దగ్ధస్మరోఽపి భగవాన్యస్యారూపేణ మోహితః । మహేశో యద్వినోదాయ కురుతే నిత్య కౌతుకమ్
మన్మథుడు ఆయన చేత కాల్చబడ్డా, ఆయన భార్య రూపానికి ఆయన కూడా మోహించేవాడు. మహేశ్వరుడు తన ఆనందానికి ఎప్పుడూ వినోదంలో మునిగిపోయేవాడు.
నృత్యన్గాయంశ్చ తాఞ్ఛంభుః స్వయం భవతి హాసకః । సా పార్వతీతి విఖ్యాతా సౌందర్యావధి దైవతమ్
నృత్యం చేయడంలో, పాడడంలో శంభుడు తానే ఆమెను నవ్వించే వాడవుతాడు. ఆమెను పార్వతిగా పిలుస్తారు, దేవతల్లో అందానికి పరమావధి.
వృందా వరాంగనా రాజన్నిమాశ్చాప్సరసః శుభాః । న చాప్నువంతి పార్వత్యాః షోడశీమపి తాం కలామ్
వృందా అతి శ్రేష్ఠమైన స్త్రీ, ఇంకా ఈ అప్సరసలు అందంగా ఉన్నా, రాజా! పార్వతీదేవి అందానికి పదహారవంతు కూడా చేరలేవు.
ఇత్యుక్త్వాహం మహీపాల జాలంధరమమర్షణమ్ । పశ్యతాం సర్వదైత్యానామంతర్ధానం గతః క్షణాత్
ఇలా చెప్పి, భూమిపాలకా! కోపంతో ఉప్పొంగుతున్న జాలంధరుని ఎదుట, అందరు దైత్యులు చూస్తుండగా, నేను ఒక్క క్షణంలో కనబడకుండా పోయాను.
అథ స ప్రేషయద్దూతం సింధుజః సింహికాసుతమ్ । క్షణేనాసాద్య కైలాసం దేవావాసమపశ్యత
అతనంతటవాడు, సముద్రుని కుమారుడు, సింహికా కుమారుడైన దూతను పంపాడు. అతడు క్షణంలో కైలాసాన్ని చేరి, దేవతల నివాసాన్ని చూశాడు.
అత్రాంతరే హరిర్భీమమాపృచ్ఛ్య తు తదా హరమ్ । జగామాలక్షితస్తూర్ణం క్షీరాబ్ధిం భేదశంకయా
అంతలో హరిదేవుడు, భీముని వీడ్కోలు తీసుకుని, ఎవరికీ తెలియకుండా త్వరగా క్షీరసాగరాన్ని చేరాడు, కలహం జరిగిపోతుందేమోనని భయపడి.
దదర్శ రాహుర్భవనం శంకరస్యాతిదీప్తిమత్ । ఆత్మానమాత్మనా వీక్ష్య కిమిత్యాహ సువిస్మితః
రాహువు శంకరుని అతి ప్రకాశవంతమైన గృహాన్ని చూశాడు. తన ప్రతిబింబాన్ని తానే చూసి, 'ఇది ఏమిటి?' అని ఆశ్చర్యపడి అడిగాడు.
ప్రవేష్టుకామో బలిభిర్ద్వారి ద్వాస్థైర్నిరోధితః । యత్నవాన్స నిషిద్ధోఽపి తదా తే ప్రోద్యతాయుధాః
లోపలికి వెళ్లాలని ప్రయత్నించాడు, కానీ బలవంతమైన ద్వారపాలకులు అతన్ని అడ్డుకున్నారు. ఎంత ప్రయత్నించినా, వారు ఆయుధాలు ఎత్తి అతన్ని అనుమతించలేదు.
తాన్నివార్య గణాన్నందీ వ్యాజహార విధుంతుదమ్ । కస్త్వం కస్మాదిహాయాతః కిం కార్యం తవ బర్బర । బ్రూహి కార్యం గణా యావత్త్వాం న హన్యుర్భయావహాః
అప్పుడు నంది గణాలను ఆపి, చంద్రగ్రాసుడైన రాహువుతో ఇలా అన్నాడు: 'నీవెవరు? ఇక్కడ ఎందుకు వచ్చావు? నీ పని ఏమిటో చెప్పు. లేకపోతే, భయపెట్టే ఈ గణాలు నిన్ను సంహరిస్తారు.'
రాహురువాచ-। దూతో జాలంధరస్యాహం త్వం మాం శర్వాంతికే నయ । న వాచ్యమంతరే ద్వాస్థ మహారాజప్రయోజనమ్
రాహువు ఇలా అన్నాడు — 'నేను జాలంధరుని దూతను. నన్ను శర్వుని వద్దకు తీసుకెళ్ళు. రాజు పనిని ద్వారంలో చెప్పడం తగదు, ద్వారపాలకా.'
నందీ దూతోక్తమాకర్ణ్య నీలలోహితమాయయౌ । దండవత్ప్రణిపత్యాగ్రే స్థిత్వా శంకరమబ్రవీత్
దూత మాటలు విని, నంది నీలకంఠుని వద్దకు వెళ్లాడు. ముందుకు వచ్చి, చేతులు జోడించి నమస్కరించి, శంకరుని ఎదుట నిలబడి ఇలా అన్నాడు.
సైంహికేయో మహారాజ ద్వారే తిష్ఠతి కార్యతః । స ప్రయాత్వథవాయాతు భవానాజ్ఞప్తుమర్హతి
'మహారాజా! సింహికా కుమారుడు ద్వారంలో పని మీద నిలబడి ఉన్నాడు. అతడిని లోపలికి పంపించాలా, లేక మీ ఆజ్ఞ చెప్పాలా?'
నందినోక్తమథాకర్ణ్య త్వరన్నివ మహేశ్వరః । సుప్తామంతఃపురాద్దేవీం ప్రస్థాప్య చ సఖీవృతామ్
నంది మాటలు విన్న మహేశ్వరుడు, తొందరగా ఉన్నట్టు, లోపల నిద్రిస్తున్న దేవిని ఆమె సఖులతో పంపించాడు.
పశ్చాద్వాస్థం జగాదాథ నందిన్దూతం ప్రవేశయ । తతో హస్తే ప్రగృహ్యాముం దూతం నందీ మహాబలః
తర్వాత, ద్వారపాలకునికి ఇలా చెప్పాడు: 'నంది, దూతను లోపలికి తీసుకురా.' అప్పుడు మహాబలుడు నంది, దూతను చేయి పట్టుకుని లోపలికి తీసుకెళ్లాడు.
ఆనయామాస దేవానాం మధ్యే శంభుమదర్శయత్ । తం దదర్శ తదా రాహుర్జటిలం నీలమాత్మని
అప్పుడు దేవతల మధ్యలో శంభుని తీసుకొచ్చి చూపించాడు. ఆ సమయంలో రాహు, జటలు కలిగిన, నీలవర్ణుడైన శంభుని చూశాడు.
పంచవక్త్రం దశభుజం నాగయజ్ఞోపవీతినమ్ । దేవీవిరహితం మూర్ధ్ని చంద్రలేఖావిభూషితమ్
ఆయనకు అయిదు ముఖాలు, పది చేతులు, పాము యజ్ఞోపవీతంగా ధరించి, దేవి లేకుండా, తలపై చంద్రకళ అలంకారంగా మెరిసిపోతుండగా చూశాడు.
ఉచ్ఛ్వాసోచ్ఛ్వాసనిర్ముంచత్పృదాకుగణసేవితమ్ । సర్వదేవగణోపేతం సేవితం గణకోటిభిః
ఆయన చుట్టూ ఊపిరాడ్చుతూ ఊపిరిపీల్చుతూ ఉన్న ప్రమథగణాలు, అన్ని దేవతల సమూహాలు, అనేక గణాలు సేవిస్తూ ఉండేవారు.
ప్రాప్తం జ్ఞాత్వా తతో దూతం శంభురాలోక్య చాగ్రతః । ప్రాహ బ్రూహి తదా రాహుర్వక్తుం సముపచక్రమే
అప్పుడు దూత వచ్చిందని గ్రహించి, శంభు ముందుగా చూశాడు. ఆ సమయంలో రాహు మాట్లాడడం ప్రారంభించాడు.
రాహురువాచ-। దేవ జాలంధరేణాహం ప్రేషితస్తవ సన్నిధౌ । తస్య శివవచః శ్రుత్వా మన్ముఖేన ద్రుతం కురు
రాహు ఇలా అన్నాడు — దేవా! జాలంధరుడు నన్ను నీ వద్దకు పంపాడు. శివుని మాటలు వినిపించిన తరువాత, నేను చెప్పింది త్వరగా చేయు.
గిరిశత్వం తపోనిష్ఠో నిర్గుణో ధర్మవర్జితః । తవ నాస్తి పితా మాతా వసు గోత్రాది వర్జితః
పర్వతాధిపతీ! నీవు తపస్సులో నిమగ్నుడవు, లక్షణాలేని వాడవు, ధర్మం లేనివాడవు. నీకు తండ్రి లేదు, తల్లి లేదు, వంశం లేదు, కుటుంబం లేదు.
జాలంధరో మహాబాహుర్భుంక్తేఽసౌ భువనత్రయమ్ । తస్యైవ వశ్యస్త్వమపి తతశ్చోక్తం సమాచర
జాలంధరుడు, బలమైన భుజాలు కలవాడు, మూడు లోకాలను అనుభవిస్తున్నాడు. నువ్వు కూడా అతని వశంలో ఉన్నావు, కాబట్టి అతను చెప్పినట్లు చేయు.
పురాణపురుషః కామీ వృషారూఢః కథం భవాన్ । ఏవం వదతి సంప్రాప్తౌ సుతౌ స్కందవినాయకౌ
పురాతనుడు, కామాసక్తుడు, వృషభంపై కూర్చున్నవాడు అయిన నీవు ఇలా ఎలా ఉంటావు? ఇలా మాట్లాడుతున్నప్పుడు, స్కందుడు, వినాయకుడు అక్కడికి వచ్చారు.
తస్మిన్కాలే దేవదేవో యతవాగంగమర్దనమ్ । చకార చ కరైర్వ్యస్తైర్వాసుకిర్భూతలేఽపతత్
అప్పుడు దేవతాధిపతి, మాటలు, అవయవాలను అదుపులో పెట్టుకొని, చెదరిపోయిన చేతులతో కొట్టగా, వాసుకి భూమిపై పడిపోయింది.
హేరంబవాహనస్యాఖోః పుచ్ఛం గ్రస్తమథాహినా । స్వపత్రం గ్రస్తమాలోక్య ముంచముంచేత్యువాచ హ
తర్వాత, హేరంబుని వాహనమైన ఎలుకపుంఛాన్ని ఆ పాము పట్టుకుంది. తన రెక్కను పట్టుకున్నదాన్ని చూసి, 'వదిలేయి, వదిలేయి!' అని అరవసాగింది.
అత్రాంతరే స్కందవాహం క్షుబ్ధం వీక్ష్య మహాస్వరమ్ । తద్భయాద్వాసుకిర్గ్రస్తమాఖుపుచ్ఛమథోద్గిరత్
ఇంతలో స్కందుని వాహనం కలవరపడి, పెద్దగా అరవడం చూసి, భయంతో వాసుకి ఎలుకపుంఛాన్ని వదిలేసింది.
అథారుహ్య హరస్యాంగం గలమావేష్ట్య సంస్థితః । తస్య నిశ్వాసపవనైరథ జాతో హుతాశనః
తర్వాత, హరుని శరీరంపైకి ఎక్కి, మెడ చుట్టూ చుట్టుకొని అక్కడే నిలిచింది. ఆయన ఊపిరితో అగ్ని పుట్టింది.
తస్యోష్మణా చంద్ర లేఖా జటాజూటాటవీ స్థితా । సార్ద్రతాం తు తదా సాయాత్ప్లావితం తద్వపుర్యథా
ఆ వేడితో జటాజూటంలో ఉన్న చంద్రకళ తడిగా మారింది. ఆ తడివల్ల ఆయన శరీరం మొత్తం తడిసిపోయింది.
తస్యాహ్యమృతధారాభిర్బ్రహ్మమస్తకమాలికా । హరమౌలికపాలానామభూత్సంజీవితా తదా
అప్పుడా అమృతధారలు బ్రహ్మ తలమాలపై పడిపోయాయి. ఆ సమయంలో హరుని జటల్లో ఉన్న రక్షకులు తిరిగి ప్రాణం పొందారు.
పపాఠ పూర్వమభ్యస్తం సర్వయోగశ్రుతిక్రమమ్ । శ్రుత్వా పరస్పరాధీతం వివదంతి శిరాంస్యథ
అతడు ముందుగా నేర్చుకున్న యోగశాస్త్రాన్ని మొత్తం పఠించాడు. వారు ఒకరినొకరు నేర్చుకున్నదాన్ని విని, ఆ తలలు వాదన మొదలుపెట్టాయి.
అహమాదిరహం పూర్వమహమేవ పరాత్పరః । అహం స్రష్టా అహం పాతేత్యుత్సుకాని పరస్పరమ్
ప్రతి తల, 'నేనే ఆదిగా ఉన్నవాడిని, నేనే మొదటి వాడిని, నేను పరమాత్ముడిని, నేను సృష్టికర్తను, నేను పోషకుడిని' అని పరస్పరం పోటీగా చెప్పింది.