పురుషాయ పురాణాయ బ్రహ్మవాక్యానువర్తినే। మానవచ్ఛద్మరూపాయ విష్ణవే శంసితాత్మనే
ప్రాచీన పురుషుడైన, బ్రహ్మవాక్యాలను అనుసరించేవాడైన, మానవ రూపధారిగా అవతరించిన, విశ్వనియంత అయిన విష్ణువుకు, ప్రశంసించదగిన ఆత్మను కలవాడైనవాడికి నమస్కారం.
జాతమాత్రం చ యం వేద ఉపతస్థే ససంగ్రహః। మతిమంథానమావిధ్య యేనాసౌ శ్రుతిసాగరాత్
అతడు పుట్టిన వెంటనే, వేదం దాని శాఖలతో కలిసి అతన్ని చేరింది. తన బుద్ధితో వేదసాగరాన్ని మథించి,
ప్రకాశో జనితో లోకే మహాభారత చంద్రమాః। భారతం భానుమాన్విష్ణుర్యది న స్యురమీ త్రయః
లోకంలో వెలుగును ప్రసాదించాడు, మహాభారత చంద్రుడిని వెలిగించాడు. ఈ ముగ్గురు—భారతం, సూర్యుడు, విష్ణువు—లేకపోతే,
తతోఽజ్ఞానతమోంధస్య కావస్థా జగతో భవేత్। కృష్ణద్వైపాయనం వ్యాసం విద్ధి నారాయణం ప్రభుమ్
అప్పుడు లోకం అజ్ఞానాంధకారంలో మునిగిపోతుంది. కృష్ణద్వైపాయన వ్యాసుడిని నారాయణుడిగా, ప్రభువుగా తెలుసుకో.
కో హ్యన్యః పుండరీకాక్షాన్మహాభారతకృద్భవేత్। తస్మాదహముపాశ్రౌషం పురాణం బ్రహ్మవాదినః
పద్మపత్రనేత్రుడైన వాడిని తప్ప మహాభారతాన్ని రచించగలవాడు మరొకరు ఎవరు? అందువల్లనే నేను బ్రహ్మవాదుల నుండి పురాణాన్ని వినాను.
సర్వజ్ఞాత్సర్వలోకేషు పూజితాద్దీప్తతేజసః। పురాణం సర్వశాస్త్రాణాం ప్రథమం బ్రహ్మణా స్మృతమ్
అన్ని లోకాలలో జ్ఞానవంతుడైన, అందరచే పూజించబడే, దివ్య తేజస్సుతో కూడిన వాడి నుండి, పురాణం అన్నీ శాస్త్రాలలో మొదటిగా బ్రహ్మద్వారా గుర్తించబడింది.
ఉత్తమం సర్వలోకానాం సర్వజ్ఞానోపపాదకమ్। త్రివర్గసాధనం పుణ్యం శతకోటిప్రవిస్తరమ్
అన్ని లోకాలలో ఉత్తమమైనది, సమస్త జ్ఞానానికి ఆధారం. మానవ జీవిత మూడు లక్ష్యాలకు సాధనంగా, పుణ్యమయంగా, కోటీకోట్ల మేర విస్తరించింది.
నిఃశేషేషు చ లోకేషు వాజిరూపేణ కేశవః। బ్రహ్మణస్తు సమాదేశాద్వేదానాహృతవానసౌ
ప్రపంచాలు అంతమయ్యాక, కేశవుడు గుర్రపు రూపంలో, బ్రహ్మ ఆజ్ఞతో వేదాలను తిరిగి తెచ్చాడు.
అంగాని చతురో వేదాన్పురాణన్యాయవిస్తరమ్। అసురేణాఖిలం శాస్త్రమపహృత్యాత్మసాత్కృతమ్
నాలుగు వేదాలు, వాటి ఉపాంగాలు, పురాణం, న్యాయశాస్త్ర విస్తారం—ఇవి అన్నింటిని అసురుడు అపహరించి తనవిగా చేసుకున్నాడు.
మత్స్యరూపేణాజహార కల్పాదావుదకార్ణవే। అశేషమేతదవదదుదకాంతర్గతో విభుః
మత్స్యరూపంలో, కల్ప ప్రారంభంలో, ఆ పరమాత్ముడు జలసముద్రంలో వాటిని తీసుకెళ్లాడు. జలాంతర్గతంగా ఉండి, ఇవన్నీ పూర్తిగా వివరించాడు.
శ్రుత్వా జగాద చ మునీన్ప్రతివేదాంశ్చతుర్ముఖః। ప్రవృత్తిస్సర్వశాస్త్రాణాం పురాణస్యాభవత్తదా౫౦ 1.1.
వేదాలను తెలిసిన ఋషులందరికీ, బ్రహ్మదేవుడు విన్న వెంటనే ఇలా చెప్పాడు: అప్పట్లో అన్ని శాస్త్రాలూ, పురాణాలూ మొదలయ్యాయి.
కాలేనాగ్రహణం దృష్ట్వా పురాణస్య తదా విభుః। వ్యాసరూపస్తదా బ్రహ్మా సంగ్రహార్థం యుగే యుగే
కాలక్రమంలో పురాణాన్ని ప్రజలు పూర్తిగా గుర్తుపెట్టుకోలేకపోతున్నారని గమనించి, ప్రభువు ప్రతి యుగంలో వ్యాసరూపంలో అవతరించి, వాటిని సేకరించేందుకు వచ్చాడు.
చతుర్లక్షప్రమాణేన ద్వాపరే ద్వాపరే జగౌ। తదాష్టాదశధా కృత్వా భూలోకేస్మిన్ప్రకాశితం
ప్రతి ద్వాపరయుగంలో, ఆ పురాణాన్ని నాలుగు లక్షల శ్లోకాలుగా ప్రకటించాడు. తర్వాత, పదహారు భాగాలుగా విడగొట్టి, ఈ భూమిలో ప్రజలకు తెలియజేశాడు.
అద్యాపి దేవలోకేషు శతకోటిప్రవిస్తరమ్। తదేవాత్ర చతుర్లక్షం సంక్షేపేణ నివేశితమ్
ఇప్పటికీ దేవతల లోకాల్లో అది కోటి కోటిల శ్లోకాల వరకు విస్తరించి ఉంది. కానీ మన భూమిలో మాత్రం, నాలుగు లక్షల శ్లోకాలుగా సంక్షిప్తంగా అమర్చారు.
ప్రవక్ష్యామి మహాపుణ్యం పురాణం పాద్మసఞ్జ్ఞితమ్। సహస్రం పఞ్చపఞ్చాశత్పంచఖణ్డైస్సమన్వితమ్
ఇప్పుడు నేను చెప్పబోయే పురాణం ఎంతో పుణ్యప్రదమైన పద్మపురాణం. ఇది ఐదు భాగాలతో, యాభై ఐదు వేల శ్లోకాలతో కూడి ఉంది.
తత్రాదౌ సృష్టిఖణ్డం స్యాద్భూమిఖణ్డం తతః పరమ్। స్వర్గఖణ్డం తతః పశ్చాత్తతః పాతాలఖణ్డకమ్
దీనిలో మొదట సృష్టిఖండం, తర్వాత భూమిఖండం, ఆ తరువాత స్వర్గఖండం, తరువాత పాతాళఖండం ఉంటాయి.
పఞ్చమం చ తతః ఖ్యాతముత్తరం ఖణ్డముత్తమమ్। ఏతదేవ మహాపద్మముద్భూతం యన్మయం జగత్
ఐదవ భాగం ఉత్తరఖండంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇది అత్యుత్తమమైనది. ఈ మహా పద్మపురాణం నుంచే ఈ జగత్తు ఉద్భవించింది.
తద్వృత్తాన్తాశ్రయం యస్మాత్పాద్మమిత్యుచ్యతే తతః। ఏతత్పురాణమమలం విష్ణుమాహాత్మ్యనిర్మలమ్
దాని కథలు ఆ విషయాలపై ఆధారపడినందున దీనిని పద్మపురాణం అంటారు. ఇది విష్ణుమహిమ వల్ల పవిత్రంగా, నిర్మలంగా ఉంది.
దేవదేవో హరిర్యద్వై బ్రహ్మణే ప్రోక్తవాన్పురా। బ్రహ్మణాభిహితం పూర్వం యావన్మాత్రం మరీచయే
దేవతలలో దేవుడైన హరి బ్రహ్మకు ముందుగా చెప్పినది, బ్రహ్మ కూడా అంతటా మరీచికి వివరంగా చెప్పినది—
ఏతదేవ చ వై బ్రహ్మా పాద్మం లోకే జగాద వై। సర్వభూతాశ్రయం తచ్చ పాద్మమిత్యుచ్యతే బుధైః
అదే పద్మపురాణాన్ని బ్రహ్మ ఈ లోకంలో ప్రకటించాడు. అన్ని జీవుల ఆధారంగా ఉండటంవల్ల, పండితులు దీనిని పద్మపురాణం అంటారు.
పాద్మం తత్పంచపంచాశత్సహస్రాణీహ పఠ్యతే। పంచభిః పర్వభిః ప్రోక్తం సంక్షేపాద్వ్యాసకారితాత్
ఈ పద్మపురాణం ఇక్కడ యాభై ఐదు వేల శ్లోకాలుగా పఠించబడుతుంది. ఐదు భాగాలుగా, వ్యాసుడు సంక్షిప్తంగా రచించాడు.
పౌష్కరం ప్రథమం పర్వ యత్రోత్పన్నః స్వయం విరాట్। ద్వితీయం తీర్థపర్వ స్యాత్సర్వగ్రహగణాశ్రయమ్
మొదటి భాగం పౌష్కరంగా పిలవబడుతుంది. అందులో విరాట్ స్వయంగా ఉద్భవించాడు. రెండవది తీర్థపర్వం, అందులో అన్ని గ్రహగణాలు ఉన్నాయి.
తృతీయపర్వగ్రహణా రాజానో భూరిదక్షిణాః। వంశానుచరితం చైవ చతుర్థే పరికీర్తితమ్
మూడవ భాగంలో విరాళాలు ఇచ్చిన రాజుల కథలు ఉన్నాయి. నాల్గవ భాగంలో వంశవృత్తాంతాలు వివరించబడ్డాయి.
పంచమే మోక్షతత్వం చ సర్వతత్వం నిగద్యతే। పౌష్కరే నవధా సృష్టిః సర్వేషాం బ్రహ్మకారితా
ఐదవ భాగంలో మోక్షతత్త్వం, అన్ని సత్యాలు వివరించబడ్డాయి. పౌష్కరంలో బ్రహ్మ సృష్టిని తొమ్మిది విధాలుగా వివరించాడు.
దేవతానాం మునీనాం చ పితృసర్గస్తథాపరః। ద్వితీయే పర్వతాశ్చైవ ద్వీపాః సప్త ససాగరాః
దేవతలు, ఋషులు, పితృదేవతల సృష్టి వేరుగా చెప్పబడింది. రెండవ భాగంలో పర్వతాలు, ఏడు ద్వీపాలు, సముద్రాలు వివరించబడ్డాయి.
తృతీయే రుద్రసర్గస్తు దక్షశాపస్తథైవ చ। చతుర్థే సంభవో రాజ్ఞాం సర్వవంశానుకీర్త్తనమ్
మూడవ భాగంలో రుద్రుని సృష్టి, దక్షుడి శాపం చెప్పబడింది. నాల్గవ భాగంలో రాజుల ఉద్భవం, వంశాల కథలు వివరించబడ్డాయి.
అన్త్యేపవర్గసంస్థానం మోక్షశాస్త్రానుకీర్త్తనమ్। సర్వమేతత్పురాణేఽస్మిత్కథయిష్యామి వో ద్విజాః
చివరి భాగంలో పరమపదానికి చేరే మార్గాలు, మోక్షశాస్త్రాల ఉపదేశం చెప్పబడింది. ఈ పురాణంలో ఇవన్నీ నేను మీకు వివరంగా చెప్పబోతున్నాను, ద్విజులారా!
ఇదం పవిత్రం యశసో నిధానమిదం పితౄణామతివల్లభం స్యాత్ ఇదం చ దేవస్య సుఖాయ నిత్యమిదం మహాపాతకభిచ్చ పుంసామ్
ఇది పవిత్రమైనది, కీర్తికి నిలయమైనది, పితృదేవతలకు ఎంతో ప్రీతికరమైనది. దేవునికి ఎప్పుడూ ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. మనుషులకు మహాపాపాలనూ తొలగిస్తుంది.
సూత ఉవాచ। నమస్యే సర్వలోకానాం విశ్వస్య జగతః పతిమ్। య ఇమం కురుతే భావం సృష్టిరూపం ప్రధానవిత్
సూతుడు ఇలా అన్నాడు: సమస్త లోకాల అధిపతికి, ఈ విశ్వానికి యజమానుడైనవాడికి, మూలప్రకృతిని తెలిసినవాడికి, సృష్టిరూపంగా ఈ జగత్తును కలిగించేవాడికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
లోకకృల్లోకతత్వజ్ఞో యోగమాస్థాయ యోగవిత్। అసృజత్సర్వభూతాని స్థావరాణి చరాణి చ
లోకాలను సృష్టించేవాడు, వాటి తత్వాన్ని తెలిసినవాడు, యోగంలో స్థిరంగా ఉన్నవాడు, యోగాన్ని బాగా తెలిసినవాడు, స్థావర జంగమమైన అన్ని జీవులను సృష్టించాడు.