శరణ్యం శరణం చ త్వామాహుః సేన్ద్రా మహర్షయః । ఋక్సామశ్రేష్ఠో వేదాత్మా శతజిహ్వో మహర్షయః
ఇంద్రుడు, దేవతలు, మహర్షులు నిన్ను శరణ్యుడు, ఆశ్రయం అని పిలుస్తారు. ఋక్, సామ వేదాలలో శ్రేష్ఠుడు, వేదస్వరూపుడు, వంద నోళ్లతో మహర్షివాడవు.
త్వం యజ్ఞస్త్వం వషట్కారస్త్వమోంకారః పరంతపః । శతధన్వా వసుః పూర్వం వసూనాం త్వం ప్రజాపతిః
నీవే యజ్ఞం, నీవే వషట్ ధ్వని, నీవే ఓంకార స్వరూపుడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు. వంద బాణాలు పట్టినవాడు, వసువులలో పురాతనుడు, వసువులలో ప్రజాపతి నీవే.
త్రయాణామపి లోకానాం ఆదికర్తా స్వయంప్రభుః । రుద్రాణామష్టమో రుద్రః సాధ్యానామపి పంచమః
మూడు లోకాలకూ ఆదికర్త, స్వయంప్రభుడు, రుద్రుల్లో ఎనిమిదవ రుద్రుడు, సాధ్యుల్లో ఐదవవాడవు.
ఆశ్వినౌ చాపి కర్ణౌ తే సూర్యచంద్రౌ చ చక్షుషీ । అంతే చాదౌ చ మధ్యే చ దృశ్యసే త్వం పరంతపః
అశ్వినులు నీ చెవులు, సూర్యుడు, చంద్రుడు నీ కళ్ళు. ఆది, అంత్యం, మధ్యంలో నీవే కనిపిస్తావు, ఓ శత్రునాశకుడా.
ప్రభవో నిధనం చాస్య న విదుః కో భవానితి । దృశ్యసే సర్వలోకేషు గోషు చ బ్రహ్మణేషు చ
నీ ఆది ఎక్కడో, అంతం ఎక్కడో, నువ్వు ఎవరో ఎవరికీ తెలియదు. అయినా నువ్వు అన్ని లోకాలలో, ఆవులలో, బ్రాహ్మణులలో కనిపిస్తావు.
దిక్షు సర్వాసు గగనే పర్వతేషు గుహాసు చ । సహస్రనయనః శ్రీమాఞ్ఛతశీర్షః సహస్రపాత్
అన్ని దిక్కుల్లో, ఆకాశంలో, పర్వతాల్లో, గుహల్లో నువ్వు వేల కన్నులతో, శ్రీవంతుడిగా, వంద తలలతో, వేల కాళ్లతో దర్శనమిస్తావు.
త్వం ధారయసి భూతాని వసుధాం చ సపర్వతామ్ । అంతఃపృథివ్యాం సలిలే సర్వసత్వమహోరగః
నీవే అన్ని జీవులను, పర్వతాలతో కూడిన భూమిని మోయుచున్నావు. భూమిలోపల, నీళ్లలో నీవే అన్ని ప్రాణులలో మహా పాము.
త్రీంల్లోకాన్ధారయన్నాస్తే దేవగంధర్వదానవాన్ । అహం తే హృదయం రామ జిహ్వా దేవీ సరస్వతీ
నీవే మూడు లోకాలను, దేవతలు, గంధర్వులు, దానవులతో కలిపి మోస్తున్నావు. రామా! నేను నీ హృదయం, సరస్వతీ దేవి నీ నాలుక.
దేవా రోమాణి గాత్రేషు నిర్మితాస్తే స్వమాయయా । నిమిషస్తే స్మృతా రాత్రిరున్మేషో దివసస్తథా
నీ శరీరంపై ఉన్న రోమాలు దేవతలు, అవన్నీ నీ మాయతో ఏర్పడ్డాయి. నీవు కన్నులు మూసినపుడు రాత్రి, తెరిచినపుడు పగలు అంటారు.
సంస్కారస్తే భవేద్దేహో న తదస్తి వినా త్వయా । జగత్సర్వం శరీరే తత్స్థైర్యం చ వసుధాతలమ్
నీ శరీరం యజ్ఞాదికర్మల ఫలితంగా ఏర్పడింది; నిన్ను లేకుండా ఏదీ ఉండదు. ఈ జగత్తంతా నీ శరీరంలోనే ఉంది; భూమికి ఉండే స్థిరత కూడా నీదే.
అగ్నిః కోపః ప్రసాదస్తే శేషః శ్రీమాంశ్చ లక్ష్మణః । త్వయా లోకాస్త్రయః క్రాంతాః పురాణైర్విక్రమైస్త్రిభిః
నీ కోపమే అగ్ని, నీ కృపే శాంతి, లక్ష్మణుడు శేషుడే. నీవే మూడు పురాతన అడుగులతో మూడు లోకాలను దాటి పోయావు.
త్వయేంద్రశ్చ కృతో రాజా బలిర్బద్ధో మహాసురః । లోకాన్సంహృత్య కాలస్త్వం నివేశ్యాత్మని కేవలమ్
నీవే ఇంద్రుడిని రాజుగా చేశావు, మహాసురుడైన బలిని బంధించావు. లోకాలను లయమయ్యాక, నీవే కాలరూపంగా ఒంటరిగా నిలిచిపోతావు.
కరోష్యేకార్ణవం ఘోరం దృశ్యాదృశ్యే చ నాన్యథా । త్వయా సింహవపుః కృత్వా పరమం దివ్యముత్తమమ్
నీవే భయంకరమైన ఒకే ఒక సముద్రాన్ని, కనిపించే కాని కాని రూపంలో సృష్టిస్తావు. నీవే సింహరూపం ధరించి, అత్యున్నతమైన దివ్యమైన రూపాన్ని చూపించావు.
భయదః సర్వభూతానాం హిరణ్యకశిపుర్హతః । త్వమశ్వవదనో భూత్వా పాతాలతలమాశ్రితః
నీవే అన్ని జీవులకు భయాన్ని కలిగించే వాడవు, హిరణ్యకశిపును సంహరించావు. అశ్వముఖంగా మారి, పాతాళంలోకి ప్రవేశించావు.
సంహృతం పరమం హవ్యం రహస్యం వై పునః పునః । యత్పరం శ్రూయతే జ్యోతిర్యత్పరం శ్రూయతే పరః
పునఃపునః నీవే పరమమైన హవిస్సును, రహస్యాన్ని లయంచేస్తావు. పరమజ్యోతి, పరమమైనది అని వినిపించేది నీవే.
యత్పరం పరతశ్చై వపరమాత్మేతి కథ్యతే । పరో మంత్రః పరం తేజస్తమేవ హి నిగద్యసే
పరమమైనదానికంటే మరింత ఉన్నది పరమాత్మ అని అంటారు. పరమమంత్రం, పరమతేజస్సు—అవి అన్నీ నీవే అని చెబుతారు.
హవ్యం కవ్యం పవిత్రం చ ప్రాప్తిః స్వర్గాపవర్గయోః । స్థిత్యుత్పత్తివినాశాంస్తే త్వామాహుః ప్రకృతేః పరమ్
హవిస్సు, పితృదేవతలకు నైవేద్యం, పవిత్రత, స్వర్గం, మోక్షం పొందడం—ఇవి అన్నీ నీవే. సృష్టి, స్థితి, లయమూ నీవే; ప్రకృతికి అతీతుడవని అంటారు.
యజ్ఞశ్చ యజమానశ్చ హోతా చాధ్వర్యురేవ చ । భోక్తా యజ్ఞఫలానాం చ త్వం వై వేదైశ్చ గీయసే
నీవే యజ్ఞం, యజ్ఞకర్త, హోత, అధ్వర్యువు. యజ్ఞఫలాలను అనుభవించే వాడవు, వేదాలు నిన్నే గానం చేస్తాయి.
సీతాలక్ష్మీర్భవాన్విష్ణుర్దేవః కృష్ణః ప్రజాపతిః । వధార్థం రావణస్య త్వం ప్రవిష్టో మానుషీం తనుమ్
నీవే సీత, లక్ష్మీ, విష్ణువు, కృష్ణుడు, ప్రజాపతి. రావణ సంహారానికి నువ్వు మానవరూపంలో అవతరించావు.
తదిదం చ త్వయా కార్యం కృతం ధర్మభృతాం వర । నిహతో రావణో రామ ప్రహృష్టా దేవతాః కృతాః
ధర్మాన్ని కాపాడే వాడవు కాబట్టి, ఈ కార్యాన్ని నీవే నెరవేర్చావు. రామా! రావణుడు సంహరించబడి, దేవతలు ఆనందించారు.
అమోఘం దేవవీర్యం తే న తే మోఘః పరాక్రమః । అమోఘదర్శనం రామ న చ మోఘస్తవ స్తవః
నీ దేవశక్తి ఎప్పుడూ విఫలమవదు; నీ పరాక్రమం వృథా కాదు. నీ దర్శనం అమోఘం రామా, నీ స్తోత్రం కూడా ఎప్పుడూ ఫలించకపోదు అన్నది లేదు.
అమోఘాస్తే భవిష్యంతి భక్తిమంతో నరా భువి । యే చ త్వాం దేవ సంభక్తాఃపురాణం పురుషోత్తమమ్
ఈ భూమిపై నిన్ను భక్తితో పూజించే మనుష్యుల భక్తి ఎప్పటికీ వృథా కాదు, దేవా! పురాతనుడవైన పరమపురుషుడవు నీవే.
ఇమమార్షస్తవం పుణ్యమితిహాసం పురాతనమ్ । యే నరాః కీర్తయిష్యంతి నాస్తి తేషాం పరాభవః
ఈ పవిత్రమైన, పురాతనమైన క్షమా స్తోత్రాన్ని ఎవరు పారాయణ చేస్తారో, వారికి ఎప్పుడూ ఓటమి ఉండదు.
కథమిహ హి పరాభవం వ్రజేయుః పురుషవరాః పురుషోత్తమే హి భక్తాః । నహి జగతి చతుర్భుజప్రియాణాం త్రిదశ ఇహాస్తి వరప్రదో విశిష్టః
పరమాత్ముడైన పురుషోత్తముని భక్తులకు ఈ లోకంలో ఓటమి ఎలా సంభవిస్తుంది? నలుగురు భుజాలున్న శ్రీమహావిష్ణువును ప్రేమించే వారికి దేవతల్లో ఎవ్వరూ ఆయనకన్నా గొప్ప వరదాతలు కారు.
స్తోత్రాణాం ప్రవరం స్తోత్రం రాఘవస్య మహాత్మనః । త్రికాలే యః పఠేన్నిత్యం మహాపాతకవానపి
స్తోత్రాలలో అత్యుత్తమమైన ఈ రాఘవుని స్తోత్రాన్ని, ఎవరైనా రోజూ మూడు సార్లు పారాయణ చేస్తే, వారు ఎంతటి పెద్ద పాపాలు చేసినా కూడా,
సంధ్యాకాలే ద్విజశ్రేష్ఠైః శ్రాద్ధకాలే విశేషతః । పఠనీయం ప్రయత్నేన భక్తిభావేన చేతసా
సంధ్యాకాలంలో, ముఖ్యంగా శ్రాద్ధ సమయంలో, ఉత్తమ బ్రాహ్మణులు దీన్ని శ్రద్ధతో, భక్తితో చదవాలి.
ఇదం గోప్యం హి పరమం నాఖ్యేయం కర్హిచిత్క్వచిత్ । పఠనాన్ముక్తిమాప్నోతి సాత్త్వతః స భవేద్ధ్రువమ్
ఇది అత్యంత రహస్యమైనది, ఎక్కడా ఎప్పుడూ చెప్పకూడదు. దీన్ని పారాయణ చేస్తే ముక్తి లభిస్తుంది, నిశ్చయంగా సాత్వికుడవుతాడు.
ప్రథమం పిండపూజాంతే బ్రాహ్మణైర్ద్విజసత్తమైః । పఠితవ్యమిదం స్తోత్రం శ్రాద్ధమక్షయమాప్నుయాత్
ముందుగా పిండప్రదానం చేసిన తర్వాత, ఉత్తమ బ్రాహ్మణులు ఈ స్తోత్రాన్ని చదవాలి. అప్పుడు ఆ శ్రాద్ధం ఎప్పటికీ నశించదు.
ఇదం పవిత్రం పరమం జనానాం ముక్తిదాయకమ్ । లిఖిత్వా వై గృహే యస్తు ధారయేత్సుసమాధినా
ఈ పవిత్రమైన, అత్యుత్తమమైన స్తోత్రం జనులకు ముక్తిని ఇస్తుంది. దాన్ని ఇంట్లో రాసి, ఏకాగ్రతతో ఉంచినవాడు
ఆయుః శ్రీశ్చ బలం తస్య వృద్ధిం యాతి దినేదినే । లిఖిత్వా బ్రాహ్మణే దద్యాద్ధీమాన్యో వై కదాచన
వాడి ఆయుషు, ఐశ్వర్యం, బలం రోజుకో రోజు పెరుగుతాయి. ఎప్పుడైనా, దాన్ని రాసి బ్రాహ్మణునికి ఇవ్వవచ్చు.