శాఖాగ్రాత్పతితం భూమౌ పత్రం పత్రం పురాతనమ్ । తేనాపి పూజ్యో గోవిన్దో మధుకైటభమర్ద్దనః
తులసి చెట్టు కొమ్మ చివర నుంచి నేలపై పడిన పాత ఆకుతో కూడిన గోవిందుడు, మధు-కైటభులను సంహరించినవాడు, ఆ ఆకుతో కూడా పూజించవచ్చు.
కోమలైస్తులసీపత్రైర్యోఽర్చయేదచ్యుతం ప్రభుమ్ । సర్వం స లభతే శీఘ్రం యద్యదిచ్ఛతి చేతసా
ఎవరైనా కమ్మని తులసి ఆకులతో అచ్యుతుడిని భక్తితో పూజిస్తే, మనసులో ఏది కోరుకున్నా త్వరగా పొందుతాడు.
జైమినిరువాచ- తులసీవృక్షసదృశః కోవృక్షోఽస్తి ద్విజర్షభ । తమహం జ్ఞాతుమిచ్ఛామి బ్రూహి సత్యవతీసుత
జైమిని చెప్పాడు: ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా, తులసి చెట్టుకు సమానం అయిన మరొక చెట్టు ఉందా? నాకు తెలుసుకోవాలని ఉంది, సత్యవతీ కుమారుడా, దయచేసి చెప్పు.
వ్యాస ఉవాచ- యథా ప్రియతమా విష్ణోస్తులసీ సతతం ద్విజ । తథా ప్రియతమా ధాత్రీ సర్వపాపప్రణాశినీ
వ్యాసుడు చెప్పాడు: బ్రాహ్మణా, విష్ణువుకు తులసి ఎంత ప్రియమో, అంతే ప్రియంగా ఆమలకీ కూడా ఉంది. ఆమలకీ అన్ని పాపాలను నశింపజేస్తుంది.
తులసీవృక్షమాసాద్య యా యాస్తిష్ఠంతి దేవతాః । ఆమలక్యాస్తలే తాస్తా నివసంతి ద్విజోత్తమ
ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా, తులసి చెట్టు దగ్గర నివసించే దేవతలు, ఆమలకీ చెట్టు క్రింద కూడా ఉంటారు.
గంగాదీని చ తీర్థాని తత్రైవ ద్విజసత్తమ । విష్ణుప్రియతమా ధాత్రీ పవిత్రా యత్ర తిష్ఠతి
ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా, విష్ణువుకు ఎంతో ప్రియమైన పవిత్రమైన ఆమలకీ ఉన్న చోటే గంగా మొదలైన అన్ని తీర్థాలు ఉంటాయి.
అశుభం వాశుభం వాపి యత్కర్మామలకీతలే । క్రియతే మానవైర్వింప్ర భవేత్తత్సత్యమక్షయమ్ ౫౦ 7.24.
ఓ బ్రాహ్మణా, ఆమలకీ చెట్టు క్రింద మనుషులు చేసే శుభమైనా, అశుభమైనా ఏ పని అయినా అది నిజంగా అమరంగా మారుతుంది.
పవిత్రైర్నూతనేః పత్రైర్ధాత్ర్యా యః పూజయేద్ధరిమ్ । స ముక్తః పాపజాలేన సాయుజ్యం లభతే హరేః
ఎవరైనా కొత్తగా పుట్టిన పవిత్రమైన ఆమలకీ ఆకులతో హరిని పూజిస్తే, అతడు పాపాల బంధనాల నుంచి విముక్తి పొంది హరితో ఏకత్వాన్ని పొందుతాడు.
ధాత్రీ చ తులసీదేవీ న తిష్ఠేద్యత్ర జైమినే । స్థానం తదపవిత్రం స్యాన్న చ క్రియాఫలం లభేత్
ఓ జైమినీ, ఆమలకీ మరియు తులసి దేవి లేని చోటు పవిత్రమైనది కాదు; అక్కడ చేసిన పనులకు ఫలితం ఉండదు.
న తిష్ఠత్యాశ్రమే యస్య ధాత్రీ చ తులసీ శుభా । తేన కర్మ కృతం సర్వం నూనం గచ్ఛతి నిష్ఫలమ్
ఆశ్రమంలో ఆమలకీ మరియు తులసి లేని చోట, అక్కడ చేసిన అన్ని పనులు నిస్సారంగా పోతాయి.
ధాత్ర్యా తులస్యా హీనం చ నిలయం యస్య భూసుర । అలక్ష్మీః పాతకం సర్వం కలిశ్చ తేన తోషితః
ఓ భూసురా, ఆమలకీ మరియు తులసి లేని ఇంట్లో దురదృష్టం, పాపం, కలియుగ ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటాయి.
స్థానే తస్మిన్ద్విజశ్రేష్ఠ న ధాత్రీ తులసీ న చ । శ్మశానతుల్యం స్థానం తద్విజ్ఞేయం తత్వదర్శిభిః
ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా, ఆమలకీ తులసి లేని స్థలం, జ్ఞానులు శ్మశానానికి సమానమని భావించాలి.
ధాత్రీ చ తులసీ యత్ర తిష్ఠేత్తత్రాఖిలాః సురాః । న ధాత్రీ తులసీ పత్రం తత్రైవాఖిలపాతకమ్
ఎక్కడ ఆమలకీ, తులసి ఉంటాయో అక్కడ అన్ని దేవతలు నివసిస్తారు; ఆమలకీ, తులసి ఆకులు లేని చోట అన్ని పాపాలు ఉంటాయి.
ధాత్రీఫలస్రజం యస్తు పాపహర్త్రీం వహేద్బుధః । తస్యాశ్రిత్య తనుం విష్ణుః సదా తిష్ఠేచ్ఛ్రియా సహ
పాపాలను తొలగించే ఆమలకీ ఫలాల మాల వేసుకున్న జ్ఞాని శరీరంలో విష్ణువు, లక్ష్మీ ఎప్పుడూ ఉంటారు.
ధాత్రీకాష్ఠస్య మాలాం చ యో వహేన్మతిమాన్నరః । తస్య దేహం సమాశ్రిత్య తిష్ఠంతి సర్వదేవతాః
ఆమలకీ చెట్టు దండ వేసుకున్న తెలివైన వ్యక్తి శరీరంలో అన్ని దేవతలు నివసిస్తారు.
ధాత్రీఫలస్రజం గృహ్ణన్యత్కర్మ కురుతే నరః । తత్సర్వమక్షయం ప్రోక్తం శుభం వా యది వాశుభమ్
ఆమలకీ ఫలాల మాల ధరించి ఏ పని చేసినా, అది శుభమైనా, అశుభమైనా, అది శాశ్వతంగా నిలుస్తుంది.
యస్తు ధాత్రీఫలం భుంక్తే మానవోఽఖిలతత్వవిత్ । తద్దేహాభ్యంతరస్థాయి సర్వం పాపం వినశ్యతి
ధాత్రి పండు తినే మనిషి, అన్ని తత్త్వాలు తెలిసినవాడు అయితే, అతని శరీరంలో ఉన్న పాపాలన్నీ నశించిపోతాయి.
ధాత్రీఫలమయీం మాలాం యో వహేద్దివజసత్తమ । బ్రవీమి శృణు మాహాత్మ్యం సర్వపాపహరం పరమ్
ధాత్రి పండ్లతో చేసిన హారాన్ని ఎవరు ధరిస్తారో, అటువంటి హారానికి మహిమ ఎంత గొప్పదో విను. అది అన్ని పాపాలను తొలగించే శ్రేష్ఠమైనది.
శ్మశానేఽపి యదా మృత్యుస్తస్య స్యాద్దైవయోగతః । గఙ్గామరణజం పుణ్యం సంప్రాప్నోతి న సంశయః
దైవ యోగంతో ఎవరికైనా శ్మశానంలో మరణం వచ్చినా, అతడికి గంగానదిలో మరణించినంత పుణ్యం లభిస్తుంది. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
తం దృష్ట్వా పాపినః సర్వే పాపజాలైః సుదారుణైః । సద్య ఏవ ప్రముచ్యంతే జన్మకోటిశతైరపి
అతడిని చూసిన పాపులు, ఎంతటి ఘోరమైన పాపాల బంధనాల్లో ఉన్నా, వందల కోట్ల జన్మల పాపాలనైనా వెంటనే విడిపోతారు.
నిత్యం గృహ్ణాతి విప్రేంద్ర యో ధాత్రీఫలకర్ద్దమమ్ । దినే దినే లభేత్పుణ్యం సంప్రాప్నోతి న సంశయః
ప్రతిరోజూ ధాత్రి పండు ముద్ద తీసుకునే వాడు, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా, ప్రతి రోజు పుణ్యాన్ని సంపాదిస్తాడు. ఇందులో సందేహం లేదు.
ధాత్రీతరుం చ యో హంతి సర్వదేవగణాశ్రయమ్ । స దదాతి హరేరంగే ఘాతం నాస్త్యత్ర సంశయః
అన్ని దేవతలు నివసించే ధాత్రి చెట్టును ఎవరు నాశనం చేస్తారో, వారు హరిదేవునికి హాని కలిగించినవారవుతారు. దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
సర్వదేవమయీ ధాత్రీ విశేషాత్కేశవప్రియా । సమ్యగ్వక్తుం గుణం తస్యా బ్రహ్మణాపి న శక్యతే
ధాత్రి చెట్టు అన్ని దేవతల రూపం, ముఖ్యంగా కేశవుడికి ఎంతో ప్రియమైనది. ఆమె గొప్పతనాన్ని బ్రహ్మదేవుడైనా పూర్తిగా వివరించలేడు.
ధాత్ర్యాస్తులస్యా విదధాతి భక్తిం యో మానవో జ్ఞాతసమస్తతత్వః । భుక్త్వా చ భోగాన్సకలాం స్తతోంఽతే స ముక్తిమాప్నోతి హరేః ప్రసాదాత్
అన్ని తత్త్వాలు తెలిసినవాడు, ధాత్రి మరియు తులసి పట్ల భక్తి చూపి, అన్ని భోగాలు అనుభవించిన తర్వాత, హరిదేవుని కృపతో మోక్షాన్ని పొందుతాడు.
జైమినిరువాచ- భూయ ఏవ మహాభాగ తులస్యాః పాపనాశనమ్ । అతిథేః పూజనస్యాపి మాహాత్మ్యం బ్రూహి విస్తరాత్
జైమిని ఇలా అన్నాడు — మహాభాగ, మళ్ళీ తులసి పాపాలను నశింపజేసే శక్తిని, అతిథి పూజ గొప్పతనాన్ని కూడా విస్తృతంగా వివరించు.
సూత ఉవాచ- తతో వ్యాసో మహాతేజాస్తులస్యా ద్విజసత్తమ । మాహాత్మ్యం వక్తుమారేభే శృణ్వతాం పాపనాశనమ్
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు — ఆ తర్వాత మహాతేజస్సు కలిగిన వ్యాసుడు, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడైనవారికి తులసి మహిమను, పాపాలను తొలగించే శక్తిని వివరించటం ప్రారంభించాడు.
వ్యాస ఉవాచ- ఇయం సాక్షాన్మహాలక్ష్మీస్తులసీ భగవత్ప్రియా । తస్మాదిమాం న పశ్యంతి వృక్షజ్ఞానేన జైమినే
వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు — జైమినీ, ఈ తులసి స్వయంగా మహాలక్ష్మి, భగవంతునికి ప్రియమైనది. కాబట్టి, ఆమెను చెట్టు అని మాత్రమే చూడకూడదు.
సదైవ తులసీం మర్త్యో యథైవ భువి సేవతే । తథైవ సేన్ద్రా విబుధాః సేవంతే తం సురాలయే
మనిషి భూమిపై తులసిని ఎలా సేవిస్తాడో, అలాగే దేవలోకంలో ఇంద్రుడు సహా దేవతలు కూడా అతనిని సేవిస్తారు.
పరబ్రహ్మస్వరూపేయం తులసీ యత్ర తిష్ఠతి । తత్రైవ కుశలం సర్వం సుదృఢం ప్రోచ్యతే మయా
తులసి ఉన్న చోటే పరబ్రహ్మ స్వరూపం ఉంటుంది. అక్కడ అన్ని శుభాలు, మేలు జరుగుతాయని నేను ధృవంగా చెబుతాను.
ప్రాప్నోతి మృత్యుకాలే యస్తోయం పాతకవానపి । తులసీపత్రగలితం స యాతి హరిసన్నిధిమ్
మరణ సమయంలో తులసి ఆకులపై పోసిన నీరు ఎవరికైనా దక్కితే, ఎంతటి పాపి అయినా హరిదేవుని సన్నిధికి చేరుతాడు.