శృణ్వంతి పాపచర్చాం చ తేషాం రుష్టోస్మ్యహం సదా । ద్విషంతి నాథం యే మూఢా అనాథస్వం హరంతి యే
పాపకథలు వినేవారిపై నేను ఎప్పుడూ కోపంగా ఉంటాను. తమను రక్షించేవారిని ద్వేషించే మూర్ఖులు, లేదా దిక్కులేని వారి ఆస్తిని దోచుకునేవారు కూడా నా కోపానికి గురవుతారు.
విశ్వాసఘాతినో యే చ తేషాం రుష్టోఽస్మ్యహం సదా । యే చ గోవీర్యహంతారో వృషలీపతయశ్చ యే
నమ్మకాన్ని ద్రోహించే వారిపై నేను ఎప్పుడూ కోపంగా ఉంటాను. పశువులను చంపేవారు, చండాలుల భార్యలను పెళ్లి చేసుకునేవారు కూడా నా కోపానికి గురవుతారు.
అశ్వత్థఘాతినో యే చ తేషాం రుష్టోఽస్మ్యహం సదా । బ్రహ్మవిష్ణుమహేశానాం మధ్యే యే భేదకారిణః
అశ్వత్థ వృక్షాలను నరికివేసేవారిపై నేను ఎప్పుడూ కోపంగా ఉంటాను. బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరుల మధ్య విభేదాలు కలిగించేవారు కూడా నా కోపానికి గురవుతారు.
పరదారాతిరక్తా యే తేషాం రుష్టోఽస్మ్యహం సదా । ఏకాదశ్యాం భుంజతే యే లోభాత్పాపధియో నరాః
ఇతరుల భార్యల పట్ల అతిగా ఆసక్తి చూపేవారిపై నేను ఎప్పుడూ కోపంగా ఉంటాను. ఎకాదశి రోజున లోభంతో భోజనం చేసే పాపాత్ములూ నా కోపానికి గురవుతారు.
వేదనిందాకరా యే చ తేషాంరుష్టోఽస్మ్యహం సదా । పాపబుద్ధిరతా యే చ మిత్రద్రోహరతాస్తథా
వేదాలను అవమానించే వారిపై, చెడ్డ ఆలోచనల్లో మునిగిపోయిన వారిపై, స్నేహితులను ద్రోహించేవారిపై నేను ఎప్పుడూ కోపంగా ఉంటాను.
ధాత్రీతరుం చ యే ఘ్నంతి తేషాం రుష్టోఽస్మ్యహం సదా । దివసే మైథునం యే చ కుర్వంతే కామమోహితాః
ధాత్రి చెట్టును కోసే వారిపై, కామములో మునిగి పగలు సంయోగం చేసే వారిపై నేను ఎప్పుడూ కోపంగా ఉంటాను.
రజస్వలా స్త్రియాం చైవ తేషాం రుష్టోఽస్మ్యహం సదా । యే చాదృష్టార్తవాం నారీం మోహాద్గచ్ఛంతి సత్తమ
రజస్వల అయిన స్త్రీని చేరేవారిపై, ఇంకా ఆమెకు మాసవ్రుత్తి రాకముందే మోహంతో దగ్గరవాళ్లపై నేను ఎప్పుడూ కోపంగా ఉంటాను, ఓ ఉత్తముడా.
వ్రతస్థాం చ సదా జాల్మాస్తే మాం నయంతి శత్రుతామ్ । అమావాస్యాతిథౌ యే చ కుర్వంతే నిశిభోజనమ్
వ్రతంలో ఉన్నవారిని దుష్టులు ఇబ్బంది పెడితే వారు నన్ను శత్రువుగా చేసుకుంటారు. అమావాస్య లేదా అతిథి రోజున రాత్రి భోజనం చేసే వారిపై కూడా నాకు కోపం.
భోజనద్వయమేవార్కే తేషాం రుష్టోఽస్మ్యహం సదా । ఆమిషం మైథునం తైలమమావాస్యాదినే ద్విజాః
ఆదివారం రెండు సార్లు భోజనం చేసే వారిపై నేను ఎప్పుడూ కోపంగా ఉంటాను. అమావాస్య రోజున మాంసం, సంయోగం, నూనె వీడని వారిపై కూడా నాకు కోపం, ఓ ద్విజులారా.
న యే త్యజంతి విప్రేన్ద్ర తేషాం రుష్టోఽస్మ్యహం సదా । బహునాత్ర కిముక్తేన సంక్షేపాత్తే వదామ్యహమ్
ఈ విషయాలను విడిచిపెట్టని వారిపై నేను ఎప్పుడూ కోపంగా ఉంటాను, ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణా. ఇంకా ఎక్కువ చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు, సంక్షిప్తంగా చెబుతాను.
నిందంతి వైష్ణవాన్యే చ తేషాం రుష్టోస్మ్యహం సదా । వ్యాస ఉవాచ- ఇత్యుక్త్వా భగవాన్విష్ణురదృశ్యః సహసాఽభవత్
విష్ణుభక్తులను అవమానించే వారిపై నేను ఎప్పుడూ కోపంగా ఉంటాను. వ్యాసుడు చెప్పాడు—ఇలా చెప్పి భగవంతుడు విష్ణువు ఒక్కసారిగా కనిపించకుండా పోయాడు.
స చ విప్రః సముత్తస్థౌ త్యక్తనిద్రస్తు మంచతః । కేశవోక్తేన వాక్యేన స విప్రో హరిభక్తికృత్
ఆ బ్రాహ్మణుడు నిద్రను విడిచిపెట్టి మంచం మీద నుంచి లేచాడు. కేశవుడు చెప్పిన మాటల వలన ఆ బ్రాహ్మణుడు హరిభక్తుడయ్యాడు.
సంత్యజ్య సకలం కార్యం క్రియాయోగరతోఽభవత్ । నారాయణస్య నైవేద్యం భుంజతోఽపి ఫలం త్విదమ్
అతడు అన్ని పనులను వదిలిపెట్టి కర్మాచరణలో నిమగ్నమయ్యాడు. నారాయణుని నైవేద్యాన్ని భుజించినా ఇదే ఫలం కలుగుతుంది.
హరిపూజాకృతాం పుంసాం న జానే కిం భవేదితి । సమాసేన బ్రవీమి త్వాం శృణు సత్తమ జైమినే
హరిని పూజించే వారికి ఎలాంటి ఫలం వస్తుందో నాకు తెలియదు. నేను సంక్షిప్తంగా చెబుతాను—విను, ఓ ఉత్తమ జైమినీ.
సకృత్కృత్వా హరేః పూజాం ప్రాప్యతే పరమం పదమ్। మానుష్యం దుర్ల్లభం లోకే పూజా తత్రాపి చక్రిణః
ఒక్కసారి హరిని పూజించినా పరమపదాన్ని పొందుతారు. ఈ లోకంలో మానవ జన్మ దుర్లభం, అందులోను చక్రధారి పూజ మరింత అరుదు.
భక్తిస్తత్రాపి విప్రేన్ద్ర దుర్ల్లభా పరికీర్తితా
ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణా, అందులోను భక్తి మరింత దుర్లభమని చెప్పబడింది.
సంసారాబ్ధిం సర్వదుఃఖప్రపూర్ణం తర్తుం వాంఛా యస్య చిత్తేస్తి పుంసః । భక్త్యా నిత్యం వాసుదేవస్య పూజాం కుర్యాదార్యః కర్మణాం సోఽఖిలానామ్
ఈ సంసార సముద్రం బాధలతో నిండినదాన్ని దాటి పోవాలని ఎవరి మనస్సులో కోరిక ఉంటే, వారు ఎల్లప్పుడూ భక్తితో వాసుదేవుని పూజ చేయాలి. అన్ని కర్మలకు ఆయనే కారణుడు.
సూత ఉవాచ- ఏకాదశ్యాః ఫలం శ్రుత్వా సుప్రీతో జైమినిస్తతః । కృతాఞ్జలిరువాచేదం కృష్ణద్వైపాయనం ప్రభుమ్
సూతుడు చెప్పాడు—ఏకాదశి ఫలితాన్ని విని జైమినీ ఎంతో సంతోషించాడు. చేతులు జోడించి కృష్ణ ద్వైపాయన ప్రభువును ఇలా అడిగాడు.
జైమినిరువాచ- విష్ణోర్దేవస్య మాహాత్మ్యం త్వత్ప్రసాదాచ్ఛ్రుతం మయా । తులస్యా బ్రూహి మాహాత్మ్యం శృణ్వతాం పాపనాశనమ్
జైమినీ చెప్పాడు—మీ దయవల్ల నాకు విష్ణుదేవుని మహిమ వినిపించింది. పాపాలను నశింపజేసే తులసీ మహిమను కూడా నాకు వివరించండి.
వ్యాస ఉవాచ- ఇన్ద్రాద్యైర్దైవతైః సర్వైస్తులసీ భగవత్యసౌ । సంసేవ్యా సర్వదా విప్ర చతుర్వర్గఫలప్రదా
వ్యాసుడు చెప్పాడు—ఓ బ్రాహ్మణా, తులసీ దేవిని ఇంద్రుడు సహా అన్ని దేవతలు ఎల్లప్పుడూ సేవిస్తారు. ఆమె చతుర్విధ ఫలితాలను ప్రసాదిస్తుంది.
స్వర్గే మర్త్యే చ పాతాలే తులసీ దుర్ల్లభా సతామ్ । చతుర్వర్గఫలప్రాప్తిస్తస్యాం భక్తిః కరోతి వై
స్వర్గంలో, భూమిపై, పాతాళంలో కూడా తులసీ సత్పురుషులకు దుర్లభమైనది. ఆమెకు భక్తి చేస్తే చతుర్విధ ఫలితాలు సిద్ధిస్తాయి.
యత్రైకస్తులసీవృక్షస్తిష్ఠత్యపి చ సత్తమ । తత్రైవ త్రిదశాః సర్వే బ్రహ్మవిష్ణుశివాదయః
ఓ ఉత్తముడా, ఎక్కడైనా ఒక్క తులసి చెట్టు ఉన్నా, అక్కడే బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుడు సహా అన్ని దేవతలు నివసిస్తారు.
కేశవః పత్రమధ్యే చ పత్రాగ్రే చ ప్రజాపతిః । పత్రవృంతే శివస్తిష్ఠేత్తులస్యాః సర్వదైవ హి
తులసి ఆకులో మధ్యలో కేశవుడు నివసిస్తాడు, ఆకుఅంచులో ప్రజాపతి ఉంటాడు, ఆకుమూలంలో శివుడు ఎప్పుడూ ఉంటాడు.
లక్ష్మీ సరస్వతీ చైవ గాయత్రీ చండికా తథా । సర్వాశ్చాన్యా దేవపత్న్యస్తత్పత్రేషు వంసతి చ
లక్ష్మి, సరస్వతి, గాయత్రి, చండికా మరియు ఇతర దేవతల భార్యలు కూడా ఆ ఆకులపై నివసిస్తారు.
ఇన్ద్రో ఽగ్ని శమనశ్చైవ నైరృతిర్వరుణస్తథా । పవనశ్చ కుబరేశ్చ తచ్ఛాఖాయాం వసంత్యమీ
ఇంద్రుడు, అగ్ని, యముడు, నైరుతి, వరుణుడు, వాయువు, కుబేరుడు ఈ తులసి కొమ్మలపై నివసిస్తారు.
ఆదిత్యాది గ్రహాః సర్వే విశ్వేదేవాశ్చ సర్వదా । వసవో మునయశ్చైవ తథా దేవర్షయోఽఖిలాః
సూర్యుడితో మొదలయ్యే అన్ని గ్రహాలు, విశ్వదేవతలు, వసువులు, మునులు, దేవర్షులు ఎప్పుడూ అక్కడ ఉంటారు.
కోటిబ్రహ్మాణ్డమధ్యేషు యాని తీర్థాని భూతలే । తులసీదలమాశ్రిత్య తాన్యేవ నివసంతి వై
అనేక బ్రహ్మాండాలలో భూమిపై ఉన్న అన్ని పవిత్ర స్థలాలు తులసి ఆకును ఆశ్రయించి అక్కడే నివసిస్తాయి.
తులసీం సేవతే యస్తు భక్తిభావసమన్వితః । సేవితాస్తేన తీర్థాశ్చ దేవా బ్రహ్మాదయస్తథా
ఎవరైనా భక్తితో తులసిని సేవిస్తే, బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు, పవిత్రతీర్థాలు అతన్ని సేవిస్తాయి.
ఛిన్దంతి తృణజాలాని తులసీమూలజాని యే । తద్దేహస్థాం బ్రహ్మహత్యాం క్షిణత్తి తత్క్షణాద్ధరిః
తులసి మూలంలో పెరిగిన గడ్డి ఎవరైనా కోసితే, వారి శరీరంలో ఉన్న బ్రహ్మహత్య పాపాన్ని హరి వెంటనే తొలగిస్తాడు.
గ్రీష్మకాలే ద్విజశ్రేష్ఠ సుగంధైః శీతలైర్జలైః । తులసీసేచనం కృత్వా నరో నిర్వాణమాప్నుయాత్
వేసవిలో తులసికి సువాసనతో కూడిన చల్లని నీటిని పోసినవాడు, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా, మోక్షాన్ని పొందుతాడు.