ఇతి శ్రుత్వా వచో రాజా చక్రే దీపవ్రతం తదా । ప్రియయా సహ దేవర్షే సమ్యక్శ్రద్ధాసమన్వితః
ఈ మాటలు విని, రాజు తన ప్రియ భార్యతో కలిసి, దేవర్షి సమక్షంలో, సంపూర్ణ విశ్వాసంతో దీపవ్రతాన్ని ఆచరించాడు.
తస్మింస్తు పుష్కరే తీర్థే కృత్వా దీపవ్రతం తు తౌ । అవాపతుః పరాం ముక్తిం దేవదానవదుర్ల్లభామ్
ఆ పుష్కర తీర్థంలో, వారు దీపవ్రతాన్ని చేసి, దేవతలకు, దానవులకు కూడా దుర్లభమైన పరమ మోక్షాన్ని పొందారు.
ఏతద్దీపస్య మాహాత్మ్యం యే శృణ్వంతి నరా భువి । సర్వపాపవినిర్ముక్తాః ప్రయాంతి హరిమందిరమ్
ఈ దీపవ్రత మహిమను భూమిపై ఎవరు వినినా, వారు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తులై, హరిదేవుని లోకానికి చేరుతారు.
యే చ కుర్వంతి పురుషాః స్త్రియో వా భక్తితత్పరాః । తే సర్వే పాపనిర్ముక్తా యాంతి బ్రహ్మసనాతనమ్
ఎవరైనా పురుషులు లేదా స్త్రీలు భక్తితో దీన్ని ఆచరించినా, వారు పాపాల నుండి విముక్తులై, శాశ్వత బ్రహ్మను చేరుతారు.
నేత్రరోగా వినశ్యంతి యథా పాపప్రభావజాః । ఆధయో వ్యాధయః సర్వే నశ్యంతే హి కృతేక్షణాత్
పాప ప్రభావంతో వచ్చే కంటి వ్యాధులు నశిస్తాయి. దీపవ్రతాన్ని చూసిన వెంటనే అన్ని బాధలు, వ్యాధులు పోతాయి.
న దారిద్ర్యం న శోకం చ న మోహో న చ విభ్రమః । గృహే లక్ష్మీః సమాయాతి జన్మజన్మని వాడవ
ఇక్కడ దారిద్ర్యం లేదు, శోకం లేదు, మాయ లేదు, అయోమయం లేదు. లక్ష్మీదేవి ప్రతి జన్మలో నీ ఇంటికి వస్తుంది, ఓ ఉత్తమ పురుషుడా!
నారద ఉవాచ- దేవదేవ జగన్నాథ భక్తానామభయప్రద । వ్రతం బ్రూహి మహాదేవ కృపాం కృత్వా మమోపరి
నారదుడు ఇలా అన్నాడు — దేవదేవా, జగన్నాథా, భక్తులకు అభయం ఇచ్చేవాడా, మహాదేవా! నీ కృపతో నాకు ఆ వ్రతాన్ని వివరించు.
శ్రీమహాదేవ ఉవాచ- సార్వభౌమః పురా హ్యాసీద్ధరిశ్చంద్రో మహీపతిః । తస్యతుష్టోఽదదద్బ్రహ్మా పురీం కామదుఘాం శుభామ్
శ్రీమహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు — ఒకప్పుడు హరిశ్చంద్రుడు అనే మహారాజు భూమండలంపై చక్రవర్తిగా ఉండేవాడు. అతని భక్తికి సంతోషించి బ్రహ్మదేవుడు అతనికి కామధేనువులాంటి, మంగళకరమైన నగరాన్ని ఇచ్చాడు.
సర్వరత్నమయీం దివ్యాం బాలార్కసదృశప్రభామ్ । తత్ర స్థితో మహీపాలో సప్తద్వీపాం వసుంధరామ్
ఆ నగరం అన్ని రత్నాలతో నిర్మించబడి, చిన్న సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, దివ్యంగా ఉండేది. అక్కడ ఆ రాజు ఏడు ద్వీపాలతో కూడిన భూమిని పాలించేవాడు.
పాలయామాస ధర్మేణ పితా పుత్రమివౌరసమ్ । ప్రభూతధనధాన్యస్తు పుత్రదౌహిత్రవాన్నృపః
ఆయన తన స్వంత కుమారుడిని చూసుకునే తండ్రిలా, ధర్మబద్ధంగా పాలించాడు. ఆ రాజుకు అపారమైన ధనం, ధాన్యం, కుమారులు, మనవళ్లు ఉండేవారు.
స పాలయన్శుభం రాజ్యం పరం విస్మయమాగతః । న తాదృశమభూత్పూర్వం రాజ్యం కస్య హి కర్హిచిత్
అలా శుభమైన రాజ్యాన్ని పాలిస్తూ, అతడు గొప్ప ఆశ్చర్యానికి లోనయ్యాడు. ఇంతటి రాజ్యం ఎప్పుడూ, ఎవరికీ కలగలేదు.
న చేదృశం నరైరన్యైర్విమానమధిరోహితమ్ । కస్యేహ కర్మణో వ్యష్టిర్యేనాహం సురరాడివ
ఇలాంటి విమానాన్ని ఎవరూ ఎప్పుడూ ఎక్కలేదు. నేను ఇంతటి ఫలితాన్ని పొందడానికి ఏ పుణ్యాన్ని చేశానో అని ఆలోచించాడు.
ఇతి చింతాపరో భూత్వా విమానవరమాస్థితః । దదర్శ పార్థివవరో మేరుం శిఖరిణాం వరమ్
అలా ఆలోచనలో మునిగిపోయి, ఆ అద్భుతమైన విమానంలో కూర్చొని, భూలోకంలో ఉత్తమమైన రాజు, పర్వతాలలో శ్రేష్ఠమైన మెరుపర్వతాన్ని చూశాడు.
తత్రాస్తే చ మహాత్మాసౌ ద్వితీయ ఇవ భాస్కరః । ఆసీనం పర్వతవరే శైలపట్టే హిరణ్మయే
అక్కడ ఆ మహాత్ముడు, రెండవ సూర్యుడిలా, ఆ పర్వతరాజు మీద బంగారు పీఠంపై కూర్చొని వెలిగిపోతూ ఉన్నాడు.
సనత్కుమారం బ్రహ్మర్షిం జ్ఞానయోగపరాయణమ్ । దృష్ట్వా హ్యవాతరద్రాజా ప్రష్టుకామోఽథ విస్మయమ్
జ్ఞానయోగ మార్గంలో నిష్ణాతుడైన బ్రహ్మర్షి అయిన సనత్కుమారునిని చూసి, రాజు ఆశ్చర్యంతో అతని దగ్గరకు వచ్చి, అడగాలనే కోరికతో దిగివచ్చాడు.
వవందే చరణౌ హృష్టస్తేనాపి స చ నందితః । సుఖోపవిష్టస్తు నృపః పప్రచ్ఛ మునిపుంగవమ్
ఆనందంతో రాజు సనత్కుమారుని పాదాలకు నమస్కరించాడు. ఆ ముని కూడా సంతోషించాడు. తరువాత రాజు సౌకర్యంగా కూర్చొని, ఆ మహర్షిని ప్రశ్నించసాగాడు.
భగవన్దుర్ల్లభా లోకే సంపచ్చేయం యథా మమ । కర్మణా కేన లభ్యేత కశ్చాహం పూర్వజన్మని
భగవన్, నాకు లభించిన ఈ సంపద లోకంలో అరుదైనది. ఇది ఏ కార్యం వల్ల లభించిందో చెప్పండి. అలాగే, నేను గత జన్మలో ఎవరో కూడా తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను.
తత్త్వం కథయ మే సర్వమనుగ్రాహ్యోఽస్మి తే యది । సనత్కుమార ఉవాచ-। శృణు రాజన్ప్రవక్ష్యామి పూర్వవృత్తస్య కారణమ్
భగవన్, మీరు అనుగ్రహిస్తే, నాకు అన్ని విషయాలు నిజంగా చెప్పండి. సనత్కుమారు ఇలా అన్నాడు: రాజా, విను, నీ గతజన్మ కథకు కారణం నేను వివరంగా చెబుతాను.
యేన కృత్వా విశేషేణ తవ చానుగ్రహోఽభవత్ । త్వమాసీః పూర్వజనుషి సువైశ్యః సత్యవాక్శుచిః
ఏ ప్రత్యేకమైన కార్యం వల్ల నీకు ఈ అనుగ్రహం కలిగిందో చెబుతాను. నువ్వు గత జన్మలో సత్యవంతుడైన, పవిత్రమైన వాణిజ్యవేత్తవిగా ఉండేవాడివి.
స్వం కర్మ తే పరిత్యక్తం తతస్త్యక్తస్తు బాంధవైః । సత్వం వృత్తిపరిక్షీణో భార్యయానుగతస్తథా
నువ్వు నీ వృత్తిని వదిలేసి, అందువల్ల బంధువులచే విడిచిపెట్టబడ్డావు. జీవనోపాధి తగ్గిపోయింది. ఆ సమయంలో నీ భార్య మాత్రమే నీ వెంట వచ్చింది.
నిర్గతః స్వజనాంస్త్యక్త్వా పరప్రేషణలిప్సయా । న చ ప్రేషణదో హ్యాసీత్కాలే దుర్భిక్షపీడితః
నీ కుటుంబాన్ని వదిలి, ఇతరులకు సేవ చేయాలనే ఉద్దేశంతో బయలుదేరావు. కానీ ఆ సమయంలో కరువు కారణంగా ఎక్కడా పని దొరకలేదు.
తతః కదాచిద్గహనే సరశ్చోత్ఫుల్లపంకజమ్ । దృష్ట్వా తత్ర కృతో భావో గృహ్ణీవః పంకజాని వై
ఒకసారి అడవిలో నువ్వు పుష్పించిన కమలాలతో కూడిన సరస్సును చూశావు. వాటిని చూసి ఆనందంతో ఆ కమలాలను ఏకదంచేసావు.
ఏతావదుక్త్వా పుష్పాణి తాన్యాదాయ పదే పదే । ఆస్థితౌ నగరీం పుణ్యాం నామ్నా వారాణసీం శుభామ్
అలా ఆ పువ్వులను తీసుకుని, అడుగు అడుగునా నడిచి, పవిత్రమైన, శుభప్రదమైన వారాణసి అనే నగరానికి చేరుకున్నావు.
తతో విక్రయతః కశ్చినైవ గృహ్ణాతి పంకజమ్ । తన్మఠాన్నిర్గతః కశ్చిత్తత్రైవ ప్రాంగణే స్థితః
అక్కడ ఆ కమలాలను అమ్మడానికి ప్రయత్నించావు. కానీ ఎవ్వరూ కొనలేదు. అప్పుడు మార్కెట్ నుంచి బయటకు వచ్చి, ఆ ప్రాంగణంలో నిలబడ్డావు.
తత్ర స్థానే ప్రవిశతా శ్రుతో వాదిత్రనిస్వనః । కస్మింశ్చ శ్రూయతే హ్యేష వాదిత్రస్య చ నిస్వనః
ఆ ప్రదేశంలోకి ప్రవేశిస్తున్నప్పుడు వాద్యాల శబ్దం నీకు వినిపించింది. ఏదో వైపున ఆ వాద్యాల ధ్వని వినిపించసాగింది.
ఇతి పృష్టే తదా తూర్యే తేనోక్తే ప్రస్థితోంతరమ్ । కాశిరాజస్తు విఖ్యాత ఇంద్రద్యుమ్నస్తు పార్థివః
ఆ సంగీతం గురించి అడిగినప్పుడు, ఎవరో దాని గురించి చెప్పగా, నువ్వు ఆ దిశగా వెళ్లావు. అక్కడ ప్రసిద్ధి గాంచిన కాశీరాజు ఇంద్రద్యుమ్నుడు ఉన్నాడు.
తస్యాస్తి దుహితా ఖ్యాతా నామ్నా చంద్రావతీ సతీ । ఉపోషితా మహాభాగా జయంతీమష్టమీం శుభామ్
ఆయనకు చంద్రావతీ అనే పేరుగల ప్రసిద్ధ కుమార్తె ఉంది. ఆమె పుణ్యవంతురాలు, జయంతీ అష్టమి ఉపవాసాన్ని ఆచరిస్తోంది.
తత్రాగతోఽసౌ వైశ్యస్తు యత్ర తిష్ఠతి సా శుభా । సంతుష్టచిత్తః స తదా హర్షస్తత్రాగతో మహాన్
అక్కడ ఆ వాణికుడు ఆ శుభకార్యాన్ని నిర్వహిస్తున్న ఆ సత్కుమార్తె ఉన్న చోటికి చేరాడు. అతని మనసు సంతృప్తిగా, అక్కడ గొప్ప ఆనందం కలిగింది.
తత్ర స్థానే త్వయా దృష్టో దేవ వైతానికో విధిః । ఆదిత్యసహితో యత్ర పూజ్యతే భగవాన్హరిః
ఆ ప్రదేశంలో నువ్వు దేవతలకు నిర్వహించే వైతానిక పూజను చూశావు. అక్కడ భగవంతుడు హరిదేవుడు, ఆదిత్యునితో కలిసి పూజించబడుతున్నాడు.
తద్భక్త్యా చ త్వయా పత్న్యా సహ పుష్పార్చనం కృతమ్ । శేషైస్తు ప్రకరస్తత్ర కృతః పుష్పమయస్తథా
అక్కడ నువ్వు నీ భార్యతో కలిసి భక్తితో పుష్పార్చన చేశావు. మిగిలిన పువ్వులతో అక్కడ ఒక పుష్పమాల కూడా తయారుచేశారు.