శివ ఉవాచ- మాసి భాద్రపదే శుక్లే ద్వాదశీ శ్రవణాన్వితా । సా వై సర్వప్రదా పుణ్యా హ్యుపవాసే మహాఫలా
శివుడు ఇలా చెప్పాడు — భాద్రపద మాసంలో శుక్లపక్ష ద్వాదశి, శ్రవణ నక్షత్రంతో కలిసినప్పుడు, అది అన్ని ఫలితాలనూ ఇచ్చే పవిత్రమైనది. ఉపవాసంతో ఆచరించినప్పుడు గొప్ప ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
సంగమే సరితః స్నాత్వా ద్వాదశీం తాముపోషితః । అయత్నాత్సమవాప్నోతి ద్వాదశ ద్వాదశీఫలమ్
నదుల సంగమంలో స్నానం చేసి, ఆ ద్వాదశిని ఆచరించినవాడు, తేలికగా పన్నెండు ద్వాదశి ఉపవాసాల ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
బుధశ్రవణసంయుక్తా యా చ వై ద్వాదశీ భవేత్ । అతీవ మహతీ తస్యాం కృతం సర్వమథాక్షయమ్
బుధ, శ్రవణ నక్షత్రాలతో కలిసిన ద్వాదశి వచ్చినప్పుడు, ఆ రోజున చేసిన ప్రతీ కార్యం ఎంతో గొప్పదిగా, ఎప్పటికీ నశించనిదిగా మారుతుంది.
ద్వాదశీ శ్రవణోపేతా యదా భవతి నారద । సంగమే సరితాం స్నాత్వా లభేద్గోదానజం ఫలమ్
నారదా, ద్వాదశి శ్రవణ నక్షత్రంతో కలిసినప్పుడు, నదుల సంగమంలో స్నానం చేస్తే, గోవు దానం చేసినంత ఫలం లభిస్తుంది.
జలపూర్ణం తదా కుంభం స్థాపయిత్వా విచక్షణః । తస్యోపరి న్యసేత్పాత్రం స్థాపయిత్వా జనార్దనమ్
ఆ సమయంలో, జ్ఞానులు నీటితో నిండిన కుంభాన్ని పెట్టి, దాని మీద పాత్రను ఉంచి, జనార్దనుని ప్రతిష్ఠించాలి.
తతస్తస్యాగ్రతో దేయం నైవేద్యం ఘృతపాచితమ్ । సోదకాంశ్చ నవాన్కుంభాన్దద్యాచ్ఛక్త్యా విచక్షణః
ఆ తర్వాత, ఆయన ముందు నెయ్యితో వండిన నైవేద్యాన్ని సమర్పించి, తన శక్తికి తగినంత కొత్త నీటి కుంభాలను ఇవ్వాలి.
ఏవం సంపూజ్య గోవిందం జాగరం తత్ర కారయేత్ । ప్రభాతే విమలే స్నాత్వా సంపూజ్య గరుడధ్వజమ్
అలా గోవిందుని పూజించి, అక్కడ జాగరణ చేయాలి. తెల్లవారినప్పుడు, శుద్ధంగా స్నానం చేసి, గరుడధ్వజుడిని పూజించాలి.
పుష్పధూపాది నైవేద్యైః ఫలైర్వస్త్రైః సుశోభనైః । పుష్పాంజలిం తతో దద్యాన్మంత్రమేనముదీరయేత్
పుష్పాలు, ధూపం, నైవేద్యం, పండ్లు, మంచి వస్త్రాలతో పూజించి, పుష్పాంజలిని సమర్పించి, ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి.
నమో నమస్తే గోవింద బుధశ్రవణసంయుత । అఘౌఘసంక్షయం కృత్వా సర్వసౌఖ్యప్రదో భవ
బుధ, శ్రవణ నక్షత్రాలతో కలిసిన గోవిందా, నీకు నమస్కారం, నమస్కారం. పాపాలను తొలగించి, అన్ని సుఖాలను ప్రసాదించు.
అన్నం తు బ్రాహ్మణే పూతం వేదవేదాంగపారగే । పురాణజ్ఞే విశేషేణ విధివత్సంప్రదాపయేత్
వేదాలు, వాటి అంగాలు, పురాణాలు తెలిసిన బ్రాహ్మణునికి శుద్ధమైన అన్నాన్ని విధిగా సమర్పించాలి.
అనేన విధినా చైవ నద్యాస్తీరే నరోత్తమః । సర్వం నిర్వర్త్తయేత్సమ్యగేకచిత్తరతోఽపి సన్
ఈ విధంగా, నదీ తీరంలో, ఏకాగ్రతతో ఉన్నవాడు కూడా, ప్రతీ కార్యాన్ని సరిగ్గా నిర్వహించాలి.
అత్రాప్యుదాహరంతీమమితిహాసం పురాతనమ్ । మహత్యరణ్యే యద్వృతం భూమిదేవ శృణుష్వ తత్
ఇక్కడ ఒక పురాతన ఇతిహాసాన్ని ఉదాహరిస్తాను. ఓ భూమిపతీ, ఒక గొప్ప అరణ్యంలో జరిగినదాన్ని విను.
యం శ్రుత్వా మానవో లోకే మహాదుఃఖాత్ప్రముచ్యతే । దేశో దాసరకో నామ తస్య భాగే చ పశ్చిమే
ఈ మాట వినిన మనిషి లోకంలో ఉన్న గొప్ప బాధల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు. దాసరక అనే ఒక ప్రాంతం ఉంది, దాని పశ్చిమ భాగంలో—
తత్ర విద్వన్మరుర్దేశః సర్వసత్వభయంకరః । సుతప్తసికతా భూమిర్యత్ర దుష్టా మహోరగాః
అక్కడ, పండితుడా, మరు దేశం ఉంది. అది అన్ని జీవులకు భయంకరమైనది. అక్కడ నేల అంతా మండే ఇసుకతో నిండిపోయి, దుష్టమైన పెద్ద పాములు నివసిస్తాయి.
అల్పచ్ఛాయాద్రుమాకీర్ణా మృతప్రాణిసమాకులా । శమీఖదిరపాలాశకరీరైః పీలుభిః సహ
అక్కడ తక్కువ నీడ ఇచ్చే చెట్లు, చనిపోయిన జంతువులతో నిండిన చోటు. అక్కడ శమీ, ఖదిర, పలాశ, కరీర, పీలూ చెట్లు ఉన్నాయి.
తత్ర భీమా ద్రుమగణాః కంటకైరచితా దృఢైః । జగ్ధప్రాణజనాకీర్ణా యత్ర భూర్దృశ్యతే క్వచిత్
అక్కడ భయంకరమైన చెట్ల సమూహాలు, బలమైన ముల్లులతో నిండినవి కనిపిస్తాయి. అక్కడ అక్కడ జీవితం పోయినవారి అవశేషాలతో భూమి కనిపిస్తుంది.
తథాపి జీవా జీవంతి సర్వే కర్మనిబంధనాత్ । నోదకం నోదకాధారా విద్వంస్తత్ర బలాహకాః
అయినా అక్కడ ఉన్న అన్ని జీవులు తమ గత కర్మ వల్ల జీవించేవే. అక్కడ నీరు లేదు, నీటి మూలాలు లేవు, మేఘాలు కూడా లేవు, పండితుడా.
పక్షాంతరగతైః కైశ్చిచ్ఛిశుభిస్తృషితైః సమమ్ । ఉత్క్రాంతజీవినో విప్ర దృశ్యంతే ను ఖగోత్తమాః
చెట్ల కొమ్మల్లో కొంతమంది పక్షులు, తమ పిల్లలతో పాటు దాహంతో అలసిపోయి, ప్రాణం విడిచేలా కనిపిస్తారు, బ్రాహ్మణుడా.
తస్మింస్తథావిధే దేశే కశ్చిద్దైవవశాద్వణిక్ । నిజసార్థపరిభ్రష్టః ప్రవిష్టో మరుజాంగలే
అలాంటి భయంకరమైన ప్రదేశంలో, విధి వల్ల ఒక వాణికుడు తన వాణిజ్య బృందం నుంచి విడిపోయి, ఆ ఎడారి అడవిలోకి ప్రవేశించాడు.
బభ్రామోద్భ్రాంతహృదయః క్షుత్తృట్భ్యాం శ్రమపీడితః । క్వ గ్రామః క్వ జలం క్వాహం యాస్యామి న బుబోధ హ
అతడు ఆకలి, దాహం, అలసటతో బాధపడుతూ, మనసు అయోమయంగా తిరుగుతూ, ఎక్కడ గ్రామం, ఎక్కడ నీరు, తాను ఎక్కడికి పోతున్నానో కూడా తెలియకుండా అల్లాడుతూ తిరిగాడు.
అథ ప్రేతాన్దదర్శాసౌ క్షుత్తృషావ్యాకులేంద్రియాన్ । ఉత్కటాన్ఖలినో భీమాన్నిర్మాంసాన్రౌద్రదర్శనాన్
ఆ తరువాత అతడు అక్కడ ఆకలి, దాహంతో ఇంద్రియాలు మయమై, భయంకరంగా, క్రూరంగా, మాంసం లేని, భయానకంగా కనిపించే ప్రేతాలను చూశాడు.
ప్రేతస్కంధసమారూఢమేకం వికృతదర్శనమ్ । దదర్శ బహుభిః ప్రేతైః సమంతాత్పరివారితమ్
అతడు ఒక వికృత రూపంలో ఉన్నవాడిని, ప్రేత భుజాలపై కూర్చుని, చుట్టూ అనేక ప్రేతలతో ముట్టడి చేయబడినవాడిని చూశాడు.
అగచ్ఛమానమత్యుగ్రం ప్రేతశబ్దపురఃసరమ్ । ప్రేతోఽపి దృష్ట్వా తాం ఘోరామటవీమాగతం నరమ్
ఆ ప్రేతుడు, ప్రేతల అరుపులతో ముందుకు సాగుతూ, అత్యంత భయంకరంగా అక్కడికి వచ్చాడు. ఆ భయానక అడవిలోకి వచ్చిన మనిషిని చూసి—
ప్రేతస్కంధాన్మహీం గత్వా తస్యాంతికముపాగమత్ । ప్రణిపత్య వణిక్శ్రేష్ఠమిదం వచనమబ్రవీత్
ఆ ప్రేతుడు, మరో ప్రేత భుజాలపై నుంచి దిగిపోతూ, ఆ వాణికుని దగ్గరకు వచ్చి, వాణిజ్య నాయకుడికి నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు:
అస్మిన్ఘోరతరే దేశే ప్రవేశో భవతః కథమ్ । తమువాచ వణిక్ధీమాన్సార్థభ్రష్టస్య మే వనే
ఈ భయంకరమైన ప్రదేశంలో నీవు ఎలా వచ్చావు? అని అడిగాడు. దానికి ఆ తెలివైన వాణికుడు ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: నా వాణిజ్య బృందం నుంచి తప్పిపోయి ఈ అడవిలోకి వచ్చాను.
ప్రవేశో దైవయోగేన పూర్వకర్మకృతేన చ । తృషా మే బాధతేఽత్యర్థం క్షుధా చైవ భృశం తథా
విధి కలిసివచ్చి, పూర్వకర్మ ఫలితంగా ఇక్కడికి వచ్చాను. నాకు దాహం చాలా ఎక్కువగా బాధిస్తోంది, అలాగే ఆకలితో కూడా చాలా బాధపడుతున్నాను.
ప్రాణాంతికమనుప్రాప్తం వచనం భ్రమతీవ మే । అత్రోపాయం న పశ్యామి జీవేయం యేన కేనచిత్
ప్రాణాంతిక స్థితికి చేరుకున్నాను. మాట్లాడుతున్నప్పుడు మనసు తిప్పబడుతోంది. ఇక్కడ నేను ఏదైనా విధంగా బ్రతికే మార్గం కనిపించడంలేదు.
ఇత్యేవముక్తే ప్రేతస్తం వణిజం వాక్యమబ్రవీత్ । ఫుల్లాం శమీం సమాశ్రిత్య ప్రతీక్ష త్వం ముహూర్త్తకమ్
అతడు ఇలా అన్న తర్వాత, ఆ ప్రేతుడు వాణికుని చూచి, 'పూలతో నిండిన శమీ చెట్టు క్రింద కూర్చొని కొంతసేపు వేచి ఉండు' అని చెప్పాడు.
కృతాతిథ్యో మయా పశ్చాద్గమిష్యసి యథాసుఖమ్ । ఏవముక్తస్తథా చక్రే స వణిక్తృష్ణయార్దితః
'నేను అతిథిగా ఆదరించి తర్వాత, నీవు నీ ఇష్టానుసారం వెళ్లవచ్చు.' అని చెప్పగా, దాహంతో బాధపడుతున్న వాణికుడు అలాగే చేశాడు.
మధ్యాహ్నసమయే ప్రాప్తే ప్రేతస్తం దేశమాగతః । ఫుల్లాం సవృక్షాం శీతోదాం వారిధానీం మనోరమామ్
మధ్యాహ్న సమయం వచ్చినప్పుడు, ఆ ప్రేతుడు అక్కడికి వచ్చాడు. అక్కడ పూలతో నిండిన చెట్లు, చల్లని నీరు, నీటి కొలను ఉన్న అందమైన ప్రదేశం కనిపించింది.