జాలంధరో మహాబాహుర్భుంక్తేఽసౌ భువనత్రయమ్ । తస్యైవ వశ్యస్త్వమపి తతశ్చోక్తం సమాచర
జాలంధరుడు, బలమైన భుజాలు కలవాడు, మూడు లోకాలను అనుభవిస్తున్నాడు. నువ్వు కూడా అతని వశంలో ఉన్నావు, కాబట్టి అతను చెప్పినట్లు చేయు.
పురాణపురుషః కామీ వృషారూఢః కథం భవాన్ । ఏవం వదతి సంప్రాప్తౌ సుతౌ స్కందవినాయకౌ
పురాతనుడు, కామాసక్తుడు, వృషభంపై కూర్చున్నవాడు అయిన నీవు ఇలా ఎలా ఉంటావు? ఇలా మాట్లాడుతున్నప్పుడు, స్కందుడు, వినాయకుడు అక్కడికి వచ్చారు.
తస్మిన్కాలే దేవదేవో యతవాగంగమర్దనమ్ । చకార చ కరైర్వ్యస్తైర్వాసుకిర్భూతలేఽపతత్
అప్పుడు దేవతాధిపతి, మాటలు, అవయవాలను అదుపులో పెట్టుకొని, చెదరిపోయిన చేతులతో కొట్టగా, వాసుకి భూమిపై పడిపోయింది.
హేరంబవాహనస్యాఖోః పుచ్ఛం గ్రస్తమథాహినా । స్వపత్రం గ్రస్తమాలోక్య ముంచముంచేత్యువాచ హ
తర్వాత, హేరంబుని వాహనమైన ఎలుకపుంఛాన్ని ఆ పాము పట్టుకుంది. తన రెక్కను పట్టుకున్నదాన్ని చూసి, 'వదిలేయి, వదిలేయి!' అని అరవసాగింది.
అత్రాంతరే స్కందవాహం క్షుబ్ధం వీక్ష్య మహాస్వరమ్ । తద్భయాద్వాసుకిర్గ్రస్తమాఖుపుచ్ఛమథోద్గిరత్
ఇంతలో స్కందుని వాహనం కలవరపడి, పెద్దగా అరవడం చూసి, భయంతో వాసుకి ఎలుకపుంఛాన్ని వదిలేసింది.
అథారుహ్య హరస్యాంగం గలమావేష్ట్య సంస్థితః । తస్య నిశ్వాసపవనైరథ జాతో హుతాశనః
తర్వాత, హరుని శరీరంపైకి ఎక్కి, మెడ చుట్టూ చుట్టుకొని అక్కడే నిలిచింది. ఆయన ఊపిరితో అగ్ని పుట్టింది.
తస్యోష్మణా చంద్ర లేఖా జటాజూటాటవీ స్థితా । సార్ద్రతాం తు తదా సాయాత్ప్లావితం తద్వపుర్యథా
ఆ వేడితో జటాజూటంలో ఉన్న చంద్రకళ తడిగా మారింది. ఆ తడివల్ల ఆయన శరీరం మొత్తం తడిసిపోయింది.
తస్యాహ్యమృతధారాభిర్బ్రహ్మమస్తకమాలికా । హరమౌలికపాలానామభూత్సంజీవితా తదా
అప్పుడా అమృతధారలు బ్రహ్మ తలమాలపై పడిపోయాయి. ఆ సమయంలో హరుని జటల్లో ఉన్న రక్షకులు తిరిగి ప్రాణం పొందారు.
పపాఠ పూర్వమభ్యస్తం సర్వయోగశ్రుతిక్రమమ్ । శ్రుత్వా పరస్పరాధీతం వివదంతి శిరాంస్యథ
అతడు ముందుగా నేర్చుకున్న యోగశాస్త్రాన్ని మొత్తం పఠించాడు. వారు ఒకరినొకరు నేర్చుకున్నదాన్ని విని, ఆ తలలు వాదన మొదలుపెట్టాయి.
అహమాదిరహం పూర్వమహమేవ పరాత్పరః । అహం స్రష్టా అహం పాతేత్యుత్సుకాని పరస్పరమ్
ప్రతి తల, 'నేనే ఆదిగా ఉన్నవాడిని, నేనే మొదటి వాడిని, నేను పరమాత్ముడిని, నేను సృష్టికర్తను, నేను పోషకుడిని' అని పరస్పరం పోటీగా చెప్పింది.
శోచంత్యేతాని నో దత్తం నో భుక్తం న హుతం మయా । లోభగ్రస్తేన మనసా నో విత్తం బ్రహ్మణేఽపి తమ్
వారు, 'నేను ఏదీ ఇవ్వలేదు, ఏదీ అనుభవించలేదు, ఏదీ హోమం చేయలేదు. లోభంతో మనసు పట్టుబడిపోయి, బ్రహ్మకైనా ధనం ఇవ్వలేదు' అని విచారించారు.
అథేశ్వరజటాజూటాదావిరాసీద్గణో మహాన్ । త్ర్యాననస్త్రిచరణస్త్రిపుచ్ఛః సప్తహస్తవాన్
అప్పుడు ఈశ్వరుని జటాజూటం నుండి ఒక గొప్ప గణుడు ప్రकटించాడు. అతనికి మూడు ముఖాలు, మూడు కాళ్లు, మూడు పుంఛాలు, ఏడు చేతులు ఉన్నాయి.
స చ కీర్తిముఖో నామ పింగలో జటిలో మహాన్ । తం దృష్ట్వా సా కపాలాలీ భయాత్తస్థౌ మృతేవ సా ౩౭*। పురతః ప్రాహ సగణస్తతః కీర్తిముఖః ప్రభుమ్ । ప్రణిపత్య శివం దేవమత్యర్థం క్షుధితః ప్రభో
అక్కడ కీర్తిముఖుడు అనే గొప్ప తపస్వి ఉండేవాడు. అతని జుట్టు పసుపు రంగులో, జటలు గలవాడు. అతన్ని చూసి ఆ కపాలాలిని భయంతో, ప్రాణం లేని వాడిలా నిలిచిపోయింది. ఆ తర్వాత కీర్తిముఖుడు తన సహచరులతో కలిసి పరమేశ్వరుడి దగ్గరకు వచ్చి, భక్తితో నమస్కరించి, తాను చాలా ఆకలితో ఉన్నానని శివుడిని అడిగాడు.
తదోక్తః శంకరేణాహో భక్షయ త్వం రణే హతాన్ । క్షణం విచార్య స గణః క్వాప్యదృష్ట్వా రణం తదా
అప్పుడు శంకరుడు, "పోరులో చనిపోయిన వారిని తిను" అని చెప్పాడు. ఆ గణుడు కాసేపు ఆలోచించి, అక్కడ ఎక్కడా యుద్ధభూమి కనబడలేదు.
బ్రహ్మాణం భక్షితుం ప్రాప్తః శంకరేణ నివారితః । తతః కీర్తిముఖేనాథ స్వాంగం సర్వం చ భక్షితమ్
అతడు బ్రహ్మను తినడానికి ప్రయత్నించాడు, కానీ శంకరుడు ఆపాడు. వెంటనే కీర్తిముఖుడు తన శరీరాన్ని తానే పూర్తిగా తినేశాడు.
బుభుక్షితేన చాత్యంతం నిషిద్ధేన చ సర్వతః । తత్సాహసం తదా దృష్ట్వా భక్తిం కీర్త్తిముఖస్య చ
తీవ్రమైన ఆకలితో, అన్ని వైపులా నిషేధించబడిన వాడిగా, అతడు ఆ అద్భుతమైన కార్యాన్ని చేశాడు. కీర్తిముఖుని భక్తిని చూసి ఆ సమయంలో—
తమువాచేశ్వరః ప్రీతః ప్రాసాదే తిష్ఠ మే సదా । త్వచ్చిత్తరహితో యశ్చ భవిష్యతి మమాలయే
అప్పుడా ప్రభువు సంతోషంతో, "నీవు నా ఆలయంలో ఎప్పుడూ ఉండు. ఎవడు నిన్ను గుర్తు చేసుకోకుండా నా గుడిలోకి వస్తాడో—" అని అన్నాడు.
స పతిష్యతి శీఘ్రం హీత్యుక్తః సోంఽతర్హితోఽభవత్ । శంభోర్మూధ్ని తదా దేవా వవృషుః పుష్పవృష్టిభిః
"అతడు త్వరగా పతించిపోతాడు" అని శివుడు చెప్పాడు. వెంటనే కీర్తిముఖుడు అంతర్ధానమయ్యాడు. ఆ సమయంలో దేవతలు శంభుని తలపై పుష్పవర్షం కురిపించారు.
ఏవమత్యద్భుతం దృష్ట్వా సభాయాం తు త్రిశూలినః । స్వర్భానురపి దేవేశం పునః ప్రోవాచ విస్మితః
ఈ విధంగా త్రిశూలధారి సభలో ఆ అద్భుతమైన సంఘటనను చూసి, స్వర్భాను కూడా ఆశ్చర్యపడి, మళ్లీ దేవతల అధిపతిని అడిగాడు.
స్పృశంతి త్వాం కథం భావం స్వాధీనం యోగినం బలాత్ । ఇంద్రియైః పూజ్యసే త్వం హి ప్రాప్యోఽయం విషయైః కథమ్
"భావా! నీవు స్వాధీనుడవు, యోగులు చేరుకునే వాడవు. ఇంద్రియాలు నిన్ను పూజిస్తాయి. అలాంటప్పుడు ఇంద్రియవిషయాలు నిన్ను ఎలా చేరగలవు?" అని అడిగాడు.
బ్రాహ్మాదిలోకపాలానాం పూజాం గృహ్ణాసి సర్వతః । న త్వం పశ్యసి కం దేవం త్వం పూజయసి కంచన
"బ్రహ్మ మొదలైన లోకపాలులందరి పూజను నీవు స్వీకరిస్తావు. దేవా! నువ్వెవరినీ చూడవు, ఎవ్వరినీ పూజించవు."
ఈశ్వరోఽసి కథం లోకే భిక్షాభోజీ ప్రతిష్ఠితః । సంగోపయసి యోగీన్ద్ర గౌరీం రమ్యాం ప్రయచ్ఛ మే
"ప్రపంచంలో నీవు భిక్షాటన చేసే వాడివిగా ప్రసిద్ధి చెందావు. యోగేశ్వరుడవు, అందమైన గౌరీని దాచిపెడుతున్నావు—ఆమెను నాకు ఇవ్వు" అని అన్నాడు.
స్కందలంబోదరాభ్యాం త్వం పుత్రాభ్యాం సహితోఽధునా । భిక్షాపాత్రం గృహీత్వా తు భ్రమ నిత్యం గృహేగృహే
"ఇప్పుడు నీవు నీ కుమారులు స్కందుడు, లంబోదరుడితో కలిసి భిక్షాపాత్రను తీసుకుని, ప్రతి రోజు ఇంటింటికి తిరుగు" అని అన్నాడు.
ఏవం బహువిధం తత్ర రాహురాహేశ్వరం ప్రతి । భగవానపి తచ్ఛ్రుత్వా నోత్తరం కించిదబ్రవీత్
ఈ విధంగా రాహువు భగవంతుడిని ఎన్నో రకాలుగా అడిగాడు. కానీ భగవంతుడు విని, ఏమీ సమాధానం చెప్పలేదు.
అథేశం మౌనినం త్యక్త్వా రాహుర్నందినమబ్రవీత్ । త్వ మంత్రీ హ్యసి సేనానీర్వికటానన బింబధృక్ 6.10.
అప్పుడు రాహువు మౌనంగా ఉన్న ప్రభువును వదిలి, నందిని చూచి ఇలా అన్నాడు: "నీవు మంత్రి, సేనాధిపతి, భయంకరమైన ముఖం, కాంతివంతమైన రూపం కలవాడవు."
ఏవమాచరిత భ్రష్టం త్వం శిక్షయితుమర్హసి । నోచేద్రోషేణేంద్ర ఇవ పతిష్యతి రణే హతః
"ఇలాంటి ప్రవర్తన జరిగిందని నీవు బోధించాలి. లేదంటే, ఇంద్రుడిలా కోపంతో యుద్ధంలో పడిపోతాడు."
ఇత్యాకర్ణ్య వచస్తస్య నందీ విజ్ఞాప్య చేశ్వరమ్ । భ్రూసంజ్ఞయైవ స తదా మతమాజ్ఞాయ శూలినః
అది విని, నంది ప్రభువుని తెలియజేశాడు. ఆ సమయంలో త్రిశూలధారి కేవలం కనురెప్పలతో సంకేతం ఇచ్చి తన అభిప్రాయాన్ని తెలియజేశాడు.
సంపూజ్య ప్రేషయామాస రాహుం నందీ గణాగ్రణీః । అథ జాలంధరం గత్వా కథయామాస విస్తరాత్ । స్వర్భానుస్తస్య వృత్తాంతం గౌరీరూపం మనోహరమ్
గణాధిపతి నంది పూజ చేసి, రాహువును పంపించాడు. ఆ తర్వాత జాలంధరుని దగ్గరకు వెళ్లి, జరిగిన సంగతులన్నీ, గౌరీ రూపం ఎంత అందంగా ఉందో వివరంగా చెప్పాడు.
నారద ఉవాచ- అథ జాలంధరో దూతవచః శ్రుత్వా ప్రతాపవాన్ । సర్వసైన్యం సమాహూయ ప్రయాణమకరోత్తదా । తతస్తతః సమేతానాం సైన్యానాం శ్రూయతే ధ్వనిః
నారదుడు చెప్పాడు: ఆ తరువాత జాలంధరుడు దూత మాటలు విని, తన సర్వసైన్యాన్ని పిలిపించి యుద్ధానికి బయలుదేరాడు. అన్ని వైపులా చేరిన సైన్యాల గోళం వినిపించసాగింది.
సస్త్రీన్మన్దరకందరేషు శయితానుత్థాపయన్కిన్నరాన్ । మేరోర్మందరకందరే ప్రతిరవానుత్థాపయన్వారణాన్ । సిహానాం చ తతీర్వ్యముంచత పురఃపంథానమేవంవిధస్త్రై। లోక్యం బధిరీచకార మహతః సైన్యస్య కోలాహలః
ఆ సైనికులు తమ స్త్రీలతో కలిసి మందర పర్వత గుహల్లో పడుకున్న కిన్నరులను లేపారు. మెరు పర్వతంపై ప్రతిధ్వని ఏనుగులను మేల్కొల్పింది. సింహాల గర్జనలు ముందర మార్గాన్ని ఖాళీ చేశాయి. అలా ఆ మహాసైన్యపు కోలాహలం ప్రపంచాన్ని చెవులు మూసుకునేలా చేసింది.