తామువాచ తతో రక్షః ప్రాణైస్తే కారణం యది । తవ భర్తా హతః సంఖ్యే హరేణేతి శ్రుతం మయా
అప్పుడు ఆ రాక్షసుడు ఆమెతో ఇలా అన్నాడు — నీకు ప్రాణాలు ఎందుకు కావాలి? నీ భర్తను యుద్ధంలో హరి చంపాడని నేను విన్నాను.
మామాసాద్యాద్య భర్తారం చిరంజీవాకుతోభయా । పిబాథ వారుణీం స్వాద్వీం మహామాంససమన్వితామ్ । శృణ్వంతీతి వచో రాజ్ఞీ గతసత్వా ఇవాభవత్
ఈ రోజు నువ్వు నీ భర్తను కలిస్తే, అతడు దీర్ఘాయువు, భయమేమీ లేకుండా ఉంటాడు. రుచికరమైన మాంసంతో కలిపిన మధురమైన వారుణీని తాగు. ఈ మాటలు విన్న రాణి ప్రాణం లేని వాడిలా అయిపోయింది.
నారదఉవాచ- నారాయణస్తదా దేవో జటావల్కలధార్యథ । ద్వితీయోఽనుచరస్తస్య హ్యాయయౌ ఫలహస్తవాన్
నారదుడు ఇలా అన్నాడు— ఆ సమయంలో నారాయణుడు, జటలు వేసుకుని, వల్కలాలు ధరించి, తనతో పాటు ఉన్నవాడు చేతిలో పండ్లు పట్టుకుని అక్కడికి వచ్చారు.
తౌ దృష్ట్వా స్మరదూతీ సా విలలాప మృగేక్షణా । తచ్ఛ్రుత్వా వచనం తస్యాః ప్రోచతుస్తాం చ తావుభౌ
వారిని చూసి, మృగకన్నులాంటి కామదూతి బాధతో ఏడ్చింది. ఆమె మాటలు విని, ఆ ఇద్దరూ ఆమెతో మాట్లాడారు.
భయం మా గచ్ఛ కల్యాణి త్వామావాం త్రాతుమాగతౌ । వనే ఘోరే ప్రవిష్టాసి కథం దుష్టనిషేవితే
భయపడకురా శుభలక్షణాలువున్నావు, మేము నిన్ను రక్షించడానికి వచ్చాము. చెడు వాళ్లు తిరిగే ఈ భయంకరమైన అరణ్యంలో నువ్వెలా వచ్చావు?
ఏవమాశ్వాస్య తాం తన్వీం రాక్షసం ప్రాహ మాధవః । ముంచేమామధమాచార మృద్వంగీం చారుహాసినీమ్
అలా ఆ సన్నగా ఉన్న యువతిని ఓదార్చి, మాధవుడు ఆ రాక్షసుడితో ఇలా అన్నాడు— నీ చెడు పనులు వదిలి, ఈ మృదువైన అవయవాలు, అందమైన నవ్వు కలిగిన అమ్మాయిని వదిలిపెట్టు.
రేరే మూర్ఖ దురాచార కిం కర్తుం త్వం వ్యవస్థితః । సర్వస్వం లోకనేత్రాణామాహారం కర్తుముద్యతః
ఓ మూర్ఖుడా, చెడ్డ పనులు చేసే వాడా, నువ్వేమి చేయాలనుకుంటున్నావు? ఈ లోకంలోని అందరినీ నీ ఆహారంగా మార్చాలనుకుంటున్నావా?
భవ పుణ్యప్రభావేయం హంస్యేతాం మండనం భువః । అద్యలోకం నిరాలోకం కందర్పం దర్పవర్జితమ్
ధర్మబలంతో ఈ భూమికి అలంకారమైన అమ్మాయి బతికిపోవాలి. ఈ రోజు లోకం చీకటి లేకుండా ఉండాలి, కాముడు తన అహంకారాన్ని కోల్పోవాలి.
కరిష్యస్యధునా త్వం చ హత్వా వృందారికాం వనే । తస్మాదిమాం విముంచాశు సుఖప్రాసాదదేవతామ్
నువ్విప్పుడు వృందను అరణ్యంలో చంపితే, ఇదంతా జరుగుతుంది. అందుకే ఈ సుఖప్రాసాదానికి దేవతలాంటిది అయిన ఆమెను వెంటనే వదిలిపెట్టు.
ఇతి శ్రుత్వా హరేర్వాక్యం రాక్షసః కుపితోఽబ్రవీత్ । సమర్థస్త్వం యది తదా మోచయాద్యైవ మత్కరాత్
హరివాక్యాలు విని, ఆ రాక్షసుడు కోపంతో ఇలా అన్నాడు— నువ్వు శక్తివంతుడివైతే, ఇప్పుడే నా చేతిలోంచి ఆమెను విడిపించు చూద్దాం.
ఇత్యుక్తమాత్రే వచనే మాధవేన క్రుధేక్షితః । పపాత భస్మసాద్భూతస్త్యక్త్వా వృందాం సుదూరతః
మాధవుడు అలా చెప్పగానే, కోపంతో చూసిన దృష్టికి ఆ రాక్షసుడు వృంద దగ్గర నుంచి దూరంగా పడిపోయి, బూడిదగా మారిపోయాడు.
అథోవాచ ప్రముగ్ధా సా మాయయా జగదీశితుః । కస్త్వం కారుణ్యజలధిర్యేనాహమిహ రక్షితా
అప్పుడు, జగదీశ్వరుడి మాయ వల్ల ఆశ్చర్యపోయిన ఆమె ఇలా అడిగింది— నన్ను ఇక్కడ రక్షించిన దయామయుడా, నువ్వెవరు?
శారీరం మానసం దుఃఖం సతాపం తపసాం నిధే । త్వయా మధురయా వాచా హృతం రాక్షసనాశనాత్
నా శరీర, మనస్సు బాధలు, తాపత్రయాలు, ఓ తపస్సులో నిధివైనవాడా, నీ మధురమైన మాటలతో, రాక్షసుడిని సంహరించి తొలగిపోయాయి.
తవాశ్రమే తపః సౌమ్య కరిష్యామి తపోధన
ఓ మృదువైనవాడా, నీ ఆశ్రమంలోనే నేను తపస్సు చేస్తాను, తపస్సు సంపద కలిగినవాడా.
తాపస ఉవాచ- భరద్వాజాత్మజశ్చాహం దేవశర్మేతి విశ్రుతః । విహాయ భోగానఖిలాన్వనం ఘోరముపాగతః
తపస్వి ఇలా అన్నాడు— నేను భరద్వాజుని కుమారుడను, దేవశర్మ అని ప్రసిద్ధి. అన్ని భోగాలు వదిలి, ఈ భయంకరమైన అరణ్యంలోకి వచ్చాను.
అనేన బటునాసార్ధం మమ శిష్యేణ కామగాః । బహుశః సంతి చాన్యేఽపి మచ్ఛిష్యాః కామరూపిణః
ఈ చిన్నవాడితో, నా శిష్యుడితో కలిసి ఇక్కడికి వచ్చాను. ఇంకా చాలామంది నా శిష్యులు, కావాలంటే ఏ రూపమైనా తీసుకోగలవారు.
త్వం చేన్మమాశ్రమే స్థిత్వా చికీర్షసి తపః శుభే । ఏహి రాజ్ఞ్యపరం యామో వనం దూరస్థితం యతః
ఓ మహారాణీ, నువ్వు నా ఆశ్రమంలో తపస్సు చేయాలనుకుంటే, రా, మనం ఇంకొక అరణ్యానికి వెళ్దాం. ఎందుకంటే ఇది చాలా దూరంగా ఉంది.
ఇత్యుక్త్వా రాజపత్నీం తాం యయౌ ప్రాచీం దిశం హరిః । వనం ప్రేతపిశాచాఢ్యం మందగత్యా నరాధిప
అలా ఆ రాణిని ఉద్దేశించి చెప్పి, హరి తూర్పు దిశగా, నెమ్మదిగా, ప్రేతపిశాచులు ఉన్న అరణ్యానికి వెళ్లాడు, ఓ రాజా.
వృందారికాశ్రుపూర్ణాక్షీ తస్య పృష్ఠానుగా యయౌ । స్మరదూతీ చ తత్పృష్ఠే మాం ప్రతీక్షేతి వాదినీ
వృందా కన్నీళ్లతో కళ్లు నిండిపోయి, అతని వెనుక వెళ్ళింది. కామదూతి కూడా ఆమె వెనక వెళ్ళుతూ, 'నన్ను వేచిచూడు' అని చెప్పింది.
అత్రాంతరే దురాచారః కోపి పాపాకృతిర్వనే । జాలం ప్రసారయామాస తద్యదా జీవపూరితమ్
ఇంతలో, అరణ్యంలో ఎవరో చెడ్డ మనిషి, పాపకర్మతో, ఒక వల వేసాడు. ఆ వలలో జీవులు నిండిపోయాయి.
తతః సంకోచయామాస తజ్జాలం పాపనాయకః । జాలస్థాంస్తు తదా జీవానుపాహృత్య ముమోచ హ
అప్పుడు ఆ పాపకర్మకు నాయకుడు ఆ జాలాన్ని లాగి, అందులో చిక్కుకున్న జీవులను తీసుకుని వదిలేశాడు.
స చ వ్యాధః స్త్రియౌ దృష్ట్వా స్మరదూతీ జగాద తామ్ । దేవి మామత్తుమాయాతి కరే గృహ్ణాతు మాం సఖీ
ఆ వ్యాధుడు ఆ ఇద్దరు స్త్రీలను చూసి, మన్మథదూతిని ఇలా అన్నాడు: 'దేవి, ఆమె నన్ను తీసుకెళ్లడానికి వస్తోంది. నీ సఖి నా చేతిని పట్టుకోనివ్వు.'
వృందా తయోక్తం శ్రుత్వైనం వికృతాస్యం వ్యలోకయత్ । వీక్ష్యతం భయవాతేన నిర్ధూతా సింధుజప్రియా
వృందా ఆ మాటలు విని, వక్రమైన ముఖంతో ఉన్న వాడిని చూచింది. భయంతో వణికిపోయిన సముద్రపు ప్రియురాలు అలా కనిపించింది.
దుద్రావ వికలం శుభ్రం స్మరదూత్యా సమం వనే । విద్రవంతీ సమం సఖ్యా తాపసాశ్రమమాగతా
ఆమె మన్మథదూతితో కలిసి గందరగోళంగా, పవిత్రంగా అడవిలోకి పరుగెత్తింది. సఖితో కలిసి పారిపోతూ తపస్వుల ఆశ్రమానికి చేరుకుంది.
సా తాపసవనే తస్మిన్దదర్శాత్యంతమద్భుతమ్ । పక్షిణః కాంచనీయాంగాన్నానాశబ్దసమాకులాన్
ఆ తపోవనంలో ఆమె అద్భుతమైన దృశ్యాన్ని చూసింది: బంగారు శరీరాలతో色色గా అరుస్తూ పక్షులు అక్కడ ఉన్నాయి.
సాపశ్యద్ధేమపద్మాఢ్యాం వాపీం తు స్వర్ణభూమికామ్ । క్షీరం వహంతి సరితః స్రవంతి మధు భూరుహః
ఆమె బంగారు పద్మాలతో నిండిన, బంగారు నేలతో ఉన్న చెరువు చూసింది. నదులు పాలు ప్రవహించగా, చెట్లు తేనెను కార్చుతున్నాయి.
శర్కరారాశయస్తత్ర మోదకానాం చ సంచయాః । భక్ష్యాణి స్వాదుసర్వాణి బహూన్యాభరణాని చ
అక్కడ పంచదార గుట్టలు, మిఠాయిలు ముద్దలు, రకరకాల రుచికరమైన భక్ష్యాలు, ఇంకా అనేక ఆభరణాలు ఉన్నాయి.
బహుశస్త్రాణి దివ్యాని నభసః సంపతంతి చ । క్రీడంతి హరయస్తృప్తా ఉత్పతంతి పతంతి చ
అనేక దివ్య ఆయుధాలు ఆకాశంలో సంచరిస్తున్నాయి. తృప్తిగా ఉన్న కోతులు ఆడుకుంటూ, ఎగిరిపడి తిరుగుతున్నాయి.
మఠేతి సుందరం వృందా తం దదర్శ తపస్వినమ్ । వ్యాఘ్రచర్మాసనగతం భాసయంతం జగత్త్రయమ్
ఆ అందమైన మఠంలో వృందా, వ్యాఘ్ర చర్మంపై కూర్చుని, మూడు లోకాలను ప్రకాశింపజేస్తున్న తపస్విని చూసింది.
తమువాచ విభో పాహి పాహి పాపర్ద్ధికాదథ । తపసా కిం చ ధర్మేణ మౌనేన చ జపేన చ
ఆమె అతనితో ఇలా చెప్పింది: 'ప్రభూ, పాపాన్ని నాశనం చేసే వాడి నుంచి నన్ను కాపాడండి. తపస్సు, ధర్మం, మౌనం, జపం ఇవన్నీ ఎందుకు?'