విశ్వకర్మా చ తేనాస్త్రం విమానాని చ నిర్మమే । తతస్తే నిర్జ్జరా భీత్యా దృష్ట్వా చక్రం సుదర్శనమ్
ఆ తేజస్సుతో విశ్వకర్ముడు ఆయుధాన్ని, విమానాలను తయారు చేశాడు. ఆ తర్వాత అమరులు అందరూ సుదర్శన చక్రాన్ని చూసి భయపడ్డారు.
త్రాహిత్రాహీతి దేవేశం ప్రత్యూచుస్తే సురాన్నృప । పృథ్వీకాఠిన్యమాదాయ లోహానామపి తేజసామ్
దేవతలు, "రక్షించు! రక్షించు!" అని దేవేంద్రుని వేడుకున్నారు. భూమి గట్టితనాన్ని, లోహాల తేజస్సును తీసుకొని—
యద్విశ్వకర్మణా కోశం కృతం భస్మీకృతం చ తత్ । సృష్టేన తేన చక్రేణ దగ్ధః కాలోఽపతత్క్షితౌ
విశ్వకర్ముడు చేసిన ఆ కవచం బూడిదైపోయింది. ఆ చక్రం తాకడంతో కాలమే కాలిపోయి భూమిపై పడిపోయింది.
తతస్తద్బ్రహ్మణో హస్తే దదౌ చక్రం స ధూర్జటిః । చక్రార్చిర్నిచయైః కూర్చం దృష్ట్వా దగ్ధముమాపతిః
ఆ తర్వాత ధూర్జటి ఆ చక్రాన్ని బ్రహ్మా చేతిలో పెట్టాడు. ఆ చక్రపు అగ్ని సమూహాన్ని చూసి ఉమాపతి కాలిపోయాడు.
హసిత్వా బ్రహ్మణో హస్తాద్గృహీత్వా సత్వరం శివః । దధౌ కక్షాపుటే చక్రం నిధానం నిర్ధనో యథా
శివుడు నవ్వుతూ వెంటనే బ్రహ్మా చేతిలోని చక్రాన్ని తీసుకుని, దానిని తన వస్త్రపు మడిలో పెట్టుకున్నాడు. అది ఒక నిరుపేద తన ధనాన్ని దాచుకున్నట్టు.
తతో న దృశ్యతే చక్రం శివకక్షాపుటేస్థితమ్ । మహామూర్ఖస్య యద్దత్తం దానం తస్య ఫలం యథా
ఆ తర్వాత ఆ చక్రం శివుని వస్త్రపు మడిలో దాచబడినది కనబడలేదు. అది మహామూర్ఖునికి ఇచ్చిన దానం ఫలం కనబడనట్టు అయింది.
నారద ఉవాచ- అత్రోత్తరే మయా గత్వా కథితం సింధుసూనవే । త్వాం హంతు సర్వవీరేశ ప్రతిజ్ఞా శంభునా కృతా । శ్రుత్వేత్థం మద్వచో రాజంస్తతః పప్రచ్ఛ సోఽసురః
నారదుడు ఇలా అన్నాడు — రాజా! నేను ఉత్తర భాగానికి వెళ్లి, సముద్రుని కుమారుడికి ఇలా చెప్పాను: 'శంభుడు నిన్ను, వీరులందరికీ అధిపతిని, సంహరించేందుకు ప్రతిజ్ఞ చేశాడు.' నా మాటలు విని ఆ అసురుడు నన్ను ప్రశ్నించాడు.
జాలంధర ఉవాచ-। కిమస్తి శూలినో గేహే రత్నజాతం మహామునే । తన్మమాచక్ష్వ సకలం నాస్తి యుద్ధం నిరామిషమ్
జాలంధరుడు ఇలా అడిగాడు — మహామునీ! శూలధారి ఇంట్లో ఏవైనా విలువైన రత్నాలు ఉన్నాయా? నాకు అన్నీ చెప్పు. ఎందుకంటే, బహుమతి లేకుండా యుద్ధం జరగదు.
నారద ఉవాచ-। భూతిర్గాత్రే వృషో జీర్ణః ఫణినోంఽగే గలే విషమ్ । భిక్షాపాత్రం కరే పుత్రౌ గజానన షడాననౌ
నారదుడు ఇలా చెప్పాడు — ఆయన శరీరంపై బస్మం, వృద్ధమైన ఎద్దు వాహనం, పాము అలంకారాలు, గొంతులో విషం, చేతిలో భిక్షాపాత్రం, కుమారులు గజాననుడు, షడాననుడు.
ఇత్యాది విభవస్తస్య యదన్యత్తన్నిబోధ మే । తనయా గిరిరాజస్య విశాలా హ్యున్నతస్తనీ
ఇదే ఆయన సంపద. ఇంకా ఆయన వద్ద ఉన్నదేమిటో విను: ఆయన భార్య గిరిరాజు కుమార్తె, విస్తారమైన నడుము, ఎత్తైన వక్షోజాలు కలిగి ఉన్నది.
దగ్ధస్మరోఽపి భగవాన్యస్యారూపేణ మోహితః । మహేశో యద్వినోదాయ కురుతే నిత్య కౌతుకమ్
మన్మథుడు ఆయన చేత కాల్చబడ్డా, ఆయన భార్య రూపానికి ఆయన కూడా మోహించేవాడు. మహేశ్వరుడు తన ఆనందానికి ఎప్పుడూ వినోదంలో మునిగిపోయేవాడు.
నృత్యన్గాయంశ్చ తాఞ్ఛంభుః స్వయం భవతి హాసకః । సా పార్వతీతి విఖ్యాతా సౌందర్యావధి దైవతమ్
నృత్యం చేయడంలో, పాడడంలో శంభుడు తానే ఆమెను నవ్వించే వాడవుతాడు. ఆమెను పార్వతిగా పిలుస్తారు, దేవతల్లో అందానికి పరమావధి.
వృందా వరాంగనా రాజన్నిమాశ్చాప్సరసః శుభాః । న చాప్నువంతి పార్వత్యాః షోడశీమపి తాం కలామ్
వృందా అతి శ్రేష్ఠమైన స్త్రీ, ఇంకా ఈ అప్సరసలు అందంగా ఉన్నా, రాజా! పార్వతీదేవి అందానికి పదహారవంతు కూడా చేరలేవు.
ఇత్యుక్త్వాహం మహీపాల జాలంధరమమర్షణమ్ । పశ్యతాం సర్వదైత్యానామంతర్ధానం గతః క్షణాత్
ఇలా చెప్పి, భూమిపాలకా! కోపంతో ఉప్పొంగుతున్న జాలంధరుని ఎదుట, అందరు దైత్యులు చూస్తుండగా, నేను ఒక్క క్షణంలో కనబడకుండా పోయాను.
అథ స ప్రేషయద్దూతం సింధుజః సింహికాసుతమ్ । క్షణేనాసాద్య కైలాసం దేవావాసమపశ్యత
అతనంతటవాడు, సముద్రుని కుమారుడు, సింహికా కుమారుడైన దూతను పంపాడు. అతడు క్షణంలో కైలాసాన్ని చేరి, దేవతల నివాసాన్ని చూశాడు.
అత్రాంతరే హరిర్భీమమాపృచ్ఛ్య తు తదా హరమ్ । జగామాలక్షితస్తూర్ణం క్షీరాబ్ధిం భేదశంకయా
అంతలో హరిదేవుడు, భీముని వీడ్కోలు తీసుకుని, ఎవరికీ తెలియకుండా త్వరగా క్షీరసాగరాన్ని చేరాడు, కలహం జరిగిపోతుందేమోనని భయపడి.
దదర్శ రాహుర్భవనం శంకరస్యాతిదీప్తిమత్ । ఆత్మానమాత్మనా వీక్ష్య కిమిత్యాహ సువిస్మితః
రాహువు శంకరుని అతి ప్రకాశవంతమైన గృహాన్ని చూశాడు. తన ప్రతిబింబాన్ని తానే చూసి, 'ఇది ఏమిటి?' అని ఆశ్చర్యపడి అడిగాడు.
ప్రవేష్టుకామో బలిభిర్ద్వారి ద్వాస్థైర్నిరోధితః । యత్నవాన్స నిషిద్ధోఽపి తదా తే ప్రోద్యతాయుధాః
లోపలికి వెళ్లాలని ప్రయత్నించాడు, కానీ బలవంతమైన ద్వారపాలకులు అతన్ని అడ్డుకున్నారు. ఎంత ప్రయత్నించినా, వారు ఆయుధాలు ఎత్తి అతన్ని అనుమతించలేదు.
తాన్నివార్య గణాన్నందీ వ్యాజహార విధుంతుదమ్ । కస్త్వం కస్మాదిహాయాతః కిం కార్యం తవ బర్బర । బ్రూహి కార్యం గణా యావత్త్వాం న హన్యుర్భయావహాః
అప్పుడు నంది గణాలను ఆపి, చంద్రగ్రాసుడైన రాహువుతో ఇలా అన్నాడు: 'నీవెవరు? ఇక్కడ ఎందుకు వచ్చావు? నీ పని ఏమిటో చెప్పు. లేకపోతే, భయపెట్టే ఈ గణాలు నిన్ను సంహరిస్తారు.'
రాహురువాచ-। దూతో జాలంధరస్యాహం త్వం మాం శర్వాంతికే నయ । న వాచ్యమంతరే ద్వాస్థ మహారాజప్రయోజనమ్
రాహువు ఇలా అన్నాడు — 'నేను జాలంధరుని దూతను. నన్ను శర్వుని వద్దకు తీసుకెళ్ళు. రాజు పనిని ద్వారంలో చెప్పడం తగదు, ద్వారపాలకా.'
నందీ దూతోక్తమాకర్ణ్య నీలలోహితమాయయౌ । దండవత్ప్రణిపత్యాగ్రే స్థిత్వా శంకరమబ్రవీత్
దూత మాటలు విని, నంది నీలకంఠుని వద్దకు వెళ్లాడు. ముందుకు వచ్చి, చేతులు జోడించి నమస్కరించి, శంకరుని ఎదుట నిలబడి ఇలా అన్నాడు.
సైంహికేయో మహారాజ ద్వారే తిష్ఠతి కార్యతః । స ప్రయాత్వథవాయాతు భవానాజ్ఞప్తుమర్హతి
'మహారాజా! సింహికా కుమారుడు ద్వారంలో పని మీద నిలబడి ఉన్నాడు. అతడిని లోపలికి పంపించాలా, లేక మీ ఆజ్ఞ చెప్పాలా?'
నందినోక్తమథాకర్ణ్య త్వరన్నివ మహేశ్వరః । సుప్తామంతఃపురాద్దేవీం ప్రస్థాప్య చ సఖీవృతామ్
నంది మాటలు విన్న మహేశ్వరుడు, తొందరగా ఉన్నట్టు, లోపల నిద్రిస్తున్న దేవిని ఆమె సఖులతో పంపించాడు.
పశ్చాద్వాస్థం జగాదాథ నందిన్దూతం ప్రవేశయ । తతో హస్తే ప్రగృహ్యాముం దూతం నందీ మహాబలః
తర్వాత, ద్వారపాలకునికి ఇలా చెప్పాడు: 'నంది, దూతను లోపలికి తీసుకురా.' అప్పుడు మహాబలుడు నంది, దూతను చేయి పట్టుకుని లోపలికి తీసుకెళ్లాడు.
ఆనయామాస దేవానాం మధ్యే శంభుమదర్శయత్ । తం దదర్శ తదా రాహుర్జటిలం నీలమాత్మని
అప్పుడు దేవతల మధ్యలో శంభుని తీసుకొచ్చి చూపించాడు. ఆ సమయంలో రాహు, జటలు కలిగిన, నీలవర్ణుడైన శంభుని చూశాడు.
పంచవక్త్రం దశభుజం నాగయజ్ఞోపవీతినమ్ । దేవీవిరహితం మూర్ధ్ని చంద్రలేఖావిభూషితమ్
ఆయనకు అయిదు ముఖాలు, పది చేతులు, పాము యజ్ఞోపవీతంగా ధరించి, దేవి లేకుండా, తలపై చంద్రకళ అలంకారంగా మెరిసిపోతుండగా చూశాడు.
ఉచ్ఛ్వాసోచ్ఛ్వాసనిర్ముంచత్పృదాకుగణసేవితమ్ । సర్వదేవగణోపేతం సేవితం గణకోటిభిః
ఆయన చుట్టూ ఊపిరాడ్చుతూ ఊపిరిపీల్చుతూ ఉన్న ప్రమథగణాలు, అన్ని దేవతల సమూహాలు, అనేక గణాలు సేవిస్తూ ఉండేవారు.
ప్రాప్తం జ్ఞాత్వా తతో దూతం శంభురాలోక్య చాగ్రతః । ప్రాహ బ్రూహి తదా రాహుర్వక్తుం సముపచక్రమే
అప్పుడు దూత వచ్చిందని గ్రహించి, శంభు ముందుగా చూశాడు. ఆ సమయంలో రాహు మాట్లాడడం ప్రారంభించాడు.
రాహురువాచ-। దేవ జాలంధరేణాహం ప్రేషితస్తవ సన్నిధౌ । తస్య శివవచః శ్రుత్వా మన్ముఖేన ద్రుతం కురు
రాహు ఇలా అన్నాడు — దేవా! జాలంధరుడు నన్ను నీ వద్దకు పంపాడు. శివుని మాటలు వినిపించిన తరువాత, నేను చెప్పింది త్వరగా చేయు.
గిరిశత్వం తపోనిష్ఠో నిర్గుణో ధర్మవర్జితః । తవ నాస్తి పితా మాతా వసు గోత్రాది వర్జితః
పర్వతాధిపతీ! నీవు తపస్సులో నిమగ్నుడవు, లక్షణాలేని వాడవు, ధర్మం లేనివాడవు. నీకు తండ్రి లేదు, తల్లి లేదు, వంశం లేదు, కుటుంబం లేదు.