సర్వే తే రథమారూఢా సర్వశస్త్రైర్మహాసురాః । వైకుంఠాధిపతిం జఘ్నుర్గర్జంతో భీమనిస్వనైః
అందరు మహాసురులు ఆయుధాలతో రథాలపై ఎక్కి, భయంకరమైన గర్జనలతో వైకుంఠాధిపతిని దాడి చేశారు.
తాన్సర్వాన్భీమరూపేణ దైత్యారిః కుపితస్తదా । రణే నిపాతయామాస వాయుః పర్ణచయం యథా
అప్పుడు దైత్యారికి కోపంతో భయంకర రూపంలో యుద్ధంలో వారందరినీ వాయువు ఆకుల గుత్తులను చెల్లాచెదురుగా చేసినట్టు నేలకూల్చాడు.
శైలరోమా తతో విష్ణుం దైత్యః కోపాదధావత । హరేరపి శరాస్తస్య శరీరే శీర్ణతాం గతాః
అప్పుడే శైలరోమా అనే దైత్యుడు కోపంతో విష్ణువును దాడి చేశాడు. హరిచేత పంపిన బాణాలు అతని శరీరాన్ని తాకకుండా జారిపోయాయి.
శైలరోమా చ దైత్యారి శరీరం చాహనచ్ఛరైః । హరిః ఖడ్గం వినిర్ధూయ శిరస్తస్య జహార హ
శైలరోమా హరిని బాణాలతో గాయపరిచాడు. కానీ హరి తన ఖడ్గాన్ని ఊపి, శైలరోమా తలని నరికేశాడు.
ఛిన్నే శిరసి దైత్యస్య కబంధో విక్రమన్రణే । శైలరోమా భుజాభ్యాం చ తార్క్ష్యం జగ్రాహ పక్షయోః
దైత్యుని తల నరికిన తరువాత, తలరహిత శరీరం యుద్ధంలో ఇంకా పోరాడుతూ, రెండు చేతులతో గరుడుని రెక్కలను పట్టుకున్నది.
శిరశ్చోత్పత్య తరసా విలగ్నం స్కంధయోర్దృఢమ్ । తతస్తత్రాస్యయుద్ధేన హృషీకేశోఽపి విస్మితః
ఆ తల వేగంగా పైకి ఎగిరి, గట్టిగా గరుడుని భుజాలకూ అంటుకుంది. ఆ తల పోరులో హృషీకేశుడికూడా ఆశ్చర్యపోయాడు.
శిరః సంలగ్నమాలోక్య గరుడో న్యపతద్భువి । పునశ్చోత్పత్య వేగేన శిరఃస్థానం సమాశ్రయత్
తల అతికిపోయినదాన్ని చూసి, గరుడు నేలపై పడిపోయాడు. మళ్లీ వేగంగా లేచి, తల ఉన్న చోటికి చేరాడు.
శైలరోమా తతో విష్ణుం జహార గరుడాద్బలీ । హరిర్జఘ్నే తలేనాశు గతాయుశ్చాపతద్భువి
అప్పుడే శైలరోమా బలవంతుడై, గరుడుని నుండి విష్ణువును పట్టుకున్నాడు. కానీ హరి తన తడిమితో అతన్ని గట్టిగా కొట్టి, ప్రాణం పోయి నేలపై పడిపోయాడు.
తతో జాలంధరః సూతం ఖడ్గరోమాణమబ్రవీత్ । సంప్రేషయ రథం తత్ర యత్ర దేవో జనార్దనః
తర్వాత జాలంధరుడు తన రథసారథి ఖడ్గరోమన్ను పిలిచి, 'దేవుడు జనార్దనుడు ఎక్కడున్నాడో అక్కడికి రథాన్ని తీసుకెళ్ళు' అన్నాడు.
జాలంధరస్య వచనాత్ఖఙ్గరోమానయద్రథమ్ । దృష్ట్వా తం పురతో విష్ణుమువాచార్ణవనందనః
జాలంధరుని ఆజ్ఞతో ఖడ్గరోమన్ రథాన్ని తీసుకొచ్చాడు. అర్ణవునందనుడు ముందుగా విష్ణువును చూసి ఇలా అన్నాడు.
నిఃశంకం జహి మాం విష్ణో నాహం త్వా హన్మి మాధవ । తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా క్రోధసంరక్తలోచనః
నిశ్చింతగా నన్ను కొట్టు, ఓ విష్ణువు. నేను నిన్ను కొట్టను, ఓ మాధవా. అతని మాటలు విని, కోపంతో అతని కన్నులు ఎర్రబడ్డాయి.
నారాయణః ప్రాణహరైః శరైరేనమపూరయత్ । విష్ణునా చ విభిన్నాంగోఽర్ణవసూనుః ప్రతాపవాన్
నారాయణుడు ప్రాణాలు తీయగల బాణాలతో అతన్ని ముంచెత్తాడు. విష్ణువు చేతిలో సముద్రుని కుమారుడు గాయపడ్డాడు.
హరిం సంపూరయామాస మార్గణౌఘైర్నిరంతరమ్ । నారాయణః ప్రాణహరైః శరైరేనమపూరయత్
అతడు హరిని ఎడతెగకుండా బాణాల వర్షంతో ముంచెత్తాడు. నారాయణుడు ప్రాణహారక బాణాలతో అతన్ని మళ్లీ ముంచెత్తాడు.
గరుడం పతితం దృష్ట్వాసింధుసూనోః శరైర్భువి । రథం సంస్మారయామాస వైకుంఠస్థం జనార్దనః
సముద్రుని కుమారుడి బాణాలతో గరుడుడు భూమిపై పడిపోవడం చూసి, వైకుంఠంలో ఉన్న జనార్దనుడు తన రథాన్ని గుర్తు చేసుకున్నాడు.
సరథస్తస్య సంప్రాప్తః సూతహీనో హయైర్వృతః । అశ్వైర్యుతం రథం దృష్ట్వా విస్మితో భగవాన్రణే
ఆ రథం, సారధి లేకుండా, గుర్రాలతో కూడి అక్కడకు వచ్చింది. గుర్రాలతో కూడిన రథాన్ని యుద్ధంలో చూసి, భగవంతుడు ఆశ్చర్యపోయాడు.
సంబోధయిత్వా గరుడం సారథ్యే సమయోజయత్ । స ధృత్వా ముకుటం మూర్ధ్ని కౌస్తుభం హృదయే మణిమ్
గరుడుడిని మళ్లీ చైతన్యం చేసి, అతనిని సారధిగా నియమించాడు. తలపై కిరీటం, హృదయంలో కౌస్తుభ మణిని ధరించాడు.
పురుషార్థాన్హయాన్కృత్వా యయౌ జాలంధరం హరిః । మేదినీం రథచక్రేణ దారయంశ్చ సురైః సహ
మనుషుల ధర్మార్థకామమోక్షాల రూపంలో గుర్రాలను చేసి, హరి జాలంధరుని వైపు దేవతలతో కలిసి, రథచక్రాలతో భూమిని చీల్చుకుంటూ వెళ్లాడు.
జఘాన తరసా బాణైర్దానవానాం చ వాహినీమ్ । దేవరాజేన సందిష్టో వీతిహోత్రో రణాంగణే
అతడు బాణాలతో దానవుల సేనను వేగంగా చంపాడు. దేవేంద్రుని ఆజ్ఞతో వీతిహోత్రుడు యుద్ధరంగంలో పోరాడాడు.
దదాహ దానవానీకం సమీరణసమన్వితమ్ । తదాహ తం భగవతా దైత్యసైన్యం సురైః సహ
అతడు గాలి సహాయంతో దానవుల సేనను కాల్చేశాడు. ఆ సమయంలో భగవంతుడు దేవతలతో కలిసి దైత్య సేనను ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
జాలంధరః స్వల్పశేషం దధ్యౌ దృష్ట్వా బలం స్వకమ్ । అథాహ భార్గవం రాజా మత్సైన్యం నిహతం సురైః
జాలంధరుడు తన సేన చాలా తక్కువగా మిగిలిందని చూసి, 'నా సైన్యం దేవతల చేతిలో నాశనం అయింది' అని భార్గవునితో చెప్పాడు.
త్వయి తిష్ఠతి మంత్రజ్ఞే విఖ్యాతో విద్యయా భవాన్ । కిం తయా విద్యయా బ్రహ్మన్క్షత్రేణాథ బలేన చ
నీవు మంత్రజ్ఞుడిగా ఉన్నప్పుడు, నీ విద్యకు పేరుంది. బ్రాహ్మణా, ఆ విద్యతో ఏమి ప్రయోజనం? క్షత్రబలంతోనూ శక్తితోనూ ఏమి లాభం?
యా న రక్షతి రోగార్తాన్యద్బలం శరణాగతాన్ । జాలంధరవచః శ్రుత్వా భార్గవస్తమభాషత
రోగంతో బాధపడేవారిని, ఆశ్రయానికి వచ్చినవారిని రక్షించని బలం ఏదైనా, దానికి ఏమి ఉపయోగం? జాలంధరుని మాటలు విని, భార్గవుడు అతనితో మాట్లాడాడు.
పశ్య రాజన్మమ బలం బ్రాహ్మణస్య రణాంగణే । ఇత్యుక్త్వా వారిణా స్పృష్టా హుంకారేణ ప్రబోధితాః
రాజా, యుద్ధరంగంలో బ్రాహ్మణుని శక్తిని చూడు. ఇలా చెప్పి, నీటితో తాకి, హుం అనే శబ్దంతో వారిని మేల్కొలిపాడు.
ఉత్థాపితాస్తే కవినా శరౌఘైః ప్రాణహారకైః । దేవాహతా రణే పేతుః సమంతాత్సింధుసూనునా
ఆ ముని చేత మేల్కొన్న వారు లేచి, ప్రాణహారక బాణాల వర్షంతో దేవతల చేతిలో యుద్ధంలో సముద్రుని కుమారుడితో పాటు పడిపోయారు.
బాణైర్జర్జరదేహాస్తే ధృతప్రాణా నరాధిప । న మృతాస్త్వమరత్వాచ్చ బాణైర్భిన్నాశ్చ సత్తమ
బాణాలతో వారి శరీరాలు చిద్రమైపోయినా, వారు ప్రాణాన్ని నిలుపుకున్నారు, ఓ రాజా. అమరత్వం వల్ల వారు చనిపోలేదు, ఓ ఉత్తముడా, బాణాలతో గాయపడినా.
తతో నారాయణో దేవో బృహస్పతిమభాషత । ధిగ్బలం దైవతగురో యో న జీవయసే సురాన్
ఆ తర్వాత నారాయణుడు బృహస్పతిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు: 'దేవతల గురువా, నీవు దేవతలను మళ్లీ బ్రతికించలేకపోతే, ఆ బలానికి ఏమి ఉపయోగం?'
ధిషణస్తు జగన్నాథమువాచ త్వరితం తదా । ఓషధీభిరహం స్వామిన్జీవయిష్యామి నిర్జరాన్
అప్పుడు ధిషణుడు జగన్నాథునితో త్వరగా ఇలా అన్నాడు: 'ప్రభూ, నేను ఔషధాలతో అమరులను మళ్లీ బ్రతికిస్తాను.'
ఇత్యుక్త్వా ధిషణః సోఽపి యయౌ క్షీరార్ణవస్థితమ్ । ద్రోణమద్రిం తదా గత్వా సుఖం గృహ్యౌషధీః స్వయమ్
ఇలా చెప్పి, ధిషణుడు పాల సముద్రం దగ్గరకు వెళ్లాడు. ఆ తరువాత ద్రోణపర్వతానికి వెళ్లి, స్వయంగా సంతోషంగా ఔషధాలను సేకరించాడు.
గురుస్తాసాం చ యోగేన జీవయామాస నిర్జరాన్ । ఉత్థితాస్తే తతో దేవా జఘ్నుర్దానవవాహినీమ్
ఆ గురువు తన యోగబలంతో అమరులను మళ్లీ ప్రాణాలతో చేసాడు. వారు లేచి, దేవతలు దానవుల సైన్యాన్ని సంహరించారు.
దేవాన్సముత్థితాన్దృష్ట్వా బభాషే సింధుజః కవిమ్ । వినా త్వద్విద్యయా కావ్య కథమేతే సముత్థితాః
దేవతలు మళ్లీ లేచినదాన్ని చూసిన సముద్రుని కుమారుడు ఆ కవిని ఇలా అడిగాడు: 'కావ్యా, నీ విద్య లేకుండా వీరు ఎలా లేచారు?'