ఇతి దైత్యోక్తమాకర్ణ్య శుక్రః ప్రాహార్ణవాత్మజమ్ । క్షీరసాగరమధ్యస్థో ద్రోణోనామ మహాగిరిః
దానవుని మాటలు విని శుక్రుడు సముద్రుని కుమారునికి ఇలా చెప్పాడు: 'పాలసముద్రం మధ్యలో ద్రోణ అనే గొప్ప కొండ ఉంది.'
ఔషధ్యస్తత్ర తిష్ఠంతి జీవయంతి చ యా మృతాన్ । తత్ర గత్వా సురాచార్యో గృహీత్వోషధిసంచయమ్
అక్కడ కొన్ని ఔషధాలు పెరుగుతాయి, అవి చనిపోయినవారిని తిరిగి బ్రతికిస్తాయి. అక్కడికి వెళ్లి దేవతల గురువు ఆ ఔషధాలను తెచ్చుకున్నాడు.
రణే వినిహతాన్దేవానుత్థాపయతి మంత్రతః । భార్గవోక్తమథాకర్ణ్య సైన్యభారం మహాబలః
ఆ ఔషధాలతో యుద్ధంలో పడిపోయిన దేవతలను మంత్రబలంతో మళ్లీ బ్రతికిస్తాడు. భార్గవుని మాటలు విని, సైన్యాన్ని మోయగల వీరుడు,
శుంభే నిక్షిప్య తరసా యయౌ జాలంధరోఽర్ణవమ్ । అథ ప్రవిష్టః క్షీరాబ్ధౌ వేశ్మదివ్యం మహాప్రభమ్
శుంభుని దగ్గర సైన్యాన్ని ఉంచి, జాలంధరుడు వేగంగా సముద్రానికి వెళ్లాడు. తరువాత పాలసముద్రంలోకి ప్రవేశించి, అద్భుతమైన దివ్యమైన మందిరాన్ని చూశాడు.
ప్రవిశ్య తత్ర క్షీరాబ్ధేః క్రీడాస్థానం దదర్శ సః । నోష్ణో న శీతలో వాయుర్న తమో యత్ర దృశ్యతే
అక్కడికి వెళ్లి, పాలసముద్రపు క్రీడాస్థలాన్ని చూశాడు. అక్కడ వేడి లేదు, చలి లేదు, చీకటి కూడా కనిపించదు.
యత్ర గాయంతి నృత్యంతి క్రీడంతి చ వరస్త్రియః । సుపీనస్తనభారాఢ్యాః కృశోదర్యః సుదంతికాః 6.7.
అక్కడ సుందరమైన స్త్రీలు పాడుతూ, నృత్యం చేస్తూ, ఆడుకుంటూ ఉంటారు. వారు పుష్టిగా ఉన్న వక్షోజాలు, సన్నని నడుము, అందమైన పళ్ళు కలిగి ఉంటారు.
నేత్రవిభ్రమవిక్షేపైర్నితంబపరివర్త్తనైః । అంగైః సంమోహనై రమ్యైర్బాహువల్లీవిచాలనైః
వారు కన్నుల చలాకీ చూపులతో, నడుము ఊపులతో, ఆకర్షణీయమైన అవయవాలతో, అందమైన చేతుల కదలికలతో మోహింపజేస్తారు.
పాదవిన్యాసరణి తైర్మధురైర్వచనస్తవైః । సౌగంధ్యసౌఖ్యదైర్వాసైర్నేత్రభ్రమరహుంకృతైః
వారు చక్కటి అడుగుల నడకతో, మధురమైన మాటలతో, సుగంధమైన, సుఖమైన వస్త్రాలతో, కళ్ల చుట్టూ తేనెటీగల గుంజులతో అలరిస్తారు.
చామరాందోలలీలాభిః స్రగ్భిః స్మితవిలోకితైః। సేవాం చక్రుర్విలాసిన్యస్తత్ర సుతః
వారు చామరాల ఊపులతో, పుష్పమాలలతో, నవ్వుతూ చూపులతో ఆ స్థలంలో సేవ చేశారు.
క్రీడంతం తత్ర దుగ్ధాబ్ధిం సంవీక్ష్య సమరోత్సుకః। అథాహ ప్రణిపత్యాసౌ క్షీరాబ్ధిం తాత హంసి మామ్। ద్రోణాచలౌషధీర్వ్యాజాదంబుభిః ప్లావయస్వతః
అక్కడ పాలసముద్రాన్ని ఆడుకుంటూ చూసి, యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా ఉన్న జాలంధరుడు నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు: 'తండ్రి పాలసముద్రా, దయచేసి నాకు దారి ఇవ్వు. ద్రోణపర్వతంలోని ఔషధాలను నీటితో ముంచు.'
క్షీరసాగర ఉవాచ-। తం ప్రాప్తం శరణం పుత్ర ప్లావయామ్యూర్మిభిః కథమ్ । మునీంద్రాస్తం న శంసంతి యస్త్యజేచ్ఛరణాగతమ్
పాలసముద్రుడు ఇలా అన్నాడు: 'బిడ్డా, నువ్వు నా దగ్గర ఆశ్రయం కోరావు. నేను నీకు నా అలలతో సహాయం చేయకుండా ఎలా ఉంటాను? ఆశ్రయానికి వచ్చినవారిని వదిలేసేవారిని మునులు ప్రశంసించరు.'
పితృవ్యవచనం శ్రుత్వా సంక్రోధాత్సంతతం గిరిమ్ । తలప్రహరణేనైవ తాడయామాస దైత్యరాట్
తండ్రి మాటలు విని, దానవుల రాజు కోపంతో ఆ కొండను తన చేతితో మళ్లీ మళ్లీ కొట్టాడు.
తతో ద్రోణగిరీ రాజన్భీతో జాలంధరాద్భృశమ్ । అథాజగామ రూపేణ ప్రాహ జాలంధరం ప్రతి
రాజా! జాలంధరుడి భయంతో ద్రోణపర్వతం స్వరూపంలో ప్రత్యక్షమై, అతనితో నేరుగా మాట్లాడింది.
తవాహమభవం దాసో రక్ష మాం శరణాగతమ్ । రసాతలం మహాబాహో యాస్యామి తవ శాసనాత్
'నేను నీ సేవకుడిని అయ్యాను. నిన్ను ఆశ్రయించాను, నన్ను రక్షించు. మహాబాహువా! నీ ఆజ్ఞతో నేనిప్పుడు పాతాళానికి వెళ్తాను.'
యావత్త్వం కురుషే రాజ్యం తావత్స్థాస్యామ్యహం ప్రభో । ఓషధీనాం విరావేణ సిద్ధానాం రోదనేన చ
'ప్రభూ! నువ్వు రాజ్యం చేసేంతవరకు నేను ఇక్కడే ఉంటాను. ఔషధాల ధ్వని, సిద్ధుల అరుపులతో'
రసాతలం జగామాద్రిః సింధుసూనోః ప్రపశ్యతః । తతో జాలంధరో వీర ఆజగామ మహారణమ్
ఆ కొండం సముద్రుని కుమారుడు చూస్తుండగానే పాతాళానికి వెళ్లింది. ఆ తరువాత జాలంధరుడు మహాయుద్ధానికి తిరిగి వచ్చాడు.
పూర్వకల్పితమారుహ్య రథస్థం కేశవం యయౌ । రథస్థం మాధవం దృష్ట్వా జహాసోచ్చైర్నదీసుతః
ముందుగా సిద్ధం చేసిన రథంపై కేశవుడు ఎక్కి బయలుదేరాడు. మాధవుడు రథంలో ఉన్నాడని చూసి నదిపుత్రుడు పెద్దగా నవ్వాడు.
తావత్త్వం తిష్ఠ శకటే యావద్ధన్యామరీనహమ్ । ఏవముక్త్వా జఘానాశు శరైస్తాం దేవవాహినీమ్
"నువ్వు ఇంతవరకు బండిలోనే ఉండు, నేను అమరులను ఓడించేవరకు," అని చెప్పి, ఆ దేవసైన్యాన్ని బాణాలతో వేగంగా కొట్టాడు.
బాణైర్విదారితా దేవాస్త్రాహీత్యూచుర్బృహస్పతిమ్ । తతో బృహస్పతిః శీఘ్రమగమత్క్షీరసాగరమ్
బాణాలతో గాయపడి, దేవతలు బ్రహస్పతిని రక్షించమని అరవసాగారు. వెంటనే బ్రహస్పతి వేగంగా పాలసముద్రానికి వెళ్లాడు.
అదృష్ట్వా తం తతో ద్రోణమభూచ్చిన్తాపరో నృప । అథాగత్య రణం తూర్ణమమరాన్ప్రాహ గీష్పతిః
అతన్ని కనిపెట్టక, ద్రోణుడు ఆలోచనలో మునిగిపోయాడు, ఓ రాజా. ఆ సమయంలో వాక్పతి యుద్ధానికి త్వరగా వచ్చి దేవతలను ఉద్దేశించి పలికాడు.
పలాయధ్వం సురాః సర్వే ద్రోణాద్రిః క్షయమాగతః । ఏవముక్తవతస్తస్య గురోశ్చిచ్ఛేద సింధుజః
"అందరూ పారిపోండి దేవతలారా! ద్రోణపర్వతానికి అంతం దగ్గరపడింది," అని గురువు చెప్పగానే, నదిపుత్రుడు తన గురువు యజ్ఞోపవీతాన్ని తెంచేశాడు.
యజ్ఞోపవీతం కేశాంశ్చ బాణైస్తీక్ష్ణైర్హసన్సురాన్ । తతో దుద్రావ వేగేన గురుః ప్రాణభయార్దితః
నవ్వుతూ, పదునైన బాణాలతో దేవతల యజ్ఞోపవీతాలను, జుట్టును తెంచాడు. అప్పుడు గురువు ప్రాణభయంతో వేగంగా పారిపోయాడు.
దేవాః సర్వే రణం హిత్వా పలాయాంచక్రిరే నృప । ఏవం విద్రావ్య దేవాన్వై జనార్ద్దనమధావత
అందరు దేవతలు యుద్ధాన్ని వదిలేసి పారిపోయారు, ఓ రాజా. ఇలా దేవతలను తరిమికొట్టి, అతడు జనార్దనుని వైపు పరుగెత్తాడు.
హృషీకేశోఽపి దైత్యేశమన్వధావద్రణోత్సుకః । తతో యుద్ధమభూద్ధోరం విష్ణోర్జాలంధరస్య చ
హృషీకేశుడు కూడా యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా, దైత్యాధిపతిని వెంబడించాడు. అప్పుడు విష్ణువు, జాలంధరుని మధ్య ఘోరమైన యుద్ధం మొదలైంది.
దుర్ద్ధర్షణో బాణజాలైః ప్లావయామాస కేశవమ్ । తాన్బాణాన్ఖండశః కృత్వా పూరయిత్వా శరైర్మహాన్
తట్టుకోలేని విధంగా, జాలంధరుడు బాణవర్షంతో కేశవుని ముంచెత్తాడు. ఆ బాణాలను ముక్కలు చేసి, మహాబాణాలతో ఆకాశాన్ని నిండ్చాడు.
వాసుదేవోసురం బాణైర్జాలంధరమపీడయత్ । జాలంధరో రథం త్యక్త్వా శరపీడితవిగ్రహః
వాసుదేవుడు బాణాలతో జాలంధరుని బాధించాడు. బాణాల బాధతో శరీరం తాళలేక, జాలంధరుడు తన రథాన్ని వదిలేశాడు.
విష్ణుం విజేతుం దుద్రావ సంయతిస్థమథ ద్రుతమ్ । తమాయాంతం రణే దృష్ట్వా హరిర్వివ్యాధ సాయకైః
విష్ణువును ఓడించేందుకు, అతడు యుద్ధస్థలంలో వేగంగా పరుగెత్తాడు. యుద్ధంలో అతడు దగ్గరకి వస్తున్నాడని చూసి, హరి బాణాలతో అతనిని గాయపరిచాడు.
బాణానంగేసహద్విష్ణోః ప్రాప్తోఽసౌ రథసంనిధౌ । హస్తేనైకేన గరుడం ద్వితీయేన రథం హరేః
విష్ణువు రథానికి దగ్గరగా వచ్చి, శరీరంలో బాణాలు ఉండగానే, ఒక చేతితో గరుత్మంతుడిని, మరొక చేతితో హరివాహనాన్ని పట్టుకున్నాడు.
భ్రామయిత్వాంబరే శశ్వత్శ్వేతద్వీపే న్యపాతయత్ । జాలంధరకరక్షిప్తో గరుడోఽపి పపాత హ
వాటిని ఆకాశంలో తిరిపించి, శ్వేతద్వీపంపై పడవేశాడు. జాలంధరుని చేతిలో పడిపోయిన గరుత్మంతుడు కూడా అక్కడే పడిపోయాడు.
క్రౌంచద్వీపే స తత్రైవ విశ్రామమకరోచ్చిరమ్ । అచ్యుతః ప్రచ్యుతస్తస్మాద్భ్రమతో రథమండలాత్
అక్కడ, క్రౌంచద్వీపంలో, అతడు చాలా కాలం విశ్రాంతి తీసుకున్నాడు. అచ్యుతుడు ఆ రథచక్రం తిరుగుతూ, అక్కడి నుంచి పడిపోయాడు.