దివ్యరూపవపుర్భూత్వా స్థాపయామాస తం ప్రభుమ్ । తస్మిన్పురే నరాన్సర్వా సన్నియోజ్యాస్య వీక్షణే
దివ్యరూపాన్ని ధరించి, ఆ ప్రభువును ప్రతిష్ఠించాడు. ఆ నగరంలో ఉన్న ప్రజలను అందరినీ ఆయన సేవలో నియమించాడు.
శుభమాయతనం విష్ణోస్తస్మిన్గ్రామే సదా జనైః । పూర్ణం తు బ్రాహ్మణాదీనాం పూజయిత్వా కదంబకమ్
ఆ గ్రామంలో విష్ణువు ఆలయం ఎప్పుడూ జనాలతో నిండిపుండేది. బ్రాహ్మణులు మొదలైనవారిని పూజించి, తరువాత కదంబపువ్వులు సమర్పించేవారు.
ఇతిహాసపురాణజ్ఞం వాచకం తు విశేషతః । పూజయిత్వా ద్విజశ్రేష్ఠం విద్యాశ్రేష్ఠం మహామతిః
ఇతిహాస, పురాణాలను తెలిసిన గొప్ప జ్ఞానిని, ఉత్తమ ద్విజుడిని, మహామతిని రాజు ప్రత్యేకంగా పూజించాడు.
పుస్తకం చాపి సంపూజ్య గంధపుష్పాదిభిః క్రమాత్ । తతస్తమాహ రాజాసౌ వాచకం వినయాన్వితః
పుస్తకాన్ని కూడా గంధం, పువ్వులు మొదలైన వాటితో క్రమంగా పూజించాడు. తరువాత రాజు వినయంతో ఆ వాచకునితో మాట్లాడాడు.
ఏతదాయతనం విష్ణోః కారితం చ తవాగ్రతః । చాతుర్వర్ణ్యమిదం చాపి శ్రోతుకామం కదంబకమ్
ఈ విష్ణువు ఆలయం నీ ముందే నిర్మించబడింది; నాలుగు వర్ణాల కథను పూర్తిగా వినాలని నాకు కోరిక.
తిష్ఠతీహ ద్విజశ్రేష్ఠ కురు పుస్తకవాచనమ్ । యావత్సంవత్సరం విప్ర గృహ్య వృత్తిం త్వనుత్తమామ్
నీవు ఇక్కడే ఉండి, పుస్తకాన్ని చదువుతు ఉండు, ఉత్తమ ద్విజుడా. ఒక సంవత్సరం పాటు నీకు ఉత్తమ జీవనోపాధిని ఇస్తాను.
స్వర్ణనిష్కశతం చాత్ర తతో దాస్యే తథాపరమ్ । పూర్ణే వర్షే ద్విజశ్రేష్ఠ శ్రేయోఽథ మహమాత్మనః
ఇక్కడ నూరుపోతుల బంగారం ఇస్తాను, తరువాత మరిన్ని ఇస్తాను. సంవత్సరం పూర్తయ్యాక, ఉత్తమ ద్విజుడా, నా పరమ మంగళాన్ని కూడా ఇస్తాను.
ఏవం ప్రవర్తితం తత్ర పుణ్యం పుస్తకవాచనమ్ । వర్షసంగతమాత్రే తు తథా చ మునిసత్తమ
అలా అక్కడ పవిత్రమైన పుస్తకపఠనం ప్రతి సంవత్సరం జరిపేలా ఏర్పాటయ్యింది, మునిశ్రేష్ఠా.
అథాయుషః క్షయాచ్చాయం కాలధర్మముపేయివాన్ । మయా చాస్య విమానం హి విష్ణునా ప్రేరితం దివః
తర్వాత ఆయుష్షు పూర్తవడంతో అతడు మరణించాడు; నేను విష్ణువు ఆజ్ఞతో అతనికి స్వర్గం నుండి విమానం పంపించాను.
ఇత్యేషా కర్మణాం వ్యుష్టిః పుణ్యమాఖ్యానసంజ్ఞకమ్ । శ్రుతం పాద్మం మహత్పుణ్యం పవిత్రం పాపనాశనమ్
ఇదే పుణ్యకథల ఫలితం. ఈ పద్మ పురాణాన్ని వినడం వలన గొప్ప పుణ్యం, పవిత్రత, పాపనాశనం కలుగుతుంది.
గంధపుష్పోపహారైస్తు న తుష్టిర్జాయతే తథా । దేవానామిహ సర్వేషాం పురాణశ్రవణాద్యథా
గంధం, పువ్వుల సమర్పణతో దేవతలకు అంత సంతృప్తి కలగదు; పురాణాలను వినడం వల్లే వారికి నిజమైన సంతోషం కలుగుతుంది.
స్వర్ణరత్నాదివస్తూనాం వస్త్రాణాం చాపి కృత్స్నశః । గ్రామాణాం నగరాణాం చ దానాత్తుష్టిర్భవేన్నహి
బంగారం, రత్నాలు, వస్త్రాలు, గ్రామాలు, నగరాలు అన్నీ దానం చేసినా దేవతలకు అంత సంతృప్తి కలగదు.
యథా స్యాద్ధర్మశ్రవణాత్ప్రీతిః సర్వదివౌకసామ్ । ఇతిహాసపురాణానాం శ్రవణే మునిసత్తమ
ధర్మాన్ని వినడం వల్ల దేవతలకు ఎంత ఆనందం కలుగుతుందో, అలాగే పురాణాలు, ఇతిహాసాలు వినడంలో కూడా అంతే సంతోషం కలుగుతుంది, మునిశ్రేష్ఠా.
తథా స్యాన్మే మహాప్రీతిః సాధ్యే సర్వార్థకామికే । కన్యాదానే మహాప్రీతిర్మమ స్యాన్మునిసత్తమ
అలాగే, నా కోరికలు నెరవేరినప్పుడు నాకు గొప్ప ఆనందం కలగాలి; మునిశ్రేష్ఠా, కన్యాదానం చేసినప్పుడు నాకు గొప్ప సంతోషం కలగాలి.
న తథా రోచతే సా చ యథా పుస్తకవాచనాత్ । అథ కిం బహునోక్తేన నాన్యత్ప్రీతికరం మమ
అయితే, ఆ ఆనందం కూడా పుస్తకాలు చదవడం వల్ల కలిగే సంతోషం లాంటిది కాదు; మరి ఎక్కువగా చెప్పాల్సిన అవసరం ఏముంది? నాకు అంత ఆనందం మరే దానివల్లా కలగదు.
పుణ్యాఖ్యానమృతే విప్ర గుహ్యమేతత్ప్రకీర్తితమ్ । యశ్చాయమపరో విప్ర ఇహాయాతో నరోత్తమః
పుణ్యకథలు తప్ప, ఈ రహస్యాన్ని నేను చెప్పాను బ్రాహ్మణా; ఇంకా ఈ ఉత్తముడు కూడా ఇక్కడికి వచ్చాడు, నరశ్రేష్ఠా.
సంగత్యానుగతశ్చాయం ధర్మశ్రవణముత్తమమ్ । శ్రుత్వా భక్తిరభూదస్య శ్రద్ధయా పరమాత్మనః
ఈయన సభలో చేరి, ఉత్తమమైన ధర్మశ్రవణాన్ని అనుసరించాడు; వినగానే, పరమాత్మపై విశ్వాసంతో భక్తి కలిగింది.
కృత్వా ప్రదక్షిణం తస్య వాచకస్య మహాత్మనః । ఏష విప్రో మునిశ్రేష్ఠ దదౌ స్వర్ణస్య మాషకమ్
ఆ మహాత్ముడైన వాచకుడిని ప్రదక్షిణగా చేసి, ఈ బ్రాహ్మణుడు, మునిశ్రేష్ఠా, ఒక మాషకము బంగారం ఇచ్చాడు.
నాన్యద్దానం కదా చక్రే లోభావిష్టేన చేతసా । పాత్రదానాత్ఫలప్రాప్తిస్త్వస్య జాతా న సంశయః
తన మనసు లోభంతో నిండిపోయి, ఇంకెప్పుడూ వేరే దానం చేయలేదు; అయినా, యోగ్యుడికి దానం చేసినందుకు ఫలం తప్పకుండా లభించింది.
ఇత్యేతత్కథితం కర్మ ఆభ్యాం చైవ మహామునే
ఇలా, మహామునీ, ఈ ఇద్దరూ చేసిన కార్యాన్ని నేను వివరించాను.
మహాదేవ ఉవాచ- ఏతత్పుణ్యస్య మాహాత్మ్యం యే శృణ్వంతి మనీషిణః । న తేషాం దుర్గతిః కచ్చిజ్జన్మజన్మని జాయతే
మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు—ఈ పుణ్యగాథ మహిమను వినే జ్ఞానులు ఎవరైనా, వారికి ఏ జన్మలోనైనా దుస్థితి కలుగదు.
మహాదేవ ఉవాచ- అథాన్యత్సంప్రవక్ష్యామి శృణు దేవర్షిసత్తమ । గోపీచందనమాహాత్మ్యం యథాదృష్టం శ్రుతం మయా
మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు—ఇప్పుడు నేను ఇంకొకటి చెబుతాను; దేవర్షిశ్రేష్ఠా, నేను చూసింది, విన్నది గోపీచందన మహిమను విను.
బ్రాహ్మణో వాథ వైశ్యో వా శూద్రో వాప్యథవా ద్విజః । గోపీచందనలిప్తాంగో ముచ్యతే బ్రహ్మహత్యయా
బ్రాహ్మణుడైనా, వైశ్యుడైనా, శూద్రుడైనా, లేక ద్విజుడైనా, ఎవరు గోపీచందనాన్ని శరీరానికి పూస్తారో వారు బ్రహ్మహత్య పాపం నుండి విముక్తి పొందుతారు.
తిలకం కురుతే యస్తు గోపీచందనసంభవమ్ । మద్యపానాదిదోషైస్తు ముచ్యతే నాత్ర సంశయః
ఎవరు గోపీచందనంతో తిలకం ధరిస్తారో, మద్యపానం వంటి దోషాల నుండి వారు తప్పకుండా విముక్తి పొందుతారు.
గోపీచందనలిప్తాంగో వైష్ణవో విష్ణుతత్పరః । సర్వదోషైః ప్రముచ్యేత యథా గంగాంభసా పునః
విష్ణుభక్తుడు, విష్ణువులో లీనమై, గోపీచందనాన్ని శరీరానికి పూస్తే, గంగా నీటివల్ల లాగే అన్ని దోషాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
బ్రహ్మహా మద్యపానీ చ స్వర్ణస్తేయీ తథైవ చ । గురుతల్పగమో వాథ శూద్రో వాప్యథ వై ద్విజః
బ్రహ్మహత్య చేసినవాడు, మద్యపానుడు, బంగారం దొంగిలించినవాడు, గురుపత్నిని ఆశించినవాడు, లేదా శూద్రుడైనా, ద్విజుడైనా—
స సద్యో ముచ్యతే పాపాదాజన్మశతకారణాత్ । ద్వాదశతిలకం ప్రోక్తం సర్వేషాం వై విశేషతః
వారు వంద జన్మల పాపమైనా తక్షణమే విముక్తి పొందుతారు; అందరికీ ప్రత్యేకంగా ద్వాదశ తిలకం ధరించమని చెప్పబడింది.
వైష్ణవానాం బ్రాహ్మణానాం కర్తవ్యం భూతిమిచ్ఛతామ్ । దండాకారం లలాటే స్యాత్పద్మాకారం తు వక్షసి
విష్ణుభక్త బ్రాహ్మణులు ఐశ్వర్యాన్ని కోరితే, నుదుటిపై దండాకారంలో, ఛాతీపై పద్మాకారంలో తిలకం ధరించాలి.
వేణుపత్రనిభం బాహుమూలేఽన్యద్దీపకాకృతి । ఉచ్చైశ్చక్రాణి చత్వారి బాహుమూలే తు దక్షిణే
బాహుమూలంలో వెనుపత్రం ఆకారంలో, మరొకటి దీపం ఆకారంలో; కుడి బాహుమూలంలో నాలుగు ఎత్తైన చక్రాలు ధరించాలి.
నామముద్రాద్వయం నీచైః శంఖమేకం తయోరపి । మధ్యే తతః పార్శ్వయోస్తు ద్వే ద్వే పద్మే చ ధారయేత్
కింద భాగంలో రెండు నామముద్రలు, వాటి మధ్యలో ఒక శంఖాన్ని, తరువాత రెండు పక్కలలో రెండు పద్మాలను ధరించాలి.