మేనే కృతార్థమాత్మానం నమస్కృత్య శనైశ్చరమ్ । శనినా చాభ్యనుజ్ఞాతో రథమారుహ్య వేగవాన్
తన కోరిక నెరవేరిందని భావించి, శనైశ్చరునికి నమస్కరించి, శని అనుమతితో వేగంగా తన రథంపై ఎక్కాడు.
స్వస్థానం గతవాన్రాజా ప్రాప్తః శ్రేయోఽభవత్తదా । య ఇదం ప్రాతరుత్థాయ శనివారే స్తవం పఠేత్ 6.33.
రాజు తన స్థలానికి తిరిగి వెళ్లి, సౌభాగ్యం పొందాడు. ఎవరైనా శనివారంనాడు ఉదయం లేచి ఈ స్తోత్రాన్ని పఠిస్తే—
పఠ్యమానమిదం స్తోత్రం శ్రద్ధయా యః శృణోతి చ । నరః స ముచ్యతే పాపాత్స్వర్గలోకే మహీయతే
ఈ స్తోత్రాన్ని భక్తితో పఠించేవారు లేదా వినేవారు పాపాల నుండి విముక్తి పొంది, స్వర్గలోకంలో ఘనత పొందుతారు.
నారద ఉవాచ- త్రిస్పృశాఖ్యం వ్రతం బ్రూహి సర్వేశ్వర విశేషతః । యచ్ఛ్రుత్వా ముచ్యతే లోకః కర్మబంధనతః క్షణాత్
నారదుడు ఇలా అన్నాడు: 'సర్వేశ్వరా, త్రిస్పృశ అనే వ్రతాన్ని విశేషంగా వివరించు. దాన్ని విని లోకానికి కర్మ బంధం క్షణంలోనే తొలగిపోతుంది.'
మహాదేవ ఉవాచ- సర్వపాపౌఘశమనం మహాదుఃఖవినాశనమ్ । శృణు కృష్ణావతారం త్వం త్రిస్పృశాఖ్యం మహావ్రతమ్
మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు: 'అది అన్ని పాపాలను తొలగిస్తుంది, మహా దుఃఖాన్ని నశింపజేస్తుంది. నీవు కృష్ణావతారానికి సంబంధించిన త్రిస్పృశ అనే మహావ్రతాన్ని విను.'
కామదం సస్పృహాణాం తు నిస్పృహాణాం తు మోక్షదమ్ । త్రిస్పృశాఖ్యం వ్రతం విప్ర శృణుష్వ గదతో మమ
కోరిక ఉన్నవారికి కోరికలు నెరవేర్చే వ్రతం, కోరిక లేనివారికి మోక్షాన్ని ఇచ్చేది. బ్రాహ్మణా, నేను చెప్పబోయే త్రిస్పృశ అనే వ్రతాన్ని విను.
ప్రత్యక్షమర్చితస్తేన కలికాలే చ కేశవః । త్రిస్పృశా కీర్తనం నిత్యం యః కరోతి మహామునే
కలియుగంలో, ఓ మహామునీ, కేశవుని ప్రత్యక్షంగా ఆరాధించి, ప్రతి రోజు త్రిస్పృశా కీర్తనను చేసే వాడు నిజమైన భక్తుడు.
న పురశ్చరణే చీర్ణే సర్వపాపక్షయో భవేత్ । త్రిస్పృశా నామమాత్రేణ క్షీయతే నాత్ర సంశయః
నియమితమైన క్రతువులు చేసినా, అన్ని పాపాలు పోవు. కాని త్రిస్పృశా నామాన్ని ఒక్కసారి పలికినా, అవన్నీ పోతాయి — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
నాగమైర్న పురాణాద్యైర్న మఖైస్తీర్థకోటిభిః । బహుభిర్వ్రతసంఘైశ్చ పూజితైస్త్రిదశైరపి
విధివిధాలైన యజ్ఞాలు, పురాణపఠనం, కోటి తీర్థయాత్రలు, ఎన్నో వ్రతాలు, దేవతలు చేసిన పూజలు — వీటివల్ల కూడా
మోక్షో భవతి విప్రేన్ద్ర త్రిస్పృశా న కృతా యది । మోక్షార్థే దేవదేవేన దృష్టా వై వైష్ణవీ తిథిః
ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, త్రిస్పృశా చేయకపోతే మోక్షం కలగదు. మోక్షం కోసం దేవతాధిపతి వైష్ణవ తిథిని తెలియజేశాడు.
ద్విజానాం దుర్విదం సాంఖ్యం కలికాలే విశేషతః । అనిగ్రహశ్చేంద్రియాణాం స్థిరత్వం మనసో నహి
కలియుగంలో ద్విజులకు జ్ఞానం తెలుసుకోవడం చాలా కష్టం. ఇంద్రియాలను అదుపు చేయడం, మనస్సు స్థిరంగా ఉంచడం సాధ్యపడదు.
విషయైర్విప్రయుక్తానాం ధ్యానధారణవర్జినామ్ । కామభోగప్రసక్తానాం త్రిస్పృశా మోక్షదాయినీ
ఇంద్రియ సుఖాల నుండి దూరంగా ఉండని, ధ్యానం చేయని, ఆనందాలకే అలవాటుపడినవారికీ త్రిస్పృశా మోక్షాన్ని ఇస్తుంది.
మహ్యం చైవ పురా ప్రోక్తా చతుర్వక్త్రస్య సాగరే । క్షీరోదే ప్రణతానాం తు మత్స్యరూపేణ చక్రిణా
పూర్వం నాలుగు ముఖాలవాడు సముద్రంలో నాకు చెప్పాడు. క్షీరసాగరంలో శరణు వచ్చినవారికోసం చక్రధారి మత్స్యరూపంలో ఈ విషయాన్ని ప్రకటించాడు.
త్రిస్పృశాం యే కరిష్యంతి విషయైరపి సంయుతాః । తేషామపి మయా దత్తో మోక్షః సాంఖ్యవివర్జినామ్
ఇంద్రియ విషయాలలో మునిగిపోయినవారు త్రిస్పృశా ఆచరించినా, వారికి జ్ఞానం లేకపోయినా, నేనే వారికి మోక్షాన్ని ఇస్తాను.
కామభోగప్రసక్తానాం త్రిస్పృశా మోక్షదాయినీ । బహుభిర్మునిసంఘైశ్చ కృతేయం చ మహామునే
కామభోగాలకు అలవాటైనవారికీ త్రిస్పృశా మోక్షాన్ని ఇస్తుంది. మహామునీ, ఎన్నో మునుల సమూహాలు దీన్ని ఆచరించారు.
కార్త్తికే శుక్లపక్షే తు త్రిస్పృశా జాయతే యది । సోమేన సోమజేనాపి పాపకోటివినాశినీ
కార్తీక మాసంలో శుక్లపక్షంలో త్రిస్పృశా జరిగితే, సోమునితో గానీ, సోముని వంశస్థులతో గానీ, అది కోటి పాపాలను నశింపజేస్తుంది.
యస్యా ఉపోషణకృతో హత్యాయుక్త మహేశితుః । హస్తాద్బ్రహ్మకపాలం తు తత్క్షణాత్పతితం భువి
ఎవరైనా ఉపవాసాన్ని ఆచరించగా, హత్యకు పాల్పడినవారైనా, మహేశ్వరుని చేతిలో ఉన్న బ్రహ్మకపాలం ఆ క్షణంలోనే భూమిపై పడిపోతుంది.
కలికల్మషకోట్యౌఘైర్ముక్తా దేవీ త్రిమార్గగా । ఉపదేశాన్మాధవస్య త్రిస్పృశా సముపోషణాత్
కలియుగపు కోటి పాపాల నుండి విముక్తురాలైన దేవీ, మూడు మార్గాల్లో సంచరిస్తూ, మాధవుని ఉపదేశంతో త్రిస్పృశా ఆచరణ ద్వారా విముక్తి పొందింది.
హత్యాష్టౌ బాహువీర్యస్య పూర్వజాతా మహామునే । గతా భృగూపదేశేన త్రిస్పృశా సముపోషణాత్
బాహువీరుడి గత జన్మల్లో చేసిన ఎనిమిది హత్యలు, ఓ మహామునీ, భృగువు ఉపదేశంతో త్రిస్పృశా ఆచరణ వల్ల పోయాయి.
శతాయుధేన విప్రేంద్ర నిహతో బ్రాహ్మణో వనే । బ్రహ్మహత్యావినిర్ముక్తః త్రిస్పృశా సముపోషణాత్
ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, శతాయుధుడు అరణ్యంలో ఓ బ్రాహ్మణుడిని చంపినా, త్రిస్పృశా ఆచరణ వల్ల బ్రహ్మహత్య పాపం నుండి విముక్తి పొందాడు.
జీవోపదేశాచ్ఛక్రస్య హత్యా నముచిసంభవా । వినష్టా మునిముఖ్యేన్ద్ర త్రిస్పృశా సముపోషణాత్
శక్రుని ఉపదేశంతో, నముచికి సంభవించిన హత్య కూడా, ఓ మునిశ్రేష్ఠా, త్రిస్పృశా ఆచరణ వల్ల నశించింది.
బ్రహ్మహత్యాది పాపాని త్రిస్పృశాసముపోషణాత్ । విలయం యాంతి విప్రేంద్ర పాపేష్వన్యేషు కా కథా
ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, త్రిస్పృశా ఆచరణ వల్ల బ్రహ్మహత్య వంటి మహాపాపాలు కూడా నశిస్తాయి. మరి ఇతర పాపాల సంగతి చెప్పనక్కర్లేదు.
న ప్రయాగే న కాశ్యాం తు గోమత్యాం కృష్ణసంనిధౌ । మోక్షో భవతి విప్రేంద్ర త్రిస్పృశా యది నో కృతా
ప్రయాగలో గానీ, కాశీలో గానీ, గోమతీ తీరం కృష్ణుని సమక్షంలో గానీ, త్రిస్పృశా చేయకపోతే మోక్షం కలగదు, ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా.
మరణాచ్చ ప్రయాగే తు గోమత్యాం కృష్ణసన్నిధౌ । స్నానమాత్రేణ గోమత్యాం ముక్తిర్భవతి శాశ్వతీ
ప్రయాగలో మరణించినా, గోమతీ తీరం కృష్ణుని సమక్షంలో గానీ, గోమతీలో స్నానం చేసినా, శాశ్వత మోక్షం లభిస్తుంది.
గృహేపి జాయతే ముక్తిస్త్రిస్పృశా సముపోషణాత్ । విషయే వర్త్తమానస్య కామభోగాన్వితస్య చ
ఇల్లులోనే ఉండి, ఇంద్రియ సుఖాల్లో మునిగి ఉన్నవారికీ, త్రిస్పృశ అనే ఆచరణను పాటిస్తే మోక్షం లభిస్తుంది.
నివృత్తవిషయస్యాపి ముక్తిః సాంఖ్యేన దుర్ల్లభా । తస్మాత్కురుష్వ విప్రేంద్ర త్రిస్పృశాం మోక్షదాయినీమ్
ఇంద్రియ విషయాలను వదిలేసినవారికీ, సాంఖ్యమార్గంలో మోక్షం దొరకడం చాలా కష్టం. అందుకే, బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా, మోక్షాన్ని ఇచ్చే త్రిస్పృశను నువ్వు ఆచరించు.
నారద ఉవాచ- కీదృశం తత్సురశ్రేష్ఠ త్రిస్పృశాఖ్యం మహావ్రతమ్ । ముక్తిదం యద్ ద్విజాతీనాం త్వయా ప్రోక్తం మమాధునా
నారదుడు ఇలా అడిగాడు— దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, మీరు ఇప్పుడు చెప్పిన త్రిస్పృశ అనే గొప్ప వ్రతం ఏమిటి? అది ద్విజులకు మోక్షాన్ని ఎలా ఇస్తుంది?
మహాదేవ ఉవాచ- జాహ్నవ్యై సా పురా విప్ర త్రిస్పృశా మాధవేన తు । ప్రాచీ సరస్వతీ తీరే కథితా త్వనుకంపయా
మహాదేవుడు ఇలా చెప్పాడు— బ్రాహ్మణా, పూర్వం త్రిస్పృశ అనే వ్రతాన్ని మాధవుడు జాహ్నవికి, తూర్పు సరస్వతీ తీరంలో, కరుణతో వివరించాడు.
జాహ్నవ్యువాచ- కలికల్మష కోట్యౌఘైర్బ్రహ్మహత్యాదికైర్యుతాః । కలికాలే హృషీకేశ స్నానం కుర్వంతి మజ్జలే
జాహ్నవి ఇలా అడిగింది— కలియుగంలో, బ్రహ్మహత్య వంటి కోట్ల పాపాలతో బాధపడే జనులు, నా నీటిలో స్నానం చేస్తుంటారు.
తేషాం పాపశతైర్దోషైర్దేహో మే కలుషీ కృతః । కథం యాస్యతి మే దేవ పాతకం గరుడధ్వజ
వారికున్న వందలాది పాపాల వల్ల నా శరీరం మలినమైంది. గరుడధ్వజుడా, నా పాపం ఎలా పోతుంది?