అక్షయాస్తస్యలోకాః స్యుః సర్వకామగమాస్తథా । ఉపవాసం చ దీక్షాం చ అభిషేకం చ వాసవ
వారి లోకాలు ఎప్పటికీ నశించవు, అన్ని కోరికలు నెరవేరతాయి. ఉపవాసం, దీక్ష, అభిషేకం చేసినవారికీ ఇదే వర్తిస్తుంది, ఓ ఇంద్రా!
కృత్వా ద్వాదశవర్షాణి వీరస్థానాద్విశిష్యతే । పావనం చరతే ధర్మం స్వర్గలోకే మహీయతే
పన్నెండు సంవత్సరాలు వీటిని ఆచరించినవారు, వీరస్థానాన్ని మించి, పవిత్రమైన ధర్మాన్ని ఆచరిస్తారు. వారు స్వర్గలోకంలో ఘనత పొందుతారు.
బృహస్పతిమతం పుణ్యం యే పఠంతి ద్విజోత్తమాః । తేషాం చత్వారి వర్ద్ధంతే ఆయుర్విద్యాయశోబలమ్
బృహస్పతి చెప్పిన పుణ్యశాస్త్రాన్ని చదివే ఉత్తమ ద్విజులకు ఆయువు, విద్య, యశస్సు, బలము — ఈ నాలుగు పెరుగుతాయి.
నారద ఉవాచ- ఇతీంద్రాయ బృహస్పతిప్రణీతం ధర్మశాస్త్రకమ్ । మహ్యం భక్తాయ సంప్రోక్తం మహేశేనాఖిలం నృప
నారదుడు చెప్పాడు — ఓ రాజా! బృహస్పతి రచించిన ఈ ధర్మశాస్త్రాన్ని మహేశ్వరుడు నాకు, భక్తుడైన నాకు, పూర్తిగా వివరించాడు.
నారద ఉవాచ- త్రిస్పృశాఖ్యం వ్రతం బ్రూహి సర్వేశ్వర విశేషతః । యచ్ఛ్రుత్వా ముచ్యతే లోకః కర్మబంధనతః క్షణాత్
నారదుడు చెప్పాడు — ఓ సర్వేశ్వరా! త్రిస్పృశ అనే వ్రతాన్ని విశేషంగా వివరించండి. దాన్ని వినగానే లోకానికి కర్మబంధం క్షణంలోనే తొలగిపోతుంది.
మహాదేవ ఉవాచ- సర్వపాపౌఘశమనం మహాదుఃఖవినాశనమ్ । శృణు కృష్ణావతారం త్వం త్రిస్పృశాఖ్యం మహావ్రతమ్
మహాదేవుడు చెప్పాడు — అన్ని పాపాలను తొలగించే, మహా దుఃఖాన్ని నశింపజేసే, కృష్ణావతారమైన త్రిస్పృశ అనే మహావ్రతాన్ని విను.
కామదం సస్పృహాణాం తు నిస్పృహాణాం తు మోక్షదమ్ । త్రిస్పృశాఖ్యం వ్రతం విప్ర శృణుష్వ గదతో మమ
కోరిక ఉన్నవారికి త్రిస్పృశ వ్రతం అభీష్టాలను ఇస్తుంది. కోరికలు లేనివారికి మోక్షాన్ని ఇస్తుంది. ఓ బ్రాహ్మణా! నేను చెప్పే త్రిస్పృశ వ్రతాన్ని విను.
ప్రత్యక్షమర్చితస్తేన కలికాలే చ కేశవః । త్రిస్పృశా కీర్తనం నిత్యం యః కరోతి మహామునే
కలియుగంలో త్రిస్పృశను ప్రతిరోజూ కీర్తించే వారు కేశవుని ప్రత్యక్షంగా పూజించినవారవుతారు, ఓ మహామునీ!
న పురశ్చరణే చీర్ణే సర్వపాపక్షయో భవేత్ । త్రిస్పృశా నామమాత్రేణ క్షీయతే నాత్ర సంశయః
ఇతర పూజలు చేయకపోయినా, త్రిస్పృశ అనే నామాన్ని ఒక్కసారి జపించినా అన్ని పాపాలు నశిస్తాయి. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
నాగమైర్న పురాణాద్యైర్న మఖైస్తీర్థకోటిభిః । బహుభిర్వ్రతసంఘైశ్చ పూజితైస్త్రిదశైరపి
నాగములు, పురాణాలు, యజ్ఞాలు, కోటి తీర్థయాత్రలు, ఎన్నో వ్రతాలు, దేవతలే చేసిన పూజలు — ఇవేవీ సరిపోవు.
మోక్షో భవతి విప్రేన్ద్ర త్రిస్పృశా న కృతా యది । మోక్షార్థే దేవదేవేన దృష్టా వై వైష్ణవీ తిథిః
ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా, త్రిస్పృశా వ్రతాన్ని ఆచరించకపోతే మోక్షం కలగదు. దేవతల దేవుడు మోక్షం కోసం వైష్ణవీ తిథిని నిర్ణయించాడు.
ద్విజానాం దుర్విదం సాంఖ్యం కలికాలే విశేషతః । అనిగ్రహశ్చేంద్రియాణాం స్థిరత్వం మనసో నహి
ద్విజులకు, ముఖ్యంగా కలియుగంలో, సాంఖ్య జ్ఞానం తెలుసుకోవడం చాలా కష్టం. ఇంద్రియాలను నియంత్రించడమూ, మనస్సు స్థిరంగా ఉంచడమూ సాధ్యపడడం లేదు.
విషయైర్విప్రయుక్తానాం ధ్యానధారణవర్జినామ్ । కామభోగప్రసక్తానాం త్రిస్పృశా మోక్షదాయినీ
విషయాల నుండి దూరంగా ఉండేవారికైనా, ధ్యానం లేకపోయినా, కామభోగాలలో మునిగిపోయినవారికైనా, త్రిస్పృశా వ్రతం మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
మహ్యం చైవ పురా ప్రోక్తా చతుర్వక్త్రస్య సాగరే । క్షీరోదే ప్రణతానాం తు మత్స్యరూపేణ చక్రిణా
పూర్వం పాల సముద్రంలో నాలుగు ముఖాలవాడు నాకు ఈ విషయాన్ని చెప్పాడు. అప్పుడు చక్రధారి మత్స్యరూపంలో శరణు వచ్చినవారితో ఉపదేశించాడు.
త్రిస్పృశాం యే కరిష్యంతి విషయైరపి సంయుతాః । తేషామపి మయా దత్తో మోక్షః సాంఖ్యవివర్జినామ్
విషయాలలో లీనమై ఉన్నవారు త్రిస్పృశా వ్రతాన్ని ఆచరించినా, వారికి సాంఖ్య జ్ఞానం లేకపోయినా, నేనే వారికి మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తాను.
కామభోగప్రసక్తానాం త్రిస్పృశా మోక్షదాయినీ । బహుభిర్మునిసంఘైశ్చ కృతేయం చ మహామునే
కామభోగాలకు ఆసక్తి ఉన్నవారికీ త్రిస్పృశా వ్రతం మోక్షాన్ని ఇస్తుంది. మహర్షీ, ఈ వ్రతాన్ని అనేక మునుల సమూహాలు ఆచరించాయి.
కార్త్తికే శుక్లపక్షే తు త్రిస్పృశా జాయతే యది । సోమేన సోమజేనాపి పాపకోటివినాశినీ
కార్తీక మాసంలో శుక్లపక్షంలో త్రిస్పృశా వ్రతం జరిగితే, సోమునితో గానీ, సోముని సంతానంతో గానీ చేసినా, అది కోట్ల పాపాలను నాశనం చేస్తుంది.
యస్యా ఉపోషణకృతో హత్యాయుక్త మహేశితుః । హస్తాద్బ్రహ్మకపాలం తు తత్క్షణాత్పతితం భువి
ఎవరైనా ఈ వ్రతాన్ని ఉపవాసంగా ఆచరిస్తే, హత్య చేసినా కూడా, మహేశ్వరుడి చేతిలోని బ్రహ్మకపాలం వెంటనే భూమిపై పడిపోతుంది.
కలికల్మషకోట్యౌఘైర్ముక్తా దేవీ త్రిమార్గగా । ఉపదేశాన్మాధవస్య త్రిస్పృశా సముపోషణాత్
కలియుగంలోని కోట్లాది పాపాల నుండి విముక్తి పొందిన దేవి, మాధవుని ఉపదేశంతో, త్రిస్పృశా వ్రతాన్ని పూర్తిగా ఆచరించి మూడు మార్గాలలో ప్రయాణిస్తుంది.
హత్యాష్టౌ బాహువీర్యస్య పూర్వజాతా మహామునే । గతా భృగూపదేశేన త్రిస్పృశా సముపోషణాత్
బాహువీర్యునికి గత జన్మల్లో జరిగిన ఎనిమిది హత్యలు, మహర్షీ, భృగువు ఉపదేశంతో త్రిస్పృశా వ్రతాన్ని పూర్తిగా ఆచరించడంతో పోయాయి.
శతాయుధేన విప్రేంద్ర నిహతో బ్రాహ్మణో వనే । బ్రహ్మహత్యావినిర్ముక్తః త్రిస్పృశా సముపోషణాత్
ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా, శతాయుధుడు అడవిలో ఓ బ్రాహ్మణుడిని చంపినప్పుడు, త్రిస్పృశా వ్రతాన్ని పూర్తిగా ఆచరించడంతో బ్రహ్మహత్య పాపం నుండి విముక్తి పొందాడు.
జీవోపదేశాచ్ఛక్రస్య హత్యా నముచిసంభవా । వినష్టా మునిముఖ్యేన్ద్ర త్రిస్పృశా సముపోషణాత్
మునిశ్రేష్ఠా, శక్రుని ఉపదేశంతో, నముచితో సంభవించిన హత్య కూడా త్రిస్పృశా వ్రతాన్ని పూర్తిగా ఆచరించడంతో నశించింది.
బ్రహ్మహత్యాది పాపాని త్రిస్పృశాసముపోషణాత్ । విలయం యాంతి విప్రేంద్ర పాపేష్వన్యేషు కా కథా
ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా, త్రిస్పృశా వ్రతాన్ని పూర్తిగా ఆచరించడంవల్ల బ్రహ్మహత్య వంటి పాపాలు నశిస్తాయి. మరి ఇతర పాపాల సంగతి చెప్పనక్కర్లేదు.
న ప్రయాగే న కాశ్యాం తు గోమత్యాం కృష్ణసంనిధౌ । మోక్షో భవతి విప్రేంద్ర త్రిస్పృశా యది నో కృతా
ప్రయాగలోనైనా, కాశీలోనైనా, గోమతీ నదిలో కృష్ణుని సమక్షంలోనైనా, త్రిస్పృశా వ్రతాన్ని ఆచరించకపోతే మోక్షం కలగదు, ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా.
మరణాచ్చ ప్రయాగే తు గోమత్యాం కృష్ణసన్నిధౌ । స్నానమాత్రేణ గోమత్యాం ముక్తిర్భవతి శాశ్వతీ
ప్రయాగలో మరణించినా, గోమతీ నదిలో కృష్ణుని సమక్షంలో మరణించినా, గోమతీ నదిలో స్నానం చేసినా శాశ్వత మోక్షం లభిస్తుంది.
గృహేపి జాయతే ముక్తిస్త్రిస్పృశా సముపోషణాత్ । విషయే వర్త్తమానస్య కామభోగాన్వితస్య చ
విషయాలలో ఉండి, కామభోగాలలో లీనమై ఉన్నవారు తమ ఇంట్లోనే త్రిస్పృశా వ్రతాన్ని పూర్తిగా ఆచరిస్తే మోక్షం లభిస్తుంది.
నివృత్తవిషయస్యాపి ముక్తిః సాంఖ్యేన దుర్ల్లభా । తస్మాత్కురుష్వ విప్రేంద్ర త్రిస్పృశాం మోక్షదాయినీమ్
విషయాలను వదిలేసినవారికీ సాంఖ్య మార్గంలో మోక్షం దొరకడం చాలా కష్టం. అందువల్ల, ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా, మోక్షాన్ని ప్రసాదించే త్రిస్పృశా వ్రతాన్ని చేయు.
నారద ఉవాచ- కీదృశం తత్సురశ్రేష్ఠ త్రిస్పృశాఖ్యం మహావ్రతమ్ । ముక్తిదం యద్ ద్విజాతీనాం త్వయా ప్రోక్తం మమాధునా
నారదుడు ఇలా అడిగాడు — దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, మీరు ఇప్పుడు ద్విజులకు మోక్షాన్ని ఇస్తుందని చెప్పిన త్రిస్పృశా అనే మహావ్రతం ఎలా ఉంటుంది?
మహాదేవ ఉవాచ- జాహ్నవ్యై సా పురా విప్ర త్రిస్పృశా మాధవేన తు । ప్రాచీ సరస్వతీ తీరే కథితా త్వనుకంపయా
మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు — బ్రాహ్మణా! పూర్వం నీపై దయతో మాధవుడు జాహ్నవికి తూర్పు సరస్వతీ తీరంలో త్రిస్పృశా అనే పవిత్ర స్నానాన్ని వివరించాడు.
జాహ్నవ్యువాచ- కలికల్మష కోట్యౌఘైర్బ్రహ్మహత్యాదికైర్యుతాః । కలికాలే హృషీకేశ స్నానం కుర్వంతి మజ్జలే
జాహ్నవీ ఇలా అన్నది — హృషీకేశా! కలియుగంలో బ్రహ్మహత్య మొదలైన ఎన్నో కోట్లు పాపాలు నా నీటిలో స్నానం చేసే వారికి అంటుకుంటాయి.