శిఖాం మే పాతు విశ్వాత్మా కర్ణౌ మే పాతు కామదః । పార్శ్వయోస్తు సురత్రాతా కాలకోటిదురాసదః
విశ్వాత్మా మన శిఖను, కామదుడు మన చెవులను, దేవతలను రక్షించే వాడు, కాలుడికూడా చేరలేని వాడు మన పక్కలను కాపాడాలని కోరాలి.
అనంతః సర్వదా పాతు శరీరం విశ్వనాయకః । జిహ్వాం మే పాతు పాపఘ్నో లోకశిక్షాప్రవర్త్తకః
అనంతుడు, విశ్వనాయకుడు ఎప్పుడూ మన శరీరాన్ని కాపాడాలి; పాపాలను తొలగించే వాడు, లోకానికి ఉపదేశం చెప్పే వాడు మన నాలుకను కాపాడాలని కోరాలి.
రాఘవః పాతు మే దంతాన్కేశాన్రక్షతు కేశవః । సక్థినీ పాతు మే దత్త విజయో నామ విశ్వసృక్
నా పళ్లను రాఘవుడు కాపాడుగాక, నా జుట్టును కేశవుడు రక్షించుగాక. నా తొడలను దత్తుడు కాపాడుగాక, జగత్తును సృష్టించిన విజయుడు నన్ను రక్షించుగాక.
ఏతాం రామబలోపేతాం రక్షాం యో వై పుమాన్పఠేత్ । స చిరాయుః సుఖీ విద్వాన్లభతే దివ్యసంపదమ్
ఈ రామబలంతో కూడిన రక్షను ఎవడు పఠిస్తాడో, అతడు దీర్ఘాయువు, సుఖం, జ్ఞానం, దివ్యమైన ఐశ్వర్యాన్ని పొందుతాడు.
రక్షాం కరోతి భూతేభ్యః సదా రక్షా తు వైష్ణవీ । రామేతి రామభద్రేతి రామచంద్రేతి యః స్మరేత్
ఈ రక్షణ మంత్రం ఎల్లప్పుడూ భూతాల నుండి రక్షిస్తుంది; ఇది నిజంగా వైష్ణవ రక్షణ. ఎవడు 'రామ', 'రామభద్ర', 'రామచంద్ర' అని స్మరిస్తాడో,
విముక్తః స నరః పాపాన్ముక్తిం ప్రాప్నోతి శాశ్వతీమ్ । వసిష్ఠేన ఇదం ప్రోక్తం గురవే విష్ణురూపిణే
అతడు పాపాల నుండి విముక్తి పొంది, శాశ్వతమైన మోక్షాన్ని పొందుతాడు. ఇది వసిష్ఠుడు విష్ణురూపమైన గురువుకు చెప్పినది.
తతో మే బ్రహ్మణః ప్రాప్తం మయోక్తం నారదం ప్రతి । నారదేన తు భూర్లోకే ప్రాపితం సుజనేష్విహ
తర్వాత నేను బ్రహ్మ నుండి ఇది పొందాను, నారదునికి చెప్పాను. నారదుడు భూమిలోని మంచి మనుషులకు ఇది తెలియజేశాడు.
సుప్త్వావాథ గృహే వాపి మార్గే గచ్ఛంత ఏవ వా । యే పఠంతి నరశ్రేష్ఠాస్తే నరాః పుణ్యభాగినః
నిద్రలోనైనా, ఇంట్లోనైనా, మార్గంలో ప్రయాణిస్తున్నా, ఈ రక్షను పఠించే ఉత్తమ పురుషులు నిజంగా పుణ్యవంతులు.
ఇతి శ్రీపాద్మే మహాపురాణే పంచపంచాశత్సాహస్ర్యాం సంహితాయాముత్తరఖండే ఉమాపతినారదసంవాదే రామక్షాస్తోత్రంనామ త్రిసప్తతితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మ మహాపురాణంలో, ఐదు వేలు ఐదు వేల శ్లోకాల సమాహితమైన ఉత్తరకాండలో, ఉమాపతి-నారద సంభాషణలో, రామ రక్షాస్తోత్రం అనే డెబ్బై మూడవ అధ్యాయం ముగిసింది.
మహాదేవ ఉవాచ- శృణు దేవి ప్రవక్ష్యామి ధర్మమాహాత్మ్యముత్తమమ్ । యచ్ఛ్రుత్వా న పునర్జన్మ జాయతే భువి కర్హిచిత్
మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు — ఓ దేవి! నేను నీకు ధర్మ మహిమను వివరంగా చెబుతాను. దీన్ని వినినవాడు భూమిపై మళ్లీ జన్మించడు.
ధర్మాదర్థం చ కామం చ మోక్షం చైతత్త్రయం లభేత్ । తస్మాద్ధర్మం సమీహేత విద్వాన్యః స బుధః స్మృతః
ధర్మం వల్ల ధనం, కామం, మోక్షం — ఈ మూడు లభిస్తాయి. అందుకే జ్ఞానులు ధర్మాన్ని ఆశించాలి; అలాంటి వాడే నిజమైన పండితుడు.
తపసా చైవ దానేన వ్రతేన నియమేన చ । తపసా ప్రాప్యతే స్వర్గః సాత్వికేన తథైవ చ
తపస్సు, దానం, వ్రతం, నియమంతో — తపస్సు వల్ల స్వర్గం లభిస్తుంది; సాత్విక స్వభావంతో కూడా అదే ఫలం వస్తుంది.
ఇహాయాతో లభేద్రాజ్యం క్రోధలోభవివర్జితః । జన్మాంతరేణ ముక్తిః స్యాత్పదం విందతి వైష్ణవమ్
ఇక్కడ కోపం, లోభం లేని వాడు రాజ్యాన్ని పొందుతాడు; మరొక జన్మలో మోక్షం లభించి, వైష్ణవ పదవిని పొందుతాడు.
తపసా రాజసేనేహ రాజసశ్చైవ జాయతే । తప్త్వా తామసభావేన క్రూరకర్మా హి నిష్ఠురః
ఇక్కడ రాజస తపస్సు వల్ల రాజస స్వభావం కలిగినవాడు జన్మిస్తాడు. కానీ తామస స్వభావంతో తపస్సు చేసినవాడు క్రూరమైన పనులు చేస్తాడు.
తపస్తద్రక్షసాం చోక్తం భుక్తిదం తామసాత్మనామ్ । యత్తప్తం సాత్వికం చైవ తత్తపో భవతి ధ్రువమ్
రాక్షసులకు చెప్పిన తపస్సు తామస స్వభావం ఉన్నవారికి భోగాన్ని ఇస్తుంది. కానీ సాత్వికంగా చేసిన తపస్సే నిజమైన తపస్సు అవుతుంది.
రజస్తమోభ్యాం నియతం తపస్యాం వనే సతాం వాయుభుజాం సునిర్జనే । తపస్వినాం చైవ ధనాదివాంచ్ఛతాం వనేఽపి దోషాః ప్రభవంతి రాగిణామ్
రాజసం, తామసం వల్ల, అడవిలో గాలిని మాత్రమే ఆహారంగా తీసుకుంటూ ఒంటరిగా ఉండే సద్గుణులకైనా, ధనం ఆశించే తపస్వులకు లోపాలు కలుగుతాయి.
గృహేఽపి పంచేంద్రియనిగ్రహస్తపస్త్వకుత్సితే కర్మణి యః ప్రవర్త్తతే । నివృత్తరాగస్య తపోవనం గృహం గృహాశ్రమోఽతో గదితః స్వధర్మః
ఇంట్లోనే ఐదు ఇంద్రియాలను నియంత్రించడం తపస్సు. కానీ అపవిత్రమైన పనుల్లో నిమగ్నమై, రాగాన్ని జయించినవాడికి ఇంటే తపోవనం లాంటిది. అందుకే గృహస్థాశ్రమమే స్వధర్మం అంటారు.
సుదుస్తరః సత్వజితేంద్రియాణాం సంహన్యతే శ్రేష్ఠతమః శుభాశ్రమః । గృహస్తు ధర్మః ప్రవరో మనీషిణాం బ్రహ్మాదిభిశ్చాభిహితో నగాత్మజే
ఇంద్రియాలను జయించినవారికి అత్యున్నతమైన ఆశ్రమాన్ని పొందడం చాలా కష్టం. కానీ, ఓ పర్వత కుమారి! బ్రహ్మ మొదలైన వారు కూడా గృహస్థ ధర్మాన్నే మేధావులకు శ్రేష్ఠమని చెప్పారు.
తప్త్వా తపస్వీ విపినే క్షుధార్తో గృహం సమాయాతి సదాన్నదాతుః । భక్త్యా స చాన్నం ప్రదదాతి తస్మై తపోవిభాగం భజతే హి తస్య
తపస్సు చేస్తున్న వాడు అడవిలో ఆకలితో బాధపడి ఎప్పుడూ అన్నదానం చేసే ఇంటికి వస్తే, ఆ ఇంటివాడు భక్తితో అన్నం ఇస్తే, అతడికి తపస్సు ఫలం భాగంగా లభిస్తుంది.
గృహాశ్రమం జ్యేష్ఠమిహాశ్రమాణాం సమ్యక్చ యః పాలయతే మనుష్యః । ఇహైవ భుంజన్సమనుష్యభోగాన్స్వర్గం ప్రయాతీతి న సంశయోఽత్ర । గృహం సదా పాలయతాం నరాణాం పాపం సమాయాతి కథం హి దేవి
అన్ని ఆశ్రమాల్లో గృహస్థాశ్రమమే శ్రేష్ఠం. దానిని సరిగ్గా నిర్వహించే వాడు ఇక్కడే మానవ సుఖాలు అనుభవించి, స్వర్గాన్ని చేరుతాడు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఎప్పుడూ గృహస్థ ధర్మాన్ని పాటించే వారికి పాపం ఎలా చేరుతుంది, ఓ దేవి!
గృహాశ్రమః పుణ్యతమః సర్వదా తీర్థవద్గృహమ్ । అస్మిన్గృహాశ్రమే పుణ్యే దానం దేయం విశేషతః
గృహస్థాశ్రమం అత్యంత పవిత్రమైనది. మన ఇల్లు ఎప్పుడూ తీర్థస్థలంలా ఉంటుంది. ఈ పవిత్రమైన గృహస్థాశ్రమంలో దానం చేయడం ముఖ్యంగా అవసరం.
దేవానాం పూజనం యత్ర అతిథీనాం చ భోజనమ్ । పథికానాం చ శరణం అతో ధన్యతమో మతః
దేవతలను పూజించే చోట, అతిథులకు భోజనం పెట్టే ఇంట్లో, ప్రయాణికులకు ఆశ్రయం ఇచ్చే ఇల్లు — అటువంటి ఇల్లు అత్యంత ధన్యమైనదిగా భావించబడుతుంది.
తద్గృహం తు సమాశ్రిత్య యేఽర్చయంతి ద్విజాన్నరాః । ఆయుర్లక్ష్మీస్తథా పుత్రా న హీయంతే కదాచన
అలాంటి ఇంట్లో నివసిస్తూ, బ్రాహ్మణులను గౌరవించే వారు ఆయుష్షు, ఐశ్వర్యం, పిల్లలు — ఇవన్నీ ఎప్పుడూ తగ్గిపోవు.
శృణు సుందరి వక్ష్యామి మహాపాపవిశోధనమ్ । సర్వసంపత్కరం దానం ఇహాముత్రఫలప్రదమ్
ఓ సుందరి! నేను నీకు మహా పాపాలను తొలగించే మార్గాన్ని చెబుతాను. దానం చేయడం అన్ని సంపదలను ఇస్తుంది, ఇహలోకంలోను పరలోకంలోను ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
శుభేకాలే సమాయాతే సమభ్యర్చ్య స్వదైవతమ్ । నిత్యం నైమిత్తకం కృత్వా దద్యాద్దానం స్వశక్తితః
శుభమైన సమయం వచ్చినప్పుడు, తన ఇష్టదైవాన్ని పూజించి, నిత్యకర్మలు, నైమిత్తిక కర్మలు చేసి, తన శక్తికి తగినట్లు దానం చేయాలి.
గృహీత్వా పరద్రవ్యం చ ద్విజదేవేభ్య ఏవ హి । దద్యాత్స నిరయం దృష్ట్వా పశ్చాద్యాతి పరాం గతిమ్
వేరొకరి సంపదను తీసుకున్నవాడు కూడా, బ్రాహ్మణులకు, దేవతలకు దానం చేస్తే, నరకాన్ని చూసిన తరువాత, చివరికి ఉత్తమ స్థితిని పొందుతాడు.
శతానీకో యథా దానాత్సపుత్రశ్చైవ తారితః । దత్త్వాన్యే చ ద్విజేభ్యశ్చ స గంతా ధర్మతో దివమ్
శతానీకుడు తన కుమారుడితో కలిసి దానం వల్ల రక్షించబడ్డాడు. అలాగే, బ్రాహ్మణులకు దానం చేసే వారు ధర్మమార్గంలో స్వర్గానికి చేరుతారు.
ధర్మస్థానేషు యైర్దత్తం తేషాం ధర్మముదాహృతమ్ । శృణు దేవి ప్రవక్ష్యామి విత్తదానం సమాసతః
ధర్మస్థానాల్లో దానం చేసినవారు నిజమైన ధర్మవంతులుగా చెప్పబడ్డారు. ఓ దేవి! సంపదను దానం చేయడం గురించి నేను సంక్షిప్తంగా వివరిస్తాను, విను.
దేహశుద్ధికరం దానం న భూతం న భవిష్యతి । పాపహీనో యేన పుమాన్జాయతే నాత్ర సంశయః
దానం చేయడం వల్ల శరీరం పవిత్రమవుతుంది. ఇలాంటి దానం గతంలో ఎప్పుడూ లేదు, భవిష్యత్తులో ఉండదు. దీని వల్ల మనిషి పాపరహితుడిగా జన్మిస్తాడు — దీనిలో సందేహం లేదు.
భోగాన్భుక్త్వా తతశ్చాయం యాతి విష్ణుం సనాతనమ్ । పురా వై బ్రహ్మణా ప్రోక్తం భార్గవాయ మహాత్మనే
ఇహలోకంలో అన్ని భోగాలు అనుభవించిన తరువాత, అనంతుడు అయిన విష్ణువుని చేరుతాడు. ఈ విషయాన్ని బ్రహ్మ దేవుడు మహాత్ముడైన భార్గవునికి పుర్వం చెప్పాడు.