ఈజిరే దీర్ఘసత్రేణ ఋషయో నైమిషే తదా। తత్ర గత్వా తు తాన్బ్రూహి పృచ్ఛతో ధర్మసంశయాన్
ఆ సమయంలో, నైమిశారణ్యంలో ఋషులు దీర్ఘయజ్ఞం నిర్వహించారు. నీవు అక్కడికి వెళ్లి, వారు అడిగే ధర్మసందేహాలకు సమాధానం చెప్పు.
ఉగ్రశ్రవాస్తతో గత్వా జ్ఞానవిన్మునిపుంగవాన్। అభిగమ్యోపసంగృహ్య నమస్కృత్వా కృతాంజలిః
తర్వాత ఉగ్రశ్రవసు అక్కడికి వెళ్లి, జ్ఞానవంతులైన గొప్ప మునులను కలిసాడు. దగ్గరకు వెళ్లి, చేతులు జోడించి నమస్కరించాడు.
తోషయామాస మేధావీ ప్రణిపాతేన తానృషీన్। తే చాపి సత్రిణః ప్రీతాః ససదస్యా మహాత్మనే
ఆ మేధావి మునులకు వినయంగా నమస్కరించి, వారిని సంతృప్తిపరిచాడు. ఆ యజ్ఞంలో పాల్గొన్న ఋషులు, వారి సభలోని మహాత్ములు కూడా అతనితో సంతోషించారు.
తస్మై సమేత్య పూజాం చ యథావత్ప్రతిపేదిరే। ఋషయ ఊచుః। కుతస్త్వమాగతః సూత కస్మాద్దేశాదిహాగతః
వారు అతన్ని సమీపించి, యథావిధిగా పూజించారు. ఋషులు ఇలా అడిగారు: సూతా! నువ్వు ఎక్కడి నుండి వచ్చావు? ఏ ప్రాంతం నుండి ఇక్కడికి చేరుకున్నావు?
కారణం చాగమే బ్రూహి వృందారకసమద్యుతే। సూత ఉవాచ। పిత్రాహం తు సమాదిష్టో వ్యాసశిష్యేణ ధీమతా
వృందారకులలో ప్రకాశవంతుడా, ఆచారప్రకారం కారణాన్ని చెప్పుము. సూతుడు ఇలా అన్నాడు: నేను వ్యాసమహర్షి శిష్యుడైన నా తండ్రి దగ్గర నుండి ఆదేశం పొందాను.
శుశ్రూషస్వ మునీన్గత్వా యత్తే పృచ్ఛంతి తద్వద। వదంతు భగవంతో మాం కథయామి కథాం తు యాం
మునుల దగ్గరకు వెళ్లి, వారిని సేవించు. వారు ఏం అడిగితే అది చెప్పు. మహనీయులు నన్ను అడిగితే, వారు కోరిన కథను నేను వివరంగా చెబుతాను.
పురాణం చేతిహాసం వా ధర్మానథ పృథగ్విధాన్। తాం గిరం మధురాం తస్య శుశ్రువుర్ఋషిసత్తమాః
పురాణమో, చరిత్రమో, లేక వివిధ ధర్మాల విషయమో అయినా, అతని మధురమైన మాటలను మునులలో ఉత్తములు శ్రద్ధగా వినారు.
అథ తేషాం పురాణస్య శుశ్రూషా సమపద్యత। దృష్ట్వా తమతివిశ్వస్తం విద్వాంసం లౌమహర్షణిం
అప్పుడు వారిలో, లౌమహర్షణుడు ఎంత నమ్మకమైనవాడో చూసి, పురాణాన్ని వినాలనే ఆసక్తి కలిగింది.
తస్మిన్సత్రే కులపతిస్సర్వశాస్త్రావిశారదః। శౌనకో నామ మేధావీ విజ్ఞానారణ్యకే గురుః
ఆ సభలో, అన్ని శాస్త్రాలలో నిపుణుడైన, విజ్ఞానారణ్యంలో గురువుగా ఉన్న, శౌనకుడు అనే మేధావి కుటుంబాధిపతి హాజరయ్యాడు.
ఇత్థం తద్భావమాలంబ్య ధర్మాఞ్ఛుశ్రూషురాహ తమ్। త్వయా సూత మహాబుద్ధే భగవాన్బ్రహ్మవిత్తమః
అలా ఆ ధర్మాన్ని కోరువాడు, ఆ భావాన్ని ఆధారంగా చేసుకొని, 'సూతా, నీవు మహాబుద్ధిమంతుడవు, బ్రహ్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడవు' అని అడిగాడు.
ఇతిహాసపురాణార్థం వ్యాసః సమ్యగుపాసితః। దుదోహిథమతిం తస్య త్వం పురాణాశ్రయాం శుభాం
ఇతిహాస పురాణాల అర్థాన్ని తెలుసుకోవడానికి, వ్యాసుడు నీకు సద్వినయంతో ఉపదేశం చేసి, నీ మనసులోని పవిత్రమైన పురాణభక్తిని వెలికి తీశాడు.
అమీషాం విప్రముఖ్యానాం పురాణం ప్రతి సమ్ప్రతి। శుశ్రూషాఽస్తే మహాబుద్ధే తఛ్రావయితుమర్హసి
ఈ బ్రాహ్మణులలో ముఖ్యులైనవారికి ఇప్పుడు పురాణాన్ని వినాలనే ఆసక్తి ఉంది. మహాబుద్ధిమంతుడా, నువ్వు వారికి పురాణాన్ని చదివి వినిపించాలి.
సర్వే హీమే మహాత్మానో నానాగోత్రాః సమాగతాః। స్వాన్స్వానంశాన్పురాణోక్తాఞ్ఛృణ్వన్తు బ్రహ్మవాదినః
వివిధ వంశాల నుండి వచ్చిన ఈ మహాత్ములు అందరూ బ్రహ్మవేత్తలు. వారికందరికీ వారి వంశానికి సంబంధించిన పురాణ భాగాలను వినిపించు.
సంపూర్ణే దీర్ఘసత్రేస్మింస్తాంస్త్వం శ్రావయ వై మునీన్। పాద్మం పురాణం సర్వేషాం కథయస్వ మహామతే
ఈ దీర్ఘమైన, సంపూర్ణమైన యజ్ఞంలో, మహామతివంతుడా, మునులకు పద్మపురాణాన్ని పూర్తిగా వివరించు.
కథం పద్మం సముద్భూతం బ్రహ్మ తత్ర కథం న్వభూత్। ప్రోద్భూతేన కథం సృష్టిః కృతా తాం తు తథా వద
పద్మం ఎలా పుట్టింది? అక్కడ బ్రహ్మ ఎలా ఉద్భవించాడు? ఆ ఉద్భవించినవాడు సృష్టిని ఎలా చేశాడు? అది నిజంగా ఎలా జరిగిందో చెప్పు.
ఏవం పృష్టస్తతస్తాంస్తు ప్రత్యువాచ శుభాం గిరమ్। సూక్ష్మం చ న్యాయసంయుక్తం ప్రాబ్రవీద్రౌమహర్షణిః
అలా అడిగినప్పుడు, లౌమహర్షణుడు వారికి మంగళకరమైన, సంక్షిప్తంగా, న్యాయబద్ధంగా మాటలు చెప్పాడు.
ప్రీతోస్మ్యనుగృహీతోస్మి భవద్భిరిహ చోదనాత్। పురాణార్థం పురాణజ్ఞైః సర్వధర్మపరాయణైః
పురాణార్ధాన్ని గురించి ఇక్కడ నన్ను ప్రేరేపించిన మీ అందరితో నేను సంతోషించాను, గౌరవించాను. మీరు ధర్మపరాయణులు, పురాణజ్ఞులు.
యథాశ్రుతం సువిఖ్యాతం తత్సర్వం కథయామి వః। ధర్మ ఏష తు సూతస్య సద్భిర్దృష్టః సనాతనః
నేను విన్నదంతా, ప్రసిద్ధమైనదంతా మీకు చెబుతాను. ఇది సూతుని శాశ్వతమైన ధర్మం అని సద్బుద్ధిగలవారు భావిస్తారు.
దేవతానామృషీణాం చ రాజ్ఞాం చామితతేజసామ్। వంశానాం ధారణం కార్యం స్తుతీనాం చ మహాత్మనామ్
దేవతలు, ఋషులు, అపారమైన తేజస్సు గల రాజుల వంశాలను, మహాత్ముల స్తుతులను సంరక్షించడం చేయవలసిన పని.
ఇతిహాసపురాణేషు దృష్టా యే బ్రహ్మవాదినః। న హి వేదేష్వధీకారః కశ్చిత్సూతస్య దృశ్యతే
ఇతిహాస పురాణాలలో బ్రహ్మవేత్తలు కనిపిస్తారు. కానీ వేదాలలో సూతులకు హక్కు లేదు.
వైన్యస్య హి పృథోర్యజ్ఞే వర్త్తమానే మహాత్మనః। మాగధశ్చైవ సూతశ్చ తమస్తౌతాం నరేశ్వరమ్
వైన్యుడైన మహాత్ముడు పృథువు యజ్ఞంలో, మాగధుడు, సూతుడు ఇద్దరూ ఆ రాజును స్తుతించారు.
తుష్టేనాథ తయోర్ద్దత్తో వరో రాజ్ఞా మహాత్మనా। సూతాయ సూతవిషయో మగధో మాగధాయ చ
ఆ ఇద్దరితో సంతోషించి, మహారాజు వారికి వరమిచ్చాడు. సూతులకు సూతుల ప్రాంతాన్ని, మాగధులకు మాగధుల ప్రాంతాన్ని ఇచ్చాడు.
తత్ర సూత్యాం సముత్పన్నః సూతో నామేహ జాయతే। ఐన్ద్రే సత్రే ప్రవృత్తే తు గ్రహయుక్తే బృహస్పతౌ
అక్కడ యజ్ఞసమయంలో సూతుడు జన్మించాడు. ఈ లోకంలో అతడిని సూతుడు అని పిలుస్తారు. ఇంద్రయాగం ప్రారంభమైనప్పుడు, బృహస్పతి గ్రహాలతో కూడి ఉన్నప్పుడు,
తమేవేంద్రం బార్హస్పత్యే తత్ర సూతో వ్యజాయత। శిష్యహస్తేన యత్పృక్తమభిభూతం గురోర్హవిః
అదే ఇంద్రుడు, బార్హస్పత్య యాగంలో, అక్కడ సూతుడు జన్మించాడు. శిష్యుడు చేతితో పోసినది, గురువు హవిస్సును మించిపోయింది.
అధరోత్తరధారేణ జజ్ఞే తద్వర్ణసంకరమ్। యేత్ర క్షత్రాత్సమభవన్బ్రాహ్మణ్యాశ్చైవ యోనితః
కింద, పై ప్రవాహాల ద్వారా, ఆ వర్ణమిశ్రమం జన్మించింది. అక్కడ క్షత్రియుని నుండి, బ్రాహ్మణ స్త్రీ ద్వారా సంతానం పుట్టింది.
పూర్వేణైవ తు సాధర్మ్యాద్వైధర్మాస్తే ప్రకీర్తితాః। మధ్యమో హ్యేష సూతస్య ధర్మః క్షేత్రోపజీవినః
మునుపటి వాటితో పోల్చి, వీరి తేడాలు వివరించబడ్డాయి. సూతుని మధ్యస్థ ధర్మం, భూమిపై జీవనం సాగించడమే.
పురాణేష్వధికారో మే విహితో బ్రాహ్మణైరిహ। దృష్ట్వా ధర్మమహం పృష్టో భవద్భిర్బ్రహ్మవాదిభిః
పురాణాలలో నాకు బ్రాహ్మణులు ఇక్కడ అధికారం ఇచ్చారు. ధర్మాన్ని చూసి, మీరు బ్రహ్మవాదులు నన్ను అడిగారు.
తస్మాత్సమ్యగ్భువి బ్రూయాం పురాణమృషిపూజితమ్। పితౄణాం మానసీ కన్యా వాసవం సమపద్యత
అందువల్ల, నేను భూమిపై ఋషులచే పూజించబడిన పురాణాన్ని సరిగ్గా చెప్పబోతున్నాను. పితృదేవతల మనసులో పుట్టిన కుమార్తె, వాసవునికి భార్యగా మారింది.
అపధ్యాతా చ పితృభిర్మత్స్యగర్భే బభూవ సా। అరణీవ హుతాశస్య నిమిత్తం పుణ్యజన్మనః
ఆమెను పితృదేవతలు తిరస్కరించగా, ఆమె చేప గర్భంలో ప్రవేశించింది. అరణిలా, అగ్నికి హేతువై, పుణ్యజన్మకు కారణమైంది.
తస్యాం బభూవ పూతాత్మా మహర్షిస్తు పరాశరాత్। తస్మై భగవతే కృత్వా నమః సత్యాయ వేధసే
ఆమెలో, పరాశరుని ద్వారా పవిత్రాత్ముడైన మహర్షి జన్మించాడు. ఆ సత్యస్వరూపుడైన సృష్టికర్తకు నేను నమస్కరిస్తున్నాను.