తథైవాస్య కృతా పూజా ద్వితీయస్య నరస్య తు । మేనేఽహం శుభకర్మాణౌ విమానం వరసత్తమౌ
అదే విధంగా మీరు రెండవ వ్యక్తిని కూడా పూజించారు. ఇద్దరూ మంచికార్యాలు చేసినవారని, అద్భుతమైన విమానాలలో ఉన్నవారిలో శ్రేష్ఠులని నేను భావించాను.
యస్త్వమాభ్యాం స్వయం పూజాం కురుషే ధర్మకారణాత్ । బ్రహ్మావిష్ణుశివాద్యైస్తు పూజ్యసే త్వం సదానిశమ్
ధర్మా! మీరు స్వయంగా ఈ ఇద్దరిని ఎందుకు పూజిస్తున్నారు? బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుడు మొదలైన వారు ఎప్పుడూ మిమ్మల్ని పూజిస్తారు కదా!
యస్యేదృక్పరమం పుణ్యం కిమేతౌ కర్మ చక్రతుః । కథ్యతాం మమ సర్వజ్ఞ ఫలం దివ్యమవాపతుః
ఇంత గొప్ప పుణ్యం ఎవరిది? ఈ ఇద్దరూ ఏ కార్యాలు చేశారు? సర్వజ్ఞుడా! వారు పొందిన దివ్య ఫలితాన్ని నాకు చెప్పండి.
తచ్ఛ్రుత్వా స తు మాం ప్రాహ శృణు కర్మానయోః కృతమ్ । యత్కృత్వార్హమిహాయాతౌ తచ్ఛృణుష్వ మహామతే
అది విని, ఆయన నాతో ఇలా అన్నాడు—ఈ ఇద్దరూ చేసిన కార్యాలను విను. అవి చేసి, ఇక్కడికి వచ్చారు. మహామతివంతుడా! విను.
ధర్మ ఉవాచ- వైదిశం నామ నగరం పృథివ్యామస్తి విశ్రుతమ్ । తత్రాభూత్పృథివీపాలో ధరాపాల ఇతి శ్రుతః
ధర్ముడు ఇలా చెప్పాడు — భూమిపై వైదిశం అనే ప్రసిద్ధ నగరం ఉంది. అక్కడ ధరాపాలుడు అనే రాజు ఉండేవాడు.
కస్మిన్కాలే పురా దేవీ శశాప స్వగణం క్రుధా । మదృతేన పరా నారీ భర్త్తుర్యన్మే నివేశితా
ఒకప్పుడు, పూర్వకాలంలో, ఒక దేవత కోపంతో తన అనుచరులను శపించింది: 'నా భర్త మరొక మహిళను, నన్ను కాకుండా, నా స్థానంలో ఉంచాడు.'
తస్మాద్ద్వాదశవర్షాణి జంబుకస్త్వం భవిష్యసి । ఇత్యుక్తః స చ బభ్రామ జంబుకో మేదినీతలమ్
'అందుకే, నువ్వు పన్నెండు సంవత్సరాలు నక్కగా మారిపోతావు,' అని చెప్పింది. అప్పుడు అతడు నక్కగా మారి భూమిపై తిరిగాడు.
వేతసీ వేత్రవత్యోస్తు సంగమే లోకవిశ్రుతే । శాపాంతో భవితా పుత్ర ఇత్యుక్తం గిరికన్యయా
ప్రసిద్ధమైన వేతసీ, వేత్రవతీ నదుల సంగమంలో నీ శాపం తొలగిపోతుంది, నా కుమారా,' అని గిరికన్యక చెప్పింది.
తత్ర చానశనం కృత్వా క్షేత్రే ప్రాణాంస్తతోఽత్యజత్ । దివ్యరూపవపుర్భూత్వా జగామ విష్ణుసన్నిధౌ
అక్కడ ఉపవాసం చేసి, ఆ పొలంలో తన ప్రాణాలను విడిచాడు. దివ్యరూపాన్ని పొంది, విష్ణువు సన్నిధికి వెళ్లాడు.
తత్రాశ్చర్యం మహద్దృష్ట్వా ధరాపాలో మహీపతిః । విష్ణోరాయతనం కృత్వా క్షేత్రే ప్రాణంస్తతోఽత్యజత్
అక్కడ ఆ అద్భుతాన్ని చూసిన ధరాపాలుడు అనే మహారాజు, ఆ పొలంలో విష్ణువు ఆలయాన్ని నిర్మించి, తన ప్రాణాలను విడిచాడు.
దివ్యరూపవపుర్భూత్వా స్థాపయామాస తం ప్రభుమ్ । తస్మిన్పురే నరాన్సర్వా సన్నియోజ్యాస్య వీక్షణే
దివ్యరూపాన్ని ధరించి, ఆ ప్రభువును ప్రతిష్ఠించాడు. ఆ నగరంలో ఉన్న ప్రజలను అందరినీ ఆయన సేవలో నియమించాడు.
శుభమాయతనం విష్ణోస్తస్మిన్గ్రామే సదా జనైః । పూర్ణం తు బ్రాహ్మణాదీనాం పూజయిత్వా కదంబకమ్
ఆ గ్రామంలో విష్ణువు ఆలయం ఎప్పుడూ జనాలతో నిండిపుండేది. బ్రాహ్మణులు మొదలైనవారిని పూజించి, తరువాత కదంబపువ్వులు సమర్పించేవారు.
ఇతిహాసపురాణజ్ఞం వాచకం తు విశేషతః । పూజయిత్వా ద్విజశ్రేష్ఠం విద్యాశ్రేష్ఠం మహామతిః
ఇతిహాస, పురాణాలను తెలిసిన గొప్ప జ్ఞానిని, ఉత్తమ ద్విజుడిని, మహామతిని రాజు ప్రత్యేకంగా పూజించాడు.
పుస్తకం చాపి సంపూజ్య గంధపుష్పాదిభిః క్రమాత్ । తతస్తమాహ రాజాసౌ వాచకం వినయాన్వితః
పుస్తకాన్ని కూడా గంధం, పువ్వులు మొదలైన వాటితో క్రమంగా పూజించాడు. తరువాత రాజు వినయంతో ఆ వాచకునితో మాట్లాడాడు.
ఏతదాయతనం విష్ణోః కారితం చ తవాగ్రతః । చాతుర్వర్ణ్యమిదం చాపి శ్రోతుకామం కదంబకమ్
ఈ విష్ణువు ఆలయం నీ ముందే నిర్మించబడింది; నాలుగు వర్ణాల కథను పూర్తిగా వినాలని నాకు కోరిక.
తిష్ఠతీహ ద్విజశ్రేష్ఠ కురు పుస్తకవాచనమ్ । యావత్సంవత్సరం విప్ర గృహ్య వృత్తిం త్వనుత్తమామ్
నీవు ఇక్కడే ఉండి, పుస్తకాన్ని చదువుతు ఉండు, ఉత్తమ ద్విజుడా. ఒక సంవత్సరం పాటు నీకు ఉత్తమ జీవనోపాధిని ఇస్తాను.
స్వర్ణనిష్కశతం చాత్ర తతో దాస్యే తథాపరమ్ । పూర్ణే వర్షే ద్విజశ్రేష్ఠ శ్రేయోఽథ మహమాత్మనః
ఇక్కడ నూరుపోతుల బంగారం ఇస్తాను, తరువాత మరిన్ని ఇస్తాను. సంవత్సరం పూర్తయ్యాక, ఉత్తమ ద్విజుడా, నా పరమ మంగళాన్ని కూడా ఇస్తాను.
ఏవం ప్రవర్తితం తత్ర పుణ్యం పుస్తకవాచనమ్ । వర్షసంగతమాత్రే తు తథా చ మునిసత్తమ
అలా అక్కడ పవిత్రమైన పుస్తకపఠనం ప్రతి సంవత్సరం జరిపేలా ఏర్పాటయ్యింది, మునిశ్రేష్ఠా.
అథాయుషః క్షయాచ్చాయం కాలధర్మముపేయివాన్ । మయా చాస్య విమానం హి విష్ణునా ప్రేరితం దివః
తర్వాత ఆయుష్షు పూర్తవడంతో అతడు మరణించాడు; నేను విష్ణువు ఆజ్ఞతో అతనికి స్వర్గం నుండి విమానం పంపించాను.
ఇత్యేషా కర్మణాం వ్యుష్టిః పుణ్యమాఖ్యానసంజ్ఞకమ్ । శ్రుతం పాద్మం మహత్పుణ్యం పవిత్రం పాపనాశనమ్
ఇదే పుణ్యకథల ఫలితం. ఈ పద్మ పురాణాన్ని వినడం వలన గొప్ప పుణ్యం, పవిత్రత, పాపనాశనం కలుగుతుంది.
గంధపుష్పోపహారైస్తు న తుష్టిర్జాయతే తథా । దేవానామిహ సర్వేషాం పురాణశ్రవణాద్యథా
గంధం, పువ్వుల సమర్పణతో దేవతలకు అంత సంతృప్తి కలగదు; పురాణాలను వినడం వల్లే వారికి నిజమైన సంతోషం కలుగుతుంది.
స్వర్ణరత్నాదివస్తూనాం వస్త్రాణాం చాపి కృత్స్నశః । గ్రామాణాం నగరాణాం చ దానాత్తుష్టిర్భవేన్నహి
బంగారం, రత్నాలు, వస్త్రాలు, గ్రామాలు, నగరాలు అన్నీ దానం చేసినా దేవతలకు అంత సంతృప్తి కలగదు.
యథా స్యాద్ధర్మశ్రవణాత్ప్రీతిః సర్వదివౌకసామ్ । ఇతిహాసపురాణానాం శ్రవణే మునిసత్తమ
ధర్మాన్ని వినడం వల్ల దేవతలకు ఎంత ఆనందం కలుగుతుందో, అలాగే పురాణాలు, ఇతిహాసాలు వినడంలో కూడా అంతే సంతోషం కలుగుతుంది, మునిశ్రేష్ఠా.
తథా స్యాన్మే మహాప్రీతిః సాధ్యే సర్వార్థకామికే । కన్యాదానే మహాప్రీతిర్మమ స్యాన్మునిసత్తమ
అలాగే, నా కోరికలు నెరవేరినప్పుడు నాకు గొప్ప ఆనందం కలగాలి; మునిశ్రేష్ఠా, కన్యాదానం చేసినప్పుడు నాకు గొప్ప సంతోషం కలగాలి.
న తథా రోచతే సా చ యథా పుస్తకవాచనాత్ । అథ కిం బహునోక్తేన నాన్యత్ప్రీతికరం మమ
అయితే, ఆ ఆనందం కూడా పుస్తకాలు చదవడం వల్ల కలిగే సంతోషం లాంటిది కాదు; మరి ఎక్కువగా చెప్పాల్సిన అవసరం ఏముంది? నాకు అంత ఆనందం మరే దానివల్లా కలగదు.
పుణ్యాఖ్యానమృతే విప్ర గుహ్యమేతత్ప్రకీర్తితమ్ । యశ్చాయమపరో విప్ర ఇహాయాతో నరోత్తమః
పుణ్యకథలు తప్ప, ఈ రహస్యాన్ని నేను చెప్పాను బ్రాహ్మణా; ఇంకా ఈ ఉత్తముడు కూడా ఇక్కడికి వచ్చాడు, నరశ్రేష్ఠా.
సంగత్యానుగతశ్చాయం ధర్మశ్రవణముత్తమమ్ । శ్రుత్వా భక్తిరభూదస్య శ్రద్ధయా పరమాత్మనః
ఈయన సభలో చేరి, ఉత్తమమైన ధర్మశ్రవణాన్ని అనుసరించాడు; వినగానే, పరమాత్మపై విశ్వాసంతో భక్తి కలిగింది.
కృత్వా ప్రదక్షిణం తస్య వాచకస్య మహాత్మనః । ఏష విప్రో మునిశ్రేష్ఠ దదౌ స్వర్ణస్య మాషకమ్
ఆ మహాత్ముడైన వాచకుడిని ప్రదక్షిణగా చేసి, ఈ బ్రాహ్మణుడు, మునిశ్రేష్ఠా, ఒక మాషకము బంగారం ఇచ్చాడు.
నాన్యద్దానం కదా చక్రే లోభావిష్టేన చేతసా । పాత్రదానాత్ఫలప్రాప్తిస్త్వస్య జాతా న సంశయః
తన మనసు లోభంతో నిండిపోయి, ఇంకెప్పుడూ వేరే దానం చేయలేదు; అయినా, యోగ్యుడికి దానం చేసినందుకు ఫలం తప్పకుండా లభించింది.
ఇత్యేతత్కథితం కర్మ ఆభ్యాం చైవ మహామునే
ఇలా, మహామునీ, ఈ ఇద్దరూ చేసిన కార్యాన్ని నేను వివరించాను.