సురేశమోహనం మాయాజాలమత్యద్భుతం నృప । అన్యదావిశ్చకారాశు భృశం మాయామహాబలమ్
రాజా! జాలంధరుడు వెంటనే మరొక అద్భుతమైన, శక్తివంతమైన మాయాజాలాన్ని సృష్టించి, దేవతాధిపతిని మాయలో పడేశాడు.
జాలంధరః కోటిభుజో బభూవ వృక్షాస్త్రశస్త్రైర్యుయుధే వృషాంకమ్ । అథాంతరాలే పృథివీం చకార సముద్రసూనుర్గిరిధాతుమండితామ్ 6.18.
జాలంధరుడు కోటి చేతులతో, చెట్లు, ఆయుధాలు, అస్త్రాలతో వృషభంపై నిలబడి యుద్ధం చేశాడు. అప్పుడు సముద్రుని కుమారుడు ఒక్కసారిగా భూమిని పర్వతాలతో అలంకరించాడు.
దేవతాయతనై రమ్యైర్నానాపుష్పసమాకులైః । మండితాం నృప భూమిం చ చకారోదధినందనః । నృత్యంతి యత్రాప్సరసో మేనకాద్యా మనోహరా
ఆ భూమిని దేవాలయాలతో, ఎన్నో రకాల పువ్వులతో అందంగా తీర్చిదిద్దాడు, రాజా! అక్కడ మేనకాదులు వంటి అప్సరసలు నాట్యం చేస్తూ కనిపించేవారు.
విస్మృత్య శంభుస్తదపాస్యకార్ముకం సద్యః ప్రతస్థే వృషభోపరి స్థితః । వాదిత్రగీతైర్భువి మోహితో భృశం దైత్యేంద్రమాయామయ తాండవేన సః
శంభుడు తనను తాను మర్చిపోయి, వెంటనే తన విల్లు పక్కన పెట్టి, వృషభంపై నిలబడి, భూమిపై మాయా రాజు తాండవంతో, వాద్యగీతాల మధ్య, మోహించబడ్డాడు.
విమోహితం వీక్ష్య వృషస్థితం హరం నిత్యం సముద్రః సహ తాండవేన । గీతేన వాద్యేన చ నృత్యలీలయా ననాద రూపీ తరసా విమోహితుమ్
ఎప్పుడూ వృషభంపై కూర్చున్న హరుడిని మోహితుడిగా చూసి, సముద్రం తాండవంతో పాటుగా, పాటలు, వాద్యాలు, నాట్యక్రీడతో కలిపి, అనేక రూపాల్లో గర్జిస్తూ, హరుణ్ని ఆకర్షించడానికి వేగంగా ప్రయత్నించిందని చెప్పాలి.
జంతూన్క్షిప్త్వోదధౌ తాంశ్చ సహస్రం స తతోత్సవః । క్వ చ తా దేవతాః సర్వాః క్వ నందిప్రముఖా గణాః
అతడు వేలాది జీవులను ఆ సముద్రంలో వేసి, ఆ సందర్భాన్ని ఒక పెద్ద ఉత్సవంగా మార్చాడు. కానీ, ఆ సమయంలో ఆ దేవతలు ఎక్కడ? నంది మొదలైన గణాలు ఎక్కడ?
అపి త్వం మాననీయోఽసి మోహితో దైత్యమాయయా । కిమద్య శంభో భగవన్నుపేక్ష్యతే ఉదీర్యచక్రం జఠరస్థితం చ
పూజించదగినవాడవైన నీవు కూడా, దైత్య మాయ వల్ల మోహితుడవయ్యావు. శంభూ! నీవు ఈ రోజు నీ చక్రాన్ని, నీ పొట్టలో ఉన్నదాన్ని ఎందుకు పట్టించుకోవడం లేదు?
వధాయ చాస్యైవ కృతం మహేశ జాలంధరం సంహరతే న చాజౌ । ఇతి కృష్ణస్య వచనాత్తత్స్మృత్వాత్మానమీశ్వరమ్
మహేశ్వరా! అతని వధకోసమే జాలంధరుడు యుద్ధంలో నిలిచాడు, కానీ కృష్ణుని మాట విని, తనను తానే పరమేశ్వరుడిగా గుర్తు చేసుకున్నాడు.
ఆరుహ్య వృషభం శీఘ్రమాజగామ మహారణమ్ । తమాగతం శివం దృష్ట్వా సర్వసైన్యసమావృతః
వృషభాన్ని వేగంగా ఎక్కి, మహా యుద్ధరంగంలోకి ప్రవేశించాడు. శివుడు వచ్చి, తన సైన్యంతో చుట్టుముట్టిన దృశ్యాన్ని చూశాడు.
రురోధ సమరే రాజన్క్రుద్ధో జాలంధరోఽసురః । హరస్య కుపితస్యాసీత్సృష్టిసంహారకారకమ్
రాజా! కోపంతో ఉన్న జాలంధరుడు యుద్ధంలో హరుణ్ని అడ్డగించాడు. హరుడి కోపం వల్ల సృష్టి, లయశక్తి ఉద్భవించాయి.
రూపం తృతీయనేత్రాగ్నౌ దానవాః శలభా యథా । రుపం దృష్ట్వా భగవతో రౌద్రజ్వాలామయం నృప
మూడవ కన్ను నుండి వచ్చిన అగ్నిలో, దానవుల రూపాలు పురుగుల్లా కాలిపోయాయి. భయంకరమైన జ్వాలలతో కూడిన భగవంతుని రూపాన్ని చూసి, రాజా!
శుంభాదయస్తదా దైత్యా రాహుప్రభృతయశ్చ యే । రుద్రం నిరీక్ష్య సంత్రస్తాః పాతాలం వివిశుర్భయాత్
ఆ సమయంలో శుంభుడు మొదలైన దైత్యులు, రాహువు వంటి వారు, రుద్రుణ్ని చూసి భయంతో పాతాళంలోకి పారిపోయారు.
సేనాభటాననేకాంశ్చ హతాన్దృష్ట్వా మహామృధే । శుంభాదీన్హతశేషాంస్తాన్దృష్ట్వాత్మానం పలాయితాన్
మహాయుద్ధంలో అనేక మంది సైనికులు చనిపోయిన దృశ్యాన్ని, శుంభుడు మొదలైన వారు మిగిలినవారు కూడా నాశనం కావడాన్ని, తామే పారిపోతున్నామని చూసారు.
తదా జాలంధరః సంఖ్యే ఏకో గిరిరివస్థితః । పరమార్థం రుద్రరూపం హృష్టః సాక్షాద్విలోకయన్
ఆ సమయంలో జాలంధరుడు ఒక్కడే పర్వతంలా నిలబడి, పరమార్థమైన రుద్రుని స్వరూపాన్ని ఆనందంగా ప్రత్యక్షంగా చూశాడు.
తతో జాలంధరః ప్రాహ మహాదేవం ప్రహస్య చ । రూపం సంహర యేన త్వం దహసే సచరాచరమ్
అప్పుడా జాలంధరుడు నవ్వుతూ మహాదేవునితో ఇలా అన్నాడు: 'నీవు చరాచరమంతటిని కాల్చే ఆ రూపాన్ని ఉపసంహరించు.'
శస్త్రేణ కురు సంగ్రామం త్యక్త్వా యోగబలం నిజమ్ । ఇతి జాలంధరవచః శ్రుత్వోవాచ తతః శివః
'నీ యోగబలాన్ని విడిచిపెట్టి, ఆయుధాలతో యుద్ధం చేయి.' జాలంధరుని మాటలు విని, శివుడు ఇలా అన్నాడు.
వరం వరయ దైత్యేశ ప్రీతోఽస్మి తవ కర్మణా । ఈదృక్షమపి మద్రూపం దృష్ట్వా యన్నిర్భయోఽధునా
'దైత్యాధిపతి! నీ కార్యంతో నేను సంతోషించాను. నా ఇలాంటి రూపాన్ని చూసినా నీవు భయపడకుండా ఉన్నావు. కావలసిన వరాన్ని కోరుకో.'
అపి బ్రహ్మాండమఖిలం మద్రూపస్యాస్య దానవ । తేజసో వీక్షణేనాలం తత్ర త్వమసి నిర్భయః
'దానవా! నా ఈ రూపాన్ని చూసి బ్రహ్మాండమంతా తట్టుకోలేకపోతుంది. అయినా ఇక్కడ నీవు భయపడకుండా ఉన్నావు.'
నారద ఉవాచ- ఇతి శంభోః ప్రసాదం చ మత్వా సంసారనిస్పృహః । జాలంధరో హరాద్వవ్రే ముక్తిం సాయుజ్యతాం పరామ్
నారదుడు చెప్పాడు: 'శంభుని అనుగ్రహాన్ని గ్రహించిన జాలంధరుడు, లోకాసక్తి లేకుండా, హరుని నుండి పరమమైన ముక్తిని—ఏకత్వాన్ని—కోరాడు.'
శ్రీమహాదేవ ఉవాచ-। దివ్యం దేహమిదం దైత్య భోగసిద్ధియుతం తవ । వృందా మనోహరం రమ్యమిహస్థం కాలమశ్నుతే
శ్రీమహాదేవుడు అన్నాడు: 'దైత్యా! నీకు ఈ దివ్యదేహం, అనుభవాలు, సిద్ధులతో కూడి ఉంది. వృందా ఆకర్షణీయమైనది, అందమైనది, ఇక్కడే ఉండి తన కాలాన్ని అనుభవిస్తుంది.'
ముహూర్తం పరమాత్మానం తమేకాకినమవ్యయమ్ । అబుద్ధ్వా త్యజసే మూర్ఖ కథం త్వం ముక్తిమిచ్ఛసి
'ఒక క్షణం కూడా పరమాత్మను—ఏకత్వంగా, నశించనిదిగా ఉన్నదాన్ని—తెలియకుండా వదిలేస్తావు. మూర్ఖుడా! అలా చేస్తూ ముక్తిని ఎలా కోరగలవు?'
వృందా తవ ప్రియా రాజ్ఞీ హృతా సా యోగమాయయా । బ్రహ్మస్వరూపం విజ్ఞాయ ప్రాప్తా తత్పరమం పదమ్
'నీ ప్రియమైన రాణి వృందా, యోగమాయ వల్ల అపహరించబడింది. బ్రహ్మస్వరూపాన్ని తెలుసుకొని, ఆమె పరమపదాన్ని పొందింది.'
ఇదానీం దుర్ల్లభా సా చ తత్పదం చైవ దుర్ల్లభమ్ । స్వర్గాపవర్గయోర్మధ్యే సంసారే వరమాప్నుహి
ఇప్పుడు అది దొరకడం చాలా కష్టం, ఆ పరమ పదమూ అందరికీ చేరడం అంత సులభం కాదు. స్వర్గం, మోక్షం మధ్య ఈ సంసారంలో నీవు ఏది మంచిదో అదే ఎంచుకో.
జాలంధర ఉవాచ- దేవముక్తపదం లభ్యం కృతకృత్యేన కేనచిత్ । ఇదానీం కృతకృత్యోఽస్మి యత్త్వాం పశ్యే త్వయా హతః
జాలంధరుడు ఇలా అన్నాడు — దేవతలు, ముక్తులు పొందే స్థానం ఎవరు తమ కార్యాన్ని పూర్తిచేసారో వారికి లభిస్తుంది. ఇప్పుడు నిన్ను చూసినందుకు, నీ చేతిలో నేను చనిపోతున్నందుకు నా పని పూర్తయింది.
శివ ఉవాచ- మత్స్థానం పరమం క్షేత్రం యది త్వం గంతుముత్సుకః । తర్హి మాం కోపయస్వాశు దైత్యం హత్వా దృఢైః శరైః
శివుడు ఇలా అన్నాడు — నీవు నా పరమ స్థలానికి వెళ్లాలని ఆశపడితే, వెంటనే ఆ దానవుణ్ణి బలమైన బాణాలతో చంపి నన్ను కోపపెట్టవు.
తతోఽహం త్వాం హనిష్యామి మత్స్థానం యాస్యసేఽనఘ । మహేశ్వరవచః శ్రుత్వా ప్రాహ జాలంధరః శివమ్
అప్పుడు నేను నిన్ను సంహరిస్తాను, నీవు పాపరహితుడవై నా లోకానికి వస్తావు. మహేశ్వరుని మాటలు విని జాలంధరుడు శివునితో మాట్లాడాడు.
త్వయి సర్వజగత్పూజ్యే పూర్వం న ప్రహరామ్యహమ్
ఈ లోకమంతా నిన్ను పూజిస్తుంటే, ముందుగా నేను నిన్ను దాడి చేయను.
నారద ఉవాచ- ఏవముక్తో జఘానాశు సింధుజం విశిఖైః శివః । తే శరాః సింధుపుత్రస్య దేహలగ్నా విభాంతి చ
నారదుడు ఇలా అన్నాడు — ఇలా అన్న వెంటనే శివుడు సముద్రుని కుమారుడిని బాణాలతో వేగంగా గాయపరిచాడు. ఆ బాణాలు సముద్రుని కుమారుని శరీరంలో మెరిసిపోతూ కనిపించాయి.
యథా లోహగిరిప్రాంతే వేణవో వహ్నిదీపితాః । జాలంధరో హరస్యాంగం పూరయామాస మార్గణైః
ఇనుప కొండ అంచున మంటపట్టిన గడ్డి వలె, జాలంధరుడు హరుడి అవయవాలను బాణాలతో నింపాడు.
తైః శరైః శుశుభే రుద్రో యథా ఖం ఖేచరాకులమ్ । జాలంధరేశయోర్యుద్ధం తథా ద్వంద్వమభూన్నృప
ఆ బాణాలతో రుద్రుడు ఆకాశంలో దేవతలు గుమిగూడినట్టు ప్రకాశించాడు. రాజా! అలా జాలంధరుడు, హరుడు ఇద్దరి మధ్య గొప్ప యుద్ధం మొదలైంది.