విద్యార్థీ లభతే విద్యాం సర్వకామానవాప్నుయాత్ । తస్యా వ్రతాన్న సందేహః స్వర్గలోకే మహీయతే
విద్య కోసం ప్రయత్నించేవాడు విద్యను పొందుతాడు, అన్ని కోరికలు నెరవేరతాయి. ఆ వ్రతాన్ని ఆచరించినవారు స్వర్గలోకంలో నిస్సందేహంగా గౌరవం పొందుతారు.
స్వస్థానం తత్ర వై ప్రాప్తః శివలోకే మహీయతే । అతస్త్వం కురుషే రాజన్వైష్ణవానాం తు పూజనమ్
అక్కడ తన స్వస్థానం పొందుతాడు, శివలోకంలో గౌరవించబడతాడు. అందుకే రాజా, నీవు వైష్ణవుల పూజ చేయాలి.
వైష్ణవానాం తు యే రాజన్సేవా కుర్వంతి నిత్యశః । తేషాం దండం చ కురుషే నో వా తేషాం నరాధిపః
రాజా, వైష్ణవులను ఎవరైతే ప్రతిరోజూ సేవిస్తారో, వారికి నీవు శిక్ష విధించినా లేకపోయినా, వారికి ఏమీ హాని జరగదు.
భోజనానంతరం తేషాం భోజనం కురుతే నృప । తైరేవ పూజితో విష్ణుర్యైర్భక్త్యా తు ప్రపూజితః
రాజా, వారి భోజనం అయిన తర్వాత నీవు భోజనం చేస్తే, అది విష్ణువు పూజ చేసినట్టే. ఎందుకంటే ఆయనను భక్తితో పూజించినవారు ఆయనకు ప్రియులు.
శాలగ్రామశిలాభూతాం దత్త్వా మూర్ద్ధని ప్రత్యహమ్ । త్వం ధారయసి భూపాల కంఠే నిత్యం సుభక్తితః
ప్రతిరోజూ శాలగ్రామ శిలను తలపై పెట్టి, భూమిని రక్షించే రాజా, నీవు భక్తితో ఎప్పుడూ దానిని మెడలో ధరించేవాడవు.
ధూపశేషం తు వై విష్ణోర్భక్త్యా భజసి భూపతే । ఆరార్తికం సదా కృత్వా భక్తానాం వేదయేర్నృప
రాజా, నీవు విష్ణువు ధూపపు శేషాన్ని భక్తితో స్వీకరిస్తావు. ఎప్పుడూ ఆరతి చేసి, భక్తులను గౌరవిస్తావు.
శంఖోదకం హరేర్మూర్ధ్ని భ్రామయిత్వా తు భక్తితః । నిత్యం బిభర్షి శిరసి శేషం యచ్ఛసి వైష్ణవాన్
హరిదేవుని తలపై శంఖజలాన్ని భక్తితో తిప్పి, మిగిలినదాన్ని నిత్యం నీ తలపై ధరించి, వైష్ణవులకు కూడా ఇస్తావు.
నైవేద్యం ప్రత్యహం కృత్వా సర్వోపస్కరసంయుతమ్ । విష్వక్సేనాయ దత్వా వై స్వయం భునక్షి వాడవ
ప్రతిరోజూ అన్ని అవసరమైన వస్తువులతో నైవేద్యం తయారు చేసి, దాన్ని విష్వక్సేనునికి సమర్పించి, ఆ తరువాత నీవు తినవచ్చు రాజా.
విష్ణోర్నివేదితం చాన్నం వైష్ణవైః సహ భుజ్యతే । నిత్యం నామసహస్రేణ భక్త్యా స్తౌషి జనార్దనమ్
విష్ణువుకు సమర్పించిన అన్నాన్ని వైష్ణవులతో కలిసి భుజించాలి. నీవు నిత్యం సహస్రనామంతో భక్తితో జనార్దనుని స్తుతించాలి.
దీపార్ఘదానం వై విష్ణోః కురుషే గీతనర్తనమ్ । శ్యామాంకురైః పూజయసే పూజ్యంతే నృపసత్తమ
నీవు విష్ణువుకు దీపారాధన, అర్ఘ్యం సమర్పించి, పాటలు పాడి, నృత్యం చేస్తావు. శ్యామా ముంచులతో పూజించి, నీవు కూడా గౌరవించబడతావు, రాజశ్రేష్ఠ.
శ్యామాంకురైః సదా వత్స పూజనం చాతి దుర్ల్లభమ్ । పృథ్వీదానసమం పుణ్యం దూర్వయా పూజనే కృతే
ప్రియమైనవాడా, శ్యామా ముంచులతో పూజ చేయడం ఎప్పుడూ చాలా అరుదైనది. దూర్వా ముంచులతో చేసిన పూజ ఫలం, భూమిని దానం చేసినంత పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది.
అతో వై నాస్తి లోకేఽస్మిన్దూర్వాయాః సదృశం భువి । తయా వై పూజనం కార్యం విష్ణుసాయుజ్యమిచ్ఛతా
కాబట్టి ఈ లోకంలో దూర్వా ముంచులకు సమానమైనది లేదు. విష్ణువుతో ఐక్యాన్ని కోరేవాడు దానితో పూజ చేయాలి.
అతస్త్వం కురుషే నిత్యం పూజనం దూర్వయా సహ । యవాక్షతైర్విశేషేణ పూజనం కురుషేన వా
అందుకే నీవు ఎప్పుడూ దూర్వా ముంచులతో పూజ చేయాలి. ముఖ్యంగా యవాలు, అక్షతలతో కూడిన పూజ కూడా చేయాలి.
పక్షేపక్షే నృపశ్రేష్ఠ విధివద్ద్వాదశీవ్రతమ్ । యత్కృతం తు మహారాజ మహాపాపప్రణాశనమ్
రాజశ్రేష్ఠ, ప్రతి పక్షంలో విధిగా ద్వాదశి వ్రతాన్ని ఆచరించాలి. మహారాజా, అది చేసినవారికి మహా పాపాలు నశిస్తాయి.
మోక్షదం సుఖదం చైవ తథాయుష్యప్రదం సదా । ఏతద్విష్ణువ్రతం ప్రోక్తం వైష్ణవానాం తు మోక్షదమ్
ఈ విష్ణు వ్రతం మోక్షాన్ని, సుఖాన్ని, అలాగే ఎప్పుడూ దీర్ఘాయువును ప్రసాదిస్తుంది. ఇది వైష్ణవులకు మోక్షాన్ని ఇచ్చే వ్రతంగా చెప్పబడింది.
గృహస్థానాం తు సుఖదం యతీనాం ముక్తిదాయకమ్ । సర్వరోగాదిశమనం పవిత్రం కాయశోధనమ్
ఇది గృహస్థులకు సుఖాన్ని ఇస్తుంది; యతులకు మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. అన్ని రకాల వ్యాధులు, మలినతలు తొలగించి, శరీరాన్ని పవిత్రంగా, పరిశుద్ధంగా చేస్తుంది.
వ్రతమేతచ్చ కురుషే నో వా చైవ నరాధిప । దశమీవేధరహితం కురుషే జాగరాన్వితమ్
ఓ రాజా! ఈ వ్రతాన్ని నీవు చేయగానే చేయకపోయినా, దశమి తిథి కలగకుండా, జాగ్రత్తగా పాటించాలి.
తులసీపత్రనికరైర్నిత్యం పూజయసే హరిమ్ । గోపీచందనజం పత్రం భాలే వా నృపసత్తమ
ప్రతి రోజు నీవు తులసి ఆకులతో హరిని పూజిస్తావు. గొపీచందనపు లేపనాన్ని లేదా ఆకును నీవు నుదుటిపై ధరించవు, ఓ ఉత్తమ రాజా!
ధారితం సర్వలోకానాం పవిత్రీకరణం నృప । అతస్త్వం చ ధారయసే గోపీచందనసంభవమ్
రాజా! దీనిని ధరించడం వలన అన్ని లోకాలు పవిత్రమవుతాయి. అందుకే నీవు గొపీచందనంతో తయారైనదాన్ని ధరించాలి.
బ్రహ్మహా హేమహారీ చ మద్యపానీ తథైవ చ । అగమ్యగో మహాపాపీ తథా హ్యనృతభాషితః
బ్రాహ్మణ హంతకుడు, బంగారం దొంగిలించేవాడు, మద్యం సేవించేవాడు, నిషిద్ధమైనదాన్ని ఆశ్రయించేవాడు, గొప్ప పాపి, అబద్ధం చెప్పేవాడు కూడా—
తే సర్వే ముక్తిమాయాంతి తిలకం ధారణాదృతాః । బిభర్షి కంఠే నిత్యం త్వం ధాత్రీఫలసముద్భవామ్
వారు అందరూ నమ్మకంగా తిలకం ధరిస్తే మోక్షాన్ని పొందుతారు. నీవు ఎప్పుడూ ధాత్రి పండుతో తయారైన మాలను మెడలో ధరిస్తావు.
మాలాం ముఖ్యాయుతసమాం తులసీపత్రసంభవామ్ । శాలగ్రామశిలాయుక్తాం ద్వారకాయాం సముద్భవామ్
ప్రధానమైన వేల సంఖ్యలో తులసి ఆకులతో తయారైన మాల, శాలగ్రామ శిలతో అలంకరించబడినది, ద్వారకలో పుట్టినది.
నిత్యం పూజయసే భూప భుక్తిముక్తిఫలప్రదామ్ । పద్మసంజ్ఞం పురాణం వై పఠసే పురతో హరేః
రాజా! నీవు ప్రతిరోజూ భోగం, మోక్షం ఫలితంగా ఇచ్చే దానిని పూజిస్తావు. నీవు హరిదేవుని ముందు పురాతన పద్మ పురాణాన్ని పఠిస్తావు.
చరితం దైత్యరాజ్యస్య ప్రహ్లాదస్య చ భూపతే । వాసరం వాసుదేవస్య సవేధం కుర్వతో నరాన్
రాజా! నీవు దైత్య రాజు, ప్రహ్లాదుని చరిత్రను పఠిస్తావు. నీవు వాసుదేవుని వ్రతాన్ని అన్ని విధులతో పాటిస్తావు.
నివారయసి భూపాల శాస్త్రం దృష్ట్వా ప్రయత్నతః । సవేధం వాసరం విష్ణోర్యస్మిన్రాష్ట్రే ప్రవర్తతే
భూమిపై పాలకుడవైన నీవు, రాజ్యం లోపల విష్ణువు వ్రతాన్ని పూర్తిగా పాటించని వారిని, శాస్త్రాన్ని చూసి జాగ్రత్తగా ఆపుతావు.
లిప్యతే తేన పాపేన రాజా భవతి నారకీ । వేధం చతుర్విధం త్యక్త్వా సముపోష్య హరేర్దినమ్ । కులకోటిం సముద్ధృత్య విష్ణులోకే మహీయతే
ఒక రాజు వ్రతాన్ని నాలుగు విధాలుగా ఉల్లంఘించనిస్తే, ఆ పాపం అతనికి అంటుకుంటుంది, నరకంలో పడతాడు. కాని హరిదినాన్ని సంపూర్ణంగా ఆచరిస్తే, తన వంశంలో కోట్లాది మంది పితృదేవతలను ఉద్ధరించి, విష్ణు లోకంలో ఘనత పొందుతాడు.
గౌతమ ఉవాచ- శృణు భూపాల వక్ష్యామి వైష్ణవాఖ్యం మహావ్రతమ్ । యం శ్రుత్వా పాపినః సర్వే ముక్తిమాయాంతి తత్క్షణాత్
గౌతముడు ఇలా అన్నాడు— రాజా! విను, నేను నీకు వైష్ణవ మహావ్రతాన్ని చెప్పబోతున్నాను. దాన్ని వినగానే పాపులు కూడా వెంటనే మోక్షం పొందుతారు.
ద్వాదశీసంభవం పుణ్యం మయా ఖ్యాతం న కస్యచిత్
ఈ పుణ్య వ్రతం ద్వాదశి తిథినాడు జరుగుతుంది. దీన్ని నేను చెప్పాను, ఇంకెవరికీ తెలియదు.
వైష్ణవోఽసి మహారాజ భక్తో భాగవతే నృణామ్ । వైష్ణవం తు మహాగుహ్యం తద్వ్రతం త్వం నిశామయ
మహారాజా! నీవు వైష్ణవుడవు, భాగవత భక్తుల్లో ఒకడవు. ఇప్పుడు ఈ మహా రహస్యమైన వైష్ణవ వ్రతాన్ని విను.
ఉన్మీలనీ నామ పురా భక్త్యా మే మాధవేన తు । కథితా సుప్రసన్నేన తాం తే భూప వదామ్యహమ్
ఓ రాజా! మాధవుడు ఎంతో సంతోషంతో నాకు భక్తితో 'ఉన్మీలని' అనే వ్రతాన్ని చెప్పాడు. ఇప్పుడు నేను నీకు దాన్ని వివరించబోతున్నాను.