మహాభారతనిర్మాతా కవీంద్రో బాదరాయణః । కృష్ణద్వైపాయనః సర్వపురుషార్థైకబోధకః
మహాభారతాన్ని రచించిన వాడు, కవుల్లో శ్రేష్ఠుడు, బాదరాయణుడు, కృష్ణద్వైపాయనుడు, అన్ని మనుషుల ధర్మార్ధమోక్షాలను బోధించిన వాడు.
వేదాంతకర్తా బ్రహ్మైకవ్యంజకః పురువంశకృత్ । బుద్ధో ధ్యానజితాశేష దేవదేవో జగత్ప్రియః
వేదాంతాన్ని రచించిన వాడు, బ్రహ్మాన్ని ఒక్కడే వెల్లడించిన వాడు, పుణ్య వంశాలను సృష్టించిన వాడు, బుద్ధుడు, ధ్యానంతో అందరిని జయించిన వాడు, దేవతల దేవుడు, జగత్తుకు ప్రియమైన వాడు.
నిరాయుధో జగజ్జైత్రః శ్రీధరో దుష్టమోహనః । దైత్యవేదబహిఃకర్త్తా వేదార్థశ్రుతిగోపకః
ఆయుధాలు లేకుండానే జగత్తును జయించే వాడు, శ్రీధరుడు, దుష్టులను మాయలో పడేసే వాడు, దైత్య వేదాన్ని తొలగించే వాడు, వేదార్థాన్ని, వేదశ్రవణాన్ని కాపాడే వాడు.
శౌద్ధోదనిర్దష్టదృష్టిః సుఖదః సదసస్పతిః । యథాయోగ్యాఖిలకృపః సర్వశూన్యోఽఖిలేష్టదః
శుద్ధోదనుడు దర్శించిన దృష్టి కలవాడు, సుఖాన్ని ప్రసాదించేవాడు, సభలకు అధిపతి, యోగ్యతను బట్టి అందరికి కరుణ చూపేవాడు, శూన్యత్వంతో కూడిన వాడు అయినా అన్ని కోరికలను తీరుస్తాడు.
చతుష్కోటిపృథక్తత్వం ప్రజ్ఞాపారమితేశ్వరః । పాఖండవేదమార్గేశః పాఖండశ్రుతిగోపకః
నాలుగు కోట్ల వేర్వేరు రూపాల్లో ఉన్న వాడు, ప్రజ్ఞాపారమితకు అధిపతి, పాక్షండ వేద మార్గాలకు అధిపతి, పాక్షండ శాస్త్రాలను కాపాడే వాడు.
కల్కీ విష్ణుయశఃపుత్రః కలికాలవిలోపకః । సమస్తమ్లేచ్ఛదుష్టఘ్నః సర్వశిష్టద్విజాతికృత్
కల్కియుగంలో విష్ణుయశస్సు కుమారుడైన వాడు, కలియుగాన్ని నశింపజేసే వాడు, మ్లేచ్ఛ దుష్టులను సంహరించే వాడు, అన్ని ఉత్తమ ద్విజులను సృష్టించిన వాడు.
సత్యప్రవర్త్తకో దేవ ద్విజదీర్ఘక్షుధాపహః । అశ్వవారాది రేవంతః పృథ్వీదుర్గతినాశనః
దేవా! సత్యాన్ని స్థాపించేవాడు, ద్విజులకు దీర్ఘకాల ఆకలిని తొలగించే వాడు, అశ్వవారుడిగా రేవంతుడు, భూమికి కలిగిన దుర్గతిని నశింపజేసే వాడు.
సద్యః క్ష్మాఽనంతలక్ష్మీకృన్నష్టనిఃశేషధర్మవిత్ । అనంతస్వర్ణయోగైక హేమపూర్ణాఖిలద్విజః
క్షణంలో భూమికి అనంత ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించేవాడు, నశించిన అన్ని ధర్మాలను తెలిసిన వాడు, అనంతమైన బంగారంతో ఏకమై, సంపూర్ణంగా బంగారంతో నిండిన ద్విజుడు.
అసాధ్యైకజగచ్ఛాస్తా విశ్వవంద్యో జయధ్వజః । ఆత్మతత్వాధిపః కర్తృశ్రేష్ఠో విధిరుమాపతిః
అసాధ్యమైన విషయాల్లో జగత్తుకు ఒక్కడే ఉపదేశకుడు, అందరి పూజకు పాత్రుడు, విజయధ్వజుడు, ఆత్మతత్వానికి అధిపతి, సృష్టికర్తల్లో శ్రేష్ఠుడు, విధి, ఉమాపతి.
భర్తృశ్రేష్ఠః ప్రజేశాగ్ర్యో మరీచిర్జనకాగ్రణీః । కశ్యపో దేవరాజేంద్రః ప్రహ్లాదో దైత్యరాట్శశీ
భర్తల్లో శ్రేష్ఠుడు, ప్రజాపతుల్లో ముందువాడు, మరీచి కుమారులకు నాయకుడు, కశ్యపుడు, దేవరాజు, ప్రహ్లాదుడు, దైత్యరాజు, చంద్రుడు.
నక్షత్రేశో రవిస్తేజః శ్రేష్ఠః శుక్రః కవీశ్వరః । మహర్షిరాట్భృగుర్విష్ణురాదిత్యేశో బలిస్వరాట్
నక్షత్రాలకూ అధిపతి సూర్యుడు, తేజస్సులో ఉత్తముడు. శుక్రుడు గొప్ప కవి, భృగువు మహర్షులలో పెద్దవాడు. విష్ణువు ఆదిత్యులకూ నాయకుడు, బలి అసురుల రాజు.
వాయుర్వహ్నిః శుచిః శ్రేష్ఠః శంకరో రుద్రరాట్గురుః । విద్వత్తమశ్చిత్రరథో గంధర్వాగ్ర్యోక్షరోత్తమః
వాయువు గాలి, అగ్ని పవిత్రమైనవాడు, శివుడు రుద్రులకు అధిపతి, గురువు కూడా. గంధర్వులలో చిత్రరథుడు ప్రముఖుడు, గుర్రాలలో ఉత్తముడు ఉచ్చైఃశ్రవసు.
వర్ణాదిరగ్ర్యస్త్రీగౌరీశక్త్యాగ్ర్యాశీశ్చ నారదః । దేవర్షిరాట్పాండవాగ్ర్యోఽర్జునోవాదః ప్రవాదరాట్
అక్షరాలలో 'అ' మొదటిది, స్త్రీలలో శక్తితో గౌరీ ప్రథమురాలు. మునులలో నారదుడు ముఖ్యుడు, పాండవుల్లో అర్జునుడు శ్రేష్ఠుడు, వేదం ఉపన్యాసాలలో ప్రథమం.
పవనః పవనేశానో వరుణో యాదసాం పతిః । గంగాతీర్థోత్తమోద్యూతం ఛలకాగ్ర్యం వరౌషధమ్
గాలుల్లో పవనుడు అధిపతి, జలచరాలకు వరుణుడు నాయకుడు. పవిత్ర నదుల్లో గంగా శ్రేష్ఠం, ఆటల్లో పాశం ముందుంది, మోసాల్లో చతురత ఉత్తమం, ఔషధాల్లో శ్రేష్ఠమైనది.
అన్నం సుదర్శనోఽస్త్రాగ్ర్యం వజ్రం ప్రహరణోత్తమమ్ । ఉచ్చైఃశ్రవావాజిరాజ ఐరావతఇభేశ్వరః
అన్నంలో సుదర్శనం ఉత్తమం, ఆయుధాల్లో వజ్రాయుధం శ్రేష్ఠం. గుర్రాలలో ఉచ్చైఃశ్రవసు రాజు, ఏనుగుల్లో ఐరావతం అధిపతి.
అరుంధత్యేకపత్నీశో హ్యశ్వత్థోఽశేషవృక్షరాట్ । అధ్యాత్మవిద్యావిద్యాగ్ర్యః ప్రణవచ్ఛందసాం వరః
అరుంధతి ఒకే భర్తకు విధేయురాల్లో శ్రేష్ఠురాలు, వృక్షాల్లో అశ్వత్థ వృక్షం అధిపతి. ఆధ్యాత్మిక విద్యల్లో ఆత్మజ్ఞానం శ్రేష్ఠం, ఛందస్సుల్లో ప్రణవం ఉత్తమం.
మేరుర్గిరిపతిర్మార్గో మాసాగ్ర్యః కాలసత్తమః । దినాద్యాత్మా పూర్వసిద్ధః కపిలః సామవేదరాట్
పర్వతాల్లో మేరు పర్వతాధిపతి, మార్గాల్లో ఉత్తమ మార్గం. మాసాల్లో కాలమాసం శ్రేష్ఠం, దినాల్లో ఆత్మ పురాతనమైనది. కపిలుడు సామవేదానికి అధిపతి.
తార్క్ష్యః ఖగేంద్ర ఋత్వగ్ర్యో వసంతః కల్పపాదపః । దాతృశ్రేష్ఠః కామధేనురార్తిఘ్నాగ్ర్య సుహృత్తమః
పక్షుల్లో తార్క్ష్యుడు రాజు, ఋతువుల్లో వసంతం శ్రేష్ఠం. కల్పవృక్షం కోరినదాన్ని ఇచ్చే వృక్షాల్లో ఉత్తమం, దాతల్లో కామధేను శ్రేష్ఠురాలు, బాధను తొలగించేవారిలో మంచి మిత్రుడు ఉత్తముడు.
చింతామణిర్గురుశ్రేష్ఠో మాతా హితతమః పితా । సింహో మృగేంద్రో నాగేంద్రో వాసుకిర్నృవరో నృప
చింతామణి గొప్ప గురువు, తల్లి మేలైనది, తండ్రి కూడా అలాగే. జంతువుల్లో సింహం రాజు, పాముల్లో వాసుకి అధిపతి, మనుషుల్లో రాజు శ్రేష్ఠుడు.
వర్ణేశో బ్రాహ్మణశ్చేతః కరుణాగ్ర్యం నమోనమః । ఇత్యేతద్వాసుదేవస్య విష్ణోర్నామసహస్రకమ్
వాక్కుకు అధిపతి బ్రాహ్మణుడు, మనస్సు దయలో శ్రేష్ఠం—నమస్కారం. ఇదే వాసుదేవుడు అయిన విష్ణువు సహస్రనామములు.
సర్వాపరాధశమనం పరం భక్తివివర్ద్ధనమ్ । అక్షయం బ్రహ్మలోకాది సర్వస్వర్గైకసాధనమ్
ఇది అన్ని అపరాధాలను తొలగిస్తుంది, భక్తిని పెంచుతుంది, నశించని ఫలితాన్ని ఇస్తుంది, బ్రహ్మలోకానికి మరియు అన్ని స్వర్గాలకు ప్రధాన మార్గం.
విష్ణులోకైకసోపానం సర్వదుఃఖవినాశనమ్ । సమస్తసుఖదం సద్యః పరం నిర్వాణదాయకమ్
ఇది విష్ణు లోకానికి ఏకైక మెట్టు, అన్ని దుఃఖాలను తొలగిస్తుంది, వెంటనే అన్ని సుఖాలను ఇస్తుంది, పరమ మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
కామక్రోధాదినిఃశేషమనోమలవిశోధనమ్ । శాంతిదం పావనం నౄణాం మహాపాతకినామపి
ఇది కోరిక, కోపం మొదలైన అన్ని మలినాలను పూర్తిగా తొలగిస్తుంది, మనస్సును పవిత్రం చేస్తుంది, శాంతిని ఇస్తుంది, మహాపాతకులైనవారినీ పవిత్రులను చేస్తుంది.
సర్వేషాం ప్రాణినామాశు సర్వాభీష్టఫలప్రదమ్ । సమస్తవిఘ్నశమనం సర్వారిష్టవినాశనమ్
ఇది అన్ని జీవులకు త్వరగా కోరిన ఫలితాన్ని ఇస్తుంది, అన్ని అడ్డంకులను తొలగిస్తుంది, అన్ని అపాయాలను నశింపజేస్తుంది.
ఘోరదుఃఖప్రశమనం తీవ్రదారిద్ర్యనాశనమ్ । ఋణత్రయాపహం గుహ్యం ధనధాన్యయశస్కరమ్
ఇది భయంకరమైన బాధను శాంతింపజేస్తుంది, తీవ్రమైన దారిద్ర్యాన్ని తొలగిస్తుంది, మూడు రకాల ఋణాలను పోగొడుతుంది, రహస్యంగా ఉంటుంది, ధనం, ధాన్యం, యశస్సును ఇస్తుంది.
సర్వైశ్వర్యప్రదం సర్వసిద్ధిదం సర్వధర్మదమ్ । తీర్థయజ్ఞతపోదానవ్రతకోటిఫలప్రదమ్
ఇది అన్ని ఐశ్వర్యాలను, అన్ని సిద్ధులను, అన్ని ధర్మాలను ఇస్తుంది; కోటి తీర్థయాత్రలు, యజ్ఞాలు, తపస్సులు, దానాలు, వ్రతాల ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
జగజ్జాడ్యప్రశమనం సర్వవిద్యాపవర్త్తకమ్ । రాజ్యదం భ్రష్టరాజ్యానాం రోగిణాం సర్వరోగహృత్ 6.71.
ఇది జగత్తు మాంద్యాన్ని తొలగిస్తుంది, అన్ని విద్యలను ప్రసాదిస్తుంది, రాజ్యం కోల్పోయినవారికి తిరిగి రాజ్యం ఇస్తుంది, రోగులకు అన్ని వ్యాధులను పోగొడుతుంది.
వంధ్యానాం సుతదం చాయుఃక్షీణానాం జీవితప్రదమ్ । భూతగ్రహవిషధ్వంసి గ్రహపీడావినాశనమ్
సంతానహీనులకు పిల్లలను ఇస్తుంది, ఆయువు తగ్గినవారికి ప్రాణాన్ని ఇస్తుంది, భూతాలు, గ్రహాలు, విషం వల్ల కలిగే బాధలను తొలగిస్తుంది, గ్రహపీడను నశింపజేస్తుంది.
మాంగల్యం పుణ్యమాయుష్యం శ్రవణాత్పఠనాజ్జపాత్ । సకృదస్యాఖిలావేదాః సాంగా మంత్రాశ్చ కోటిశః
ఈ శ్లోకాన్ని వినడం, చదవడం లేదా జపించడం వల్ల శుభం, పుణ్యం, దీర్ఘాయువు లభిస్తాయి. ఇదే ఒక్కటి అన్ని వేదాలు, వాటి శాఖలు, కోట్లు మంత్రాలు అన్నిటినీ సమానంగా కలిగి ఉంది.
పురాణశాస్త్రస్మృతయః శ్రుతా స్యుః పఠితాస్తథా । జప్త్వా చైకాక్షరం శ్లోకం పాదం వా పఠతి ప్రియే
పురాణాలు, శాస్త్రాలు, స్మృతులు అన్నీ పూర్తిగా వినబడినట్టూ, చదువబడినట్టూ అవుతాయి. ప్రియమైనవాడా, ఈ శ్లోకంలో ఒక్క అక్షరం, ఒక్క పాదం లేదా ఒక్క శ్లోకాన్ని చదివినా వాటి ఫలితం లభిస్తుంది.