ఛిన్నం తదత్ర చానీతం జీవితం తేంగసంగతః । ప్రియే త్వం మద్వియోగేన బాలే జాతాసి దుఃఖితా
ఆ తల ఇక్కడకు తీసుకొచ్చి, నీతో కలిసినందువల్ల నాకు మళ్లీ ప్రాణం లభించింది. ప్రియమైనవాడా, నీవు నన్ను వదిలిపెట్టిన బాధతో చిన్నదానివై, దుఃఖించావు.
క్షంతవ్యం విప్రియం మహ్యం యత్త్వాం త్యక్త్వా రణం గతః । ఇత్యాది వచనైస్తేన వృందా సంస్మారితా తదా
నిన్ను వదిలి యుద్ధానికి వెళ్లినందుకు నాకు క్షమించు. ఇలా పలుకుతూ, ఆ సమయంలో వృందకు అన్నీ గుర్తు చేశాడు.
తాంబూలైశ్చ వినోదైశ్చ వస్త్రాలంకరణైః శుభైః । అథ వృందారికా దేవీ సర్వభోగసమన్వితా
తాంబూలాలు, వినోదాలు, మంగళకరమైన వస్త్రాలు, అలంకారాలతో, ఆ వృందారికా దేవి అన్ని భోగాలతో ఆనందించెను.
ప్రియం గాఢం సమాలింగ్య చుచుంబ రతిలోలుపా । మోక్షాదప్యధికం సౌఖ్యం వృందా మోహనసంభవమ్
తన ప్రియుడిని గట్టిగా ఆలింగనం చేసి, ఆనందానికి తహతహలాడుతూ ముద్దిచ్చింది. వృందా, మోహనంతో కలిగిన ఆనందాన్ని, మోక్షానికంటే ఎక్కువగా అనుభవించింది.
మేనే నారాయణో దేవో లక్ష్మీప్రేమరసాధికమ్ । వృందాం వియోగజం దుఃఖం వినోదయతి మాధవే
నారాయణుడు, లక్ష్మీ ప్రేమరసాన్ని మించినదిగా వృందతో కలిసిన ఆనందాన్ని భావించాడు. మాధవుడు వృందా వियोगంలో కలిగిన దుఃఖాన్ని తొలగించాడు.
తత్క్రీడాచారువిలసద్వాపికా రాజహంసకే । తద్రూపభావాత్కృష్ణోఽసౌ పద్మాయాం విగతస్పృహః
ఆ అందమైన, ఆటలతో నిండిన సరస్సులో, రాజహంసలు తేలుతూ, ఆమె రూపం, స్వభావం వల్ల కృష్ణుడు పద్మాపై ఉన్న ఆకాంక్షను పూర్తిగా వదిలేశాడు.
అభూద్వృందావనే తస్మింస్తులసీరూప ధారిణీ । వృందాంగస్వేదతో భూమ్యాం ప్రాదుర్భూతాతి పావనీ
ఆ వృందావనంలో, ఆమె తులసి రూపాన్ని ధరించింది. వృందా శరీరంలోని చెమట నుండి భూమిపై అత్యంత పవిత్రమైనదిగా అవతరించింది.
వృందాంగ సంగజం చేదమనుభూయ సుంఖం హరిః । దినాని కతిచిన్మేనే శివకార్యం జగత్పతిః
వృందా శరీరసంగంతో కలిగిన ఆనందాన్ని అనుభవించిన హరి, కొన్ని రోజులు శివుని పని గురించి ఆలోచించాడు.
ఏకదా సురతస్యాంతే సా స్వకంఠే తపస్వినమ్ । వృందా దదర్శ సంలగ్నం ద్విభుజం పురుషోత్తమమ్
ఒకసారి, వారి సుఖసమాప్తిలో, వృందా తన మెడపై అతడిని—రెండు చేతులతో ఉన్న పురుషోత్తముడైన తపస్విని—కట్టిపడేసి చూసింది.
తం దృష్ట్వా ప్రాహ సా కంఠాద్విముచ్య భుజబంధనమ్ । కథం తాపసరూపేణ త్వం మాం మోహితుమాగతః
అతడిని చూసి, తన మెడనుంచి అతని ఆలింగనాన్ని విడదీసి, "నీవు తపస్వి రూపంలో నన్ను ఎలా మాయలో పడేసావు?" అని అడిగింది.
నిశమ్య వచనం తస్యాః సాంత్వయన్ప్రాహ తాం హరిః । శృణు వృందారికే త్వం మాం విద్ధి లక్ష్మీమనోహరమ్
ఆమె మాటలు విని, హరి ఆమెను ఓదార్చి ఇలా అన్నాడు: "వృందారికా, విను. నేనే లక్ష్మీ మనోహరుడిని అని తెలుసుకో."
తవ భర్తా హరం జేతుం గౌరీమానయితుం గతః । అహం శివః శివశ్చాహం పృథక్త్వే న వ్యవస్థితౌ 6.15.
"నీ భర్త హరుణ్ణి జయించి, గౌరీని తీసుకురావడానికి వెళ్లాడు. నేను శివుడిని, శివుడే నేనూ; మన మధ్య ఎలాంటి భేదమూ లేదు."
జాలంధరో హతః సంఖ్యే భజ మామధునానఘే । నారద ఉవాచ- ఇతి విష్ణోర్వచః శ్రుత్వా విషణ్ణవదనాభవత్ । తతో వృందారికా రాజన్కుపితా ప్రత్యువాచ హ
"జాలంధరుడు యుద్ధంలో హతుడయ్యాడు. ఇప్పుడు, పాపరహితురాలా, నన్ను ఆశ్రయించు." నారదుడు ఇలా అన్నాడు—విష్ణువు మాటలు విని ఆమె ముఖం మాడిపోయింది. అప్పుడు వృందారికా రాజా, కోపంతో ఇలా ప్రత్యుత్తరమిచ్చింది.
రణే బద్ధోఽసి యేన త్వం జీవన్ముక్తః పితుర్గిరా । వివిధైః సత్కృతో రత్నైర్యుక్తం తస్య హృతా వధూః
"యుద్ధంలో నీవు బంధించబడి, నీ తండ్రి ఆజ్ఞతో బ్రతికిపోతివి. ఎన్నో రత్నాలతో సత్కరించబడినా, అతని భార్యను తీసుకెళ్లారు."
పతిర్ధర్మస్య యో నిత్యం పరదారరతః కథమ్ । ఈశ్వరోఽపి కృతం భుంక్తే కర్మేత్యాహుర్మనీషిణః
"ధర్మానికి ఎప్పుడూ నిబద్ధుడైనవాడు, ఎలా పరస్త్రీలో ఆనందించగలడు? ప్రభువు అయినా, తన కర్మ ఫలితాన్ని అనుభవించక తప్పదు అని మునులు అంటారు."
అహం మోహం యథానీతా త్వయా మాయా తపస్వినా । తథా తవ వధూం మాయా తపస్వీకోఽపి నేష్యతి
"నీవు తపస్వి రూపంలో నన్ను మాయలో పడేసినట్లే, మాయతో కూడిన తపస్వి కూడా నీ భార్యను తీసుకెళ్తాడు."
ఇతి శప్తస్తథా విష్ణుర్జగామాదృశ్యతాం క్షణాత్ । సా చిత్రశాలాపర్యంకః స చ తేఽథప్లవంగమాః
వృషణుడు శాపం పొందిన వెంటనే, విష్ణువు క్షణంలో కనబడకుండా పోయాడు. ఆ అందమైన మందిరం, దానిలోని పరుపు, ఆ పక్షులు అన్నీ కూడా అదృశ్యమయ్యాయి.
నష్టం సర్వం హరౌ యాతే వనం శూన్యం విలోక్య సా । వృందా ప్రాహ సఖీం ప్రాప్య జిహ్మం తద్విష్ణునా కృతమ్
హరి వెళ్లిపోయిన తర్వాత అన్నీ నశించిపోయాయి. అటువంటి ఖాళీ అడవిని చూసి, వృందా తన స్నేహితురాలిని చేరుకుని, 'ఇది విష్ణువు మోసంతో చేసిన పని' అని చెప్పింది.
త్యక్తం పురం గతం రాజ్యం కాంతః సందేహతాం గతః । అహం వనే విదిత్వైతత్క్వ యామి విధినిర్మితా
నగరం వదిలిపోబడింది, రాజ్యం పోయింది, నా ప్రియుడు కూడా అనిశ్చితిలో ఉన్నాడు. ఈ పరిస్థితిని అడవిలో తెలుసుకున్న నేను, విధి నన్ను ఇలా చేసిందని, ఇక నేను ఎక్కడికి వెళ్లాలి?
మనోరథానాం విషయమభూన్మే ప్రియదర్శనమ్ । ప్రాహ నిఃశ్వస్య చైవోష్ణం రాజ్ఞీ వృందాతిదుఃఖితా
నా ప్రియుడిని చూడటం ఇప్పుడు నా కోరికల్లో మాత్రమే మిగిలిపోయింది. లోతుగా ఊపిరి తీసుకుంటూ, రాణి వృందా తీవ్ర దుఃఖంతో ఇలా చెప్పింది.
మమ ప్రాప్తం హి మరణం త్వయా హి స్మరదూతికే । ఇత్యుక్తా సా తయా ప్రాహ మమ త్వం ప్రాణరూపిణీ
ఓ మన్మథదూతికా! నీవల్ల నాకు మరణం వచ్చేసింది. అలా విన్న ఆమె స్నేహితురాలు, 'నీవే నా ప్రాణం' అని సమాధానం ఇచ్చింది.
తస్యాస్తథోక్తమాకర్ణ్య ఇతికర్త్తవ్యతాం తతః । వనే నిశ్చిత్య సా వృందా గత్వా తత్ర మహత్సరః
ఆమె మాటలు విని, వృందా ఏమి చేయాలో నిర్ణయించుకుని, తన స్నేహితురాలితో కలిసి అడవిలోకి వెళ్లి, ఒక పెద్ద సరస్సు వద్దకు చేరింది.
విహాయ దుఃఖమకరోద్గాత్రక్షాలనమంబునా । తీరే పద్మాసనం బద్ధ్వా కృత్వా నిర్విషయం మనః
దుఃఖాన్ని వదిలిపెట్టి, వృందా నీటితో తన శరీరాన్ని శుభ్రం చేసుకుంది. తీరాన పద్మాసనంలో కూర్చుని, తన మనస్సును అన్ని విషయాలనుండి ఉపసంహరించుకుంది.
శోషయామాస దేహం స్వం విష్ణుసంగేన దూషితమ్ । తపశ్చచారసాత్యుగ్రం నిరాహారా సఖీసమమ్
విష్ణుతో కలయిక వల్ల కలుషితమైన తన శరీరాన్ని ఎండబెట్టుకుంటూ, వృందా తన స్నేహితురాలితో కలిసి భయంకరమైన ఉపవాస తపస్సు ప్రారంభించింది.
గంధర్వలోకతో వృందామథాగత్యాప్సరోగణః । ప్రాహ యాహీతి కల్యాణి స్వర్గం మా త్యజ విగ్రహమ్
అప్పుడే గంధర్వ లోకంనుండి అప్సరసలు వృందా వద్దకు వచ్చి, 'ఓ మంగళకరమైన వాడి! స్వర్గానికి వెళ్ళు, నీ శరీరాన్ని వదిలిపేయవద్దు' అని అన్నారు.
గాంధర్వం శస్త్రమేతత్త్రిభువనవిజయం శ్రీపతిస్తోషమగ్ర్యం। నీతో యేనేహ వృందే త్యజసి కథమిదం తద్వపుః ప్రాప్తకామమ్ । కాంతం తే విద్ధి శూలిప్రవరశరహతం పుణ్యలాభస్య భూషాస్వర్గస్య త్వం। భవాద్య ద్రుతమమరవనం చండిభద్రే భజ త్వమ్
ఈ గాంధర్వ విద్య వల్ల మూడు లోకాలను జయించగలుగుతారు, శ్రీపతి అనుగ్రహం పొందగలుగుతారు. వృందా! నీవు కోరుకున్నది సాధించిన ఈ శరీరాన్ని ఎందుకు వదులుతున్నావు? నీ ప్రియుడు శివుని అగ్రబాణంతో హతమయ్యాడు. ఇది నీ పుణ్యానికి గౌరవం, స్వర్గానికి మార్గం. కాబట్టి ధైర్యంగా, త్వరగా అమరుల లోకానికి వెళ్ళు.
శ్రుత్వా శాస్త్రం వధూనాం జలధిజదయితా వాక్యమాహ ప్రహస్య । స్వర్గాదాహృత్య ముక్తాత్రిదశపతి వధూశ్చాతివీరేణ పత్యా । ఆదౌ పాత్రం సుఖానామహమమరజితా ప్రేయసా తద్వియుక్తానిర్దుష్టా తద్య। తిష్యే ప్రియమమృతగతం ప్రాప్నుయాం యేన చైవ
వధువుల కోసం చెప్పిన శాస్త్రాన్ని విని, సముద్రజనితుని ప్రియమైనవారు చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నారు: 'స్వర్గం నుండి వచ్చిన దేవతల భార్యలు తమ వీరపురుషులతో కలసి సుఖాలకు పాత్రలు. నేను నా పాపరహిత ప్రియుని నుండి వేరుపడి ఉన్నాను. అతడు అమృతలోకానికి చేరుకున్నాడు. నేను కూడా నా ప్రియుని చేరాలని కోరుకుంటున్నాను.'
ఇత్యుక్త్వా ససఖీ వృందా విససర్జాప్సరోగణాన్ । తత్ప్రీతిపాశబద్ధాస్తా నిత్యమాయాంతి యాంతి చ
ఇలా చెప్పి, వృందా తన స్నేహితురాలితో కలిసి అప్సరసలను పంపింది. ఆమె ప్రేమ బంధంతో, అవి ఎప్పుడూ వచ్చి పోతూ ఉంటాయి.
యోగాభ్యాసేన వృందాథ దగ్ధ్వా జ్ఞానాగ్నినా గుణాన్ । విషయేభ్యః సమాహృత్య మనః ప్రాప తతః పరమ్
యోగాభ్యాసంతో, వృందా జ్ఞానాగ్నితో తన గుణాలను కాల్చేసింది. విషయాలనుండి మనస్సును ఉపసంహరించి, పరమ పదాన్ని పొందింది.
దృష్ట్వా వృందారికాం తత్ర మహాంతశ్చాప్సరోగణాః । తుష్టువుర్నభసస్తుష్టా వవృషుః పుష్పవృష్టిభిః
వృందాను అక్కడ చూసిన అప్సరసలు ఆమెను ప్రశంసించాయి. సంతోషంతో, ఆకాశం నుండి పుష్పవర్షం కురిపించాయి.