ప్రక్షాలయతి గోవిందస్తస్యామభ్యర్చితో ధ్రువమ్ । యదా వై శుక్లద్వాదశ్యాం పుష్యం భవతి కర్హిచిత్
ఆ రోజున గోవిందుడిని భక్తితో పూజిస్తే, అలాంటి పాపాలను ఆయన పూర్తిగా కడిగేస్తాడు. అలాగే, శుక్ల ద్వాదశి రోజున పుష్య నక్షత్రం కలిసినప్పుడు,
తదా తు సా మహాపుణ్యా భవితా పాపనాశినీ । యో దదాతి తిలప్రస్థం నిత్యం సంవత్సరం ప్రతి
ఆ తిథి అత్యంత పుణ్యదాయకం, పాపాలను నాశనం చేసే రోజు అవుతుంది. ఆ సంవత్సరమంతా ప్రతిరోజూ ఒక ప్రస్థం నువ్వులు దానం చేసే వాడు,
ఉపవాసం చ యస్తస్యాం కరోత్యేతత్సమం స్మృతమ్ । తస్యాం జగత్పతిర్దేవస్తుష్టః సర్వేశ్వరో హరిః
లేదా ఆ రోజున ఉపవాసం చేసే వాడు—ఇవి రెండూ సమానమైన ఫలితాన్ని ఇస్తాయని చెప్పబడింది. ఆ రోజున జగత్పతి అయిన హరి దేవుడు సంతోషిస్తాడు.
ప్రత్యక్షతాం ప్రయాత్యేవ తత్రానంతఫలం స్మృతమ్ । సగరేణ కకుత్స్థేన నహుషేణ చ సాధితః
ఆ రోజున భక్తునికి ప్రత్యక్షంగా దర్శనమిస్తాడు, అందుకు లభించే ఫలం అనంతమైనదిగా చెప్పబడింది. సాగరుడు, కాకుత్థ్సుడు, నహుషుడు కూడా దీని వల్ల సఫలత పొందారు.
తస్యామారాధితః కృష్ణో దత్తవానఖిలం భువి । వాచికాన్మానసాద్వాపి కాయజాచ్చ విశేషతః
ఆ రోజున కృష్ణుడిని పూజించినప్పుడు, ఆయన భూమిపై అన్ని వాస్తువులను ప్రసాదించాడు. మాట ద్వారా, మనసు ద్వారా, ముఖ్యంగా శరీర చర్యల ద్వారా చేసిన పూజకు,
సప్తజన్మకృతాత్పాపాన్ముచ్యతే నాత్ర సంశయః । తామేకాం సముపోష్యాథ పుణ్యనక్షత్రసంయుతామ్
ఏడు జన్మల్లో చేసిన పాపాలనుండి విముక్తి కలుగుతుంది—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఆ పుణ్య నక్షత్రం కలిసిన రోజున ఒక్క ఉపవాసం చేసినా,
ఏకాదశీసహస్రస్య ఫలం ప్రాప్నోతి మానవః । స్నానం దానం జపో హోమః స్వాధ్యాయో దేవతార్చనమ్
వెయ్యి ఏకాదశి ఉపవాసాల ఫలితాన్ని మనిషి పొందుతాడు. ఆ రోజున స్నానం, దానం, జపం, హోమం, స్వాధ్యాయం, దేవతార్చన చేయడం,
యత్తస్యాం క్రియతే కించిత్తదక్షయఫలం స్మృతమ్ । తస్మాదేషా ప్రకర్తవ్యా యత్నేన ఫలకాంక్షిభిః
ఏ కార్యమైనా ఆ రోజున చేసినదానికి అక్షయ ఫలం లభిస్తుందని చెప్పబడింది. అందువల్ల ఫలితాన్ని కోరేవారు దీన్ని శ్రద్ధగా ఆచరించాలి.
పంచమేనాశ్వమేధేన యది స్నాతో యుధిష్ఠిరః । పర్యపృచ్ఛత ధర్మాత్మా కృష్ణం యదుకులోద్వహమ్
ఐదవ అశ్వమేధ యాగం ముగించాక స్నానం చేసిన ధర్మాత్ముడు యుధిష్ఠిరుడు, యదు వంశోత్పన్నుడైన కృష్ణునిని ప్రశ్నించాడు.
యుధిష్ఠిర ఉవాచ- ఉపవాసస్య నక్తస్య త్వేకభుక్తస్య మే ప్రభో । కిం పుణ్యం కిం ఫలం తస్య బ్రూహి సర్వం జనార్దన
యుధిష్ఠిరుడు ఇలా అడిగాడు—ప్రభూ! ఉపవాసం చేయడం, రాత్రిపూట మాత్రమే భోజనం చేయడం, ఒక్కసారే భోజనం చేయడం—ఇవి చేయడంలో కలిగే పుణ్యం, ఫలం ఏమిటో నాకు పూర్తిగా చెప్పండి, జనార్దనా!
శ్రీభగవానువాచ- హేమంతే చైవ సంప్రాప్తే మాసే మార్గే చ శోభనే । కృష్ణపక్షే చ యా పార్థ ద్వాదశీ తాముపోషయేత్ । దశమ్యాం చైకభక్తశ్చ శుద్ధచిత్తో దృఢవ్రతః
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు—హేమంత ఋతువు వచ్చినప్పుడు, మంగళకరమైన మార్గశిర మాసంలో, పార్థా! కృష్ణపక్ష ద్వాదశి రోజున ఉపవాసం చేయాలి. దశమి రోజున ఒక్కసారి మాత్రమే భోజనం చేసి, పవిత్రమైన మనస్సుతో, దృఢనిశ్చయంతో ఉండాలి.
నక్తం చైవ తథా జ్ఞాత్వా దశమ్యాం నియతః సదా । దివసస్యాష్టమే భాగే మందీభూతే దివాకరే
అలాగే, దశమి రోజున రాత్రిపూట మాత్రమే భోజనం చేయాలని తెలుసుకోవాలి. ఎప్పుడూ నియమంగా ఉండాలి. ఆ రోజు ఎనిమిదవ భాగంలో సూర్యుడు కాంతిని తగ్గించినప్పుడు భోజనం చేయాలి.
నక్తం చ తద్విజానీయాన్న నక్తం నిశిభోజనమ్ । నక్షత్రదర్శనాన్నక్తం గృహస్థస్య విధీయతే
రాత్రి అన్నది రాత్రిపూట భోజనం చేయడమే కాదు అని తెలుసుకోవాలి. గృహస్థులకు నక్షత్రాలు కనబడే సమయమే రాత్రిగా నిర్ణయించబడింది.
యతేర్దినాష్టమే భాగే రాత్రౌ తస్య నిషేధనమ్ । తతః ప్రభాతసమయే కృత్వా చ నియమం వ్రతీ
యతులకు, పగలు ఎనిమిదవ భాగంలో, రాత్రిపూట భోజనం నిషేధించబడింది. ఆ తరువాత, ఉదయం వచ్చినప్పుడు, వ్రతధారి నియమాలు పాటించాలి.
మధ్యాహ్నే చ తథా పార్థ స్నానం శుచిః సమాచరేత్ । అధమం కూపకే స్నానం వాప్యాం స్నానం చ మధ్యమమ్
మధ్యాహ్న సమయంలో, పర్ధా, పవిత్రతతో స్నానం చేయాలి. బావిలో స్నానం చేయడం అత్యంత తక్కువది, చెరువులో స్నానం మధ్యస్థం.
తడాగే చోత్తమం స్నానం నద్యాం స్నానం తతః పరమ్ । పీడ్యంతే జంతవో యత్ర జలమధ్యే వ్యవస్థితే
కుంటలో స్నానం చేయడం ఉత్తమం, నదిలో స్నానం చేయడం ఇంకా గొప్పది. నీటిలో జీవులు గుంపుగా ఉండే చోట.
తత్ర స్నానే కృతే పార్థ పాపం పుణ్యం సమం భవేత్ । గృహే చైవోత్తమం స్నానం జలం చైవ విశోధయేత్
అక్కడ స్నానం చేసినప్పుడు, పర్ధా, పాపం, పుణ్యం రెండూ సమంగా మారిపోతాయి. ఇంట్లో స్నానం చేయడమూ ఉత్తమమే, నీటిని శుద్ధపరచాలి.
తస్మాత్తు పాండవశ్రేష్ఠ గృహే స్నానం సమాచరేత్ । అశ్వక్రాంతే రథక్రాంతే విష్ణుక్రాంతే వసుంధరే
అందువల్ల, పాండవులలో శ్రేష్ఠుడా, ఇంట్లోనే స్నానం చేయాలి. గుర్రాలు, రథాలు, విష్ణువు అడుగుపడిన భూమిపై.
మృత్తికే హర మే పాపం యన్మయా పూర్వసంచితమ్ । క్రోధలోభౌ పరిత్యజ్య చైకచిత్తో దృఢవ్రతః
మట్టీ, నేను గతంలో సంపాదించిన పాపాన్ని తీసుకో. కోపం, లోభాన్ని విడిచిపెట్టి, ఏకాగ్రతతో, దృఢమైన సంకల్పంతో ఉండాలి.
నాలాపేతాంత్యజం చైవ తథా పాఖండినో నరాన్ । మిథ్యావాదరతాంశ్చైవ తథా బ్రాహ్మణనిందకాన్
చెడు మాటలు చెప్పేవారిని, మాయాచారులను, అబద్ధాలు మాట్లాడేవారిని, బ్రాహ్మణులను దూషించేవారిని దూరంగా ఉంచాలి.
అన్యాంశ్చైవ దురాచారానగమ్యాగమనేరతాన్ । పరద్రవ్యాపహారాంశ్చ పరదారాభిగామినః
అలాగే, చెడు ప్రవర్తన కలిగినవారు, నిషిద్ధ సంబంధాలలో ఉండేవారు, పరాయివారి ద్రవ్యాన్ని దొంగిలించేవారు, పరాయివారి భార్యలను ఆశించే వారిని కూడా దూరంగా ఉంచాలి.
కేశవం పూజయిత్వా తు నైవేద్యం తత్ర కారయేత్ । దీపం దద్యాద్గృహే తత్ర భక్తియుక్తేన చేతసా
కేశవుని పూజించి, అక్కడ నైవేద్యం సమర్పించాలి. ఇంట్లో భక్తితో దీపం వెలిగించాలి.
తద్దినే వర్జయేత్పార్థ నిద్రాం చైవ తు మైథునమ్ । ధర్మశాస్త్రవినోదేన దినం సర్వం నివారయేత్
ఆ రోజు, పర్ధా, నిద్రను, కామాన్ని వదిలేయాలి. ధర్మశాస్త్రాల ఆనందంలో ఆ రోజంతా గడపాలి.
రాత్రౌ జాగరణం కృత్వా భక్తియుక్తో నృపోత్తమ । విప్రేభ్యో దక్షిణాం దద్యాత్ప్రణిపత్య క్షమాపయేత్
రాత్రిపూట భక్తితో జాగరణ చేయాలి, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా. బ్రాహ్మణులకు దక్షిణా ఇవ్వాలి, నమస్కరించి క్షమించమని అడగాలి.
యథా కృష్ణా తథా శుక్లా విధినైవం ప్రకారయేత్ । ఏకాదశీం ద్విజః పార్థ విభేదం నైవ కారయేత్
కృష్ణపక్షంలో చేసినట్లే, శుక్లపక్షంలో కూడా అదే విధంగా ఆచరించాలి. ద్విజుడు, పర్ధా, ఏకాదశికి తేడా చేయకూడదు.
ఏవం హి కురుతే యస్తు శృణు తస్య హి యత్ఫలమ్ । శంఖోద్ధారే నరః స్నాత్వా దృష్ట్వా దేవం గదాధరమ్
ఇలా చేసే వారికి ఎలాంటి ఫలం వస్తుందో విను. శంఖోద్ధారంలో స్నానం చేసి, గదాధరుడిని దర్శించినవాడు.
ఏకాదశ్యుపవాసస్య కలాం నార్హతి షోడశీమ్ । సంక్రాంతిషు చతుర్లక్షం యో దదాతి నృపోత్తమ
సంక్రమణ సమయంలో నాలుగు లక్షలు దానం చేసినా, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, ఏకాదశి ఉపవాస ఫలానికి పదహారు వంతు కూడా సమానం కాదు.
ఏకాదశ్యుపవాసస్య కలాం నార్హతి షోడశీమ్ । ప్రభాసక్షేత్రే యత్పుణ్యం గ్రహణే చంద్ర సూర్యయోః
ప్రభాసక్షేత్రంలో లేదా చంద్రసూర్య గ్రహణ సమయంలో పొందే పుణ్యం కూడా, ఏకాదశి ఉపవాస ఫలానికి పదహారు వంతు కూడా కాదు.
తత్ఫలం జాయతే నూనమేకాదశ్యుపవాసినః । కేదారే చోదకం పీత్వా పునర్జన్మ న విద్యతే
ఏకాదశి ఉపవాసం చేసినవారికి ఆ ఫలం తప్పక లభిస్తుంది. కేదారంలో నీరు తాగితే, మళ్లీ జననం ఉండదు.
తథా చైకాదశీ పార్థ గర్భవాసక్షయంకరీ । అశ్వమేధస్య యజ్ఞస్య పృథివ్యాం యత్ఫలం లభేత్
అలాగే, పర్ధా, ఏకాదశి గర్భవాసాన్ని తొలగిస్తుంది. భూమిపై అశ్వమేధ యజ్ఞం ద్వారా లభించే ఫలాన్ని కూడా అందిస్తుంది.