భీతత్రాణాత్పరం నాన్యత్పుణ్యమస్తి తపోధన । ఏవముక్తవతీ భీతా సాలసాంగీ తపస్వినమ్
భయపడినవారిని రక్షించడమే గొప్ప పుణ్యం, తపస్వీ! అని చెప్పి, వణికుతూ అతని దగ్గరకి చేరి అతన్ని పట్టుకుంది.
తావత్ప్రాప్తః సదుష్టాత్మా సర్వజీవప్రబంధకః । వృందాదేవీ భయత్రస్తా హరికంఠే సమాశ్లిషత్
అంతలోనే, అందరు జీవులను బంధించే ఆ దుష్టుడు అక్కడికి వచ్చాడు. వృందాదేవి భయంతో హరిదేవుని మెడను గట్టిగా పట్టుకుంది.
సుఖస్పర్శం భుజాభ్యాం సా శోకవల్లీవ లింగితా । తవాలింగనభావేన పునరేవ భవిష్యతి
ఆమె అతని మృదువైన భుజాలతో ఆలింగనం పొందింది. బాధతో వాలిన వల్లి లాగా, నీ ఆలింగనంతో మళ్ళీ అలాగే అవుతుంది.
శిరః సర్వాంగసంపన్నం త్వద్భర్తురధికం గుణైః । అథ త్వం ప్రమదే గచ్ఛ పత్యర్థే చిత్రశాలికామ్
నీ భర్త కన్నా ఎక్కువ గుణాలతో, అన్ని అవయవాలతో కూడిన ఆ తల ఉంది. ఇప్పుడు, భార్యా, నీ భర్త కోసం ఆ అద్భుతమైన శాలికి వెళ్ళు.
సా చిత్రశాలామిత్యుక్తా వివేశ మునినా తదా । దివ్యపర్యంకమారూఢా గృహ్య కాంతస్య తచ్ఛిరః
ముని చెప్పినట్లు, ఆమె ఆ అద్భుతమైన శాలిలోకి ప్రవేశించింది. దివ్యమైన మంచంపై కూర్చుని, తన ప్రియుడి తలను తీసుకుంది.
చకారాధరపానం సా మీలితాక్ష్యతిలోలుపా । యావత్తావదభూద్రాజన్రూపం జాలంధరాకృతి
ఆమె కన్నులు మూసుకుని, కోరికతో అతని పెదవులను ముద్దాడింది. వెంటనే, రాజా, జాలంధరుని రూపం ప్రత్యక్షమైంది.
తత్కాంతసదృశాకారస్తద్వక్షస్తద్వదున్నతిః । తద్వాక్యస్తన్మనోభావస్తదాసీజ్జగదీశ్వరః
ఆ రూపం ఆమె ప్రియుడిలా, అతని ఛాతీ, అతని ఆకృతి, అతని మాటలు, అతని మనస్సు అన్నీ అలాగే ఉన్నాయి. ఆ సమయంలో, అదే జగదీశ్వరుడు.
అథ సంపూర్ణకాయం తం ప్రియం వీక్ష్య జగాద సా । తవ కుర్వే ప్రియం స్వామిన్బ్రూహి త్వం స్వరణం చ మే
తన ప్రియుడిని సంపూర్ణంగా చూసి, ఆమె ఇలా చెప్పింది: 'ప్రభూ, నీకు ఇష్టమైనది నేను చేస్తాను. నీ కోరిక కూడా చెప్పు.'
వృందావచనమాకర్ణ్య ప్రాహ మాయాసముద్రజః । శృణు దేవి యథా యుద్ధం వృత్తం శంభోర్మయా సహ
వృందా మాటలు విని, మాయాసముద్రుని కుమారుడు ఇలా అన్నాడు: "దేవీ, శంభువు మరియు నా మధ్య జరిగిన యుద్ధం ఎలా జరిగిందో విను."
ప్రియే రుద్రేణ రౌద్రేణ ఛిన్నం చక్రేణ మే శిరః । తావత్వత్సిద్ధియోగాచ్చ త్వద్గతేన మమాత్మనా
ప్రియమైనవాడా, ఉగ్రుడైన రుద్రుడు తన చక్రంతో నా తలను వేరు చేశాడు. అయినా, నీ సాధనాశక్తితో, నా మనసు నీవైపే ఉండడంతో,
ఛిన్నం తదత్ర చానీతం జీవితం తేంగసంగతః । ప్రియే త్వం మద్వియోగేన బాలే జాతాసి దుఃఖితా
ఆ తల ఇక్కడకు తీసుకొచ్చి, నీతో కలిసినందువల్ల నాకు మళ్లీ ప్రాణం లభించింది. ప్రియమైనవాడా, నీవు నన్ను వదిలిపెట్టిన బాధతో చిన్నదానివై, దుఃఖించావు.
క్షంతవ్యం విప్రియం మహ్యం యత్త్వాం త్యక్త్వా రణం గతః । ఇత్యాది వచనైస్తేన వృందా సంస్మారితా తదా
నిన్ను వదిలి యుద్ధానికి వెళ్లినందుకు నాకు క్షమించు. ఇలా పలుకుతూ, ఆ సమయంలో వృందకు అన్నీ గుర్తు చేశాడు.
తాంబూలైశ్చ వినోదైశ్చ వస్త్రాలంకరణైః శుభైః । అథ వృందారికా దేవీ సర్వభోగసమన్వితా
తాంబూలాలు, వినోదాలు, మంగళకరమైన వస్త్రాలు, అలంకారాలతో, ఆ వృందారికా దేవి అన్ని భోగాలతో ఆనందించెను.
ప్రియం గాఢం సమాలింగ్య చుచుంబ రతిలోలుపా । మోక్షాదప్యధికం సౌఖ్యం వృందా మోహనసంభవమ్
తన ప్రియుడిని గట్టిగా ఆలింగనం చేసి, ఆనందానికి తహతహలాడుతూ ముద్దిచ్చింది. వృందా, మోహనంతో కలిగిన ఆనందాన్ని, మోక్షానికంటే ఎక్కువగా అనుభవించింది.
మేనే నారాయణో దేవో లక్ష్మీప్రేమరసాధికమ్ । వృందాం వియోగజం దుఃఖం వినోదయతి మాధవే
నారాయణుడు, లక్ష్మీ ప్రేమరసాన్ని మించినదిగా వృందతో కలిసిన ఆనందాన్ని భావించాడు. మాధవుడు వృందా వियोगంలో కలిగిన దుఃఖాన్ని తొలగించాడు.
తత్క్రీడాచారువిలసద్వాపికా రాజహంసకే । తద్రూపభావాత్కృష్ణోఽసౌ పద్మాయాం విగతస్పృహః
ఆ అందమైన, ఆటలతో నిండిన సరస్సులో, రాజహంసలు తేలుతూ, ఆమె రూపం, స్వభావం వల్ల కృష్ణుడు పద్మాపై ఉన్న ఆకాంక్షను పూర్తిగా వదిలేశాడు.
అభూద్వృందావనే తస్మింస్తులసీరూప ధారిణీ । వృందాంగస్వేదతో భూమ్యాం ప్రాదుర్భూతాతి పావనీ
ఆ వృందావనంలో, ఆమె తులసి రూపాన్ని ధరించింది. వృందా శరీరంలోని చెమట నుండి భూమిపై అత్యంత పవిత్రమైనదిగా అవతరించింది.
వృందాంగ సంగజం చేదమనుభూయ సుంఖం హరిః । దినాని కతిచిన్మేనే శివకార్యం జగత్పతిః
వృందా శరీరసంగంతో కలిగిన ఆనందాన్ని అనుభవించిన హరి, కొన్ని రోజులు శివుని పని గురించి ఆలోచించాడు.
ఏకదా సురతస్యాంతే సా స్వకంఠే తపస్వినమ్ । వృందా దదర్శ సంలగ్నం ద్విభుజం పురుషోత్తమమ్
ఒకసారి, వారి సుఖసమాప్తిలో, వృందా తన మెడపై అతడిని—రెండు చేతులతో ఉన్న పురుషోత్తముడైన తపస్విని—కట్టిపడేసి చూసింది.
తం దృష్ట్వా ప్రాహ సా కంఠాద్విముచ్య భుజబంధనమ్ । కథం తాపసరూపేణ త్వం మాం మోహితుమాగతః
అతడిని చూసి, తన మెడనుంచి అతని ఆలింగనాన్ని విడదీసి, "నీవు తపస్వి రూపంలో నన్ను ఎలా మాయలో పడేసావు?" అని అడిగింది.
నిశమ్య వచనం తస్యాః సాంత్వయన్ప్రాహ తాం హరిః । శృణు వృందారికే త్వం మాం విద్ధి లక్ష్మీమనోహరమ్
ఆమె మాటలు విని, హరి ఆమెను ఓదార్చి ఇలా అన్నాడు: "వృందారికా, విను. నేనే లక్ష్మీ మనోహరుడిని అని తెలుసుకో."
తవ భర్తా హరం జేతుం గౌరీమానయితుం గతః । అహం శివః శివశ్చాహం పృథక్త్వే న వ్యవస్థితౌ 6.15.
"నీ భర్త హరుణ్ణి జయించి, గౌరీని తీసుకురావడానికి వెళ్లాడు. నేను శివుడిని, శివుడే నేనూ; మన మధ్య ఎలాంటి భేదమూ లేదు."
జాలంధరో హతః సంఖ్యే భజ మామధునానఘే । నారద ఉవాచ- ఇతి విష్ణోర్వచః శ్రుత్వా విషణ్ణవదనాభవత్ । తతో వృందారికా రాజన్కుపితా ప్రత్యువాచ హ
"జాలంధరుడు యుద్ధంలో హతుడయ్యాడు. ఇప్పుడు, పాపరహితురాలా, నన్ను ఆశ్రయించు." నారదుడు ఇలా అన్నాడు—విష్ణువు మాటలు విని ఆమె ముఖం మాడిపోయింది. అప్పుడు వృందారికా రాజా, కోపంతో ఇలా ప్రత్యుత్తరమిచ్చింది.
రణే బద్ధోఽసి యేన త్వం జీవన్ముక్తః పితుర్గిరా । వివిధైః సత్కృతో రత్నైర్యుక్తం తస్య హృతా వధూః
"యుద్ధంలో నీవు బంధించబడి, నీ తండ్రి ఆజ్ఞతో బ్రతికిపోతివి. ఎన్నో రత్నాలతో సత్కరించబడినా, అతని భార్యను తీసుకెళ్లారు."
పతిర్ధర్మస్య యో నిత్యం పరదారరతః కథమ్ । ఈశ్వరోఽపి కృతం భుంక్తే కర్మేత్యాహుర్మనీషిణః
"ధర్మానికి ఎప్పుడూ నిబద్ధుడైనవాడు, ఎలా పరస్త్రీలో ఆనందించగలడు? ప్రభువు అయినా, తన కర్మ ఫలితాన్ని అనుభవించక తప్పదు అని మునులు అంటారు."
అహం మోహం యథానీతా త్వయా మాయా తపస్వినా । తథా తవ వధూం మాయా తపస్వీకోఽపి నేష్యతి
"నీవు తపస్వి రూపంలో నన్ను మాయలో పడేసినట్లే, మాయతో కూడిన తపస్వి కూడా నీ భార్యను తీసుకెళ్తాడు."
ఇతి శప్తస్తథా విష్ణుర్జగామాదృశ్యతాం క్షణాత్ । సా చిత్రశాలాపర్యంకః స చ తేఽథప్లవంగమాః
వృషణుడు శాపం పొందిన వెంటనే, విష్ణువు క్షణంలో కనబడకుండా పోయాడు. ఆ అందమైన మందిరం, దానిలోని పరుపు, ఆ పక్షులు అన్నీ కూడా అదృశ్యమయ్యాయి.
నష్టం సర్వం హరౌ యాతే వనం శూన్యం విలోక్య సా । వృందా ప్రాహ సఖీం ప్రాప్య జిహ్మం తద్విష్ణునా కృతమ్
హరి వెళ్లిపోయిన తర్వాత అన్నీ నశించిపోయాయి. అటువంటి ఖాళీ అడవిని చూసి, వృందా తన స్నేహితురాలిని చేరుకుని, 'ఇది విష్ణువు మోసంతో చేసిన పని' అని చెప్పింది.
త్యక్తం పురం గతం రాజ్యం కాంతః సందేహతాం గతః । అహం వనే విదిత్వైతత్క్వ యామి విధినిర్మితా
నగరం వదిలిపోబడింది, రాజ్యం పోయింది, నా ప్రియుడు కూడా అనిశ్చితిలో ఉన్నాడు. ఈ పరిస్థితిని అడవిలో తెలుసుకున్న నేను, విధి నన్ను ఇలా చేసిందని, ఇక నేను ఎక్కడికి వెళ్లాలి?
మనోరథానాం విషయమభూన్మే ప్రియదర్శనమ్ । ప్రాహ నిఃశ్వస్య చైవోష్ణం రాజ్ఞీ వృందాతిదుఃఖితా
నా ప్రియుడిని చూడటం ఇప్పుడు నా కోరికల్లో మాత్రమే మిగిలిపోయింది. లోతుగా ఊపిరి తీసుకుంటూ, రాణి వృందా తీవ్ర దుఃఖంతో ఇలా చెప్పింది.