తతో జనార్దనః క్రుద్ధో నిర్యయౌ కాలనేమినమ్ । యమో దుర్వారణం వీరం స్వర్భానుశ్చంద్రభాస్కరౌ
తర్వాత జనార్దనుడు కోపంతో కాలనేమిని ఎదుర్కొనడానికి బయలుదేరాడు. యముడు, దుర్జయుడైన వీరుడు, స్వర్భాను, చంద్రుడు, సూర్యుడు కూడా వచ్చారు.
కేతుం వైశ్వానరో దేవో యయౌ శుక్రం బృహస్పతిః । ఆశ్వినౌ సంయతౌ తత్ర దైత్యమంగారపర్ణకమ్
కేతువు, అగ్ని స్వరూపుడైన దేవుడు, ముందుకు వెళ్లాడు. శుక్రుడు, బృహస్పతి కూడా వచ్చారు. అశ్వినీదేవతలు, అంగారపర్ణక అనే దైత్యునితో యుద్ధానికి చేరారు.
సంహ్రాదం శక్రపుత్రశ్చ నిర్హ్రాదం ధనదో యయౌ । నిశుంభశ్చావృతో రుద్రైః శుంభో వసుభిరాహవే
సంహ్రాదుడిని ఇంద్రుని కుమారుడు ఎదుర్కొన్నాడు. నిర్హ్రాదుడిని కుబేరుడు ఎదుర్కొన్నాడు. నిశుంభుడు రుద్రులతో, శుంభుడు వసువులతో యుద్ధంలో పాల్గొన్నారు.
మేఘాకారం స్థితం జంభం విశ్వేదేవాః సమాయయౌ । వాయవో వజ్రరోమాణమథ మృత్యుర్మయం యయౌ
మేఘంలా నిలిచిన జంభుడిని విశ్వదేవతలు ఎదుర్కొన్నారు. వాయుదేవతలు వజ్రరోముడిని ఎదుర్కొన్నారు. మరణదేవుడు మాయను ఎదుర్కొన్నాడు.
నముచిం వాసవో వ్యగ్రం శక్తిహస్తోఽభ్యధావత । అన్యైరపి సురైర్దైత్యాః స్వస్వవీర్యసమైర్వృతాః
నముచిని వజ్రాయుధంతో ఇంద్రుడు దూకాడు. మిగతా దేవతలు, దైత్యులు కూడా తమకు సమానమైన వీరులతో యుద్ధం చేశారు.
నారదఉవాచ- ఏవం ద్వంద్వేషు యుద్ధేషు సంప్రవృత్తేష్వనేకశః । జఘానాథ హరిః క్రుద్ధో గదయా కాలనేమినమ్
నారదుడు చెప్పాడు: ఇలా యుద్ధంలో అనేక ద్వంద్వ పోరాటాలు జరుగుతుండగా, హరి కోపంతో తన గదతో కాలనేమిని కొట్టాడు.
విహాయ మూర్చ్ఛాం సంచిత్య విష్ణుం బాణైర్జఘాన సః । తతః క్రుద్ధేన హరిణా స క్షితౌ పాతితో వ్యసుః
అతడు మూర్చచెందిన తరువాత మళ్ళీ చైతన్యం తెచ్చుకుని విష్ణువును బాణాలతో దాడి చేశాడు. అప్పుడు కోపంతో హరి అతన్ని భూమిపై పడగొట్టి చంపేశాడు.
రాజన్జఘాన సంచింత్య రాహుం ఖడ్గేన చంద్రమాః । రాహుస్తు తం పరిత్యజ్య తదా సూర్యమధావత
ఓ రాజా! చంద్రుడు తన బలాన్ని కూడగట్టి రాహువును ఖడ్గంతో కొట్టాడు. రాహువు అతన్ని వదిలేసి సూర్యుని వైపు పరుగెత్తాడు.
సహస్రాశుం రణే జిత్వా రాహుశ్చంద్రమధావత । జఘాన తం చ ఖఙ్గేన సమరే రజనీపతిః
యుద్ధంలో చంద్రుణ్ణి ఓడించిన రాహువు అతని మీదకి దూకాడు. కానీ రజనీపతి అయిన చంద్రుడు యుద్ధంలో రాహువును ఖడ్గంతో కొట్టాడు.
సైంహికేయాంగకాఠిన్యాత్ఖఙ్గం చూర్ణమభూత్తదా । జఘాన ముష్టినా గాఢం కఠినేన విధుంతుదః
సింహిక కుమారుడి శరీరం గట్టి ఉండటంతో ఖడ్గం విరిగిపోయింది. వెంటనే విదుంతుడుడు గట్టిగా తన ముష్టితో అతన్ని కొట్టాడు.
చంద్రముత్థాప్య తం కంఠే ధృత్వా వేగాన్మహామృధే । గిలిత్వా రాహుణా చంద్రోప్యుద్గీర్ణశ్చ తతః పునః
చంద్రుణ్ణి ఎత్తుకుని అతని మెడ పట్టుకుని మహాయుద్ధంలో వేగంగా తిప్పాడు. రాహువు చంద్రుణ్ణి మింగి, మళ్లీ వదిలేశాడు.
మృగం స్వచిహ్నమురసి నిధాయ విససర్జ హ । స ఉచ్చైఃశ్రవసం గృహ్య హయరత్నం విధుంతుదః
తన ఛాతీ మీద తన గుర్తైన మృగాన్ని ఉంచి వదిలేశాడు. విదుంతుడుడు ఉచ్చైఃశ్రవసు అనే అశ్వరత్నాన్ని పట్టుకున్నాడు.
జాలంధరాంతికం నీత్వా భక్త్యా తస్మై న్యవేదయత్ । దుర్వారణో రణే క్రుద్ధస్తం యమం గదయా హనత్
అతన్ని జాలంధరుని దగ్గరకు తీసుకెళ్లి భక్తితో సమర్పించాడు. దుర్వారణుడు యుద్ధంలో కోపంతో యముణ్ణి గదతో కొట్టాడు.
నిశితైర్మార్గణైర్భిన్నః శక్రపుత్రేణ చాహవే । ధృత్వా జయంతం సంహ్రాదః పరిఘాఘాతమూర్చ్ఛితమ్
యుద్ధంలో ఇంద్రుని కుమారుడు పదునైన బాణాలతో సంహ్రాదుని గాయపరిచాడు. సంహ్రాదుడు, పరఘఘాతం వల్ల మూర్చపోయిన జయంతుణ్ణి పట్టుకున్నాడు.
ఐరావతం సమారుహ్య యయౌ జాలంధరం ప్రతి । హతవాంశ్చైవ గదయా నిహ్రాదం ధనదో రణే
అయిరావతాన్ని ఎక్కి జాలంధరుని వైపు వెళ్లాడు. కుబేరుడు యుద్ధంలో గదతో నిర్హ్రాదుణ్ణి చంపాడు.
రుద్రాస్త్రిశూలనిర్ఘాతైర్నిశుంభం జఘ్నురోజసా । నిశుంభో బాణజాలైశ్చ పీడయామాస తానతి
రుద్రులు త్రిశూలాలతో నిశుంభుణ్ణి బలంగా కొట్టి చంపారు. నిశుంభుడు బాణవర్షాలతో వారిని బాధించాడు.
శుంభాసురో దేవగణాన్పూరయామాస మార్గణైః । మృత్యుం మాయామయ మయో బద్ధ్వా పాశైర్నినాయతమ్
శుంభుడు దేవతల గుంపులను బాణాలతో నిండజేశాడు. మాయతో కూడిన మృత్యువును పాశాలతో కట్టేసి, అతడిని తీసుకెళ్లాడు.
దదౌ జాలంధరాయాసౌ పౌలోమ్నే సోఽపి సింధవే । అబ్ధినా చ ముఖే క్షిప్తో లోకో జీవతు నిర్భయః
ఆ శుంభుడు జాలంధరుడిని పౌలోముని కుమారునికి ఇచ్చాడు. అతడూ దాన్ని సముద్రానికి అప్పగించాడు. సముద్రం నోటిలో పడిపోయిన తర్వాత, లోకం భయములేకుండా జీవించసాగింది.
బద్ధ్వా చ నముచిం పాశైర్వాసవోఽపి రసాతలమ్ । నిన్యే విశ్వస్య హంతారం అథ జాలంధరో యయౌ
ఇంద్రుడు నముచిని పాశాలతో కట్టి, ఆ విశ్వాన్ని నాశనం చేసే వాడిని పాతాళానికి తీసుకెళ్లాడు. ఆ తరువాత జాలంధరుడు వెళ్లిపోయాడు.
అథేంద్రబలయోర్యుద్ధమభూద్రాజన్సుదారుణమ్ । బలాంగరోచిషో భాంతి దిశో దశ రవేరివ
రాజా! ఆ తరువాత ఇంద్రుని సైన్యం, బలుని సైన్యం మధ్య భయంకరమైన యుద్ధం జరిగింది. బలుని అవయవాల కాంతి పది దిశల్లో సూర్యుడిలా ప్రకాశించింది.
సర్వాణ్యస్త్రాణి శక్రస్య శీర్ణాన్యంగే బలస్య చ । బలీయసా బలేనేంద్రో ముద్గరేణ హతో హృది
ఇంద్రుని ఆయుధాలన్నీ, బలుని అవయవాలన్నీ విరిగిపోయాయి. ఎక్కువ బలంతో ఇంద్రుడు ముద్గరంతో బలుని హృదయాన్ని కొట్టాడు.
ననాదేంద్రస్తతో భీమం తచ్ఛ్రుత్వా స బలోహసత్ । హసతస్తస్య నిశ్చేరుర్ముఖతో మౌక్తికాని చ
ఆ తరువాత ఇంద్రుడు భయంకరంగా అరవాడు. ఆ అరుపు విని బలుడు నవ్వాడు. నవ్వుతున్నప్పుడు అతని నోటిలో నుండి ముత్యాలు వచ్చాయి.
తస్యాంగస్యాభిలాషేణ న యుద్ధమకరోత్తదా । తుష్టావ వాసవోఽత్యర్థం తం బలం బలసాగరమ్
ఆ అవయవాల పట్ల ఆకాంక్షతో, ఆ సమయంలో యుద్ధం చేయలేదు. ఇంద్రుడు బలుని, బలసముద్రాన్ని, ఎంతో ప్రశంసించాడు.
వరం వృణు సురశ్రేష్ఠేత్యుక్తః ప్రాహ బలం ప్రతి । యది తుష్టోఽసి దైత్యేశ స్వం వపుర్దాతుమర్హసి
‘దేవతల్లో శ్రేష్ఠుడా, వరం కోరుకో’ అని చెప్పగా, బలుడు ఇలా అన్నాడు: ‘దైత్యాధిపతీ! నువ్వు సంతోషంగా ఉంటే, నీ శరీరాన్ని నాకు ఇవ్వాలి.’
తదింద్ర వచనం శ్రుత్వా భిత్త్వా శస్త్రైర్గృహాణ మామ్ । ఇత్యువాచ బలం సోఽపి కిమదేయం మహాత్మనామ్
ఇంద్రుని మాటలు విని, బలుడు ఇలా అన్నాడు: ‘శస్త్రాలతో నన్ను చీల్చి, నన్ను తీసుకో. మహాత్ములకు ఏమి ఇవ్వకూడదనేది ఉంది?’
సస్మారితో మాతలినా వజ్రేణాంగం జఘాన తత్ । తేన వజ్రప్రహారేణ బలాంగం తద్వ్యశీర్యత
మాతలి గుర్తు చేయడంతో, ఇంద్రుడు వజ్రాయుధంతో ఆ శరీరాన్ని కొట్టాడు. ఆ వజ్రప్రహారంతో బలుని శరీరం విరిగిపోయింది.
బలాంగస్యైకభాగస్తు పపాత కనకాచలే । తుహినాద్రౌ ద్వితీయస్తు తృతీయో గోనగేఽపతత్
బలుని శరీర భాగాల్లో ఒకటి కనకపర్వతంపై పడింది. రెండవది హిమపర్వతంపై పడింది. మూడవది గోనగ వద్ద పడింది.
చతుర్థో దేవనద్యాం చ పంచమో మందరే తథా । వజ్రాకరే పపాతాంశః షష్ఠశ్చ విజయాంగజః
నాల్గవ భాగం దేవనదిలో పడింది. ఐదవది మందరపర్వతంపై పడింది. ఇంకొక భాగం వజ్రాకరంలో పడింది. ఆరోది విజయాంగజంగా మారింది.
తస్య జాతివిశుద్ధస్య పరిశుద్ధేన కర్మణా । కాయస్యావయవాః సర్వే రత్నబీజత్వమాగతాః
ఆయన మంచి వంశం, పవిత్రమైన కర్మ వల్ల, అతని శరీర అవయవాలన్నీ రత్నాల విత్తనాలుగా మారాయి.
వజ్రాదస్థికణాః కీర్ణాః షట్కోణా మణయోఽభవన్ । అక్షిభ్యామిన్ద్రనీలా వై మాణిక్యం శ్రుతిసంభవమ్
వజ్రంలా ఉన్న ఎముక ముక్కల నుంచి ఆరు మూలల వజ్రాలు పుట్టాయి. కళ్ల నుంచి ఇంద్రనీలాలు, చెవుల నుంచి మాణిక్యాలు వచ్చాయి.