శోభన ఉవాచ- మయైతద్విహితం విప్ర శ్రద్ధాహీనం వ్రతోత్తమమ్ । తేనాహమధ్రువం మన్యే ధ్రువం భవతి తచ్ఛృణు
శోభనుడు ఇలా అన్నాడు — బ్రాహ్మణా! నేను ఈ గొప్ప వ్రతాన్ని నమ్మకంతో కాకుండా చేసాను. అందుకే ఇది నిలకడగా ఉండదు అనిపిస్తుంది. ఇది స్థిరంగా మారే మార్గాన్ని విను.
ముచుకుందస్య దుహితా చంద్రభాగా సుశోభనా । తస్యై కథయ వృత్తాంతం ధ్రువమేతద్భవిష్యతి
ముచుకుందుని కుమార్తె చంద్రభాగా ఎంతో అందంగా ఉంది. ఆమెకు ఈ సంగతిని చెప్పు. అప్పుడు ఇది నిజంగా శాశ్వతంగా మారుతుంది.
కృష్ణ ఉవాచ- స శ్రుత్వా వచనం తస్య ముచుకుందపురం గతః । ఉవాచ సర్వం వృత్తాంత్తం చంద్రభాగాగ్రతో ద్విజః
కృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు — అతని మాటలు విని, ఆ బ్రాహ్మణుడు ముచుకుందుని పట్టణానికి వెళ్లాడు. చంద్రభాగా ఎదుట ఆ సంగతులన్నీ వివరంగా చెప్పాడు.
సోమశర్మోవాచ - ప్రత్యక్షం దయితః కాంతస్తవ దృష్టో మయా శుభే । ఇంద్రతుల్యమనాధృష్యం దృష్టం తస్య పురం మయా । అధ్రువం తేన తత్ప్రోక్తం ధ్రువం భవతి తత్కురు
సోమశర్మ ఇలా అన్నాడు — శుభలక్షణమయినీ! నీ ప్రియమైన భర్తను నేను ప్రత్యక్షంగా చూశాను. ఆయన నగరం ఇంద్రునికీ సమానంగా, ఎవ్వరూ చేరలేని విధంగా ఉంది. ఆయన దానిని నిలకడగా లేదన్నాడు. నువ్వు దాన్ని శాశ్వతంగా మార్చు.
చంద్రభాగోవాచ- తత్ర మాం నయ విప్రర్షే పతిదర్శనలాలసామ్ । ఆత్మనో వ్రతపుణ్యేన కరిష్యామి పురం ధ్రువమ్
చంద్రభాగా ఇలా అన్నది — బ్రాహ్మణమునివరా! నా భర్తను చూడాలని నేను ఎంతగానో కోరుకుంటున్నాను. నన్ను అక్కడికి తీసుకెళ్ళు. నా వ్రతఫలంతో ఆ నగరాన్ని శాశ్వతంగా చేస్తాను.
ఆవయోర్ద్విజసంయోగో యథా భవతి తత్కురు । ప్రాప్యతే హి మహత్పుణ్యం కృత్వా యోగం వియుక్తయోః
మనిద్దరి కలయిక ఎలా జరగాలో అలా జరిపించు బ్రాహ్మణా! విడిపోయినవారిని కలిపితే గొప్ప పుణ్యం లభిస్తుంది.
ఇతి శ్రుత్వా సహ తయా సోమశర్మా జగామ హ । ఆశ్రమం వామదేవస్య మందరాచలసంనిధౌ
ఇలా ఆమె మాటలు విని, సోమశర్మ ఆమెతో కలిసి మందరాచల పర్వతం దగ్గర వామదేవుని ఆశ్రమానికి వెళ్లాడు.
వామదేవోఽశృణోత్సర్వం వృత్తాంతం కథితం తయోః । అభ్యషిఞ్చచ్చన్ద్రభాగాం వేదమంత్రైరథోజ్జ్వలామ్
వామదేవుడు వారిద్దరి నోట విన్న సంగతులన్నీ శ్రద్ధగా వినాడు. తరువాత వేదమంత్రాలతో చంద్రభాగాను అభిషేకించి, ఆమెను ప్రకాశవంతంగా చేశాడు.
ఋషిమంత్రప్రభావేన విష్ణువాసరసేవనాత్ । దివ్యదేహా బభూవాసౌ దివ్యాం గతిమవాప హ
మునివర్యుని మంత్రశక్తితో, విష్ణువును పవిత్ర దినాన సేవించటం వల్ల, ఆమెకు దివ్యమైన శరీరం లభించి, పరమగతిని పొందింది.
పత్యుః సమీపమగమత్ప్రహర్షోత్ఫుల్లలోచనా । జహర్ష శోభనోఽతీవ దృష్ట్వా కాంతాం సమాగతామ్
ఆమె ఆనందంతో కళ్లు వికసించి, భర్త దగ్గరకు వెళ్లింది. తన ప్రేయసి తనతో కలిసినందుకు శోభనుడు ఎంతో సంతోషించాడు.
సమాహూయ స్వకే వామే పార్శ్వేతాం సంన్యవేశయత్ । అథోవాచ ప్రియం హర్షాచ్చంద్రభాగా ప్రియం వచః
తనవైపు పిలిచి, ఎడమవైపు ఆమెను కూర్చోబెట్టాడు. ఆనందంతో చంద్రభాగాకు మధురమైన మాటలు చెప్పాడు.
శృణు కాంత హితం వాక్యం యత్పుణ్యం విద్యతే మయి । అష్టవర్షాధికా జాతా యదాహం పితృవేశ్మని
ప్రియమైనవాడా! నా దగ్గర ఉన్న పుణ్యాన్ని గురించి నీకు మేలు చేసే మాటలు విను. నేను ఎనిమిదేళ్ల వయస్సులో నాన్న ఇంట్లో ఉన్నప్పుడు—
తతః ప్రభృతి యచ్చీర్ణం మయా చైకాదశీవ్రతమ్ । యథోక్తవిధిసంయుక్తం శ్రద్ధాయుక్తేన చేతసా । తేన పుణ్యప్రభావేన భవిష్యతి పురం ధ్రువమ్
ఆ కాలం నుండి నేను చెప్పిన విధంగా, పూర్తిగా నమ్మకంతో ఏకాదశీ వ్రతాన్ని ఆచరించాను. ఆ పుణ్యఫలంతో ఈ నగరం శాశ్వతంగా మారుతుంది.
సర్వకామసమృద్ధం చ యావదాభూతసంప్లవమ్ । ఏవం సా నృపశార్దూల రమతే పతినా సహ
అన్ని కోరికలు నెరవేర్చే ఈ నగరం సృష్టి అంతం అయ్యే వరకు నిలిచి ఉంటుంది. రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! ఆమె భర్తతో కలిసి ఆనందంగా జీవిస్తోంది.
దివ్యభోగా దివ్యరూపా దివ్యాభరణభూషితా । శోభనోఽపి తయా సార్ద్ధం రమతే దివ్యవిగ్రహః
దివ్యమైన ఆనందాలు, దివ్యరూపం, దివ్యాభరణాలతో అలంకరించబడిన చంద్రభాగా తోడుగా, శోభనుడూ దివ్యశరీరంతో ఆనందంగా ఉన్నాడు.
రమావ్రతప్రభావేన మందరాచలసానుని । చింతామణిసమా హ్యేషా కామధేనుసమాథ వా
రమా వ్రతఫలంతో మందరాచల శిఖరాలపై ఆమె చింతామణి రత్నానికి, కామధేనువుకూ సమానంగా ఉంది.
రమాభిధానా నృపతే తవాగ్రే కథితా మయా । తస్యా మాహాత్మ్యమనఘ శ్రుతం సర్వం త్వయా నృప 6.60.
రాజా! రమా అనే పేరుతో నేను నీకు ముందే వివరించాను. ఆమె మహిమను నీవు పూర్తిగా వినావు, పాపరహితుడవు.
మయా తవాగ్రే కథితం మాహాత్మ్యం పాపనాశనమ్ । ఏకాదశీవ్రతానాం చ పక్షయోరుభయోరపి
నేను నీ ముందే చెప్పిన ఈ మహిమ పాపాలను తొలగిస్తుంది. రెండు పక్షాలలో ఏకాదశీ వ్రతాల గొప్పతనాన్ని వివరించాను.
యథా కృష్ణా తథా శుక్లా విభేదం నైవ కారయేత్ । సేవితైకాదశీ నౄణాం భుక్తిముక్తిప్రదాయినీ
ఎలా నల్లదీ, తెల్లదీ ఒకేలా ఉంటాయో, అలాగే ఎక్కడా తేడా చూపకూడదు. మనుషులు ఆచరించే ఏకాదశి రెండు లోకాల్లోను సుఖాన్ని, మోక్షాన్ని ఇస్తుంది.
ధేనుః శ్వేతా యథా కృష్ణా ఉభయోః సదృశం పయః । తథైవ తుల్యఫలదం స్మృతమేకాదశీద్వయమ్
ఎలా నల్ల గాయిపాలు, తెల్ల గాయిపాలు ఒకేలా ఉంటాయో, అలాగే రెండు ఏకాదశులు కూడా సమానమైన ఫలితాన్ని ఇస్తాయని గుర్తుంచుకోవాలి.
ఏకాదశీవ్రతానాం యో మాహాత్మ్యం శృణుతే నరః । సర్వపాపవినిర్ముక్తో విష్ణులోకే మహీయతే
ఏ మనిషైనా ఏకాదశి వ్రతాల మహిమను వినితే, అన్ని పాపాలనుండి విముక్తి పొంది, విష్ణు లోకంలో ఘనత పొందుతాడు.
ఇతి శ్రీపాద్మే మహాపురాణే పంచపంచాశత్సాహస్ర్యాం సంహితాయాముత్తరఖండే ఉమాపతినారదసంవాదే కార్తిక కృష్ణా రమైకాదశీనామ షష్టితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మ మహాపురాణంలో, పంచపదివేల శ్లోకాల సంహితలో, ఉత్తరకాండలో, ఉమాపతి-నారద సంభాషణలో, కార్తీక కృష్ణ రామ ఏకాదశి అనే అరవయ్యవ అధ్యాయం ముగిసింది.
యుధిష్ఠిర ఉవాచ- శ్రుతం రమాయా మాహాత్మ్యం త్వత్తః కృష్ణ యథాతథమ్ । కార్తికే శుక్లపక్షే యా తాం మే కథయ మానద
యుధిష్ఠిరుడు ఇలా అడిగాడు: కృష్ణా! మీరు చెప్పిన రామా మహిమను నేను యథావిధిగా విన్నాను. కార్తీక శుద్ధ పక్షంలో వచ్చే ఏకాదశి గురించీ నాకు వివరంగా చెప్పండి.
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ-। శృణు రాజన్ప్రవక్ష్యామి శుక్లే చోర్జదలే తు యా । సా యథా నారదే ప్రోక్తా బ్రహ్మణా లోకకారిణా
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: రాజా! విను, కార్తీక శుద్ధ ఏకాదశి గురించి నేను చెప్పబోతున్నాను. ఈ విషయాన్ని బ్రహ్మా, లోక సృష్టికర్త, నారదునికి వివరంగా చెప్పారు.
నారద ఉవాచ - ప్రబోధిన్యాశ్చ మాహాత్మ్యం వద విస్తరతో మమ । యస్యాం జాగర్తి గోవిందో ధర్మకర్మప్రవర్త్తకః
నారదుడు ఇలా అడిగాడు: ప్రభోదినీ ఏకాదశి మహిమను నాకు పూర్తిగా వివరించండి. ఆ రోజున గోవిందుడు మేలుకుని, ధర్మ కార్యాలను ప్రోత్సహిస్తాడు.
బ్రహ్మోవాచ- ప్రబోధిన్యాశ్చ మాహాత్మ్యం పాపఘ్నం పుణ్యవర్ద్ధనమ్ । ముక్తిప్రదం సుబుద్ధీనాం శృణుష్వ మునిసత్తమ
బ్రహ్మా ఇలా అన్నాడు: ప్రభోదినీ ఏకాదశి మహిమ పాపాలను తొలగిస్తుంది, పుణ్యాన్ని పెంచుతుంది, మంచి బుద్ధి ఉన్నవారికి మోక్షాన్ని ఇస్తుంది. మునిశ్రేష్ఠా! విను.
తావద్గర్జంతి తీర్థాని ఆసముద్రసరాంసి చ । యావత్ప్రబోధినీ విష్ణోస్తిథిర్నాయాతి కార్తికే
ప్రభోదినీ ఏకాదశి, అంటే విష్ణువు మేలుకునే రోజు కార్తీకంలో వచ్చే వరకు, సముద్రం వరకు ఉన్న అన్ని తీర్థాలు, సరస్సులు గర్జిస్తూనే ఉంటాయి.
తావద్గర్జంతి విప్రేంద్ర గంగాభాగీరథీ క్షితౌ । యావన్నాయాతి పాపఘ్నీ కార్తికే హరిబోధినీ
బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా! కార్తీకంలో పాపాలను తొలగించే హరిబోధినీ ఏకాదశి వచ్చే వరకు, భూమిపై గంగా, భాగీరథి నదులు గర్జిస్తూనే ఉంటాయి.
అశ్వమేధసహస్రాణి రాజసూయశతాని చ । ఏకేనైవోపవాసేన ప్రబోధిన్యా లభేన్నరః
ప్రభోదినీ ఏకాదశి రోజున ఒక్క ఉపవాసం చేసినవారికి, వెయ్యి అశ్వమేధ యాగాలు, వంద రాజసూయ యాగాల ఫలితం లభిస్తుంది.
యద్దుర్ల్లభం యదప్రాప్యం త్రైలోక్యస్య న గోచరమ్ । తదప్యప్రార్థితం పుత్రం దదాతి హరిబోధినీ
ఈ లోకాల్లో దొరకని, దుర్లభమైనది, కోరనప్పటికీ కొడుకు వంటి వరాలన్నీ హరిబోధినీ ఏకాదశి అనుగ్రహిస్తుంది.