మాముద్ధరాస్మాదద్య త్వం త్వత్తోహం పూర్వముత్థితా। పరమాత్మన్నమస్తేస్తు పురుషాత్మన్నమోస్తు తే
ఈ రోజు నన్ను ఇక్కడినుండి పైకి తీయు. నేను మునుపు నీవలనే ఉద్భవించాను. పరమాత్మా! నీకు నమస్కారం. సమస్త ప్రాణుల ఆత్మా! నీకు నమస్కారం.
ప్రధానవ్యక్తరూపాయ కాలభూతాయ తే నమః। త్వం కర్త్తాసర్వభూతానాం త్వం పాతా త్వం వినాశకృత్
ప్రధానమూ, అవ్యక్తమూ, వ్యక్తమూ అయిన రూపమూ, కాలస్వరూపుడవైన నీకు నమస్కారం. నీవే అన్నీ సృష్టించేవాడు, నీవే రక్షించేవాడు, నీవే నశింపజేసేవాడు.
సర్గాదౌ యః పరోబ్రహ్మా విష్ణురుద్రాత్మరూపధృక్। భక్షయిత్వా చ సకలం జగత్యేకార్ణవీకృతే
సృష్టి ప్రారంభంలో, పరబ్రహ్మ అయినవాడు, విష్ణు, రుద్ర, ఆత్మ రూపాలు ధరించి, జగత్తు ఒక్క సముద్రంగా మారినప్పుడు అన్నింటినీ గ్రహించాడు.
శేషే త్వమేవ గోవిన్ద చిన్త్యమానో మనీషిభిః। భవతో యత్పరం రూపం తన్న జానాతి కశ్చన
శేషంలో, జ్ఞానులు ధ్యానించే గోవిందా! నీవే మిగిలేవాడు. నీ పరమరూపాన్ని ఎవ్వరూ తెలుసుకోలేరు.
అవతారేషు యద్రూపం తదర్చన్తి దివౌకసః। త్వామారాధ్య పరం బ్రహ్మ యాతా ముక్తిం ముముక్షవః
నీవు అవతారాలలో ధరించే రూపాలను దేవతలు పూజిస్తారు. ముక్తిని కోరేవారు, నిన్ను పరబ్రహ్మగా ఆరాధించి, విముక్తిని పొందుతారు.
వాసుదేవమనారాధ్య కో హి మోక్షమవాప్స్యతి। యద్రూపం మనసా గ్రాహ్యం యద్గ్రాహ్యం చక్షురాదిభిః
వాసుదేవుడిని ఆరాధించకుండా ఎవరు మోక్షాన్ని పొందగలరు? మనసుతో గ్రహించదగిన నీ రూపం, ఇంద్రియాలతో తెలిసే రూపం—
బుద్ధ్యా చ యత్పరిఛేద్యం తద్రూపమఖిలం తవ। త్వన్మయ్యహం త్వదాధారాత్వత్సృష్టా త్వాముపాశ్రితా
బుద్ధితో తెలుసుకునే నీ అన్ని రూపాలు— ఇవన్నీ నీవే. నేను నీవే నిండిపోయాను, నీవే నాకు ఆధారం, నీవే నన్ను సృష్టించావు, నేను నీ శరణు.
మాధవీమితి లోకోయమభిధత్తే తతో హి మామ్। ఏవం సంస్తూయమానస్తు పృథివ్యా పృథివీధరః
అందుకే ఈ లోకం నన్ను మాధవీ అని పిలుస్తుంది. భూమి ఇలా స్తుతించినప్పుడు, భూమిని మోయువాడు—
సామస్వరధ్వనిః శ్రీమాన్జగర్జ పరిఘర్ఘరమ్। తతః సముత్క్షిప్య ధరాం స్వదంష్ట్రయా మహావరాహః స్ఫుటపద్మలోచనః। రసాతలాదుత్పలపత్రసన్నిభః సముత్థితో నీల ఇవాచలో మహాన్
శ్రీమంతుడు, సామవేద స్వరం లాంటి ధ్వనితో, మేఘగర్జనలా గర్జించాడు. అప్పుడు మహావరాహుడు, వికసించిన పద్మపువ్వులాంటి కన్నులతో, తన దంతంతో భూమిని పైకి ఎత్తి, పాతాళం నుంచి, ఉత్పలదళంలా, నీలిమయమైన పెద్ద పర్వతంలా పైకి వచ్చాడు.
ఉత్తిష్ఠతా తేన ముఖానిలాహతం తదాప్లవాంభో జనలోక సంశ్రయాన్। సనందనాదీనపకల్మషాన్మునీంశ్చకార భూయోపి పవిత్రతాస్పదమ్
ఆయన పైకి లేచినప్పుడు, ఆయన నోటి వాయువు నీటిని తాకింది. జనలోకంలో ఆశ్రయం తీసుకున్న సనందనాది పాపరహిత మునులు మరింత పవిత్రతను పొందారు.
ప్రయాంతి తోయాని ఖురాగ్రవిక్షతే రసాతలేఽధకృతశబ్దసంతతిః। బలాహకానాం చ తతి స్తుతస్య శ్వాసానిలాస్తా పరితః ప్రయాతి
గుర్రపు కాళ్లతో నీళ్లు చీల్చబడగా అవి గట్టిగా శబ్దం చేస్తూ లోకాలలోకి పోతున్నాయి. ఆకాశంలో ఉన్న మేఘాల ఊపిరి గాలులు చుట్టూ తిరుగుతున్నాయి.
ఉత్తిష్ఠతస్తస్య జలార్ద్రకుక్షేర్మహావరాహస్య మహీం విదార్య। విధూన్వతో వేదమయం శ(శి?)రీరం రోమాంతరస్థా మునయో జుషంతి
నీటితో తడిసిన పొట్టతో ఉన్న మహావరాహుడు భూమిని చీల్చి పైకి లేచినప్పుడు, అతని వేదమయమైన శరీరంలోని రోమరంధ్రాల్లో ఉన్న మునులు, అతను తన శరీరాన్ని ఊపుతుండగా ఆనందిస్తున్నారు.
జనేశ్వరాణాం పరమేశ కేశవ ప్రభుర్గదా శంఖదరాసిచక్రధృక్। ప్రభూతి నాశ స్థితి హేతురీశ్వరస్త్వమేవ నాన్యత్పరమం చ యత్పదమ్
ప్రభూ, పరమేశ్వరా, కేశవా, మానవుల పాలకుడా, గద, శంఖం, చక్రాన్ని ధరించినవాడా, సృష్టి, లయ, స్థితికి కారణమైనవాడా, నీవే పరమమైనవాడు, నీకు మించిన స్థానం మరొకటి లేదు.
పాదేషు వేదాస్తవ యూపదంష్ట్రా దంతేషు యజ్ఞాః శ్రుతయశ్చ వక్త్రే। హుతాశ జిహ్వోసి తనూరుహాణి దర్భాః ప్రభో యజ్ఞపుమాంస్త్వమేవ
నీ పాదాలలో వేదాలు ఉన్నాయి, నీ దంతాలు యాగస్తంభాలు, నోరు, పళ్ళల్లో యజ్ఞాలు, శాస్త్రాలు ఉన్నాయి. నీ నాలుకపై అగ్ని, నీ శరీర రోమాలు దర్భలు. ప్రభూ, నీవే యజ్ఞస్వరూపుడవు.
ద్యావాపృథివ్యోరతులప్రభావ యదంతరం తద్వపుషా తవైవ। వ్యాప్తం జగద్వాపి సమస్తమేతద్ధితాయ విశ్వస్య విభో భవత్వమ్
పరమ ప్రభావంతో ఉన్న ఆకాశం, భూమి మధ్య ఖాళీ నీ రూపంతో నిండిపోయింది. ప్రభూ, ఈ జగత్తంతా నీ వల్లే వ్యాపించిఉంది, సర్వజనుల మేలుకోసమే నీవు ఉన్నావు.
పరమాత్మా త్వమేవైకో నాన్యోస్తి జగతః పతే
ప్రభూ, నీవే పరమాత్మ, జగత్తు పాలకుడా, నీకు సమానమైనవాడు మరొకరు లేరు.
తవైష మహిమా యేన వ్యాప్తమేతచ్చరాచరం। జ్ఞానస్వరూపమఖిలం జగదేతదబుద్ధయః
ఈ చరాచర జగత్తంతా నీ మహిమ వల్ల వ్యాపించింది. ఇది అంతా జ్ఞానస్వరూపమే అయినా, అజ్ఞానులు దాన్ని గ్రహించరు.
అర్థస్వరూపం పశ్యంతో భ్రామ్యంతే తమసః ప్లవే। యే తు జ్ఞానవిదశ్శుద్ధచేతసస్తేఽఖిలం జగత్ ౫౦ 1.3.
వస్తువుల రూపాన్ని మాత్రమే చూసేవారు అజ్ఞానంలో తేలుతూ తిరుగుతారు. కానీ, శుద్ధమైన మనస్సుతో జ్ఞానం తెలిసినవారు ఈ జగత్తంతా చూస్తారు.
జ్ఞానాత్మకం ప్రపశ్యంతి త్వద్రూపం పరమేశ్వర। ప్రసీద సర్వభూతాత్మన్భవాయ జగతస్త్విమామ్
పరమేశ్వరా, నీ రూపాన్ని జ్ఞానంగా గ్రహించే వారు ఉన్నారు. సర్వభూతాత్ముడా, జగత్తు మేలుకోసం దయచూపించు.
ఉద్ధరోర్వీమమేయాత్మన్నిమగ్నామబ్జలోచన। సత్వోద్రిక్తోసి భగవన్గోవింద పృథివీమిమామ్
కమలనేత్రుడా, కొలవలేని వాడా, ఈ భూమిని పైకి ఎత్తు. సద్గుణాలనిండిన గోవిందా, ఈ భూమిని రక్షించు.
సముద్ధర భవాయేశ కురు సర్వజగద్ధితం। ఏవం సంస్తూయమానశ్చ పరమాత్మా మహీధరః
ప్రభూ, జగత్తు మేలుకోసం ఈ భూమిని పైకి ఎత్తు. ఇలా స్తుతించబడుతూ, పరమాత్మ, భూమిని మోసేవాడు
ఉజ్జహార క్షితిం క్షిప్రం న్యస్తవాన్స మహార్ణవే। తస్యోపరి జలౌఘేస్య మహతీ నౌరివస్థితా
వేగంగా భూమిని పైకి ఎత్తి, మహాసముద్రంపై ఉంచాడు. ఆ భూమిపై, నీటి సముదాయం పెద్ద నౌకలా నిలిచింది.
తతః క్షితిం సమాం కృత్వా పృథివ్యామచినోద్గిరీన్। యథావిభాగం భగవాననాదిః పురుషోత్తమః
తర్వాత భూమిని సమతలంగా చేసి, ఆదిపురుషుడు, భూమిపై పర్వతాలను వాటి భాగాల ప్రకారం ఏర్పాటు చేశాడు.
భూవిభాగం తతః కృత్వా సప్తద్వీపాన్యథాతథం। భూతాద్యాంశ్చతురోలోకాన్పూర్వవత్సమకల్పయత్
భూమిని విభజించి, ఏడుద్వీపాలను మునుపటిలా ఏర్పరిచాడు. భూతాదుల నుండి నాలుగు లోకాలను కూడా మునుపటిలా సృష్టించాడు.
బ్రహ్మణే విష్ణునా పూర్వమేతదేవ ప్రదర్శితం। తుష్టేన దేవదేవేన త్వం దేవః పురుషోత్తమః
ఇది మునుపు విష్ణువు బ్రహ్మకు చూపించాడు. దేవతలకు సంతృప్తి ఇచ్చిన దేవదేవుడవు నీవే పరమపురుషుడవు.
త్వయా మయా జగచ్చేదం ధార్యం పాల్యం చ యత్నతః। యేషాం త్వసురముఖ్యానాం వరో దత్తో మయాధునా
ఈ జగత్తును నీవు, నేను జాగ్రత్తగా మోయాలి, కాపాడాలి. అసురులలో ముఖ్యులకు నేను ఇప్పుడే వరం ఇచ్చాను.
దేవానాం హితకామేన హంతవ్యాస్తే త్వయా విభో। అహం సృష్టిం కరిష్యామి సా చ పాల్యా త్వయా విభో
దేవతల మేలుకోసం నీవు వారిని సంహరించాలి ప్రభూ. నేను సృష్టిని చేస్తాను, నీవు దాన్ని కాపాడాలి ప్రభూ.
ఏవముక్తో గతో విష్ణుర్దేవాదీనసృజద్విభుః। అబుద్ధిపూర్వకస్తస్య ప్రాదుర్భూతస్తమోమయః
ఇలా చెప్పిన తర్వాత, విష్ణువు వెళ్లిపోయాడు. ప్రభువు దేవతలను సృష్టించాడు. కానీ, ఆయన నుండి తెలియకుండానే ఒక అంధకారమయమైన జీవి పుట్టాడు.
తమో మోహో మహామోహస్తామిస్రో హ్యన్ధసంజ్ఞకః। పంచధావస్థితః సర్గో ధ్యాయతస్తు మహాత్మనః
చీకటి, మాయ, గొప్ప మోహం, తామిస్రం, అంధసంజ్ఞ అనే ఐదు రూపాలలో ఈ సృష్టి మహాత్ముడు ధ్యానం చేయగా ఏర్పడింది.
బహిరంతశ్చాప్రకాశః సంవృతాత్మా నగాత్మకః। ముఖ్యానాగాయతశ్చోక్తా ముఖ్యసర్గస్తతస్త్వయం
బయట, లోపల ఎక్కడా వెలుగు లేకుండా, అంతరంగం మూసివుండి, చెట్ల స్వభావంతో ఉన్నది. ఇది ప్రధానమైన జీవుల మొదటి సృష్టిగా చెప్పబడింది.