వృందోవాచ। నాథ యుద్ధం న కర్తవ్యం రాజేంద్ర కుత్సయోగినా । మనో నివర్త్యతాం పశ్య ప్రవృత్తం పార్వతీం ప్రతి
వృందా ఇలా చెప్పింది: ప్రభూ, ఆ రాజుతో, ఆ తక్కువ యోగితో యుద్ధం చేయకూడదు. మనసును వదిలేయండి. చూడండి, పార్వతీ ఇప్పటికే ఆలోచనలో పడిపోయింది.
గౌరీం త్వం వాంఛసి కస్మాత్పార్వతీ కిం మమాధికా । తపస్వినీ నిరాలంబా సంసక్తా స్థాణవే సదా
గౌరీని నీవెందుకు కోరుతున్నావు? పార్వతీ నాకు ఏం ఎక్కువ? ఆమె తపస్సు చేసేవారు, ఎవరి ఆధారమూ లేని వారు, ఎప్పుడూ స్థాణువు దగ్గరే ఉంటారు.
సుతానురాగిణీ వంధ్యా తతః కృత్రిమపుత్రికా । వృథాస్తుతా నారదేన తాం త్యజస్వ భజస్వ మామ్
ఆమె కుమార ప్రేమతో ఉన్నా, సంతానం లేని వారు, అందుకే కల్పిత కుమార్తెను కలిగి ఉంది. నారదుడు వృథాగా ఆమెను పొగిడాడు. ఆమెను వదిలిపెట్టి నన్ను స్వీకరించు.
ఇతి వృందావచః శ్రుత్వా ప్రత్యువాచార్ణవాత్మజః । అదృష్ట్వా పార్వతీరూపం మచ్చేతో న నివర్తతే
వృందా మాటలు విన్న అర్ణవుని కుమారుడు ఇలా అన్నాడు: పార్వతీ రూపాన్ని నేను చూడకపోతే నా మనసు ఎప్పటికీ వదలదు.
వృందే త్వయా జనపదో రాజధానీ ప్రపాల్యతామ్ । స్మర్తవ్యోఽహం సదా చండి యది మాం హంతి శంకరః
వృందా, నువ్వే రాజ్యం, రాజధానిని కాపాడాలి. చండీ, శంకరుడు నన్ను చంపితే నన్ను ఎప్పుడూ గుర్తు పెట్టుకో.
ఇతి భర్తృవచః శ్రుత్వా వృందా హాససమన్వితా । జగామ శిబికారూఢా పీఠం జాలంధరం తదా
భర్త మాటలు విని వృందా చిరునవ్వుతో శిబికలో ఎక్కి, ఆ సమయంలో జాలంధరుని ఆసనానికి వెళ్లింది.
నారద ఉవాచ-। అథ ప్రతస్థే కైలాసం సింధుసూనుర్మహాబలః । మహాపద్మసహస్రాణాం షష్ట్యా సైన్యేన సంవృతః
నారదుడు ఇలా అన్నాడు: అప్పుడు సముద్రుని బలవంతుడైన కుమారుడు అరువదువేల మహా పద్మపుష్పాల సైన్యంతో కైలాసానికి బయలుదేరాడు.
అత్రాంతరే పరిత్యజ్య కైలాంసం శంకరో గతః । గణపుత్రప్రియాయుక్తః కైలాసం మానసోత్తరమ్
ఈలోగా శంకరుడు కైలాసాన్ని వదిలి, తన కుమారుడు, ప్రియమైన భార్యతో కలసి కైలాస పర్వతం పైభాగానికి వెళ్లిపోయాడు.
జాలంధరస్తతః ప్రాప్తః కైలాసం ప్రథమేఽహని । సేనాః సంస్థాప్య కైలాస ఆలోకనకుతూహలీ
తర్వాత జాలంధరుడు మొదటి రోజునే కైలాసానికి వచ్చి తన సైన్యాలను అక్కడ ఏర్పాటు చేసి, కైలాసాన్ని ఆశ్చర్యంగా చూశాడు.
దివ్యకేసరమందారరజఃపుంజ పరిశ్రితాః । శీతాంబుశీకరాసారైః ప్రభుగ్నా వాంతి వాయవః
అక్కడ దివ్య కేశర, మందార పుష్పాల ధూళితో గాలులు నిండిపోయి, చల్లని నీటి చినుకులతో వీచుతున్నాయి.
యత్ర సిద్ధాంగనా పీనస్తనోత్తుంగతరంగిణః । మందారమకరందాఢ్యాః సుందరా వాంతి వాయవః
అక్కడ మందార పుష్ప రేణువుతో పరిమళించే గాలులు, పుష్టిగా ఉన్న వక్షోజాలు, అందమైన ఆకృతులతో ఉన్న సిద్ధాంగనల మధ్య వీచుతున్నాయి.
యత్రాశోకరుచిస్నిగ్ధపాదన్యాసం చ యోషితామ్ । విలోక్య దానవేంద్రోభూన్మనోరథసమాకులః
అక్కడ అశోకవృక్షపు కొత్త మొగ్గల వలె మృదువైన కాళ్లతో ఉన్న స్త్రీలను చూసి, దానవాధిపతి కోరికతో మునిగిపోయాడు.
ప్రాప్నువంతి సురాః ప్రీతిం స్వబింబాలోకహర్షితాః । యత్ర కిన్నరకాంతానాం సురతవ్యంజితప్రభాః
అక్కడ దేవతలు తమ ప్రతిబింబాన్ని చూసి ఆనందంతో నిండిపోతారు. అక్కడ కిన్నరుల స్త్రీల అందం, ప్రేమక్రీడలకన్నా ఎక్కువగా మెరిసిపోతుంది.
విభాంతి సర్వతస్తత్ర మందారాః శీర్ణపల్లవాః । యత్ర శంభుగణాక్రాంతా నానావేలాకులద్రుమాః
అక్కడ ప్రతిచోటా పతనమైన ఆకులతో మందార వృక్షాలు మెరిసిపోతున్నాయి. వివిధ పక్షులతో నిండిన చెట్లు, శంభువు గణాలతో నిండిపోయాయి.
భాంతి మన్మథభూపాల యశసా సుధృతా ఇవ । యత్ర చందనకస్తూరీ గంధోన్మత్తాలిసంచయాః । విభాంతి దగ్ధకందర్ప్ప నిర్వాణాంగారసన్నిభాః
అక్కడ మన్మథుని కీర్తితో నిలిచినట్లు చెట్లు మెరిసిపోతున్నాయి. అక్కడ చందనం, కస్తూరి పరిమళంతో మత్తులో ఉన్న తేనెటీగల గుంపులు, కాలిన అహంకారపు నిప్పుల్లా కనిపిస్తున్నాయి.
యత్రాంగనానాం సకలం విలోక్య సౌరభ్యమత్యుత్తమకాంతిమిత్రమ్ । మన్యే పరిష్వక్తమనోవినోదా కస్తూరికా గాహతి కాలిమానమ్
అక్కడ స్త్రీలందరిలో అత్యుత్తమమైన పరిమళాన్ని చూసి, ఆనందంలో మునిగిపోయిన మనస్సు, కస్తూరి ముదురు రంగును కూడా ఒప్పుకోదు అని అనిపిస్తుంది.
క్వచిత్ప్రవరగైరికాసమసముల్లసత్ పంకజం లవంగదలసన్నిభాసనచలచ్చకోరం క్వచిత్ । క్వచిద్గిరిసరిత్తటీతరణివత్స్ఫురత్కుండలం చలన్నిచులమంజరీవినయనమ్రభృంగం క్వచిత్
కొన్ని చోట్ల, అద్భుతమైన ఎర్ర గిరిజనం మధ్యలో కమలాలు ప్రకాశంగా వికసిస్తున్నాయి. వాటి రేకులు లవంగం ముక్కల వలె మెరిసిపోతూ, చలించే చకోర పక్షుల్లా కనిపిస్తున్నాయి. ఇంకొన్ని చోట్ల, కొండ నదీ తీరులా మెరిసే కుండలాలు, ఊగుతున్న పువ్వుల మంజరీల ముందు వినయంగా వాలిపోయిన తేనెటీగలు కనిపిస్తున్నాయి.
క్వచిద్దలితకోకిలాకులితనూత్నచూతాంకురం కురంగకులసేవితం ప్రబలశాలిమూలం క్వచిత్ । క్వచిత్ప్రవరసుందరైః సురవధూపదైః పావనం వనం నయతి విక్రియామిహ మనో మునీనామపి
కొన్ని చోట్ల, కోయిలలు కూస్తూ కొత్త మామిడి మొగ్గలను కలవరపరుస్తున్నాయి. దుప్పట్ల గుంపులు బలమైన బియ్యపు వేర్ల చుట్టూ తిరుగుతున్నాయి. ఇంకొన్ని చోట్ల, దేవతా స్త్రీల అందమైన అడుగుల వలన ఆ అడవి పవిత్రంగా మారింది. ఇక్కడి వైభవాన్ని చూసి మునుల మనస్సులు కూడా ఆకర్షితులవుతాయి.
ఏవంగుణసమాయుక్తం విలోక్య హరమందిరమ్ । విచిత్రం చాపి కైలాసం సర్వరత్నసమాశ్రయమ్
ఇలాంటి గొప్ప లక్షణాలతో కూడిన హరుడి ఆలయాన్ని, అన్ని రత్నాలకు నిలయమైన అద్భుతమైన కైలాసాన్ని చూసి,
అత్యంతవిస్మితో దైత్యః ప్రోవాచ భృగునందనమ్ । కస్మాత్తం తాపసం తాత ప్రవదంతి భవాదృశాః
అత్యంత ఆశ్చర్యపోయిన రాక్షసుడు భృగునందనుడిని ఇలా అడిగాడు: 'మీలాంటి వారు ఆయనను ఎందుకు తపస్విగా అంటారు?'
తాదృశీ యస్య సా భార్యా గృహమీదృఙ్మనోహరమ్ । తత్రాదృష్ట్వావదచ్ఛంభుం హరః కుత్ర గతః కవే
ఇంత అద్భుతమైన భార్యను, ఇంత మోహకరమైన ఇంటిని కలవాడైన వాడిని ఇక్కడ చూడక, ఆ ముని అడిగాడు: 'ఓ కవి! శంభువు ఎక్కడికి వెళ్ళాడు?'
కథం మమ భయాచ్చేతి పృష్టః ప్రోవాచ భార్గవః । దేవశంభుర్మహాశైలమగమ్యం మానసోత్తరమ్
'అతడు నా భయంతో ఎలా వెళ్ళాడు?' అని అడిగినప్పుడు, భార్గవుడు ఇలా చెప్పాడు: 'దేవుడు శంభువు మానస సరస్సు ఉత్తరంగా ఉన్న గొప్ప పర్వతానికి వెళ్ళాడు.'
యయౌ తత్ర మహాదేవో గంతుం చాన్యైర్న శక్యతే । ఇతి కావ్యవచః శ్రుత్వా ప్రాహ దైత్యో మహాబలః
మహాదేవుడు అక్కడికి వెళ్ళాడు. ఇతరులు అక్కడికి చేరలేరు. కవి మాటలు విని, ఆ మహాబలశాలి రాక్షసుడు ఇలా అన్నాడు.
జాలంధర ఉవాచ-। అహం యాస్యామి దేవేశం త్వం పురా గచ్ఛ భార్గవ । ఇత్యుక్త్వా ప్రయయౌ తత్ర యత్రాస్తే శంకరః స్వయమ్
జాలంధరుడు ఇలా అన్నాడు: 'నేను దేవతల అధిపతిని చూడడానికి వెళ్ళిపోతాను. నువ్వు ముందుగా వెళ్ళు భార్గవా.' అని చెప్పి, శంకరుడు ఉన్న చోటికి బయలుదేరాడు.
అపశ్యత్తం గిరివరం సింధుజో మానసోత్తరమ్ । తస్య షష్టిసహస్రాణి యోజనానాం సముచ్ఛ్రయః
సముద్ర జనుడైన వాడు ఆ గొప్ప పర్వతమైన మానసోత్తరాన్ని చూశాడు. దాని ఎత్తు అరవై వేల యోజనాలు.
స శైలో మానసో రాజన్దైత్యసైన్యైః సమావృతః । బహవో దైత్యరాజానః శైలమారురుహుర్ద్రుతమ్
ఓ రాజా! ఆ మానస పర్వతం రాక్షస సైన్యాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది. అనేక రాక్షస రాజులు వేగంగా ఆ పర్వతాన్ని ఎక్కారు.
ఛత్రాంధకారం పర్యాసీత్వాద్యనాదేన వేపథుః । సైన్యకోలాహలస్తేషాం పూరయామాస రోదసీ
వారి గొడుగు నీడలతో చుట్టూ చీకటి ఏర్పడింది. ఆ అరుపుల ధ్వనితో వారు వణికిపోయారు. వారి సైన్యాల హల్లులు ఆకాశం భూములను నిండ్చేశాయి.
నారద ఉవాచ-। అథైవమాగతం దృష్ట్వా దైత్యసైన్యం మహత్తదా । అత్యుచ్చే స గిరేః శృంగే స్థాప్య గౌరీం సఖీవృతామ్ 6.11.
నారదుడు చెప్పాడు: అప్పుడు ఆ మహత్తరమైన రాక్షస సైన్యం వచ్చినదాన్ని చూసి, శివుడు గౌరీదేవిని ఆమె సఖులతో కలిసి పర్వత శిఖరంపై ఉంచాడు.
భగవాంశ్చ గణైః సర్వైః సన్నద్ధైర్యుద్ధదుర్మదైః । త్రింశన్మహాబ్జసాహస్రైః ప్రమథానాం వృతః శివః
పరమేశ్వరుడు, యుద్ధానికి సిద్ధమైన గణాలతో, ముప్పది వేల గొప్ప ప్రమథ గణాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్నాడు.
ఉవాచ నందినం శంభుర్గణానామధిపం త్వయా । ప్రహర్తవ్యో మహాదైత్యో వీరో జాలంధరో రణే
శంభుడు గణాధిపతైన నందిని ఇలా అన్నాడు: 'నీవు యుద్ధంలో జాలంధరుడనే మహారాక్షసుడిని ఎదుర్కొని కొట్టాలి.'