మయా ప్రమాదాతురతాది దోషతః సంధ్యా విధిర్నో సముపాసితోఽభూత్। । చేదత్ర సంధ్యాం చరతే ప్రసాదతః సంధ్యాస్తు పూర్ణా ఽఖిలజన్మనోఽపి మే
నా నిర్లక్ష్యం వల్ల లేదా ఇతర దోషాల వల్ల సంధ్యావందనం సరిగా చేయలేకపోయాను. కానీ ఇక్కడ భక్తితో సంధ్యావందనం చేసినవారికి, నా వంటి వారికి కూడా అన్ని జన్మలకు సంధ్యా ఫలం లభిస్తుంది.
అన్యత్రాపి ప్రగర్జన్మహిమని తపసి ప్రేమభిర్విప్రకృష్టైర్ధ్యాతః శ్రీమత్పాంశుం త్రివేణీపరివృఢమ్ అతులం తీర్థరాజం ప్రయాగం గోలంకారప్రకాశం స్వయమమరవరం చేతనం తం నమామి
ఇతరత్రా ఎంత తపస్సు, ప్రేమతో ధ్యానం చేసినా, త్రివేణి పవిత్ర ధూళిని దూరంగా ఉన్నవారు కూడా మనసులో ఉంచుతారు. ఆ అపూర్వమైన తీర్థరాజ ప్రయాగాన్ని, వలయాకారంగా ప్రకాశించే, చైతన్యమయమైన ఆ అమరేశ్వరుని నేను నమస్కరిస్తాను.
అస్మాభిః సుతపోన్వతప్త కిమహో ఏజ్యంత కింవాధ్వరాః। పాత్రే దానమదాయి కిం బహువిధం కిం వా సురాశ్చార్చితాః । కిం సత్తీర్థమసేవి కిం ద్విజకులం పూజాదిభిః సత్కృతం యేన ప్రాపి సదా। శివస్య శివదా సా రాజధానీ స్వయమ్
మనము ఏ తపస్సు చేసాము? ఏ యజ్ఞాలు సమర్పించాము? యోగ్యులకు ఏ దానాలు ఇచ్చాము? ఎన్నో విధాల పూజలు చేసాము? దేవతలను ఆరాధించాము? పవిత్ర ప్రదేశాలను సేవించాము? బ్రాహ్మణ కుటుంబాలను గౌరవించాము? ఇవన్నీ వల్లే శివుని శుభదాయకమైన రాజధాని ఎల్లప్పుడూ లభించిందా?
భాగ్యైర్మేఽధిగతా హ్యనేకజనుషాం సర్వాఘవిధ్వంసినీ। సర్వాశ్చర్యమయీ శివపురీ సంసారసింధోస్తరీ । లబ్ధం సజ్జనుషః ఫలం కులమలం చక్రే పవిత్రీకృతః। స్వాత్మా చాప్యఖిలం కృతం కిమపరం సర్వోపరిష్టాత్స్థితమ్
అనేక జన్మల పాపాలను నాశనం చేసే, అద్భుతాలతో నిండిన, శివుని నగరాన్ని నా అదృష్టంతో పొందాను. ఇది సంసారసాగరాన్ని దాటించే తుప్పు వలె. మంచి జన్మకు ఫలం దక్కింది, కుటుంబం పవిత్రమైంది, ఆత్మ సంపూర్ణమైంది. ఇకపై మరేదీ మిగలలేదు, ఇది అన్నింటికీ మించినది.
జీవన్నరః పశ్యతి భద్ర లక్షమేవం వదంతీతి మృషా న యస్మాత్ । తస్మాన్మయా వై వపుషే దృశే న ప్రాప్తాపి కాశీ క్షణభంగురేణ
జీవితంలో లక్షమంది మంగళాలను చూస్తారు అని చెప్పడం అబద్ధం కాదు. అందుకే నా శరీరానికి, చూపుకు, కాశీలో ఒక్క క్షణమైనా దక్కలేదు.
కాశ్యాం విధాతుమమరైరపి దివ్యభూమౌ సత్తీర్థ లింగగణనార్చనతా న శక్యా । యానీహ గుప్త వివృతాని పురాతనాని సిద్ధాని యోజితకరః ప్రణమామి తేభ్యః
కాశీలో ఉన్న పవిత్ర లింగాలను దేవతలు కూడా లెక్కించలేరు. ఇక్కడ ప్రాచీనంగా, దాగి ఉన్నవి, వెలికి వచ్చినవి, సిద్ధమైన పవిత్ర స్థలాలకు నేను చేతులు జోడించి నమస్కరిస్తాను.
కిం భీత్యా దురితవ్రజాత్కిము ముదా పుణ్యైరగణ్యైః కృతైః। కిం విద్యాభ్యసనాన్మదేన జడతాదోషాద్విషాదేన కిమ్ । కిం గర్వేణ ధనోదయాదధనతాతాపేన కిం భోజనాః । స్నాత్వా శ్రీమణికర్ణికాపయసి చేద్విశ్వేశ్వరో దృశ్యతే
పాప భయంతో ఏమి లాభం? ఎన్నో పుణ్యాల ఆనందంతో ఏమి ప్రయోజనం? విద్యాభ్యాసపు గర్వంతో, మాంద్యపు బాధతో ఏమి లాభం? ధన సంపాదన గర్వంతో, దారిద్య్రపు బాధతో ఏమి లాభం? భోజనాలతో ఏమి ప్రయోజనం? శ్రీ మణికర్ణికా జలంలో స్నానం చేసి, విశ్వేశ్వరుని దర్శించగలిగితే చాలు.
అల్పస్ఫీతి నిరామయాపి తనుతా ప్రవ్యక్తశక్యాత్మతా ప్రోత్సాహాఢ్య బలేన కేవలమనోరాగద్వితీయేన యత్ । అప్రాప్యాపి మనోరథైరవిషయాస్వప్నప్రవృత్తేరపి ప్రాప్తా సా। పి గదాధరస్య నగరీ సద్యోపవర్గప్రదా
శరీరం చిన్నదైనా, ఆరోగ్యంగా ఉన్నా, బలహీనంగా ఉన్నా, స్పష్టమైన సామర్థ్యం ఉన్నా, ఉత్సాహంతో, లేదా కేవలం మనసు కోరికతో ఉన్నా, కోరికలతో, కలలతో కూడా అందుకోలేకపోయినా, గదాధరుని నగరం తక్షణమే మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
మన్యేనాత్మకృతిర్నపూర్వపురుషప్రాప్తేర్బలం చాత్ర యన్నాపీదం స్వజన। ప్రమాణమచలం కింస్వాపతాపాదికమ్। యాదుష్ప్రాప గయాప్రయాగయమునా కాశీసుపర్వాగమాత్ప్రాప్తిస్తత్ర। మహాఫలో విజయతే శ్రీశారదానుగ్రహః
నా అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ కార్యం మునుపటి మనుషులకు సాధ్యపడలేదు, ఇక్కడ శక్తి కూడా లేదు. ఇది నా కుటుంబానికి స్థిరమైన ఆధారం కాదు, లేదా కష్టకాలాల్లో నమ్మదగిన ప్రమాణం కాదు. గయ, ప్రయాగ, యమునా, కాశీ వంటి పవిత్ర ప్రదేశాలకు చేరడం ఎంత కష్టమో తెలుసు. అక్కడ, శ్రీ శారదాదేవి అనుగ్రహంతో మహా ఫలితం లభిస్తుంది.
యః శ్రాద్ధసమయే దూరాత్స్మృతోఽపి పితృముక్తిదః । తం గయాయాం స్థితం సాక్షాన్నమామి శ్రీగదాధరమ్
శ్రాద్ధ సమయంలో దూరం నుండైనా ఎవరు ఆయనను స్మరించుకున్నా పితృదేవతలకు మోక్షం ప్రసాదించే వాడు, ఆ గయలో ప్రత్యక్షంగా ఉన్న శ్రీ గదాధరుని నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
పంథానం సమతీత్య దుస్తరమిమం దూరాదవీయస్తరం క్షుద్ర వ్యాఘ్రతరక్షుకంటకఫణిప్రత్యార్థిభిః సంకులమ్ । ఆగత్య ప్రథమవ్యయం కృపణవాగ్యాచేజ్జనః । కర్పరీశ్రీమద్వారిగదాధర ప్రతిదినం త్వాం ద్రష్టుముత్కంఠతే
ఈ దుర్గమయమైన మార్గాన్ని దాటి, దూరమైన ప్రదేశానికి చేరి, చిన్న చిన్న ప్రమాదాలు — పులులు, దొంగలు, ముల్లు, పాములు వంటి విఘ్నాలతో నిండిన ఈ ప్రయాణం ముగించాక, మొదటి ఖర్చు దగ్గర కొందరు దయనీయంగా ప్రార్థిస్తూ, 'కర్పరేశ్వరా, మహిమ గల గదాధరా, ప్రతి రోజు నిన్ను దర్శించాలనే తపన నాకు ఉంది' అని మనసులో కోరుకుంటారు.
సర్వాత్మన్నిజదర్శనేన చ గయాశ్రాద్ధేన వై దేవతాః ప్రీణన్విశ్వమనీహవత్కథమిహౌదాసీన్యమాలంబసే । కిం తే సర్వదనిర్దయత్వమధునా కిం వా ప్రభుత్వం కలేః కిం వా సత్వనిరీక్షణం నృషు చిరం కిం వాస్య సేవారుచిః
సర్వవ్యాపకుడా! నీ దర్శనంతో, గయలో శ్రాద్ధం చేయడం వల్ల దేవతలు సంతోషిస్తారు, ప్రపంచం ఆనందిస్తుంది. అయినా ఇక్కడ నీవు ఎందుకు నిర్లక్ష్యంగా ఉంటున్నావు? ఇది నీలో దయలేమేనా? లేక కలియుగ ప్రభావమా? లేక జనుల్లో ధర్మాన్ని పట్టించుకోకపోవడమా? లేదా నీ సేవలో ఆనందం లేకపోవడమా?
గదాధర మయా శ్రాద్ధం సంచీర్ణం త్వత్ప్రసాదతః । అనుజానీహి మాం దేవ గమనాయ గృహం ప్రతి
గదాధరా! నీ కృపతో నేను శ్రాద్ధం పూర్తి చేసుకున్నాను. దేవా! ఇప్పుడు ఇంటికి వెళ్లేందుకు నాకు అనుమతి ఇవ్వు.
చతుర్ణాం దేవతానాం చ స్తోత్రం స్వర్గార్థదాయకమ్ । శ్రాద్ధకాలే పఠేన్నిత్యం స్నానకాలే తు యః పఠేత్
ఈ నలుగురు దేవతల స్తోత్రాన్ని శ్రాద్ధ సమయంలో లేదా స్నానం చేసే సమయంలో ఎవరైనా ప్రతిరోజూ పఠిస్తే, వారికి స్వర్గఫలం లభిస్తుంది.
సర్వతీర్థసమం స్నానం శ్రవణాత్పఠనాజ్జపాత్ । ప్రయాగస్య చ గంగాయా యమునాయాః స్తుతేర్ద్విజ । శ్రవణేన వినశ్యంతి దోషాశ్చైవ తు కర్మజాః
ప్రయాగ, గంగా, యమునా దేవతల స్తోత్రాన్ని వినడం, పఠించడం, జపించడం వలన స్నానం అన్ని తీర్థాలలో స్నానం చేసినట్లే ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. ఈ స్తోత్రాన్ని వినడం వలన కర్మఫలితంగా వచ్చిన పాపాలు నశించిపోతాయి.
మహాదేవఉవాచ- శృణు నారద వక్ష్యామి మాహాత్మ్యం తులసీభవమ్ । యచ్ఛ్రుత్వా ముచ్యతే పాపాదాజన్మమరణాంతికాత్
మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు — నారదా! నేను తులసి జనన మహిమను చెబుతాను. దీన్ని వినేవాడు పాపాల నుండి, జననం నుంచి మరణం వరకు, విముక్తి పొందుతాడు.
పత్రం పుష్పం ఫలం మూలం శాఖా త్వక్స్కంధసంజ్ఞితమ్ । తులసీ సంభవం సర్వం పావనం మృత్తికాదికమ్
తులసి మొక్కలోని ఆకులు, పువ్వులు, ఫలాలు, వేర్లు, కొమ్మలు, తొక్క, కాండం, అలాగే దాని చుట్టూ ఉన్న మట్టి — ఇవన్నీ పవిత్రతను ప్రసాదిస్తాయి.
శరీరం దహ్యతే యేషాం తులసీకాష్ఠవహ్నినా । దత్వా చ తులసీకాష్ఠం సర్వాంగేషు మృతస్య వై
ఎవరెవరి శరీరాలు తులసి చెక్కతో కాల్చబడతాయో, మరణించిన వారి శరీరంపై తులసి చెక్కను ఉంచితే,
పశ్చాద్యః కురుతే దాహం సోఽపి పాపాత్ప్రముచ్యతే । మరణే యస్య సంప్రాప్తం కీర్తనం స్మరణం హరేః
తర్వాత ఆ దహనాన్ని చేసే వాడు కూడా పాపాల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు. మరణ సమయంలో హరి నామస్మరణ లేదా కీర్తనం ఉంటే,
తులసీదారుణా దాహో న తస్య పునరావృతిః । యద్యేకం తులసీకాష్ఠం మధ్యే కాష్ఠశతస్య హి
తులసి చెక్కతో దహనం జరిగితే, అతడికి మళ్లీ జననం ఉండదు. వంద చెక్కల మధ్య కనీసం ఒక్క తులసి చెక్క అయినా ఉంటే,
దాహకాలే భవేన్ముక్తిః కోటిపాపాయుతస్య చ । గంగాంభసాభిషేకేణ యాంతి పుణ్యాని పుణ్యతామ్
దహన సమయంలో కోట్లాది పాపాలు చేసినవాడికైనా మోక్షం లభిస్తుంది. గంగా జలంతో స్నానం చేస్తే పుణ్యాలు మరింత పవిత్రమవుతాయి.
తులసీకాష్ఠమిశ్రాణి యాంతి దారూణి పుణ్యతామ్ । తులసీకాష్ఠసంమిశ్రా యావత్ప్రజ్వలతే చితా
తులసి చెక్క కలిసిన మంటతో కాల్చిన దారువులు అత్యంత పవిత్రతను పొందుతాయి. తులసి చెక్క కలిసిన చిత మంట ఉండగా,
దహ్యంతి తస్య పాపాని కల్పకోటికృతాని వై । దహ్యమానం నరం దృష్ట్వా తులసీకాష్ఠవహ్నినా
వారు చేసిన కోట్లాది కల్పాల పాపాలు కాలిపోతాయి. తులసి చెక్కతో కాలుతున్న మనిషిని చూసి,
నయంతి తం విష్ణుదూతా న చ వై యమకింకరాః । జన్మకోటిసహస్రైస్తు ముక్తో యాతి జనార్దనమ్
విష్ణుదూతలు అతడిని తీసుకెళ్తారు, యమదూతలు దగ్గరకు రారు. లక్షల జన్మల నుండి విముక్తి పొంది జనార్దనుని చేరుతాడు.
దహ్యంతే యే నరా లోకే తులసీకాష్ఠవహ్నినా । తాన్విమానస్థితాన్దేవాః క్షిపంతి కుసుమాంజలిమ్
ఈ లోకంలో తులసి చెక్కతో కాల్చబడే మనుషులపై, దేవతలు విమానాల్లో నిలబడి పుష్పవర్షం కురిపిస్తారు.
నృత్యంత్యప్సరసః సర్వా గీతం గాయంతి గాయకాః । జాయంతే వీక్ష్య తం విష్ణుః సంతుష్టః శంభునా సహ
అప్సరసలు నృత్యం చేస్తారు, గాయకులు పాటలు పాడుతారు. వారిని చూసి విష్ణువు శంభుతో కలిసి సంతోషిస్తాడు.
గృహీత్వా తం కరే శౌరిర్గృహం నీత్వాస్య చాంగతః । మార్జయేత్సర్వపాపాని పశ్యతాం త్రిదివౌకసామ్
శౌరి తన చేతిలో దాన్ని తీసుకొని ఇంటికి తీసుకెళ్లి, తన శరీరానికి తాకించి, ఆ పరమాత్మను చూస్తున్న దేవతల సమక్షంలో అన్ని పాపాలను తొలగిస్తాడు.
మహోత్సవం కారయిత్వా జయశబ్దపురఃసరమ్ । జ్వలతే యత్ర చాజ్యేన తులసీకాష్ఠపావకః
విజయధ్వని మధ్యలో గొప్ప ఉత్సవాన్ని నిర్వహించి, అక్కడ తులసీ కట్టలతో చేసిన అగ్ని నెయ్యితో ప్రకాశిస్తూ ఉంటుంది.
అగ్న్యగారే శ్మశానే వా దహ్యతే పాతకం నృణామ్ । హోమం కుర్వంతి యే విప్రాస్తులసీకాష్ఠవహ్నినా । సిక్తే సిక్తే తిలే వాపి అగ్నిష్టోమఫలం లభేత్
అగ్నిగృహంలో లేదా శ్మశానంలో, తులసీ కట్టలతో చేసిన అగ్నిలో హోమం చేసే బ్రాహ్మణులు, నువ్వులతో లేదా వాటి లేకపోయినా, అగ్నిష్టోమ యజ్ఞ ఫలాన్ని పొందుతారు. అటువంటి అగ్నిలో మనుషుల పాపం కాలిపోతుంది.
యో దదాతి హరేర్ధూపం తులసీకాష్ఠసంభవమ్ । శతక్రతుసమం పుణ్యం లభతే గోశతం ఫలమ్
ఎవరైనా తులసీ కట్టలతో తయారైన ధూపాన్ని హరికి సమర్పిస్తే, వంద ఇంద్రయాగాలంత పుణ్యాన్ని, వంద గోవుల దాన ఫలాన్ని పొందుతారు.