వజ్రం కక్షాపుటే ధృత్వా రథాదుత్తీర్య సత్వరమ్ । అభ్యధావత దైత్యేంద్రో దేవేంద్రం ధర్తుమాహవే
వజ్రాయుధాన్ని కక్ష్యలో ఉంచుకుని, వెంటనే రథం నుంచి దిగి, దేవేంద్రుడిని యుద్ధంలో పట్టుకోవడానికి దైత్యేంద్రుడు పరుగెత్తాడు.
తతో దుద్రావ మఘవా రథం త్యక్త్వా హరిం స్మరన్ । రథమింద్రస్య మదవానారుహ్యార్ణవనందనః
అప్పుడే మఘవంతుడు రథాన్ని వదిలిపెట్టి, హరిను స్మరిస్తూ పారిపోయాడు. ఇంద్రుని రథాన్ని సముద్రుని ఆనందంగా ఉన్నవాడు, మదంతో, ఎక్కాడు.
యంతారం మాతలిం కృత్వా యయౌ ప్రాప్తమనోరథః । రథమింద్రస్య తరసా యత్ర యత్ర యయౌ బలే
తన కోరిక నెరవేరిన మాతలిని రథసారథిగా చేసుకుని, బలి ఎక్కడికి పోయినా, ఇంద్రుని రథంలో వేగంగా వెంబడించాడు.
జాలంధరో మహాబాహుః స్వయం చాంబుధరో యథా । తతః స కోపాత్పురుషోత్తమః స్వయం ఖడ్గం సముద్యమ్య చ నందకం రణే
మహా బాహువైన జాలంధరుడు మేఘంలా నిలబడ్డాడు. అప్పుడే పురుషోత్తముడు కోపంతో తన నందక ఖడ్గాన్ని యుద్ధంలో పైకి ఎత్తాడు.
సంప్రేరయిత్వా గరుడం మనోజవం జఘాన కోపేన చ దైత్యవాహినీమ్ । రథాన్హయాన్కుంజరపత్తిసంఘాన్స పాతయామాస బలాత్సహస్రశః
మనస్సు వేగంతో ఉన్న గరుడుని పంపి, కోపంతో దైత్య సైన్యాన్ని కొట్టాడు. బలవంతంగా వేలాది రథాలు, గుర్రాలు, ఏనుగులు, కాలాళ్ల దళాలను నేలకూల్చాడు.
జనార్దనః కశ్యపసూనుసంవృతశ్చకార సంఖ్యే చరితం భయావహమ్ । కేశాస్థిమజ్జారుధిరౌఘవాహినీం పిశాచవేతాలవిహంగసేవితామ్
కశ్యపునందనులతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్న జనార్దనుడు యుద్ధంలో భయంకరమైన కార్యాన్ని చేశాడు. ఆ స్థలంలో జుట్టు, ఎముకలు, మజ్జ, రక్త ప్రవాహాలతో నిండిన నది, పిశాచులు, వేతాళులు, పక్షులు సంచరించేలా మారింది.
కరోరుజంఘాయుధశస్త్రపూరితాం సుదుస్తరాం వ్యాఘ్రగజేంద్ర సేవితామ్ । రక్తాంత్రహారాంగదభూషితాంతాం విఘూర్ణనేత్రోత్సవకాంతివాససమ్
ఆ నది చేతులు, తొడలు, కాళ్లు, ఆయుధాలు, ఆయుధాల శబ్దాలతో నిండిపోయింది. దాన్ని దాటి పోవడం చాలా కష్టం. పులులు, గజేంద్రులు అక్కడ తిరిగేవారు. రక్తపు ఆంత్రములతో, భుజబందాలతో అలంకరించబడి, చనిపోయినవారి కళ్ళు అలలలా ఉప్పొంగుతున్నాయి.
విష్ణునా నిహతం సైన్యం దృష్ట్వా దానవపుంగవాః । జాలంధరాజ్ఞయా సర్వే రురుధుః పరితో హరిమ్
విష్ణువు చేత తమ సైన్యం నాశనం అయినదాన్ని చూసి, జాలంధరుని ఆజ్ఞతో దానవులలో ముఖ్యులు అందరూ హరిని చుట్టుముట్టి అన్ని వైపులా అరవసాగారు.
దైత్యాస్తే తత్ర బాణౌఘాన్వర్షమాణా యథాంబుదాః । యథాద్విరేఫాః కమలం పర్వతం జలదా ఇవ
అక్కడ దైత్యులు మేఘాల వానలా బాణాల వర్షం కురిపించారు. అది తేనెటీగలు కమలాన్ని చుట్టినట్టు, లేదా మేఘాలు పర్వతాన్ని కప్పినట్టు కనిపించింది.
చూతం యథా పక్షిగణా గగనం ధూపసంచయః । న దృశ్యోఽభూత్తదా విష్ణుర్న తార్క్ష్యో రణసంకటే
పక్షుల గుంపులు మామిడి చెట్టును కప్పినట్టు, మేఘాలు ఆకాశాన్ని కమ్మినట్టు, ఆ యుద్ధ గందరగోళంలో ఆ సమయంలో విష్ణువు గానీ, గరుడుడు గానీ కనబడలేదు.
సర్వే తే రథమారూఢా సర్వశస్త్రైర్మహాసురాః । వైకుంఠాధిపతిం జఘ్నుర్గర్జంతో భీమనిస్వనైః
అందరు మహాసురులు ఆయుధాలతో రథాలపై ఎక్కి, భయంకరమైన గర్జనలతో వైకుంఠాధిపతిని దాడి చేశారు.
తాన్సర్వాన్భీమరూపేణ దైత్యారిః కుపితస్తదా । రణే నిపాతయామాస వాయుః పర్ణచయం యథా
అప్పుడు దైత్యారికి కోపంతో భయంకర రూపంలో యుద్ధంలో వారందరినీ వాయువు ఆకుల గుత్తులను చెల్లాచెదురుగా చేసినట్టు నేలకూల్చాడు.
శైలరోమా తతో విష్ణుం దైత్యః కోపాదధావత । హరేరపి శరాస్తస్య శరీరే శీర్ణతాం గతాః
అప్పుడే శైలరోమా అనే దైత్యుడు కోపంతో విష్ణువును దాడి చేశాడు. హరిచేత పంపిన బాణాలు అతని శరీరాన్ని తాకకుండా జారిపోయాయి.
శైలరోమా చ దైత్యారి శరీరం చాహనచ్ఛరైః । హరిః ఖడ్గం వినిర్ధూయ శిరస్తస్య జహార హ
శైలరోమా హరిని బాణాలతో గాయపరిచాడు. కానీ హరి తన ఖడ్గాన్ని ఊపి, శైలరోమా తలని నరికేశాడు.
ఛిన్నే శిరసి దైత్యస్య కబంధో విక్రమన్రణే । శైలరోమా భుజాభ్యాం చ తార్క్ష్యం జగ్రాహ పక్షయోః
దైత్యుని తల నరికిన తరువాత, తలరహిత శరీరం యుద్ధంలో ఇంకా పోరాడుతూ, రెండు చేతులతో గరుడుని రెక్కలను పట్టుకున్నది.
శిరశ్చోత్పత్య తరసా విలగ్నం స్కంధయోర్దృఢమ్ । తతస్తత్రాస్యయుద్ధేన హృషీకేశోఽపి విస్మితః
ఆ తల వేగంగా పైకి ఎగిరి, గట్టిగా గరుడుని భుజాలకూ అంటుకుంది. ఆ తల పోరులో హృషీకేశుడికూడా ఆశ్చర్యపోయాడు.
శిరః సంలగ్నమాలోక్య గరుడో న్యపతద్భువి । పునశ్చోత్పత్య వేగేన శిరఃస్థానం సమాశ్రయత్
తల అతికిపోయినదాన్ని చూసి, గరుడు నేలపై పడిపోయాడు. మళ్లీ వేగంగా లేచి, తల ఉన్న చోటికి చేరాడు.
శైలరోమా తతో విష్ణుం జహార గరుడాద్బలీ । హరిర్జఘ్నే తలేనాశు గతాయుశ్చాపతద్భువి
అప్పుడే శైలరోమా బలవంతుడై, గరుడుని నుండి విష్ణువును పట్టుకున్నాడు. కానీ హరి తన తడిమితో అతన్ని గట్టిగా కొట్టి, ప్రాణం పోయి నేలపై పడిపోయాడు.
తతో జాలంధరః సూతం ఖడ్గరోమాణమబ్రవీత్ । సంప్రేషయ రథం తత్ర యత్ర దేవో జనార్దనః
తర్వాత జాలంధరుడు తన రథసారథి ఖడ్గరోమన్ను పిలిచి, 'దేవుడు జనార్దనుడు ఎక్కడున్నాడో అక్కడికి రథాన్ని తీసుకెళ్ళు' అన్నాడు.
జాలంధరస్య వచనాత్ఖఙ్గరోమానయద్రథమ్ । దృష్ట్వా తం పురతో విష్ణుమువాచార్ణవనందనః
జాలంధరుని ఆజ్ఞతో ఖడ్గరోమన్ రథాన్ని తీసుకొచ్చాడు. అర్ణవునందనుడు ముందుగా విష్ణువును చూసి ఇలా అన్నాడు.
నిఃశంకం జహి మాం విష్ణో నాహం త్వా హన్మి మాధవ । తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా క్రోధసంరక్తలోచనః
నిశ్చింతగా నన్ను కొట్టు, ఓ విష్ణువు. నేను నిన్ను కొట్టను, ఓ మాధవా. అతని మాటలు విని, కోపంతో అతని కన్నులు ఎర్రబడ్డాయి.
నారాయణః ప్రాణహరైః శరైరేనమపూరయత్ । విష్ణునా చ విభిన్నాంగోఽర్ణవసూనుః ప్రతాపవాన్
నారాయణుడు ప్రాణాలు తీయగల బాణాలతో అతన్ని ముంచెత్తాడు. విష్ణువు చేతిలో సముద్రుని కుమారుడు గాయపడ్డాడు.
హరిం సంపూరయామాస మార్గణౌఘైర్నిరంతరమ్ । నారాయణః ప్రాణహరైః శరైరేనమపూరయత్
అతడు హరిని ఎడతెగకుండా బాణాల వర్షంతో ముంచెత్తాడు. నారాయణుడు ప్రాణహారక బాణాలతో అతన్ని మళ్లీ ముంచెత్తాడు.
గరుడం పతితం దృష్ట్వాసింధుసూనోః శరైర్భువి । రథం సంస్మారయామాస వైకుంఠస్థం జనార్దనః
సముద్రుని కుమారుడి బాణాలతో గరుడుడు భూమిపై పడిపోవడం చూసి, వైకుంఠంలో ఉన్న జనార్దనుడు తన రథాన్ని గుర్తు చేసుకున్నాడు.
సరథస్తస్య సంప్రాప్తః సూతహీనో హయైర్వృతః । అశ్వైర్యుతం రథం దృష్ట్వా విస్మితో భగవాన్రణే
ఆ రథం, సారధి లేకుండా, గుర్రాలతో కూడి అక్కడకు వచ్చింది. గుర్రాలతో కూడిన రథాన్ని యుద్ధంలో చూసి, భగవంతుడు ఆశ్చర్యపోయాడు.
సంబోధయిత్వా గరుడం సారథ్యే సమయోజయత్ । స ధృత్వా ముకుటం మూర్ధ్ని కౌస్తుభం హృదయే మణిమ్
గరుడుడిని మళ్లీ చైతన్యం చేసి, అతనిని సారధిగా నియమించాడు. తలపై కిరీటం, హృదయంలో కౌస్తుభ మణిని ధరించాడు.
పురుషార్థాన్హయాన్కృత్వా యయౌ జాలంధరం హరిః । మేదినీం రథచక్రేణ దారయంశ్చ సురైః సహ
మనుషుల ధర్మార్థకామమోక్షాల రూపంలో గుర్రాలను చేసి, హరి జాలంధరుని వైపు దేవతలతో కలిసి, రథచక్రాలతో భూమిని చీల్చుకుంటూ వెళ్లాడు.
జఘాన తరసా బాణైర్దానవానాం చ వాహినీమ్ । దేవరాజేన సందిష్టో వీతిహోత్రో రణాంగణే
అతడు బాణాలతో దానవుల సేనను వేగంగా చంపాడు. దేవేంద్రుని ఆజ్ఞతో వీతిహోత్రుడు యుద్ధరంగంలో పోరాడాడు.
దదాహ దానవానీకం సమీరణసమన్వితమ్ । తదాహ తం భగవతా దైత్యసైన్యం సురైః సహ
అతడు గాలి సహాయంతో దానవుల సేనను కాల్చేశాడు. ఆ సమయంలో భగవంతుడు దేవతలతో కలిసి దైత్య సేనను ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
జాలంధరః స్వల్పశేషం దధ్యౌ దృష్ట్వా బలం స్వకమ్ । అథాహ భార్గవం రాజా మత్సైన్యం నిహతం సురైః
జాలంధరుడు తన సేన చాలా తక్కువగా మిగిలిందని చూసి, 'నా సైన్యం దేవతల చేతిలో నాశనం అయింది' అని భార్గవునితో చెప్పాడు.