సదా శూలాదిశస్త్రాణాం ధృతానామద్య వై క్షణః । అథ గౌర్యా వచః శ్రుత్వా వీరభద్రం శివోఽబ్రవీత్
శివుని చేత ఎప్పుడూ శూలాది ఆయుధాలు ధరించబడ్డాయి, ఇప్పుడు సమయం వచ్చింది. ఆ సమయంలో గౌరీ మాటలు విని, శివుడు వీరభద్రునితో ఇలా అన్నాడు.
వృషః సజ్జీయతాం శీఘ్రమిత్యుక్తే స తదాకరోత్ । బబంధ ముకుటం తస్య శృంగయోర్భాస్కరప్రభమ్
బైలు త్వరగా సిద్ధం చేయమని శివుడు చెప్పాడు; వెంటనే అలా చేశారు. ఆ ఎద్దు కొమ్ములకు సూర్యుడి కాంతిలా ప్రకాశించే మకుటం కట్టారు.
కంఠే ఘంటాశతం బద్ధ్వా కర్ణయోర్దర్పణౌ ధృతౌ । స్కంధే చ కింకిణీజాలం చరణే నూపురం మహత్
దాని మెడకు వంద గంటలు కట్టారు, చెవులకు అద్దాలు పెట్టారు, భుజాలపై కింకిణి గొలుసు, కాళ్లకు పెద్ద నూపురం ధరించారు.
పుచ్ఛే చామరసాహస్రం తస్య పాశాష్టకం ముఖే । కల్యాణీ చ తదా దేవీ శర్వపార్శ్వే వ్యస్థితా
దాని తోకపై వెయ్యి చామరాలు, నోటిలో ఎనిమిది పాశాలు ఉన్నాయి. ఆ సమయంలో కల్యాణి అయిన దేవి శివుని పక్కన నిలిచింది.
పాశాష్టకేన సంయుక్తా తత్ర ఖడ్గధరాంబికా । న్యస్తాని సర్వశస్త్రాణి స వృషః సజ్జితో బభౌ
ఎనిమిది పాశాలతో కూడిన అంబికా అక్కడ ఖడ్గం పట్టుకొని నిలిచింది; అన్ని ఆయుధాలు అక్కడ పెట్టారు. సిద్ధంగా ఉన్న ఆ ఎద్దు ప్రకాశించింది.
పార్వత్యా భూషితః సోఽథ నిజయా ఘంటమాలయా । కృతం చ తిలకం దేవ్యా ప్రోక్తః సత్కృతిపూర్వకమ్ 6.12.
తర్వాత పార్వతీ తన గంటల హారంతో ఆ ఎద్దును అలంకరించింది, తిలకం పెట్టింది, గౌరవంగా పలికింది.
హరస్త్వయా న మోక్తవ్యో వృషేన్ద్ర రణసంకటే । ఆగంతవ్యమరీన్జిత్వా శంభునా సహ సంగరే
ఎద్దులలో ప్రభువా, యుద్ధంలో హరుడిని వదిలిపెట్టకూడదు. శత్రువులను జయించి, శంభుతో కలిసి తిరిగి రావాలి.
ఇతి శ్రుత్వా వచో దేవ్యా హరో వృషమథారుహత్ । ధృత్వాయుధసహస్రం తు నిజాలంకారభూషితః । రణం గచ్ఛామి తాం ప్రాహ పార్వతీం ప్రతి సాదరమ్
దేవి మాటలు విని, హరుడు ఆయుధాల సహస్రాన్ని ధరించి, తన అలంకారాలతో అలంకరించబడి ఎద్దుపై ఎక్కాడు. పార్వతీదేవిని గౌరవంగా చూచి, 'నేను యుద్ధానికి వెళ్తున్నాను' అన్నాడు.
ఈశ్వర ఉవాచ- త్వం తిష్ఠసి స్వరూపాణి ఏకాకిన్యపి సస్పృహా । భామినీ దురభిప్రాయా దానవా హి సమాగతాః
ఈశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు — నీవు నీ స్వరూపంలో, ఒంటరిగా ఉన్నా, ఆశతో నిలిచివుంటావు. భామినీ, దురుద్దేశ్యాలున్న రాక్షసులు కూడిపోయారు.
తస్మాత్త్వయాత్మనైవాత్మా రక్షణీయో వరాననే । ఇత్యుక్త్వా వృషభారూఢో యయౌ రుద్రో రణాంగణమ్
కాబట్టి, సుందరి, నువ్వు నీ శక్తితో నిన్ను నువ్వే రక్షించుకోవాలి. ఇలా చెప్పి, రుద్రుడు ఎద్దుపై ఎక్కి యుద్ధరంగానికి వెళ్లాడు.
త్రింశన్మహాబ్జసాహస్రైః ప్రమథానాం వృతః శివః । వీరభద్రో రథేనాశు సింహయుక్తేన సత్వరః
ముప్పది వేల మహాబలమైన ప్రమథగణాలతో శివుడు చుట్టుముట్టబడి ఉన్నాడు. వీరభద్రుడు సింహాలయుత రథంపై వేగంగా బయలుదేరాడు.
వామపార్శ్వం మహేశస్య శూరో రక్షతి పార్థివ । మణిభద్రో ఽశ్వయుక్తేన రథేన పరవీరహా
మహేశుని ఎడమవైపు, శత్రువులను సంహరించేవాడు అయిన మణిభద్రుడు, గుర్రాలు లాగుతున్న రథంపై కాపాడుతున్నాడు.
దక్షిణం ధూర్జటేః పార్శ్వం సంరక్షతి ధనుర్ద్ధరః । తుంగాదుత్తీర్య శైలేంద్రాద్రణం ప్రాప్తో గణైః సహ
ధూర్జటి కుడివైపు ధనుస్సు పట్టుకున్నవాడు కాపాడుతున్నాడు. ఎత్తయిన కొండను దాటి, గణసమేతంగా యుద్ధరంగానికి చేరాడు.
దృష్ట్వా జగర్జుస్తే దైత్యా మహేశానం వృషస్థితమ్ । తతో మహాన్నినాదోఽభూద్దైత్యప్రమథసేనయోః
మహేశానుడు ఎద్దుపై కూర్చున్నాడని చూసి రాక్షసులు గర్జించారు. అప్పుడు రాక్షస సైన్యం, ప్రమథగణాల సైన్యం మధ్య గొప్ప శబ్దం మోగింది.
తయోరభూన్మిథో రాజన్సంప్రమర్దోఽథ దారుణః । తతో నందీ మహాకాలః కాలస్కందౌ మహాబలః
రాజా! ఆ ఇద్దరి మధ్య భయంకరమైన ఘర్షణ జరిగింది. వెంటనే నంది, మహాకాలుడు, మహాబలశాలి అయిన కాలస్కందుడు చేరారు.
మాల్యవాన్పుష్పదంతశ్చ వృషలీ స్వర్ణదంతికః । చండీశో మదనశ్చండః కూష్మాండో గుప్తలోమకః
మాల్యవాన్, పుష్పదంతుడు, వృషళి, స్వర్ణదంతికుడు, చండీశుడు, మదనుడు, చండుడు, కుష్మాండుడు, గుప్తలోమకుడు కూడా ఉన్నారు.
యే యే పూర్వం రణే భగ్నాః ప్రాప్తాస్తే రణసంకటమ్ । శివస్య పురతో దైత్యా యుయుధుస్తే మహాబలాః
పూర్వం యుద్ధంలో ఓడిపోయిన వారు మళ్లీ యుద్ధరంగంలోకి వచ్చి, పరమశివుని ఎదుట మహాశక్తితో పోరాడారు.
గణదానవయోధానాం సంగ్రామోఽభూద్భయావహః । తతో గణానాం విద్రావ్య సైన్యం తే చ మహాబలాః
శివుని గణాలు, దానవ సైనికుల మధ్య భయంకరమైన యుద్ధం జరిగింది. ఆ మహాబలశాలి దానవులు గణాల సైన్యాన్ని తరిమికొట్టారు.
రణే సంవేష్టయామాసుః శరౌఘైః సర్వతః శివమ్ । శూలైః కుంతైర్గదాభిశ్చ ముద్గరైః పరిఘైరపి
యుద్ధంలో వారు అన్ని వైపులా శివుణ్ణి బాణవర్షాలతో చుట్టుముట్టి, కటారాలు, కుంతాలు, గదలు, ముద్గరాలు, పరఘాలతో దాడి చేశారు.
ఇంద్రియాణి యథాత్మానం విషయైః పంచపంచభిః । జఘానాథ రణే దైత్యాఞ్ఛంభుర్బాణైః సుదారుణైః । యథాశు మాఘః పాపాని హంతి స్నానేన తత్క్షణాత్
ఇంద్రియాలు మనసును ఎలా ఐదు విషయాలతో చుట్టుముట్టుతాయో, అలాగే శంభువు భయంకరమైన బాణాలతో దానవులను యుద్ధంలో వెంటనే సంహరించాడు. మాఘ మాసంలో స్నానం చేసినప్పుడు పాపాలు ఎలా తొలగిపోతాయో అలా.
నారద ఉవాచ- తతో జాలంధరః శ్రుత్వా దైత్యకోలాహలం రణే । ఆజగామ రథారూఢో యత్ర దేవః సదాశివః
నారదుడు చెప్పాడు — అప్పుడు జాలంధరుడు యుద్ధంలో దానవుల హడావుడిని విని, తన రథంపై ఎక్కి, సదాశివుడు ఉన్న చోటికి వచ్చాడు.
సారథిం ఖడ్గరోమాణం కోపాత్సత్వరమబ్రవీత్ । సంప్రేషయ రథం శీఘ్రం సహస్రహయయోజితమ్
ఆక్రోశంతో అతడు తన రథసారథి ఖడ్గరోమణిని వేగంగా ఇలా అన్నాడు: 'వెయ్యి కుదిరిన గుర్రాలతో రథాన్ని త్వరగా నడిపించు.'
హన్మి తం తాపసం శౌర్యాజ్జటాభస్మాస్థిభూషితమ్ । వృషారూఢస్య కా శక్తిః పంగోర్యుద్ధే మయా సహ
'జటలు, బస్మం, ఎముకలతో అలంకరించుకున్న ఆ తపస్విని నా పరాక్రమంతో చంపుతాను. ఎద్దుపై ఎక్కిన వాడికి నాతో యుద్ధంలో ఏమి శక్తి ఉంది?'
నారద ఉవాచ- ఇత్యుక్త్వా ఖడ్గరోమాణమాభాష్య చ తథోద్ధతః । గృహీత్వా కార్ముకం ఘోరం రథేనాధావత ద్రుతమ్
నారదుడు చెప్పాడు — ఇలా ఖడ్గరోమణిని ఉద్దేశించి, అతడు అహంకారంతో భయంకరమైన విల్లు పట్టుకుని తన రథాన్ని వేగంగా ముందుకు నడిపాడు.
తం రురోధ తదాయాంతం వీరభద్రః శితైః శరైః । నిరుచ్ఛ్వాసీకృతేనాపి స కాయేన శరైర్వృతః
అప్పుడు వీరభద్రుడు అతని ముందుకు రావడాన్ని పదునైన బాణాలతో అడ్డగించాడు. బాణాలతో కప్పబడిన అతని శరీరం ఊపిరాడని స్థితికి చేరింది.
దేవైర్యద్యపి తుల్యోఽభూద్భూతేశస్య పరిగ్రహః । తథాపి కిం కపాలాని తులాం యాంతి కలానిధేః
అతని పరివారం దేవతలకు సమానంగా ఉన్నా, కలానిధి చంద్రునితో పోలిస్తే ఖపాలాలు ఎప్పుడూ సమానమవుతాయా?
వివ్యాధ మణిభద్రోఽపి శరైః సాగరనందనమ్ । పాశేన మణిభద్రం తు హత్వోవాచేశ్వరం వచః
మణిభద్రుడు కూడా సముద్రుని కుమారునిపై బాణాలతో దాడి చేశాడు. కానీ మణిభద్రుణ్ని పాశంతో బంధించి, ప్రభువుతో ఇలా అన్నాడు.
ఏహి యోద్ధుం మహాదేవ శస్త్రాభ్యాసోఽస్తి తే యది । త్వం మాం ప్రహర న త్వాహమాదౌ హన్మి జటాధరమ్
'మహాదేవా! నీకు ఆయుధ విద్య ఉంటే రా, నాతో యుద్ధం చేయి. ముందు నువ్వే నన్ను కొట్టు; నేను జటాధరుణ్ని ముందుగా హతమార్చను.'
ఇతి బ్రువంతం తం గర్వాద్వీరభద్రోఽథ సాయకైః । పూరయామాస సంక్రుద్ధో యథా పద్మం రవిః కరైః
అతడు అహంకారంతో ఇలా మాట్లాడుతుండగా, కోపంతో ఉన్న వీరభద్రుడు అతన్ని బాణాలతో నింపాడు. అది సూర్యుడు తన కిరణాలతో కమలాన్ని నింపినట్లే.
మణిభద్రోఽథ గదయా సైన్యం తస్య సమాహనత్ । రథోపరి రథం వీర తురగం తురగోపరి
ఆ తర్వాత మణిభద్రుడు తన గదతో అతని సైన్యాన్ని కొట్టాడు. రథంపై రథం, గుర్రంపై గుర్రం, రథాలపై, గుర్రాలపై పోరాటం జరిగింది.