కేశేష్వాకృష్య ధున్వానా నగ్నమాలింగ్య భార్గవమ్ । యోనౌ దధార సా కృత్యా హసంతీ జయనందన
ఆ దుష్టురాలు భార్గవుని జుట్టు పట్టుకుని ఊపి, అర్ధనగ్నంగా అతన్ని ఆలింగనం చేసి, నవ్వుతూ తన గర్భంలో పెట్టుకుంది, ఓ విజయవంతుల ఆనందం.
భగే క్షిప్తం గురుం దృష్ట్వా యావజ్జాలంధరోఽసురః । సందధే మార్గణాంస్తావత్సా కృత్యాదృశ్యతాం గతా
ఆ గురువు తన యోనిలో పడేయబడినదాన్ని జాలంధరుడు చూస్తుండగా, ఆ దుష్టురాలు బాణాలతో సిద్ధంగా ఉండి, అందరికీ కనబడేలా నిలిచింది.
శ్రీనారద ఉవాచ- అథ జాలంధరః ప్రాహ రక్షాత్మానమితః శివమ్ । శివాద్య త్వాం క్షిపామ్యాశు యత్రాస్తే మధుసూదనః
శ్రీనారదుడు ఇలా చెప్పాడు— అప్పుడు జాలంధరుడు తనను తాను కాపాడుకుంటూ శివునితో ఇలా అన్నాడు: 'శివా! ఇప్పుడు నిన్ను త్వరగా మధుసూదనుడు ఉన్న చోటికి విసిరేస్తాను.'
పశ్చాద్బ్రహ్మాణమాకృష్య పాతయిష్యామి సాగరే । ధృతేషు యుష్మాసు యదా తదా సర్వేశ్వరో హ్యహమ్
'తర్వాత బ్రహ్మను లాగి సముద్రంలో పడేస్తాను; మిమ్మల్ని అందరినీ జయించిన తర్వాతనే నేను సర్వేశ్వరుడిని.'
ఇత్యుక్త్వా సైన్యసంభారం న్యస్య శుంభాసురాదిషు । భటైర్గుప్తం నిశుంభాద్యైశ్చతురంగమనంతకమ్
అలా చెప్పి తన సైన్యాన్ని శుంభాసురుడు మొదలైనవారికి అప్పగించాడు; నిశుంభుడు మొదలైన వీరులతో నాలుగు రకాల సైన్యాన్ని కాపాడాడు.
శుంభో నిశుంభః ఫేంకారో ఫేరుండో ధూమ్రలోచనః । కేతుర్బిడాలజంఘశ్చ రాహుర్దుర్వారణో యమః
శుంభుడు, నిశుంభుడు, ఫెంకారుడు, ఫేరుండుడు, ధూమ్రలోచనుడు, కేతువు, బిడాలజంఘుడు, రాహువు, దుర్వారణుడు, యముడు—
కాలాసురోఽథ లవణో భూమిరేతోంధకాసురః । రక్తవీర్యాదయశ్చండీ చాముండీ దైత్యపుంగవాః
కాలాసురుడు, లవణుడు, భూమిరేతస్సు, అంధకాసురుడు, రక్తవీర్యుడు, చండీ, చాముండీ, ఇంకా దైత్యులలో శ్రేష్ఠులు—
సర్వానేవోద్యతాన్దృష్ట్వా సంఖ్యే దానవపుంగవాన్ । రురుధుః సమరే రాజన్వీరభద్రాదయో గణాః
ఈ దైత్య నాయకులను యుద్ధానికి సిద్ధంగా చూసిన వీరభద్రుడు మొదలైన గణాలు యుద్ధంలో విలపించారు, ఓ రాజా!
తతో యుద్ధమభూద్ధోరం తుములం లోమహర్షణమ్ । పతంతి ప్రథమా యత్ర దైత్యాశ్చాపి క్షతాతురాః
అప్పుడు భయంకరమైన, గందరగోళమైన, రోమాలు నిక్కబొడిచే యుద్ధం ప్రారంభమైంది; అందులో దైత్యులు గాయపడి ముందుగా పడిపోయారు.
అథ శుంభాదిభిర్దైత్యైః సర్వశస్త్రైర్మహామృధే । హతాః పేతుర్గణాశ్చాన్యే పలాయాంచక్రిరే నృప
తర్వాత శుంభుడు మొదలైన దైత్యులు అన్ని ఆయుధాలతో ఘోర యుద్ధంలో కొంతమందిని చంపారు, మరికొంత మంది పారిపోయారు, ఓ రాజా!
గణాన్విజిత్య సమరే రురుధుర్దానవాః శివమ్ । వర్షంతః శరధారాభిర్ఘనా మేరుగిరిం యథా
యుద్ధంలో గణాలను జయించిన దానవులు శివుని చుట్టుముట్టి, మేఘాలు మెరుపులతో మెరుపులు కురిపించినట్లు బాణవర్షం కురిపించారు.
తతః పినాకమాకృష్య వృషభోపరి భైరవః । జఘాన బాణనివహైర్దానవాన్సమరాంగణే । తీక్ష్ణాగ్రైస్తు క్షురప్రౌఘైర్దానవానహనద్బలీ
అప్పుడు భైరవుడు వృషభంపై నిలబడి, తన పినాక ధనుస్సును ఎక్కించుకుని, పదునైన, కత్తిలాంటి బాణాలతో దానవులను యుద్ధంలో సంహరించాడు.
కేచిన్నందిప్రహారేణ పేతుః సంగ్రామమూర్ధని । బాణైశ్చ జర్జరాన్కృత్వా శుంభాదీన్వృషభధ్వజః
కొంతమంది గణాలు గదాప్రహారానికి యుద్ధమధ్యంలో పడిపోయారు; వృషభధ్వజుడు శుంభుడు మొదలైనవారిని బాణాలతో నాశనం చేశాడు.
శేషం సైన్యం జఘానాశు శస్త్రాస్త్రైః సమరాంగణే । గజైర్నరైర్హయైర్వ్యాప్తం పతితైః సమరాంగణమ్
మిగతా సైన్యాన్ని ఆయుధాలు, అస్త్రాలతో త్వరగా నాశనం చేశాడు; యుద్ధభూమి ఏనుగులు, మనుషులు, గుర్రాలు పడిపోయి నిండిపోయింది.
బభూవ వజ్రనిర్భిన్నైః పర్వతైరివ భూతలమ్ । అథ మాయామయీం గౌరీం విదధే సింధునందనః
వజ్రాలతో చీలిపోయిన పర్వతాల్లా భూమి కనిపించింది; అప్పుడే సముద్రుని కుమారుడు మాయతో గౌరీ రూపాన్ని సృష్టించాడు.
సౌందర్యగుణసంపన్నాం సర్వాలంకారభూషితామ్ । జయాం మాయామయీం కృత్వా సమువాచాబ్ధినందనః
అందం, గుణాలతో నిండిన, అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించిన మాయా జయను సృష్టించి, సముద్రుని కుమారుడు ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
గచ్ఛ త్వం పురతో రుద్రం విమోహయ రణే ద్రుతమ్ । ఇత్యుక్త్వా దైత్యపతినా యయౌ మాయామయీ జయా
'నీవు ముందుకు వెళ్లి రణరంగంలో రుద్రుని వెంటనే మోహింపజేయి.' అని దైత్యాధిపతి చెప్పగా, మాయా జయ అక్కడికి వెళ్లింది.
రణే గత్వా శివస్యాగ్రే ముక్తకేశీ రురోద హ । పృష్టా హరేణ సా ప్రాహ మానసోత్తరపర్వతాత్
యుద్ధంలో శివుని ఎదుటికి వెళ్లి, జుట్టు విప్పి ఏడ్చింది; హరిదేవుడు అడిగినప్పుడు, ఆమె 'మానసోత్తర పర్వతం నుండి వచ్చాను' అని చెప్పింది.
హృతా తవ ప్రియా దేవ పార్వతీ సింధుసూనునా । శ్రుత్వేతి వచనం తస్యాస్తామువాచ వృషధ్వజః
ఓ దేవా, నీ ప్రియమైన పార్వతిని సముద్రుని కుమారుడు తీసుకుపోయాడని విని, వృషధ్వజుడు ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
జయే త్వమేహి వృషభం త్వాం హరిష్యంతి దానవాః । తతో వృషభమారుహ్య జయా చాలింగ్య శంకరమ్
జయా, రా, ఈ వృషభంపై ఎక్కు. దానవులు నిన్ను పట్టుకుంటారు. అప్పుడు జయా వృషభంపై ఎక్కి శంకరుణ్ని ఆలింగనం చేసుకుంది.
ప్రాహ ప్రయామి పార్వత్యా న జీవామి వినా హర । చంద్రం శంభుజటావిష్టం గృహీత్వా వృషభాద్ద్రుతమ్
ఆమె, 'పార్వతితో నేను వెళ్తాను; ఆమె లేకుండా నేను బతకలేను హరా,' అని చెప్పింది. శంభుని జటల్లో ఉన్న చంద్రుడిని పట్టుకుని, వృషభం మీద నుంచి వేగంగా దిగి పోయింది.
అవారోహత సా మాయా మాయాష్వక్తో రణం యయౌ । తతో గౌరీం హృతాం శ్రుత్వా చింతయామాస శంకరః
ఆ మాయ, మాయలో లీనమై, వృషభం నుంచి దిగిపోయి యుద్ధానికి వెళ్లింది. ఆ సమయంలో గౌరీని అపహరించారని విని శంకరుడు ఆలోచనలో పడిపోయాడు.
దైత్యమాయాపరిష్వక్తో నాత్మానం బుబుధే నృప । ఏతస్మిన్నంతరే ప్రాప్తః సైన్యేన మహతా వృతః
దైత్య మాయలో చిక్కుకున్న శంకరుడు తాను తానే గుర్తించలేకపోయాడు, ఓ రాజా. అదే సమయంలో ఒకడు గొప్ప సైన్యంతో అక్కడికి చేరాడు.
మాయామృడానీం స్వరథే నిధాయార్ణవజః శివమ్ । జాలంధరజయే తద్వదాసీద్వాదిత్రనిస్వనః
సముద్రుని కుమారుడు మృడానీ మాయను తన రథంలో పెట్టుకుని శివుని వైపు వెళ్లాడు. జాలంధరుని ఓడించేందుకు జరిగిన యుద్ధంలో వాద్యాల శబ్దం ప్రతిధ్వనించింది.
చచాల వసుధా యేన ప్రతినేదుర్మహీధరాః । హరస్య దర్శయామాస పార్వతీం సింధునందనః
భూమి కంపించగా, పర్వతాలు ప్రతిధ్వనించాయి. సముద్రుని కుమారుడు హరుడికి పార్వతిని చూపించాడు.
రుద్రోఽప్యరిరథస్థాం తాం దదర్శ నిజవల్లభామ్ । వియోగవిధురాం దీనాం తన్వీమాతురలోచనామ్
రుద్రుడు కూడా తన ప్రియమైనవాళ్లను శత్రువు రథంపై నిలబడి చూసాడు. ఆమె వేరుపాటుతో బాధపడుతూ, బలహీనంగా, ఆందోళనతో కళ్లతో కనిపించింది.
హా నాథ ప్రియ రుద్రేతి ప్రజల్పంతీం పునః పునః । ప్రౌఢవైరిరథే దృష్ట్వా పాఖండిస్థాం యథా శ్రుతిమ్
ఆమె 'హాయ్ నాథా, ప్రియ రుద్రా' అని మళ్లీ మళ్లీ ఏడుస్తూ పిలిచింది. గర్వంతో ఉన్న శత్రువు రథంలో ఆమెను చూసి, వేదం మాయవాదుల మధ్య ఉన్నట్టు అనిపించింది.
గౌరీం దధ్యౌ తథా స్థాణుః కథం ప్రాప్యా ప్రియా మయా । విలలాప తతః శంభుర్దైత్యమాయావిమోహితః
అప్పుడు స్థాణువు గౌరీని ధ్యానిస్తూ, 'నా ప్రియురాలు నాకు ఎలా దక్కుతుంది?' అని ఆలోచించాడు. ఆ తరువాత శంభు, దైత్య మాయలో ముంచి, విలపించసాగాడు.
మోహో మే దానవైః కాంతే హృతాసి త్వాం కథం ప్రియే । శోకమోహప్లుతం దృష్ట్వా శంకరం సాగరాత్మజః
'దానవుల వల్ల నాకు మాయ పట్టుకుంది ప్రియే, నిన్ను ఎలా తీసుకుపోయారు?' అని శోకమూ మాయతో మునిగిపోయిన శంకరుణ్ని సముద్రుని కుమారుడు చూశాడు.
జగాద ప్రహసన్వాక్యం కశ్చిత్కారుణ్యవాన్యథా । సర్వప్రమాణశూన్యోఽసి స్మర శృంగారవర్జితః
అతడు నవ్వుతూ, కొంత దయతో ఇలా అన్నాడు: 'నీవు అన్ని జ్ఞానాలను కోల్పోయావు, గుర్తుంచుకో, ప్రేమకూ దూరంగా ఉన్నావు.'