నృలోకే దశజన్మాని లప్స్యసే మధుసూదన। భార్యాయాస్తే వియోగేన దుఃఖాన్యనుభవిష్యసి
మధుసూదనా! నీవు భూమిలో పది జన్మలు పొందుతావు. నీ భార్యతో విడిపోయి ఎన్నో బాధలు అనుభవిస్తావు.
ఏవం శాపం దదౌ తస్మై భృగుః పరమకోపనః। విష్ణునా చ పునస్తస్య దత్తః శాపో మహాత్మనా
ఇలా భృగు మహర్షి తీవ్రమైన కోపంతో ఆ శాపాన్ని ఇచ్చాడు. ఆ సమయంలో మహాత్ముడైన విష్ణువు కూడా అతనికి శాపం ఇచ్చాడు.
న చాపత్యకృతాం ప్రీతిం ప్రాప్స్యసే మునిపుంగవ। శాపం దత్త్వా ఋషేస్తస్య బ్రహ్మలోకం జగామ హ౧౦౦ 1.4.
ఓ మహామునీ! నీవు సంతానంతో కలిగే ఆనందాన్ని పొందవు. ఆ ఋషికి శాపం ఇచ్చి, ఆయన బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లిపోయాడు.
పద్మజన్మానమాహేదం దృష్ట్వా దేవస్తు కేశవః। భగవంస్తవ పుత్రోసౌ భృగుః పరమకోపనః
అది చూసిన కేశవుడు పద్మలోక జనుడైన బ్రహ్మతో ఇలా అన్నాడు: 'ప్రభూ! నీ కుమారుడు భృగు తీవ్రమైన కోపంతో నన్ను శపించాడు.'
నిష్కారణం చ తేనాహం శప్తో జన్మాని మానుషే। లప్స్యసే దశధా త్వం హి తతో దుఃఖాన్యనేకశః
'ఏ కారణం లేకుండా అతడు నన్ను శపించాడు. నీవు పది సార్లు మానవ జన్మలు పొందుతావు. ఆ వల్ల నీవు ఎన్నో బాధలు అనుభవిస్తావు.'
భార్యావియోగజా పీడా బలపౌరుషనాశినీ। త్యత్క్వా చాహమిమం లోకం శయిష్యే చ మహోదధౌ
భార్యతో విడిపోవడం వల్ల కలిగే బాధ నా బలాన్ని, శక్తిని నశింపజేస్తుంది. అందువల్ల నేను ఈ లోకాన్ని వదిలి, మహాసముద్రంలో విశ్రమిస్తాను.
దేవకార్యేషు సర్వేషు పునశ్చావాహనం క్రియాః। తథా బ్రువంతం తం దేవం బ్రహ్మా లోకగురుస్తదా
దేవతల పనుల కోసం ఎప్పుడైనా అవసరం వస్తే, నన్ను మళ్లీ పిలవాలి. ఇలా చెప్పుతున్నప్పుడు, లోకగురువైన బ్రహ్మ—
ప్రసాదనార్థం విష్ణోస్తు స్తుతిమేతాం చకార హ। త్వయా సృష్టం జగదిదం పద్మం నాభౌ వినిఃసృతమ్। తత్ర చాహం సముత్పన్నస్తవ వశ్యశ్చ కేశవ
విష్ణువును ప్రసన్నం చేయడానికి ఇలా స్తుతించాడు: 'ఈ జగత్తును నీవే సృష్టించావు, పద్మం నీ నాభిలో నుంచి పుట్టింది. అందులోనే నేను జన్మించాను. కేశవా! నేను నీకు వశుడను.'
త్వం త్రాతా సర్వలోకానాం స్రష్టా త్వం జగతః ప్రభో। త్రైలోక్యం న త్వయా త్యాజ్యమేష ఏవ వరో మమ
ప్రభూ! నీవు అన్ని లోకాల రక్షకుడవు, జగత్తు సృష్టికర్తవు. నీవు ఈ మూడు లోకాలను ఎప్పటికీ వదలకూడదు—ఇదే నా కోరిక.
దశజన్మమనుష్యేషు లోకానాం హితకామ్యయా। స్వయం కర్త్తా న తే శక్తః శాపదానాయ కోపి వా
లోకాల మేలు కోసం నీవు మానవ జన్మల్లో పది సార్లు స్వయంగా కార్యాలు చేయాలి. శాపఫలితాన్ని ఎవరూ తొలగించలేరు.
కోయం భృగుః కథం తేన శక్యం శప్తుం జనార్దన। మానయస్వ సదా విప్రాన్బ్రాహ్మణాస్తే తనుస్స్వయమ్
ఈ భృగువు ఎవరు? ఆయన జనార్దనుడిని ఎలా శపించగలడు? ఎప్పుడూ మునులను గౌరవించు, ఎందుకంటే బ్రాహ్మణులు నీ స్వరూపమే.
యోగనిద్రాముపాస్వ త్వం క్షీరాబ్ధౌ స్వపి హీశ్వర। కార్యకాలే పునస్త్వాం తు బోధయిష్యామి మాధవ
ప్రభూ, నీవు పాలు సముద్రంలో యోగనిద్రలో విశ్రాంతి తీసుకో. పని చేయాల్సిన సమయం వచ్చినప్పుడు, మాధవా, నేను నిన్ను మేల్కొలుపుతాను.
భగవన్నేష తావత్తు త్వచ్ఛక్త్యా చోపబృంహితః। సర్వకార్యకరః శక్రస్తవైవాంశేన శత్రుహా
ప్రభూ, నీ శక్తితో ఇంద్రుడు బలపడతాడు. నీ భాగంతోనే శత్రువులను సంహరిస్తూ, అన్ని పనులు పూర్తి చేస్తాడు.
త్రైలోక్యం పాలయన్నేవ త్వదాజ్ఞాం స కరిష్యతి। ఏవం స్తుతస్తదా విష్ణుర్బ్రహ్మాణమిదముక్తవాన్
మూడు లోకాలను రక్షిస్తూ, అతడు నీ ఆజ్ఞ ప్రకారం పనిచేస్తాడు. అప్పుడు ఇలా స్తుతించబడిన విష్ణువు బ్రహ్మను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
సర్వమేతత్కరిష్యామి యన్మాం జ్ఞాపయసే ప్రభో। అదర్శనం గతో దేవో బ్రహ్మా తం నాభిజజ్ఞివాన్
ప్రభూ, నువ్వు నన్ను ఏం చేయమంటావో అన్నిటిని నేను చేస్తాను. ఆ దేవుడు కనబడకుండా పోయాడు, బ్రహ్మ అతన్ని గుర్తించలేకపోయాడు.
గతే దేవే తదా విష్ణౌ బ్రహ్మా లోకపితామహః। భూయశ్చకార వై సృష్టిం లోకానాం ప్రభవః ప్రభుః
విష్ణువు వెళ్లిపోయిన తర్వాత, లోకాల పితామహుడైన బ్రహ్మ మళ్లీ సృష్టిని ప్రారంభించాడు. ఆయన అన్ని ప్రాణుల ఆదికర్త, అధిపతి.
తం దృష్ట్వా నారదః ప్రాహ వాక్యం వాక్యవిదాం వరః। సహస్రశీర్షా పురుషః సహస్రాక్షః సహస్రపాత్। సర్వవ్యాపీ భువః స్పర్శాదధ్యతిష్ఠద్దశాంగులమ్
అతన్ని చూసిన నారదుడు, వాక్పాటువారిలో శ్రేష్ఠుడు, ఇలా అన్నాడు: వెయ్యి తలలు, వెయ్యి కళ్ళు, వెయ్యి కాళ్లు కలిగిన పురుషుడు, అన్నింటినీ వ్యాపించి, భూమికి పది వేళ్ల ఎత్తులో నిలిచాడు.
యద్భూతం యచ్చ వై భావ్యం సర్వమేవ భవాన్యతః। తతో విశ్వమిదం తాత త్వత్తో భూతం భవిష్యతి
ఏది గతంలో జరిగిందో, భవిష్యత్తులో జరగబోయిందో అన్నీ నిన్నుంచే ఉద్భవించాయి. అందుకే తండ్రీ, ఈ విశ్వమంతా నీవు నుంచే పుట్టింది, మళ్లీ నీవు నుంచే పుడుతుంది.
త్వత్తో యజ్ఞః సర్వహుతః పృషదాజ్యం పశుర్ద్విధా। ఋచస్త్వత్తోథ సామాని త్వత్త ఏవాభిజజ్ఞిరే
నీవు నుంచే యజ్ఞం, అన్నీ హోమాలు, నెయ్యి, రెండు రూపాలుగా బలి జంతువు పుట్టాయి. నీవు నుంచే ఋగ్వేదం, సామవేద గీతాలు ఉద్భవించాయి.
త్వత్తో యజ్ఞాస్త్వజాయంత త్వత్తో శ్వాశ్చైవ దంతినః। గావస్త్వత్తః సముద్భూతాః త్వత్తో జాతావయోమృగాః
నీవు నుంచే యజ్ఞాలు, నీవు నుంచే గుర్రాలు, ఏనుగులు పుట్టాయి. నీవు నుంచే ఆవులు, లోహాలు, అడవి జంతువులు ఉద్భవించాయి.
త్వన్ముఖాద్బ్రాహ్మణా జాతాస్త్వత్తః క్షత్రమజాయత। వైశ్యాస్తవోరుజాః శూద్రాస్తవ పద్భ్యాం సముద్గతాః
నీ నోటిలోంచి బ్రాహ్మణులు పుట్టారు. నీవు నుంచే క్షత్రియులు, నీ తొడలలోంచి వైశ్యులు, నీ పాదాల నుంచి శూద్రులు ఉద్భవించారు.
అక్ష్ణోః సూర్యోనిలః శ్రోత్రాచ్చంద్రమా మనసస్తవ। ప్రాణోంతః సుషిరాజ్జాతో ముఖాదగ్నిరజాయత
నీ కళ్లలోంచి సూర్యుడు, చెవులలోంచి చంద్రుడు, మనసులోంచి గాలి, నోటిలోంచి అగ్ని పుట్టాయి.
నాభితో గగనం ద్యౌశ్చ శిరసః సమవర్త్తత। దిశః శ్రోత్రాత్క్షితిః పద్భ్యాం త్వత్తః సర్వమభూదిదమ్
నీ నాభిలోంచి ఆకాశం, తలలోంచి స్వర్గం, చెవులలోంచి దిశలు, పాదాల నుంచి భూమి పుట్టాయి. ఈ సృష్టి అంతా నీవు నుంచే ఉద్భవించింది.
న్యగ్రోధః సుమహానల్పే యథా బీజే వ్యవస్థితః। ససర్జ్జ విశ్వమఖిలం బీజభూతే తథా త్వయి
ఎలా పెద్ద వటవృక్షం చిన్న విత్తనంలో దాగి ఉంటుందో, అలాగే నీవు విత్తనంగా ఉండి ఈ విశ్వాన్ని సృష్టించావు.
బీజాంకురసముద్భూతో న్యగ్రోధః సముపస్థితః। విస్తారం చ యథా యాతి త్వత్తః సృష్టౌ తథా జగత్
వటవృక్షం విత్తనం మొలకగా ఎదిగి విస్తరించడంలా, నీ సృష్టిలోనూ జగత్తు అలాగే వ్యాపించింది.
యథా హి కదలీ నాన్యా త్వక్పత్రేభ్యోఽభిదృశ్యతే। ఏవం విశ్వమిదం నాన్యత్త్వత్స్థమీశ్వర దృశ్యతే
ఎలా అరటి చెట్టు తన తొక్క, ఆకులు తప్ప వేరుగా కనిపించదో, ప్రభూ, ఈ విశ్వం కూడా నీవు లేకుండా వేరుగా కనిపించదు.
హ్లాదినీ త్వయి శక్తిస్సా త్వయ్యేకా సహభావినీ। హ్లాదతాపకరీమిశ్రా త్వయి నో గుణవర్జితే
ఆ ఆనందమయ శక్తి నీవులోనే ఉంది, నీవు ఒక్కడివే ఆమెతో ఏకమై ఉన్నావు. సంతోషం, బాధ కలిసిన శక్తి నీవు గుణాలకతీతుడవైనా నీవులోనే ఉంది.
పృథగ్భూతైకభూతాయ సర్వభూతాయ తే నమః। వ్యక్తం ప్రధానం పురుషో విరాట్సమ్రాట్తథా భవాన్
వేరు అయినా, ఒకటిగా ఉన్నా, అన్ని జీవులలో నీవే పరమసారం. నీవే స్పష్టమైనవాడవు, ప్రాధాన్యమైన పదార్థం, పురుషుడు, విశ్వాధిపతి.
సర్వస్మిన్సర్వభూతస్త్వం సర్వః సర్వస్వరూపధృక్। సర్వం త్వత్తః సముద్భూతం నమః సర్వాత్మనే తతః
ప్రభూ! నీవు ప్రతి జీవిలోనూ ఉన్నావు, నీవే అన్నీ, అన్నింటికీ రూపం ఇచ్చేవాడవు. ఈ సృష్టిలో ఉన్నదంతా నీవు నుండే పుట్టింది. అందుకే, సర్వాంతర్యామినైన నీవు నా వందనాలు స్వీకరించు.
సర్వాత్మకోసి సర్వేశ సర్వభూతస్థితో యతః। కథయామి తతః కిం తే సర్వం వేత్సి హృదిస్థితం
నీవే సర్వాంతర్యామి, సర్వాధిపతి, ప్రతి జీవిలోనూ నివసించేవాడవు. అందువల్ల నేను ఏమి చెప్పాలనుకుంటున్నాను? నా హృదయంలో ఉన్నదంతా నీకు తెలిసినదే.