దశమ్యాం బీజపూరం తు ధర్మకామార్థసిద్ధయే । ఏకాదశ్యాం దాడిమేన దారిద్ర్యం నాశయేత్సదా
దశమి రోజున బీజపూరంతో ధర్మ, కామ, అర్థ సిద్ధికి అర్ఘ్యం సమర్పించాలి. ఏకాదశి రోజున దానిమ్మతో ఎల్లప్పుడూ దారిద్ర్యాన్ని తొలగించాలి.
సప్తధాన్యేన సంయుక్తం వంశపాత్రేణ నారద । ఫలసప్తకసంయుక్తం పత్రం పూగసమన్వితమ్
ఏడు రకాల ధాన్యాలతో, వంశపు పాత్రలో, నారదా! ఏడు రకాల ఫలాలతో, పుగతో కూడిన ఆకుతో కలిపి అర్పించాలి.
వస్త్రేణాచ్ఛాదితం కృత్వా దేవస్యాగ్రే నివేదయేత్ । మంత్రేణానేన విపేంద్ర శృణుష్వైకాగ్రమానసః
వస్త్రంతో మూతపెట్టి, దేవుని ముందు సమర్పించాలి. ఈ మంత్రంతో, ఓ మునీంద్రా! మనసు ఏకాగ్రతతో విను.
తులసీసహితో దేవ సదా శంఖేన సంయుతమ్ । గృహాణార్ఘం మయా దత్తం దేవదేవ నమోస్తుతే
తులసితో, ఎప్పుడూ శంఖంతో కూడిన అర్ఘ్యాన్ని, ఓ దేవా! నేను సమర్పించాను. దేవతల దేవా! నీకు నమస్కారం.
అర్ఘమంత్రః । ఏవం సంపూజ్య దేవేశం లక్ష్మ్యా సహ జనార్దనమ్ । ప్రార్థయేద్దేవదేవేశం వ్రతసంపూర్తిసిద్ధయే
అర్ఘ మంత్రం: ఇలా లక్ష్మీతో కలిసి జనార్దనుడిని పూజించి, వ్రతసంపూర్ణి కోసం దేవతల దేవుని ప్రార్థించాలి.
ఉపోషితోఽహం దేవేశ కామక్రోధవివర్జితః । వ్రతేనానేన దేవేశ త్వమేవశరణం మమ
ఓ దేవతల అధిపతీ! నేను ఉపవాసంగా ఉన్నాను, కామక్రోధాలను వదిలిపెట్టాను. ఈ వ్రతంతో, ఓ దేవా! నీవే నాకు శరణు.
గృహీతేఽస్మిన్వ్రతే దేవ యదపూర్ణం కృతం మయా । సర్వం తదస్తు సంపూర్ణం త్వత్ప్రసాదాజ్జనార్దన
ప్రభూ, నేను ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించేటప్పుడు ఏదైనా పూర్ణంగా చేయకపోయినప్పటికీ, నీ కృపతో అవన్నీ పూర్తిగా నెరవేరాలని కోరుకుంటున్నాను, జనార్దనా!
నమః కమలపత్రాక్ష నమస్తే జలశాయినే । ఇదం వ్రతం మయాచీర్ణం ప్రసాదాత్తవ కేశవ
కమలదళాల వంటి కళ్లుగలవాడా! నీకు నమస్కారం. నీరు మీద విశ్రాంతిచేసే వాడా! నీకు నమస్కారం. కేశవా! నీ అనుగ్రహంతోనే నేను ఈ వ్రతాన్ని పూర్తిచేశాను.
అజ్ఞానతిమిరధ్వంసిన్వ్రతేనానేన కేశవ । ప్రసాదసుముఖో భూత్వా జ్ఞానదృష్టిప్రదో భవ
కేశవా! అజ్ఞానాంధకారాన్ని తొలగించేవాడా! ఈ వ్రతం ద్వారా నీవు దయతో ఉండి, జ్ఞానదృష్టిని ప్రసాదించు.
తతో జాగరణం రాత్రౌ గీతపుస్తకవాచనమ్ । నాద నృత్యకలాభిజ్ఞైః పుణ్యాఖ్యానైః సుభోభనైః
తర్వాత రాత్రిపూట జాగరణ చేసి, పాటల పుస్తకాలు చదవాలి. సంగీతం, నృత్యం తెలిసినవారు పుణ్యకథలు, మంచి కథలు చెప్పాలి.
విభాతాయాం తు శర్వర్యాముదితే విమలే రవౌ । నిమంత్ర్య బ్రాహ్మణాన్భక్త్యా శ్రాద్ధం కుర్యాచ్చ వైష్ణవమ్
ఉషస్సులో స్వచ్ఛమైన సూర్యుడు ఉదయించినప్పుడు, భక్తితో బ్రాహ్మణులను ఆహ్వానించి, వైష్ణవ శ్రాద్ధాన్ని నిర్వహించాలి.
భోజయిత్వా యథాకామం పాయసేన ఘృతేన చ । తాంబూలపుష్పగంధాది దక్షిణాభిః సమన్వితమ్
వారు కోరినట్లు పాయసం, నెయ్యితో భోజనం పెట్టి, తాంబూలం, పువ్వులు, సువాసనలు, దక్షిణతో కూడిన కానుకలు ఇవ్వాలి.
ఉపవీతాని వాసాంసి దత్వా మాలాం చ చందనమ్ । దాంపత్యత్రితయం భోజ్యం వస్త్రభూషణ కుంకుమైః
యజ్ఞోపవీతాలు, వస్త్రాలు, హారాలు, చందనం ఇచ్చి, మూడు దంపతులకు భోజనం పెట్టి, వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, కుంకుమతో సత్కరించాలి.
వంశపాత్రాణి శక్త్యా చ విరూఢైః పరిపూరయేత్ । నాలికేరైశ్చ పక్వాన్నైర్వస్త్రైశ్చ వివిధైః ఫలైః
తన శక్తికి తగినట్లు వంశపాత్రలను మొలకెత్తిన ధాన్యాలతో, కొబ్బరికాయలు, వండిన అన్నం, వస్త్రాలు, వివిధ ఫలాలతో నింపాలి.
సపత్నీకం గురుం తత్ర వస్త్రాణి పరిధాపయేత్ । విభూషణాని దివ్యాని గంధమాల్యైః ప్రపూజయేత్
అక్కడ గురువు దంపతులకు వస్త్రాలు ధరింపజేసి, దివ్యమైన ఆభరణాలు, సువాసనలు, పూలమాలలతో పూజించాలి.
సర్వోపస్కరసంయుక్తాం గాం దద్యాచ్చ పయస్వినీమ్ । సదక్షిణాం సవస్త్రాం చ తన్మే నిగదతః శృణు
అన్ని ఉపకరణాలతో కూడిన పాలిచ్చే ఆవును, సరైన దక్షిణ, వస్త్రాలతో కలిపి ఇవ్వాలి. నేను చెప్పేది విను.
సర్వతీర్థేషు యత్పుణ్యం స్నాతానాం జాయతే నృణామ్ । తత్ఫలం స లభేత్సర్వం దేవదేవప్రసాదతః
ప్రతి తీర్థంలో స్నానం చేసినవారికి ఎంత పుణ్యం కలుగుతుందో, ఆ మొత్తం ఫలితం దేవదేవుడైన భగవంతుని కృపతో లభిస్తుంది.
భుక్త్వా చ విపులాన్భోగాన్సర్వకామాన్మనోరమాన్ । వైష్ణవం పదమాప్నోతి అంతే విష్ణోః ప్రసాదతః
అన్ని రకాల ఇష్టమైన అనుభవాలను ఆస్వాదించిన తరువాత, చివరికి విష్ణువు కృపతో వైష్ణవ పదాన్ని పొందుతాడు.
నారద ఉవాచ- గుణాధికేభ్యో విప్రేభ్యో దాతుకామోఽపి మానవః । కానికాని చ లోకేఽస్మిన్దద్యాత్సర్వం తథా వద
నారదుడు ఇలా అడిగాడు — గుణవంతులైన బ్రాహ్మణులకు దానం ఇవ్వాలనుకునే మనిషి, ఈ లోకంలో ఎంత, ఏవిధంగా ఇవ్వాలి? దయచేసి నన్ను పూర్తిగా తెలియజేయు.
మహాదేవ ఉవాచ- లోకే తత్వం హి సంజ్ఞాయ శృణు దేవర్షిసత్తమ । అన్నమేవం ప్రశంసంతి సర్వమన్నే ప్రతిష్ఠితమ్
మహాదేవుడు ఇలా చెప్పాడు — మునిశ్రేష్ఠ నారదా! లోకసత్యాన్ని గ్రహించి విను. అన్నమే అత్యంత ప్రశంసనీయం, అన్నంలోనే అన్నీ స్థిరంగా ఉంటాయి.
తస్మాదన్నం విశేషేణ దాతుమిచ్ఛంతి మానవాః । అన్నేన సదృశం దానం న భూతం న భవిష్యతి
అందుకే, మనుషులు ముఖ్యంగా అన్నదానమే చేయాలని కోరుకుంటారు. అన్నానికి సమానమైన దానం గతంలో ఎప్పుడూ లేదు, భవిష్యత్తులో ఉండదు.
అన్నేన ధార్యతే విశ్వం జగత్స్థావరజంగమమ్ । అన్నమూర్జస్కరం లోకే ప్రాణాహ్యన్నే ప్రతిష్ఠితాః
అన్నంతోనే ఈ జగత్తు, స్థావరజంగమములన్నీ నిలబడినవి. లోకంలో బలాన్ని అన్నమే ఇస్తుంది, ప్రాణాలు అన్నంలోనే ఆధారపడినవి.
దాతవ్యం భక్ష్యమేవాన్నం బ్రాహ్మణాయ మహాత్మనే । కుటుంబం పీడయిత్వాపి ఆత్మనో భూతిమిచ్ఛతా
తన కుటుంబానికి కష్టం వచ్చినా సరే, తన శ్రేయస్సు కోరేవాడు, మహాత్ముడైన బ్రాహ్మణునికి తినదగిన అన్నాన్ని తప్పక దానం చేయాలి.
నారదాసౌ విదాంశ్రేష్ఠో యో దద్యాదన్నమర్థినే । బ్రాహ్మణాయార్తరూపాయ పారలౌకికమాత్మనః
విద్వాంసులలో శ్రేష్ఠుడవైన నారదా! ఎవరు అవసరంలో ఉన్న బ్రాహ్మణునికి తన పరలోక శ్రేయస్సుకోసం అన్నదానం చేస్తారో,
ఆత్మీయభూతిమన్విచ్ఛేత్కాలే ద్విజముపస్థితమ్ । శ్రాంతమధ్వని వర్త్తంతం గృహస్థం గృహమాగతమ్
సరైన సమయంలో వచ్చిన, ప్రయాణంలో అలసిపోయిన, గృహస్థుడైన ద్విజుడిని మన ఇంటికి వచ్చినప్పుడు మనం ఆత్మీయంగా ఆహ్వానించాలి.
అన్నదః ప్రాప్నుతే విద్వాన్సుశీలో వీతమత్సరః । క్రోధముత్పతితం హిత్వా దివి చేహ చ యత్సుఖమ్
ఆహారం ఇచ్చే జ్ఞాని, మంచి స్వభావం కలవాడు, అసూయ లేని వాడు కోపాన్ని వదిలి ఇక్కడా, పరలోకంలోనూ సుఖాన్ని పొందుతాడు.
నాభినిందేచ్చ అతిథిం న ద్రుహ్యాచ్చ కథంచన । బ్రహ్మవిదేఽర్పయేదన్నం తచ్చ దానం విశిష్యతే
అతిథిని ఎప్పుడూ నిందించకూడదు, ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ హాని చేయకూడదు. బ్రహ్మజ్ఞాని కి అన్నం సమర్పించడం అత్యుత్తమ దానం.
శ్రాంతాయాదృష్టపూర్వాయ అన్నమధ్వని వర్తినే । యో దద్యాచ్చ పరిక్లిష్టం సర్వధర్మమవాప్నుయాత్
ఇప్పటివరకు చూడని, ప్రయాణంలో అలసిపోయిన వాడికి ఎవరు అన్నం ఇస్తారో వారు అన్ని ధర్మాలను పొందుతారు.
పితృదేవాంస్తథా విప్రాతిథీంశ్చ మహామునే । యో నరః ప్రీణయేతాన్నైస్తస్య పుణ్యమనంతకమ్
మహామునీ, పితృదేవతలు, దేవతలు, బ్రాహ్మణులు, అతిథులను అన్నంతో సంతృప్తిపర్చిన మనిషికి అంతులేని పుణ్యం లభిస్తుంది.
కృత్వాపి సుమహత్పాపం యో దద్యాదన్నమర్థినే । బ్రాహ్మణాయ విశేషేణ స తు పాపైః ప్రముచ్యతే
ఎవరైనా ఎంత పెద్ద పాపం చేసినా, దరిద్రుడికి, ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణునికి అన్నం ఇస్తే ఆ పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతారు.