం౧౦౦ 1.9.
ప్రాచీనావీత స్థితిని తెలిసినవాడు ఈ కార్యమంతా చేయాలి; ప్రత్యేకంగా పిండాలు, నీరు సిద్ధం చేసుకుని, వాటిని సమర్పించాలి.
దద్యాదుదకపాత్రైస్తు సలిలం సవ్యపాణినా। దద్యాత్సర్వం ప్రయత్నేన దమయుక్తో విమత్సరః
నీటి పాత్రలతో, ఎడమ చేతితో నీరు సమర్పించాలి; అన్ని కార్యాలు శ్రద్ధగా, మనస్సు నియంత్రణతో, అసూయ లేకుండా చేయాలి.
విధాయ రేఖాం యత్నేన నిర్వపేదవనేజనం। దక్షిణాభిముఖః కుర్యాత్తతో దర్భాన్నిధాయ వై
జాగ్రత్తగా గీత వేసి, పితృదేవతలకు నైవేద్యాన్ని ఉంచాలి; దక్షిణదిశను చూసి, దర్భను సరిగా పరచాలి.
నిధాయ పిండమేకైకం సర్వం దర్భోపరిక్రమాత్। నిర్వపేదథ దర్భేషు నామగోత్రానుకీర్తనైః
ప్రతి పిండాన్ని దర్భపై ఉంచి, వాటిని ప్రదక్షిణగా తిరిగి, పేర్లు, గోత్రాలు పలుకుతూ పిండాలను సమర్పించాలి.
తేషు దర్భేషు తం హస్తం విమృజ్యాల్లేపభాగినాం। తథైవ చ జపం కుర్యాత్పునః ప్రత్యవనేజనమ్
ఆ దర్భలపై చేతిని తుడిచి, పిండాలను స్వీకరించేవారికి అర్పించాలి; అలాగే మంత్రాన్ని జపించి, మళ్ళీ శుద్ధి చేయాలి.
జలయుక్తం నమస్కృత్య గంధధూపార్చనాదిభిః। ఏవమావాహ్య తత్సర్వం వేదమంత్రైర్యథోదితైః
నీరు సమర్పించి, గంధం, ధూపం, పూజాదులతో పూజించి, వేద మంత్రాలతో వారిని ఆహ్వానించాలి.
ఏకాగ్నరేకఏవాద్భిర్నిర్వపేద్దర్వికాం తథా। తతః కృత్వా నరో దద్యాత్పితృభ్యస్తు కుశాన్బుధః
ఒక అగ్ని, ఒక నీటి పాత్రతో పిండాలను సమర్పించాలి; తరువాత జ్ఞానులు పితృదేవతలకు కుశ గడ్డి సమర్పించాలి.
తతః పిండాదికం కుర్యాదావాహనవిసర్జనమ్। తతో గృహీత్వా పిండేభ్యో మాత్రాః సర్వాః క్రమేణ తు
తర్వాత పిండాలకు ఆహ్వానం, విసర్జన చేయాలి; తరువాత పిండాల నుండి భాగాలను క్రమంగా తీసుకోవాలి.
తానేవ విప్రాన్ప్రథమమాశయిత్వా చ మానవః। వర్ణయన్భోజయేదన్నమిష్టం పూర్తం చ సర్వదా
ముందుగా బ్రాహ్మణులను కూర్చోబెట్టి, వారిని స్తుతిస్తూ, ఇష్టపూర్తి కోసం అన్నాన్ని ఎప్పుడూ సమర్పించాలి.
వర్జయేత్క్రోధపరతాం స్మరన్నారాయణం హరిమ్। తృప్తాన్జ్ఞాత్వా పునః కుర్యాద్వికిరం సార్వవర్ణికం
కోపానికి లోనయ్యే వారిని దూరంగా ఉంచి, నారాయణ హరిని స్మరిస్తూ, పితృదేవతలు తృప్తి చెందిన తర్వాత, మళ్ళీ అన్ని వర్ణాలకు విసర్జన చేయాలి.
విధృత్య సోదకం త్వన్నం సతిలం ప్రక్షిపేద్భువి। ఆచాంతేషు పునర్దద్యాజ్జలం పుష్పాక్షతోదకమ్
నీరు, నువ్వులు కలిపిన అన్నాన్ని భూమిపై చల్లి, బ్రాహ్మణులు భోజనం చేసిన తర్వాత, మళ్ళీ పుష్పాలు, అక్షతలతో నీరు సమర్పించాలి.
స్వధావాచనకం సర్వం పిండోపరి సమాచరేత్। దేవాద్యంతం ప్రకుర్వీత శ్రాద్ధనాశోన్యథా భవేత్
ప్రతి పిండంపై స్వధా మంత్రాన్ని పఠించాలి; ప్రారంభం నుండి అంతం వరకు అన్ని కర్మలు చేయాలి, లేనిచో శ్రాద్ధం ఫలించదు.
విసృజ్య విప్రాన్ప్రణతస్తేషాం కృత్వా ప్రదక్షిణమ్। దక్షిణాందిశమాకాంక్షన్పితౄనుద్దిశ్య మానవః
బ్రాహ్మణులను వీడిపోయి, వారికి నమస్కరించి, ప్రదక్షిణగా తిరిగి, దక్షిణదిశను చూస్తూ పితృదేవతలను స్మరించాలి.
దాతారో నోభివర్ద్ధంతాం వేదాః సన్తతిరేవ చ। శ్రద్ధా చ నో మా వ్యగమద్బహుదేయం చ నోస్త్వితి
మన దాతలు పెరిగిపోవాలి, వేదాలు, మన వంశం ఎప్పుడూ కొనసాగాలి. మన విశ్వాసం తగ్గకూడదు, మనకు ఎప్పుడూ ఎక్కువగా ఇవ్వడానికి ఉండాలి.
అన్నం చ నో బహుభవేదతిథీంశ్చ లభేమహి। యాచితారశ్చ నః సంతు మా చ యాచిష్మ కంచన
మనకు అన్నం సమృద్ధిగా ఉండాలి, అతిథులు రావాలి. మన దగ్గర అడిగేవారు ఉండాలి, మనం ఎప్పుడూ ఎవరి దగ్గరైనా అడగకూడదు.
ఏతదగ్నిమతః ప్రోక్తమన్వాహార్యం తు పార్వణం। యథేందుసంక్షయే తద్వదన్యత్రాపి నిగద్యతే
ఇది అగ్నిమతుడు చెప్పిన అన్వాహార్య నియమం. చంద్రుడు తగ్గే సమయంలో ఎలా చేస్తారో, అలాగే ఇంకెక్కడైనా ఇదే విధంగా చేయాలి.
పిండాంస్తు గోజవిప్రేభ్యో దద్యాదగ్నౌ జలేపి వా। వప్రాంతే వాథ వికిరేదాపోభిరథ వాపయేత్
పిండాలను గోవులకు, బ్రాహ్మణులకు, అగ్నిలో, లేక నీటిలో సమర్పించాలి. లేక పొలిమేరలో చల్లాలి, లేదా నీటితో కలిపి వేసేయాలి.
పత్నీం తు మధ్యమం పిండం ప్రాశయేద్వినయాన్వితామ్। ఆధత్త పితరో గర్భం పుత్రసంతానవర్ద్ధనం
మధ్య పిండాన్ని వినయంతో భార్య తినాలి. అప్పుడు పితృదేవతలు ఆమెలో సంతాన వృద్ధికి గర్భాన్ని ఉంచుతారు.
తావన్నిర్వాపణం తిష్ఠేద్యావద్విప్రా విసర్జితాః। వైశ్వదేవం తతః కుర్యాన్నివృత్తః పితృకర్మణః
బ్రాహ్మణులు వెళ్లిపోయే వరకు ఆ నివేదన అక్కడే ఉండాలి. పితృకర్మ పూర్తయిన తర్వాత వైశ్వదేవం చేయాలి.
ఇష్టైః సహ తతః శాంతో భుంజీత పితృసేవితమ్। పునర్భోజనమధ్వానం యానమాయాసమైథునమ్
ఆతిథ్యాన్ని పొందినవారితో కలసి, శాంతిగా పితృదేవతలకు సమర్పించిన భోజనం చేయాలి. తర్వాత మళ్లీ భోజనం చేయవచ్చు, ప్రయాణం చేయవచ్చు, శ్రమించవచ్చు లేదా సంయోగం చేయవచ్చు.
శ్రాద్ధకృచ్ఛ్రాద్ధభుగ్యో వా సర్వమేతద్వివర్జయేత్। స్వాధ్యాయం కలహం చైవ దివాస్వప్నం చ సర్వదా
శ్రాద్ధం చేసినవారు లేదా శ్రాద్ధ భోజనం చేసినవారు ఇవన్నీ ఎప్పుడూ నివారించాలి: రెండోసారి భోజనం, ప్రయాణం, శ్రమ, సంయోగం, పఠనం, గొడవ, పగలు నిద్ర.
అనేన విధినా శ్రాద్ధం త్రివర్గస్యేహ నిర్వపేత్। కన్యా కుంభ వృషస్థేర్కే కృష్ణపక్షేషు సర్వదా
ఈ విధంగా, ధర్మార్థకామాలకు శ్రాద్ధం ఎల్లప్పుడూ చేయాలి. కన్య, కుంభ, వృషభ, లేదా నక్షత్రాల రాశుల్లో, కృష్ణపక్షంలో చేయాలి.
యత్రయత్ర ప్రదాతవ్యం సపిండీకరణాత్మకమ్। తత్రానేన విధానేన దేయమగ్నిమతా సదా
ఎక్కడెక్కడ సపిండీకరణ కోసం నివేదన చేయాలో, అక్కడ అగ్నికర్మలు తెలిసినవారు ఈ విధంగా ఎప్పుడూ సమర్పించాలి.
అతః పరం ప్రవక్ష్యామి బ్రహ్మణా యదుదీరితమ్। శ్రాద్ధం సాధారణం నామ భుక్తిముక్తిఫలప్రదమ్
ఇప్పుడే నేను బ్రహ్మదేవుడు చెప్పిన సాధారణ శ్రాద్ధాన్ని వివరించబోతున్నాను. ఇది భోగమూ, మోక్షమూ ఇస్తుంది.
అయనే విషువే చైవ అమావస్యార్కసంక్రమే। అమావస్యాష్టకా కృష్ణపక్ష పంచదశీషు చ
అయనాలలో, విషువత్కాలంలో, అమావాస్య, సూర్యుడు రాశిలో ప్రవేశించే సమయంలో, అమావాస్యాష్టకా, కృష్ణపక్ష పండుగ రోజుల్లో ఈ శ్రాద్ధం చేయాలి.
ఆర్ద్రా మఘా రోహిణీషు ద్రవ్యబ్రాహ్మణసంగమే। గజచ్ఛాయావ్యతీపాతే విష్టివైధృతివాసరే
ఆర్ద్ర, మఘ, రోహిణి నక్షత్రాల్లో, ధనం, బ్రాహ్మణులు కలిసినప్పుడు, గజఛాయ, వ్యతీపాత, విశ్టి, వైధృతి రోజులలో కూడా శ్రాద్ధం చేయాలి.
వైశాఖస్య తృతీయాయాం నవమీకార్తికస్య చ। పంచదశీ తు మాఘస్య నభస్యే చ త్రయోదశీ
వైశాఖ మాసంలో మూడవ రోజు, కార్తీక మాసంలో తొమ్మిదవ రోజు, మాఘ మాసంలో పదిహేడవ రోజు, నభస్య మాసంలో పదమూడవ రోజు శ్రాద్ధం చేయాలి.
యుగాదయః స్మృతా హ్యేతాః పితౄపక్షోపకారికాః। తథా మన్వంతరాదౌ చ దేయం శ్రాద్ధం విజానతా
యుగాల ప్రారంభాలు పితృదేవతలకు మేలు చేసే రోజులు. అలాగే మన్వంతర ప్రారంభంలో కూడా జ్ఞానులు శ్రాద్ధం చేయాలి.
అశ్వయుఙ్నవమీ చైవ ద్వాదశీ కార్తికే తథా। తృతీయా చైత్రమాసస్య తథా భాద్రపదస్య చ
అశ్వయుజ మాసంలో తొమ్మిదవ రోజు, కార్తీక మాసంలో పన్నెండవ రోజు, చైత్రమాసంలో మూడవ రోజు, భాద్రపద మాసంలో కూడా మూడవ రోజు శ్రాద్ధం చేయాలి.