పాపం స కేవలం భుంక్తే తస్మాన్మౌనం సమాచరేత్ । ఉపవాససమం భోజ్యం జ్ఞేయం మౌనేన నారద
అతడు పాపమే తింటాడు; అందుకే మౌనం పాటించాలి. నారదా, మౌనంగా తినే భోజనం ఉపవాసంతో సమానం.
పంచప్రాణాహుతీర్యస్తు మౌనభోజీ నరోత్తమః । పంచ వై పాతకాన్యస్య నశ్యంతి నాత్ర సంశయః
మౌనంగా భోజనం చేసే ఉత్తమ పురుషుడు ఐదు ప్రాణాహుతులు సమర్పించినవాడవుతాడు; అతని ఐదు మహాపాతకాలు నిస్సందేహంగా నశించిపోతాయి.
న కుర్యాత్సంధితం వస్త్రం పితృకర్మణి వాడవ । అశుచ్యంగే స్థితం చైవ వస్త్రం తదశుచీ భవేత్
పితృకర్మలకు కుట్టిన వస్త్రాలు వాడకూడదు, వాడవా. అలాగే, అపవిత్రమైన శరీరంపై వేసిన వస్త్రం కూడా అపవిత్రమే.
కటిపృష్ఠస్థితే వస్త్రే పురీషం కురుతే తు యః । మూత్రం వా మైథునం వాపి తద్వస్త్రం పరివర్జయేత్
కడుపు లేదా వెనుక భాగంలో వేసిన వస్త్రం మలమూత్రం లేదా మైథునం వల్ల మలినమైతే, ఆ వస్త్రాన్ని వదిలేయాలి.
పితృకర్మవిశేషేణ వర్జనీయం చ వాడవ । సర్వదా చ మునే ప్రాజ్ఞైర్దేవార్చా చక్రపాణినః
పితృకర్మల సమయంలో ఇలాంటి వస్త్రాలు తప్పక మానాలి, వాడవా. అలాగే, దేవతల పూజలో, చక్రపాణి పూజలో కూడా జ్ఞానులు ఎప్పుడూ వీటిని వాడకూడదు.
కర్త్తవ్యా చ విశేషేణ శుచిభిర్విజితేంద్రియైః । సంప్రసుప్తే హృషీకేశే తృణశాకకుసుంభికాః
ఈ కర్మలు, ఇంద్రియాలను జయించిన పవిత్రులైనవారు చేయాలి. హృషీకేశుడు విశ్రాంతిలో ఉన్నప్పుడు, దర్భ, ఆకులు, కుసుంభి పువ్వులు ఉపయోగించాలి.
సంధితాని చ వస్త్రాణి వర్జితాని ప్రయత్నతః । చాతుర్మాస్యే హరౌ సుప్తే యస్తు ఏతాని వర్జయేత్ 6.64.
కుట్టిన వస్త్రాలను ఎంతో జాగ్రత్తగా నివారించాలి. చాతుర్మాస్యకాలంలో హరి విశ్రాంతిలో ఉన్నప్పుడు, వీటిని ఎవరైనా మానితే—
నరకం న తు సంగచ్ఛేత్యావదాభూతసంప్లవమ్ । మద్యం మాంసం న భక్షేత శాశకం సౌకరం తథా
—వారు నరకానికి, పాపపు ప్రవాహానికి లోనవారు కారు. మద్యం, మాంసం, ముసలి, పంది మాంసం తినకూడదు.
చాతుర్మాస్యే విశేషేణ సుప్తే దేవే జనార్దనే । సోఽపి దేవత్వమాప్నోతి అహింసానిరతో నరః
చాతుర్మాస్యకాలంలో జనార్దనుడు విశ్రాంతిలో ఉన్నప్పుడు, హింసను దూరంగా ఉంచే మనిషి దేవతల స్థితిని పొందుతాడు.
మిథ్యాక్రోధం తథా రౌక్ష్యం తథా పర్వసు మైథునమ్ । వర్జితం యేన విప్రేంద్ర సోఽశ్వమేధఫలం లభేత్
అసత్యకోపం, కఠినత్వం, పర్వదినాల్లో మైథునాన్ని ఎవరైనా మానితే, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, వారు అశ్వమేధయాగ ఫలాన్ని పొందుతారు.
బ్రహ్మచర్యే ప్రజావృద్ధిరాయుర్వృద్ధిస్తథైవ చ । పుష్పం పత్రం ఫలం శయ్యా అభ్యంగం చ విలేపనమ్
బ్రహ్మచర్యం వల్ల సంతానం పెరుగుతుంది, ఆయుర్దాయం కూడా పెరుగుతుంది. పువ్వులు, ఆకులు, పండ్లు, మంచం, అభ్యంగం, లేపనాలు—
వృథాదుగ్ధాని మాంసం చ మద్యం చ పరివర్జయేత్ । చాతుర్మాస్యే హరౌ సుప్తే నియతం యద్వివర్జితమ్
వృథాగా తీసుకున్న పాలు, మాంసం, మద్యం ఇవన్నీ మానాలి. హరి విశ్రాంతిలో ఉన్న చాతుర్మాస్యకాలంలో ఎవరైనా నియమంగా వీటిని మానితే—
ప్రథమం తత్తు దాతవ్యం బ్రాహ్మణాయ న సంశయః । తద్ధనం చాక్షయం విద్వన్ప్రదత్తం యద్దివజాతయే
ముందుగా బ్రాహ్మణుడికి ఇవ్వాలి, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. దేవతల కోసం ఇచ్చిన ధనం ఎప్పటికీ తగ్గదు, జ్ఞానీ.
కోటికోటిగుణం విప్ర లభతే నాత్ర సంశయః । యేనకేనాపి విప్రేంద్ర నియమేనార్చితో హరిః
హరిదేవుని నియమంగా పూజించినవారికి, బ్రాహ్మణుడికి కోటి రెట్లు ఫలం లభిస్తుంది, ఇందులో సందేహం లేదు.
దదాతి విష్ణుభవనం నాత్ర కార్యా విచారణా । చాతుర్మాస్యే హరౌ సుప్తే నియమం యో న కారయేత్
అతడు విష్ణువుని లోకాన్ని ప్రసాదిస్తాడు, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. హరి విశ్రాంతిలో ఉన్న చాతుర్మాస్యకాలంలో నియమాలు పాటించని వాడు—
సోఽపి నరకమాప్నోతి తస్య జన్మ వృథాగతమ్ । యత్పుమాన్కారయేన్నిత్యం ద్విజోక్తం విధిముత్తమమ్
అతడూ నరకాన్ని పొందుతాడు, అతని జన్మ వ్యర్థమవుతుంది. ద్విజులు చెప్పిన ఉత్తమ విధిని ఎవరైనా నిత్యం ఆచరిస్తే—
తథోక్తాన్నియమాంశ్చైవ స యాతి పరమం పదమ్ । త్రివర్గరహితం దానం దత్తం భవతి నిష్ఫలమ్
అలాగే చెప్పిన నియమాలను పాటిస్తే, అతడు పరమపదాన్ని పొందుతాడు. ధర్మార్థకామాలు లేని దానం ఫలించదు.
తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన దేవదేవం జనార్దనమ్ । తోషయేన్నియమైర్దానైర్యథాశక్త్యా నరోత్తమః
అందువల్ల, సమస్త శక్తితో, ఉత్తమ పురుషుడు నియమాలు, దానాలు ద్వారా తన శక్తికి తగినట్టు జనార్దనుడిని సంతోషపెట్టాలి.
అకృతస్నానదానం చ బ్రాహ్మణానాం చ పూజనమ్ । వృథాగతం తు తత్సర్వం యావదింద్రాశ్చతుర్దశ
స్నానం, దానం, బ్రాహ్మణుల పూజ లేకుండా చేసే కార్యాలు అన్నీ వ్యర్థమే, పద్నాలుగు ఇంద్రుల కాలం వరకూ అయినా.
నారద ఉవాచ- కీదృశం బ్రహ్మచర్యం చ వద విశ్వేశ్వర ప్రభో । యేన చీర్ణేన గోవిందః పరితుష్టో భవేన్నృణామ్
నారదుడు అడిగాడు— విశ్వేశ్వరా ప్రభూ! మనుషులు ఆచరించే బ్రహ్మచర్యం ఎలా ఉండాలి? ఏ విధంగా ఆచరించినప్పుడు గోవిందుడు సంతుష్టుడవుతాడు?
మహాదేవ ఉవాచ- స్వదారనిరతశ్చైవ బ్రహ్మచారీ స్మృతో బుధైః । చాండాలాదధికో విద్వన్యః స్వభార్యాం పరిత్యజేత్
మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు — తన భార్యను మాత్రమే ప్రేమించి జీవించే వాడు నిజమైన బ్రహ్మచారి అని జ్ఞానులు అంటారు. కానీ, ఓ పండితుడా! తన భార్యను వదిలేసే వాడు చండాలుడికంటే తక్కువవాడిగా భావించబడతాడు.
ఋతావభిగమం కృత్వా బ్రహ్మచర్యం విధీయతే । పరిత్యజతి యో భార్యాం భక్తాం దోషవివర్జితామ్
సరైన కాలంలో భార్యను చేరడం బ్రహ్మచర్యంగా చెప్పబడింది. కానీ, భక్తిగా ఉండే, తప్పులేని భార్యను వదిలేసే వాడు—
పాపకర్మా నరో లోకే భ్రూణహత్యామవాప్నుయాత్ । అశ్వమేధసహస్రాణి వాజపేయశతాని చ
అటువంటి పాపకర్మలు చేసే మనిషి ఈ లోకంలో గర్భహత్య చేసిన పాపాన్ని పొందతాడు. అశ్వమేధయాగాలు వెయ్యి, వాజపేయయాగాలు వందలు చేసినా—
ఏకాదశ్యుపవాసస్య కలాం నార్హంతి షోడశీమ్ । స్నానం దానం జపో హోమః స్వాధ్యాయం దేవతార్చనమ్
అవి ఎకాదశి ఉపవాసం వల్ల వచ్చే పుణ్యానికి పదహారు వంతు కూడా సమానం కావు. స్నానం, దానం, జపం, హోమం, స్వాధ్యాయం, దేవతార్చన—
చాతుర్మాస్యకృతం యచ్చ సర్వం హి చాక్షయం భవేత్ । ఏకకాలం ద్వికాలం వా పురాణం శృణుతే తు యః
చాతుర్మాస్యంలో చేసే అన్ని కార్యాలు నశించని ఫలితాన్ని ఇస్తాయి. పురాణాన్ని ఒక్కసారి లేదా రెండుసార్లు వినేవాడు—
సర్వపాపవినిర్ముక్తో విష్ణులోకం స గచ్ఛతి । హరౌ సుప్తే విశేషేణ హరేర్నామపఠన్జపన్
అతడు అన్ని పాపాలనుంచి విముక్తి పొందాడు, విష్ణు లోకాన్ని చేరతాడు. హరి నిద్రించేటప్పుడు హరి నామాన్ని పఠించడం, జపించడం—
తత్ఫలం కోటిగుణితం లభతే ద్విజసత్తమ । వైష్ణవో బ్రాహ్మణో యస్తు పూజనం యః కరోతి హి
దాని ఫలం కోటి రెట్లు ఎక్కువగా లభిస్తుంది, ఓ ఉత్తమ ద్విజుడా! వైష్ణవ బ్రాహ్మణుడు ఎవడు పూజ చేస్తాడో—
స ఏవ సర్వధర్మాత్మా పూజ్య ఏవ న సంశయః । చాతుర్మాస్యమిదం పుణ్యం పవిత్రం పాపనాశనమ్ । శ్రుత్వా తు లభతే పుణ్యం గంగాస్నానఫలం లభేత్
అతడే అన్ని ధర్మాలకు మూర్తిరూపం, నిజంగా పూజకు అర్హుడు, దీనిలో సందేహం లేదు. ఈ చాతుర్మాస్యం పవిత్రమైనది, పాపాలను తొలగించేది. దీన్ని వినేవాడు గంగా స్నానం చేసినంత పుణ్యం పొందుతాడు.
నారద ఉవాచ- చాతుర్మాస్యవ్రతానాం చ ప్రబ్రూహ్యుద్యాపనం విభో । ఉద్యాపనే కృతే సర్వం సంపూర్ణం భవతి ధ్రువమ్
నారదుడు ఇలా అడిగాడు — ఓ ప్రభూ! చాతుర్మాస్య వ్రతాలకు సంబంధించిన ఉద్యాపన విధానాన్ని వివరంగా చెప్పండి. ఉద్యాపనం చేసినప్పుడు అన్ని కార్యాలు పూర్తిగా ఫలిస్తాయని నిశ్చయం.
మహాదేవ ఉవాచ- వ్రతం కృత్వా మహాభాగ యది నోద్యాపనం చరేత్ । యస్తు కర్త్తా కర్మణాం స న సమ్యక్ఫలభాక్భవేత్
మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు — ఓ మహాభాగుడా! వ్రతాన్ని ఆచరించి, ఉద్యాపనం చేయకపోతే, ఆ వ్రతాన్ని చేసినవాడు పూర్తిగా ఫలితం పొందడు.