గణాన్విజిత్య సమరే రురుధుర్దానవాః శివమ్ । వర్షంతః శరధారాభిర్ఘనా మేరుగిరిం యథా
యుద్ధంలో గణాలను జయించిన దానవులు శివుని చుట్టుముట్టి, మేఘాలు మెరుపులతో మెరుపులు కురిపించినట్లు బాణవర్షం కురిపించారు.
తతః పినాకమాకృష్య వృషభోపరి భైరవః । జఘాన బాణనివహైర్దానవాన్సమరాంగణే । తీక్ష్ణాగ్రైస్తు క్షురప్రౌఘైర్దానవానహనద్బలీ
అప్పుడు భైరవుడు వృషభంపై నిలబడి, తన పినాక ధనుస్సును ఎక్కించుకుని, పదునైన, కత్తిలాంటి బాణాలతో దానవులను యుద్ధంలో సంహరించాడు.
కేచిన్నందిప్రహారేణ పేతుః సంగ్రామమూర్ధని । బాణైశ్చ జర్జరాన్కృత్వా శుంభాదీన్వృషభధ్వజః
కొంతమంది గణాలు గదాప్రహారానికి యుద్ధమధ్యంలో పడిపోయారు; వృషభధ్వజుడు శుంభుడు మొదలైనవారిని బాణాలతో నాశనం చేశాడు.
శేషం సైన్యం జఘానాశు శస్త్రాస్త్రైః సమరాంగణే । గజైర్నరైర్హయైర్వ్యాప్తం పతితైః సమరాంగణమ్
మిగతా సైన్యాన్ని ఆయుధాలు, అస్త్రాలతో త్వరగా నాశనం చేశాడు; యుద్ధభూమి ఏనుగులు, మనుషులు, గుర్రాలు పడిపోయి నిండిపోయింది.
బభూవ వజ్రనిర్భిన్నైః పర్వతైరివ భూతలమ్ । అథ మాయామయీం గౌరీం విదధే సింధునందనః
వజ్రాలతో చీలిపోయిన పర్వతాల్లా భూమి కనిపించింది; అప్పుడే సముద్రుని కుమారుడు మాయతో గౌరీ రూపాన్ని సృష్టించాడు.
సౌందర్యగుణసంపన్నాం సర్వాలంకారభూషితామ్ । జయాం మాయామయీం కృత్వా సమువాచాబ్ధినందనః
అందం, గుణాలతో నిండిన, అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించిన మాయా జయను సృష్టించి, సముద్రుని కుమారుడు ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
గచ్ఛ త్వం పురతో రుద్రం విమోహయ రణే ద్రుతమ్ । ఇత్యుక్త్వా దైత్యపతినా యయౌ మాయామయీ జయా
'నీవు ముందుకు వెళ్లి రణరంగంలో రుద్రుని వెంటనే మోహింపజేయి.' అని దైత్యాధిపతి చెప్పగా, మాయా జయ అక్కడికి వెళ్లింది.
రణే గత్వా శివస్యాగ్రే ముక్తకేశీ రురోద హ । పృష్టా హరేణ సా ప్రాహ మానసోత్తరపర్వతాత్
యుద్ధంలో శివుని ఎదుటికి వెళ్లి, జుట్టు విప్పి ఏడ్చింది; హరిదేవుడు అడిగినప్పుడు, ఆమె 'మానసోత్తర పర్వతం నుండి వచ్చాను' అని చెప్పింది.
హృతా తవ ప్రియా దేవ పార్వతీ సింధుసూనునా । శ్రుత్వేతి వచనం తస్యాస్తామువాచ వృషధ్వజః
ఓ దేవా, నీ ప్రియమైన పార్వతిని సముద్రుని కుమారుడు తీసుకుపోయాడని విని, వృషధ్వజుడు ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
జయే త్వమేహి వృషభం త్వాం హరిష్యంతి దానవాః । తతో వృషభమారుహ్య జయా చాలింగ్య శంకరమ్
జయా, రా, ఈ వృషభంపై ఎక్కు. దానవులు నిన్ను పట్టుకుంటారు. అప్పుడు జయా వృషభంపై ఎక్కి శంకరుణ్ని ఆలింగనం చేసుకుంది.
ప్రాహ ప్రయామి పార్వత్యా న జీవామి వినా హర । చంద్రం శంభుజటావిష్టం గృహీత్వా వృషభాద్ద్రుతమ్
ఆమె, 'పార్వతితో నేను వెళ్తాను; ఆమె లేకుండా నేను బతకలేను హరా,' అని చెప్పింది. శంభుని జటల్లో ఉన్న చంద్రుడిని పట్టుకుని, వృషభం మీద నుంచి వేగంగా దిగి పోయింది.
అవారోహత సా మాయా మాయాష్వక్తో రణం యయౌ । తతో గౌరీం హృతాం శ్రుత్వా చింతయామాస శంకరః
ఆ మాయ, మాయలో లీనమై, వృషభం నుంచి దిగిపోయి యుద్ధానికి వెళ్లింది. ఆ సమయంలో గౌరీని అపహరించారని విని శంకరుడు ఆలోచనలో పడిపోయాడు.
దైత్యమాయాపరిష్వక్తో నాత్మానం బుబుధే నృప । ఏతస్మిన్నంతరే ప్రాప్తః సైన్యేన మహతా వృతః
దైత్య మాయలో చిక్కుకున్న శంకరుడు తాను తానే గుర్తించలేకపోయాడు, ఓ రాజా. అదే సమయంలో ఒకడు గొప్ప సైన్యంతో అక్కడికి చేరాడు.
మాయామృడానీం స్వరథే నిధాయార్ణవజః శివమ్ । జాలంధరజయే తద్వదాసీద్వాదిత్రనిస్వనః
సముద్రుని కుమారుడు మృడానీ మాయను తన రథంలో పెట్టుకుని శివుని వైపు వెళ్లాడు. జాలంధరుని ఓడించేందుకు జరిగిన యుద్ధంలో వాద్యాల శబ్దం ప్రతిధ్వనించింది.
చచాల వసుధా యేన ప్రతినేదుర్మహీధరాః । హరస్య దర్శయామాస పార్వతీం సింధునందనః
భూమి కంపించగా, పర్వతాలు ప్రతిధ్వనించాయి. సముద్రుని కుమారుడు హరుడికి పార్వతిని చూపించాడు.
రుద్రోఽప్యరిరథస్థాం తాం దదర్శ నిజవల్లభామ్ । వియోగవిధురాం దీనాం తన్వీమాతురలోచనామ్
రుద్రుడు కూడా తన ప్రియమైనవాళ్లను శత్రువు రథంపై నిలబడి చూసాడు. ఆమె వేరుపాటుతో బాధపడుతూ, బలహీనంగా, ఆందోళనతో కళ్లతో కనిపించింది.
హా నాథ ప్రియ రుద్రేతి ప్రజల్పంతీం పునః పునః । ప్రౌఢవైరిరథే దృష్ట్వా పాఖండిస్థాం యథా శ్రుతిమ్
ఆమె 'హాయ్ నాథా, ప్రియ రుద్రా' అని మళ్లీ మళ్లీ ఏడుస్తూ పిలిచింది. గర్వంతో ఉన్న శత్రువు రథంలో ఆమెను చూసి, వేదం మాయవాదుల మధ్య ఉన్నట్టు అనిపించింది.
గౌరీం దధ్యౌ తథా స్థాణుః కథం ప్రాప్యా ప్రియా మయా । విలలాప తతః శంభుర్దైత్యమాయావిమోహితః
అప్పుడు స్థాణువు గౌరీని ధ్యానిస్తూ, 'నా ప్రియురాలు నాకు ఎలా దక్కుతుంది?' అని ఆలోచించాడు. ఆ తరువాత శంభు, దైత్య మాయలో ముంచి, విలపించసాగాడు.
మోహో మే దానవైః కాంతే హృతాసి త్వాం కథం ప్రియే । శోకమోహప్లుతం దృష్ట్వా శంకరం సాగరాత్మజః
'దానవుల వల్ల నాకు మాయ పట్టుకుంది ప్రియే, నిన్ను ఎలా తీసుకుపోయారు?' అని శోకమూ మాయతో మునిగిపోయిన శంకరుణ్ని సముద్రుని కుమారుడు చూశాడు.
జగాద ప్రహసన్వాక్యం కశ్చిత్కారుణ్యవాన్యథా । సర్వప్రమాణశూన్యోఽసి స్మర శృంగారవర్జితః
అతడు నవ్వుతూ, కొంత దయతో ఇలా అన్నాడు: 'నీవు అన్ని జ్ఞానాలను కోల్పోయావు, గుర్తుంచుకో, ప్రేమకూ దూరంగా ఉన్నావు.'
ఈశ్వరోఽపి వరాకస్త్వం సంజాతోంబికయా వినా । మా రోదీర్హి విరూపాక్ష దదామి తవ వల్లభామ్
'అంబికా లేకుండా నీవు కూడా బలహీనుడవయ్యావు. విరూపాక్షా, ఏడవవద్దు. నీ ప్రియురాలిని నీకు తిరిగి ఇస్తాను.'
రక్షితోఽసి మయా రుద్ర గృహీత్వా పార్వతీం రణాత్ । ఇత్యుక్త్వా గిరిశం తూర్ణముత్తార్య స్వరథాదుమామ్
'రుద్రా, నేను నిన్ను కాపాడుతున్నాను. యుద్ధం నుంచి పార్వతిని తీసుకున్నాను.' అని చెప్పి, అతడు వెంటనే ఉమను తన రథం నుంచి దిగి గిరీశునికి అప్పగించాడు.
సైన్యం సంప్రేషయామాస శంకరాభిముఖం కిల । హరోఽపి వృషభేణాశు తత్సైన్యం సమధావత
అతడు తన సైన్యాన్ని శంకరుని వైపు పంపించాడు. హరుడు కూడా వృషభంపై ఎక్కి ఆ సైన్యంపై వేగంగా దూకాడు.
గృహీతుం పార్వతీం పాహి త్రాహిత్రాహీతి జల్పతీమ్ । యావద్గృహ్ణాతి తాం గౌరీం కరేణ వృషభధ్వజః
పార్వతి 'నన్ను కాపాడు! రక్షించు!' అని అరుస్తూ ఉండగా, దానవుడు ఆమెను పట్టుకునే ప్రయత్నం చేశాడు. అదే సమయంలో వృషభధ్వజుడు తన చేయి చాచి గౌరీని పట్టుకునే ప్రయత్నం చేశాడు.
తావచ్ఛుంభాసురః శీఘ్రం గృహీత్వా చాంబరే స్థితః । శూలం ముమోచ బలవాన్హంతుం శుంభాసురం హరః
అప్పుడే శుంభాసురుడు వేగంగా ఆమెను పట్టుకుని ఆకాశంలో నిలబడి, శక్తివంతంగా త్రిశూలాన్ని విసిరాడు. హరుడు శుంభాసురుణ్ని సంహరించేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.
శుంభేన సా పరిత్యక్తా శూలోపరి పపాత హ । రుదంతీ చారుసర్వాంగీ త్యక్తా శూలేన సంయుతా
శుంభుడు ఆమెను వదిలేసి, ఆమె త్రిశూలంపై పడిపోయింది. అందమైన శరీరం కిందపడిపోతూ, ఏడుస్తూ, త్రిశూలంతో గాయపడింది.
పతితా శంకరస్యాగ్రే తథేత్యుక్త్వా మమార చ । మాయాగౌరీం మృతాం దృష్ట్వా శోకమోహపరిప్లుతః
ఆమె శంకరుని ముందర పడిపోయి, 'అలాగే జరుగుగాక' అని చెప్పి ప్రాణాలు విడిచింది. మాయగౌరీని చనిపోయినదిగా చూసి నేను తీవ్రమైన దుఃఖం, మోహంతో మునిగిపోయాను.
హా ప్రియేతి రుదన్రుద్రః పపాత భువి మూర్చ్ఛితః । క్షణం సంజ్ఞామవాప్యాథ రణభూమావుమాపతిః । శశాప శుంభప్రముఖాన్గౌరీ యుష్మాన్హనిష్యతి
'హాయ్ ప్రియమైనవాడా!' అని ఏడుస్తూ రుద్రుడు భూమిపై మూర్చిపోయి పడిపోయాడు. కాసేపటికి battlefield లో చైతన్యం పొందిన ఉమాపతి, శుంభుడు మొదలైనవారిని శపిస్తూ, 'గౌరీ మీరు అందరినీ సంహరిస్తుంది' అని శపించాడు.
నారద ఉవాచ- అథ శుంభాదయో దైత్యా రణే దేవ్యా నిపాతితాః । మహేశ్వరస్య శాపేన గతే మంన్వతరే నృప
నారదుడు చెప్పాడు — రాజా! ఆ తర్వాత శుంభుడు మొదలైన దానవులు, మహేశ్వరుని శాపం వల్ల, యుద్ధంలో దేవితో సంహరించబడి, అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయారు.
శపిత్వా తాన్రురోదాథ జల్పన్నిర్గత్య శంకరః । క్వ గతాసి ప్రియేత్యుక్త్వా దుఃఖితం మాం రణాంగణే
వారిని శపించిన తరువాత శంకరుడు కన్నీళ్లు పెట్టి, 'ప్రియమైనవాడా, నువ్వు ఎక్కడికి వెళ్లిపోయావు?' అని పలుకుతూ, నేను battlefield లో ఉన్నప్పుడు నన్ను దుఃఖంతో చూశాడు.