మహాపాపాత్ప్రముచ్యేత కలౌ భాగవతో నరః । ధ్యాయన్కృతే యజన్యజ్ఞైస్త్రేతాయాం ద్వాపరేఽర్చయన్
కలియుగంలో భక్తుడు మహాపాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు; కృతయుగంలో ధ్యానం, త్రేతాయుగంలో యజ్ఞాలు, ద్వాపరయుగంలో పూజ చేస్తాడు—
యదాప్నోతి తదాప్నోతి కలౌ సంకీర్త్య కేశవమ్ । ఏతజ్జ్ఞాత్వా నిమగ్నాశ్చ జగదాత్మని కేశవే
అవన్నీ యుగాల్లో లభించేది కలియుగంలో కేశవుని సంకీర్తనతో లభిస్తుంది; ఇది తెలుసుకొని, జగత్తుకు ఆత్మ అయిన కేశవునిలో లీనమై ఉన్నవారు—
సర్వపాపపరిక్షీణా యాంతి విష్ణోః పరం పదమ్ । మత్స్యః కూర్మో వరాహశ్చ నృసింహో వామనస్తథా
అన్ని పాపాలు తరిగిపోయాక వారు విష్ణువు పరమపదాన్ని చేరుతారు; మత్స్య, కూర్మ, వరాహ, నృసింహ, అలాగే వామనుడు—
రామో రామశ్చ కృష్ణశ్చ బుద్ధః కల్కీ తతః స్మృతః । ఏతే దశావతారాశ్చ పృథివ్యాం పరికీర్తితాః
రాముడు, రాముడు, కృష్ణుడు, బుద్ధుడు, తరువాత కల్కి అని స్మరించబడతారు; ఈ పది అవతారాలు భూమిపై ప్రసిద్ధి చెందాయి.
ఏతేషాం నామమాత్రేణ బ్రహ్మహా శుధ్యతే సదా । ప్రాతః పఠన్జపన్ధ్యాయన్విష్ణోర్నామ యథా తథా
వీరి పేర్లు ఒక్కసారి పలికినా బ్రాహ్మణహంతకుడైనా ఎప్పుడూ పవిత్రుడవుతాడు; ఉదయం విష్ణువు నామాన్ని చదువుతూ, జపిస్తూ, ధ్యానిస్తూ ఉంటే—
ముచ్యతే నాత్ర సందేహః స వై నారాయణో భవేత్ । సూత ఉవాచ- శ్రుత్వా వై నారదో హ్యేతద్విస్మయం పరమం గతః
అతడు విముక్తుడవుతాడు, దీనిలో సందేహమే లేదు; అతడే నారాయణుడవుతాడు. సూతుడు చెప్పాడు— ఇది విని నారదుడు ఎంతో ఆశ్చర్యపోయాడు.
ఉవాచ పితరం తత్ర కిముక్తం దేవసత్తమ । దేవాః సహస్రశః సంతి రుద్రాః సంతి సహస్రశః
అతడు తన తండ్రిని అక్కడ అడిగాడు: 'దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, ఏమి చెప్పబడింది? వేలాది దేవతలు ఉన్నారు, వేలాది రుద్రులు ఉన్నారు—'
పితరః సంతి శతశః యక్షాశ్చ కిన్నరాస్తథా । భూతాః ప్రేతాః పిశాచాశ్చ యే కేచిద్దేవయోనయః
'వందలాది పితృదేవతలు, అలాగే యక్షులు, కిన్నరులు ఉన్నారు; భూతాలు, ప్రేతాలు, పిశాచులు, ఇంకా ఎన్ని దేవయోనులు ఉన్నాయో.'
తేషాం నామ్నా చ మాహాత్మ్యం శ్రుతం దృష్టం తథా న చ । శ్రీవిష్ణోర్నామమాహాత్మ్యం యాదృశం చ శ్రుతం మయా
వారి పేర్ల మహిమను నేను విన్నాను, చూశాను కూడా. కానీ శ్రీవిష్ణువు పేరుకు ఉన్న గొప్పతనం నేను విన్నదానివంటి కాదు.
యస్య వై నామమాత్రేణ ముచ్యతే నాత్ర సంశయః । కిం వై తీర్థకృతే దేవ పృథివ్యామటనే కృతే
అయితే, ఆయన పేరును ఒక్కసారి పలికితేనే విముక్తి లభిస్తుంది — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. దేవా, అప్పుడు తీర్థయాత్రలు చేయడం, భూమిని చుట్టడం అవసరమేంటి?
యస్య వై నామమహిమా శ్రుత్వా మోక్షమవాప్నుయాత్ । తన్ముఖం తు మహత్తీర్థం తన్ముఖం క్షేత్రమేవ చ
ఎవరిపేరులోని మహిమను వినగానే మోక్షం లభిస్తుందో, అలాంటి నోరు గొప్ప తీర్థం, ఆ నోరు పవిత్ర క్షేత్రమే.
యన్ముఖే రామరామేతి తన్ముఖం సర్వకామికమ్ । కాని వై తస్య నామాని కతి వీర్యాణి సువ్రత
ఎవరైనా 'రామ, రామ' అని పలికే నోరు అన్ని కోరికలు తీరుస్తుంది. ఓ సద్గుణసంపన్నుడా, ఆయన పేర్లు ఏమిటి, ఆయన శక్తులు ఎన్ని?
తత్సర్వం చ విశేషేణ మమ బ్రూహి పితామహ । బ్రహ్మోవాచ- వ్యాపకోఽయం సదా విష్ణుః పరమాత్మా సనాతనః
ఇవి అన్నీ నాకు పూర్తిగా వివరంగా చెప్పు, పితామహా. బ్రహ్మా ఇలా అన్నాడు — విష్ణువు ఎప్పుడూ వ్యాపించి ఉన్నవాడు, పరమాత్మ, శాశ్వతుడు.
అనాదినిధనః శ్రీమాన్భూతాత్మా భూతభావనః । యస్మాదహం హి సంజాతో సోఽయం విష్ణుః సదావతు
ఆయనకు ఆదియూ అంతమూ లేదు, మహిమతో నిండినవాడు, సమస్త భూతాల ఆత్మ, సృష్టికర్త. నేను కూడా ఆయన నుంచే పుట్టాను — ఆ విష్ణువు ఎల్లప్పుడూ రక్షించాలి.
సోఽయం కాలస్య కాలో వై సోఽయం మమ తు పూర్వజః । అక్షయః పుండరీకాక్షో మతిమానవ్యయః పుమాన్
ఆయన కాలానికి కాలుడు, నాకు పెద్దవాడు, అక్షయుడు, కమలనేత్రుడు, జ్ఞానవంతుడు, మారని వాడు.
శేషశాయీ సదా విష్ణుః సహస్రశీర్షా మహత్ప్రభుః । సర్వభూతమయః సాక్షాద్విశ్వరూపో జనార్దనః
విష్ణువు ఎల్లప్పుడూ శేషునిపై విశ్రాంతి తీసుకుంటాడు, వెయ్యి తలలతో ఉన్న మహాప్రభువు. ఆయన సమస్త భూతాలలో ఉన్నవాడు, ప్రత్యక్షంగా విశ్వరూపుడు, జనార్దనుడు.
కైటభారిరయం విష్ణుర్ధాతా దేవో జగత్పతిః । తస్యాహం నామగోత్రం చ న వేద్మి పురుషర్షభ
ఈ విష్ణువు కైటభాసురుడిని సంహరించినవాడు, సృష్టికర్త, జగత్పతి. ఓ ఉత్తమ పురుషా, ఆయన పేర్లు, వంశాలు నాకు పూర్తిగా తెలియవు.
వేదవాద్యప్యహం తాత నాహం జ్ఞాతా కదాచన । అతస్త్వం గచ్ఛ దేవర్షే యత్రాస్తి కిల విశ్వరాట్
నేను వేదాలను నేర్చుకున్నవాడినైనా, వాటిని ఎప్పుడూ పూర్తిగా తెలుసుకోలేదు. అందుకే, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, నువ్వు విశ్వరాజు ఉన్న చోటికి వెళ్ళు.
స చ తత్త్వం మునిశ్రేష్ఠ సర్వం తే కథయిష్యతి । స ఏవ పురుషః శ్రీమాన్కైలాసాధిపతిః సదా
మునులలో శ్రేష్ఠుడా, ఆయన నీకు అన్ని విషయాలు నిజంగా చెప్పుతాడు. ఆ మహిమాన్వితుడు, కైలాసపతి ఎల్లప్పుడూ ఉన్నాడు.
సర్వేషాం విష్ణుభక్తానామయం శ్రేష్ఠః పరాత్పరః । పంచవక్త్రో హ్యుమాకాంతః సర్వదుఃఖనిబర్హణః
విష్ణుభక్తులందరిలో ఆయన అత్యుత్తముడు, పరమాత్మకంటే కూడా పరముడు. అయిదు ముఖాలు కలవాడు, ఉమాదేవికి ప్రియుడు, అన్ని దుఃఖాలను తొలగించేవాడు.
విశ్వేశ్వరో విశ్వనాథః సర్వదా భక్తవత్సలః । తత్ర గచ్ఛ సురశ్రేష్ఠ తత్సర్వం కథయిష్యతి
ఆయన విశ్వేశ్వరుడు, విశ్వనాథుడు, ఎప్పుడూ భక్తులకు అనురాగంతో ఉంటాడు. అందుకే, ఓ దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, నువ్వు అక్కడికి వెళ్ళు, ఆయన నీకు అన్నీ వివరంగా చెబుతాడు.
పితుర్వచనమాకర్ణ్య తత్ర గంతుం ప్రచక్రమే । విజ్ఞాతుం నామమాహాత్మ్యం కైలాసభవనం ప్రతి
తండ్రి మాటలు విని, ఆ మహర్షి కైలాసపర్వతానికి, ఆ నామ మహిమ తెలుసుకోవడానికి బయలుదేరాడు.
యత్ర విశ్వేశ్వరో దేవో నిత్యం తిష్ఠతి భూతిదః । దదర్శ నారదస్తత్ర దేవం తం సురపూజితమ్
అక్కడ విశ్వేశ్వరుడు, భూతాలకు వరాలిచ్చే దేవుడు ఎల్లప్పుడూ ఉంటాడు. ఆ దేవుని, దేవతలందరూ పూజించే వాడిని నారదుడు చూశాడు.
కైలాసశిఖరాసీనం దేవదేవం జగద్గురుమ్ । పంచవక్త్రం దశభుజం త్రినేత్రం శూలపాణినమ్
కైలాస శిఖరంపై కూర్చున్న దేవదేవుడు, జగద్గురు, అయిదు ముఖాలు, పది చేతులు, మూడు కళ్ళతో, త్రిశూలాన్ని పట్టుకుని ఉన్నాడని చూశాడు.
కపాలినం సఖట్వాంగం తీక్ష్ణం శూలాసిధారిణమ్ । పినాకధారిణం భీమం వరదం వృషవాహనమ్
కపాలాన్ని, ఖట్వాంగాన్ని ధరించినవాడు, పదునైన త్రిశూలం, ఖడ్గం పట్టినవాడు, పినాకుని ధరించిన భయంకరుడు, వరదుడు, వృషభాన్ని వాహనంగా చేసుకున్నవాడు.
భస్మాంగం వ్యాలశోభాఢ్యం శశాంకకృతశేఖరమ్ । నీలజీమూతసంకాశం సూర్యకోటిసమప్రభమ్
బూడిదను శరీరానికి పూసుకున్నవాడు, పాములతో అలంకరించబడినవాడు, చంద్రకళను కిరీటంగా ధరించినవాడు, మేఘంలా నలుపుగా, కోటిసూర్యుల వెలుతురుతో ప్రకాశించేవాడు.
క్రీడంతం తత్ర దేవేశం సాష్టాంగం దండవత్పునః । తం దృష్ట్వా తు మహాదేవో విస్మయోత్ఫుల్లలోచనః 6.71.
అక్కడ దేవతల అధిపతిని ఆటలాడుతూ చూసి, నేను మళ్ళీ అష్టాంగ నమస్కారంతో భూమిపై పడి వందనం చేసాను. ఆయనను చూసి మహాదేవుడికి ఆశ్చర్యంతో కన్నులు పెద్దవిగా అయ్యాయి.
వైష్ణవానాం పరః శ్రేష్ఠః ప్రాహ వాడవసత్తమమ్ । కస్మాదిహ సమాయాతో వద దేవర్షిసత్తమ
వైష్ణవులలో అత్యుత్తముడు, వాడవులలో శ్రేష్ఠుడైన మునిని ఇలా అడిగాడు: 'దేవర్షులలో శ్రేష్ఠుడా, నీవు ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చావో చెప్పు.'
నారద ఉవాచ- ఏకస్మిన్నేవ కాలే తు గతోఽహం బ్రహ్మణోంతికమ్ । శ్రుతం తత్ర మయా దేవ విష్ణోర్మాహాత్మ్యముత్తమమ్
నారదుడు ఇలా అన్నాడు: ఒకసారి నేను బ్రహ్మదేవుని దగ్గరకు వెళ్ళాను. అక్కడ, ఓ దేవా, నేను విష్ణువు మహిమను వినాను.
బ్రహ్మణా కథితం తత్ర మమాగ్రే దేవసత్తమ । నామ్నోఽస్య యావతీ శక్తిః సా శ్రుతా బ్రహ్మణో ముఖాత్
అక్కడ బ్రహ్మదేవుడు నా ముందు స్వయంగా చెప్పాడు. ఆయన నామానికి ఎంత శక్తి ఉందో అన్నీ బ్రహ్మదేవుని నోటితోనే నేను విన్నాను.