తవ జాలంధరాత్పీఠాద్ధృతా రాజ్ఞీ మురారిణా । ఇతి సంశ్రూయతే వార్తా తస్మాత్త్వం కురు సంగరమ్
నీ రాణిని నీ ఆసనం నుండి మురారి అపహరించాడు అని వార్త వినిపిస్తోంది. అందుకే, నీవు యుద్ధం చేయాలి.
రణే శర్వం విజిత్యాశు భవ సర్వేశ్వరేశ్వరః । అథవా శివనారాచైః ఖండితో యాసి తత్పదమ్
యుద్ధంలో శర్వుడిని త్వరగా జయించి అందరికీ అధిపతిగా మారు. లేదా శివుని బాణాలతో పడిపోతే, పరమస్థితిని చేరుతావు.
ఇతి జాలంధరః శ్రుత్వా భాషితం చండముండయోః । నిఃససార గిరేస్తస్మాత్సక్రోధం రక్తలోచనః
చండ, ముండల మాటలు విని, జాలంధరుడు కోపంతో కళ్లెరుపు చేసి ఆ పర్వతం నుండి బయటకు వచ్చాడు.
చండముండౌ సమాశ్వాస్య త్యక్త్వా రూపం హరస్య చ । గచ్ఛఞ్జాలంధరో మార్గే దుర్వారణమువాచ హ
చండ, ముండలను ధైర్యపరచి, హరుని రూపాన్ని వదిలి, జాలంధరుడు మార్గంలో దుర్వారణుడితో ఇలా అన్నాడు.
పశ్య దుర్వారణేదానీం తత్ర యద్విష్ణునా కృతమ్ । మాయామాశ్రిత్య సా రాజ్ఞీ వృందా నీతాత్మనః పదమ్
దుర్వారణా, అక్కడ విష్ణువు ఇప్పుడు చేసిన పని చూడు. తన మాయతో ఆ రాణి వృందను తన స్థానానికి తీసుకెళ్లాడు.
గృహే స్థితస్య జామాతుర్విశ్వసేన్నైవ బుద్ధిమాన్ । నూనం తస్మై ప్రదత్వా చ కన్యకాం విసృజేద్బుధః
ఇంట్లో ఉండే అల్లుడిని పూర్తిగా నమ్మకూడదు. కూతురిని ఇచ్చిన తర్వాత, తెలివైనవాడు అతన్ని పంపించాలి.
జామాతరం గృహే నైవ స్థాపయేత్సర్వథా నరః । ధనదారాదికం సర్వం స గృహ్ణాతి శనైః శనైః
ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ మనిషి తన ఇంట్లో అల్లుడిని ఉంచకూడదు. ఎందుకంటే, అతడు కొద్దిగా కొద్దిగా ధనం, భార్యలు, అన్నిటినీ తీసుకుంటాడు.
దుర్వారణ ఉవాచ- రాజన్యత్క్రియతే కర్మ తత్తథైవ తు భుజ్యతే । త్వం హర్తుమాగతో గౌరీం హరిణా తే హృతా వధూః । తస్య స్పష్టం వచః శ్రుత్వా క్షణం మౌనీ వ్యచింతయత్
దుర్వారణుడు అన్నాడు: 'రాజా, ఏ పని చేసినా అదే అనుభవించాలి. నువ్వు గౌరీని అపహరించడానికి వచ్చావు, కానీ హరివు నీ వధువును తీసుకున్నాడు.' అతని స్పష్టమైన మాటలు విని, క్షణం మౌనంగా ఆలోచించాడు.
జాలంధర ఉవాచ- కిం ప్రయామి హరం జేతుమథవా హరిముల్బణమ్ । కార్యద్వయే సముత్పన్నే యత్పరం తత్ప్రకథ్యతామ్
జాలంధరుడు అన్నాడు: 'నేను హరుని జయించడానికి పోవాలా, లేక ఉగ్రుడైన హరిని ఎదుర్కోవాలా? రెండు పనులు ఎదురయ్యాయి — వాటిలో ఏది ముఖ్యమో చెప్పు.'
దుర్వారణ ఉవాచ- యది యాసి హరిం జేతుం హరః పృష్ఠే హనిష్యతి । హనిష్యంతి రణే శూరా యాతుం రుద్రో న దాస్యతి
దుర్వారణుడు అన్నాడు: 'నువ్వు హరిని జయించడానికి వెళితే, హరుడు వెనుకనుంచి నిన్ను కొడతాడు. యుద్ధంలో వీరులు నిన్ను చంపుతారు, రుద్రుడు నిన్ను ముందుకు పోనివ్వడు.'
తస్మాత్పశుపతిం జిత్వా కృత్వా త్వం వశ్యమాత్మనః । పశ్చాత్ప్రయాహి గోవిందం యది జానాసి తత్పదమ్
కాబట్టి, పశుపతిని జయించి, అతన్ని నీ వశంలోకి తెచ్చుకున్న తర్వాత, నీవు ఆ పరమ స్థితిని తెలుసుకుంటే గోవిందుని వైపు వెళ్లు.
అధునా సత్వరం వీర యాహి దైత్యాన్మహాబలాన్ । రణం కురు మహాఘోరం యథా స్వర్గే సుపచ్యతే
ఇప్పుడు, వీరుడా, వెంటనే మహాబలమైన దైత్యుల దగ్గరకు వెళ్లి, భయంకరమైన యుద్ధం చేసి, నీవు స్వర్గంలో ప్రశంస పొందు.
దేశకాలోచితం శ్రుత్వా దుర్వారణవచస్తదా । యయౌ జాలంధరో యోద్ధుం సహ రుద్రేణ యోగినా
అప్పుడు, ఆ సందర్భానికి తగిన, ఆపలేని మాటలు విని, జాలంధరుడు యోగి అయిన రుద్రునితో కలిసి యుద్ధానికి బయలుదేరాడు.
నారద ఉవాచ- అథ జాలంధరోఽపశ్యత్కబంధచయభీషణమ్ । రణం రుధిరమాంసౌఘ మజ్జా మేదోఽస్థిదుర్గమమ్
నారదుడు చెప్పాడు: అప్పుడు జాలంధరుడు భయంకరంగా కనిపించే యుద్ధభూమిని చూశాడు. అక్కడ మృతదేహాల గుట్టలు, రక్తం, మాంసం నదులు, ఎముక, మజ్జ, మేదస్సు కోటలు కనిపించాయి.
తత్ర జాలంధరో దైత్యః ప్రియాహరణదుఃఖితః । రణే విలోకయామాస వృషస్థం పార్వతీపతిమ్
అక్కడ, తన ప్రియురాలి అపహరణం వల్ల బాధపడుతూ, దైత్యుడు జాలంధరుడు యుద్ధంలో వృషభంపై కూర్చున్న పార్వతీ పతిని చూశాడు.
ఘోరాహిభోగేనవిభూషితాంగం జటాకలాపే శశిభూషణాంకితమ్ । నేత్రాగ్నికీలోపరిశోభితాంగం వినా రణం సంప్రదదర్శ సింధుజః
భయంకరమైన పాములతో అలంకరించబడిన శరీరం, జటలు, వాటిపై చంద్రుడు మెరిసిపోతూ, కళ్లలోని అగ్నితో ప్రకాశించే రూపాన్ని, సముద్రుని కుమారుడు యుద్ధం చేయకుండానే చూశాడు.
శీఘ్రం స్వరథమారుహ్య సముద్రతనయస్తదా । సంరుష్టః ప్రాహ తం శుంభం తాపసో న హతస్త్వయా
ఆ సమయంలో సముద్రుని కుమారుడు తన రథంపై వేగంగా ఎక్కి, కోపంతో శుంభుని ఇలా అన్నాడు: 'ఆ తపస్వి నీ చేత చనిపోలేదు.'
ప్రాహ జాలంధరం శుంభస్తపస్తేన మహత్కృతమ్ । హంతుం న శక్యతేఽస్మాభిర్హరః సంగ్రామదుర్జయః
శుంభుడు జాలంధరునితో ఇలా అన్నాడు: 'అతడు గొప్ప తపస్సు వల్ల అపరాజితుడయ్యాడు. యుద్ధంలో గెలవలేని హరుణ్ని మనం చంపలేం.'
ఇతిశుంభోక్తమాకర్ణ్యసింధుజఃక్రోధమూర్చ్ఛితః । హరం పద్మసహస్రేణ దైత్యసైన్యేన సంవృతమ్
శుంభుడు చెప్పిన మాటలు విని, సముద్రుని కుమారుడు కోపంతో, వేల పద్మాలతో పాటు దైత్య సైన్యాన్ని తీసుకొని హరుణ్ని చుట్టుముట్టాడు.
గృహీత్వా కాలకేదారం ధనుర్జాలంధరో యయౌ । బాణాంస్తీక్ష్ణానతిస్థూలాన్లోహస్తంభాన్తథా బహూన్
కాళకేదార అనే ధనుస్సును పట్టుకుని, జాలంధరుడు锋గా, బరువైన బాణాలు, ఇనుప స్తంభాలు తీసుకుని ముందుకు సాగాడు.
ముమోచ యుధి దుర్ధర్షో వర్షన్మేఘ ఇవాగమే । ఆయాంతం రురుధుః సింధుసూనుం శంభుగణా యుధి
యుద్ధంలో, ఆ అపరాజితుడు వాటిని మేఘాలు వర్షం కురిపించినట్టు వదిలాడు. ఆ సమయంలో శంభువు గణాలు, సముద్రుని కుమారుడిని అడ్డుకున్నారు.
తతో రుద్రేణ రౌద్రైశ్చ శరౌఘైస్తాడితో రుషా । రుద్రబాణైస్తదా తస్య కవచం భువి పాతితమ్
తర్వాత, రుద్రుడు కోపంతో విసిరిన భయంకరమైన బాణాల వర్షంతో, జాలంధరుని కవచం రుద్రుని బాణాలతో భూమిపై పడిపోయింది.
వివర్మాపి బభౌ సోఽథ మేఘముక్తో యథాచలః । పునర్జాలంధరస్యాంగం శంభునా కీలితం శరైః
కవచం లేకపోయినా, అతడు మేఘాల నుంచి బయటపడిన పర్వతంలా మెరిసిపోయాడు. మళ్లీ జాలంధరుని శరీరాన్ని శంభువు బాణాలతో చీల్చాడు.
రుధిరం బహు సుస్రావ జాలంధరశరీరతః । తేనాశు రుధిరౌఘేణ ప్లావితా సకలా మహీ
జాలంధరుని శరీరం నుంచి విపరీతంగా రక్తం కారింది. ఆ రక్త ప్రవాహంతో మొత్తం భూమి త్వరగా మునిగిపోయింది.
తతో దేవా భయం జగ్ముర్దానవాశ్చ చకంపిరే । త్యక్త్వా తే ప్రమథా వీరా రణభూమిం ప్రదుద్రువుః
అప్పుడు దేవతలు భయపడిపోయారు, దానవులు వణికిపోయారు. ప్రమథగణ వీరులు యుద్ధభూమిని వదిలేసి పారిపోయారు.
నద్యా ఇవ పరా మూర్త్తిః ప్రసృతా సర్వతోఽపి చ । అథాహార్ణవజో రుద్రం ధనుర్ధర వరో హ్యసి
నదిలా అతని రూపం అన్ని వైపులా వ్యాపించింది. అప్పుడు సముద్రుని కుమారుడు రుద్రునితో ఇలా అన్నాడు: 'ధనుస్సు ధరించినవాడా, నువ్వు నిజంగా గొప్పవాడివి.'
ఇదానీం తత్కరిష్యామి యేన గచ్ఛసి సంక్షయమ్ । ఇత్యుక్త్వా కాలకేదారం సశరం ప్రతిగృహ్య తత్
'ఇప్పుడు నీకు నాశనం వచ్చేలా నేను చేస్తాను.' అని చెప్పి, కాళకేదారను బాణాలతో కలిసి పట్టుకున్నాడు.
శీఘ్రం సంపూరయామాస శరైర్నానావిధైః శివమ్ । శివః సహస్రకోటీభిః పూరితాంగో రణే బభౌ
వేగంగా, అనేక విధాలైన బాణాలతో శివుని మీద వర్షంలా కురిపించాడు. కోటి కోట్లు బాణాలతో నిండిన శివుడు యుద్ధంలో ప్రకాశించాడు.
విహంగమైర్యథాకాశం వృక్షైరివ మహాగిరిః । దైత్యముక్తైస్తుతైర్బాణైర్దృష్ట్వా వ్యాప్తం మహేశ్వరమ్
ఆకాశం పక్షులతో నిండినట్టు, పెద్ద కొండ చెట్లతో నిండినట్టు, మహేశ్వరుడు దానవులు, వారి స్తోత్రాలు, బాణాలతో చుట్టుముట్టబడ్డాడు.
వీరభద్రస్తథా కోపాజ్జాలంధరమధావత । అపీడయదమేయాత్మా సముద్రతనయం బలీ
వీరభద్రుడు కోపంతో జాలంధరుని మీద దూకి, అతని అవినాభావ శక్తితో సముద్రుని కుమారుడైన బలవంతుడిని గట్టిగా కొట్టాడు.