తతో వాదిత్రనిర్ఘోషః సేనయోరుభయోరభూత్ । కోలాహలశ్చ వీరాణామన్యోన్యమభిగర్జతామ్
ఆ రెండు సేనల నుంచి వాద్యాల శబ్దం మోగింది, వీరులు ఒకరిని ఒకరు للకరిస్తూ గొంతెత్తి అరవడం మొదలైంది.
అథ దానవదేవానాం సంగ్రామోఽభూద్భయావహః । సర్వసైన్యస్య సంమర్దో యథా త్రిభువనక్షయః
ఆ తరువాత దేవతలు, దానవుల మధ్య భయంకరమైన యుద్ధం మొదలైంది. అన్ని సేనలు కలిసిపడి పోరాడటం వల్ల మూడు లోకాలు నాశనం అవుతున్నట్టు అనిపించింది.
భయక్రాంతా మహాశ్రాంతా శ్రుతిర్విలపతీ ముహుః । స్వరథాకారరహితం శరైః సంపూరితం తదా
భయంతో వణికిపోయి, బాగా అలసిపోయినవారు మళ్లీ మళ్లీ వినిపించే ఆ అరుపులతో చెవి బాధపడింది. ఆ యుద్ధభూమి రథాలు లేకుండా, బాణాలతో నిండిపోయి ఉండిపోయింది.
రోమాంచితా బభౌ ద్యౌశ్చ రజోవస్త్రం విధున్వతీ । రౌద్రైర్విహంగమారావైస్త్రాసాదాక్రందతీవ హి
ఆకాశం ఒళ్ళు జుర్రినట్టు కనిపించింది, దుమ్ముతో కూడిన వస్త్రాన్ని ఊడదీసినట్టుగా, పక్షుల ఘోరమైన అరుపులతో భయంతో అరుస్తున్నట్టు అనిపించింది.
దేవేంద్రేణ తదాజ్ఞప్తా మేఘాః సంవర్తకాదయః । గజానుచ్చైః సమారుహ్య తేఽసురాన్యుయుధుర్మృధే
అప్పుడు ఇంద్రుని ఆజ్ఞతో సమ్వర్తకాది మేఘాలు పెద్ద ఏనుగులపై ఎక్కి, దానవులతో యుద్ధం చేశాయి.
దేవానామశ్వారోహాశ్చ జాతా గంధర్వకిన్నరాః । రథినః సాధ్యసిద్ధాశ్చ గజినో యక్షచారణాః
దేవతలలో గుర్రాలపై యుద్ధం చేసినవారు గంధర్వులు, కిన్నరులు; రథాలపై పోరాడినవారు సాధ్యులు, సిద్ధులు; ఏనుగులపై ఉన్నవారు యక్షులు, చారణులు.
పదాతినః కింపురుషాః పన్నగాః పవనాశనాః । రోగాణామధిపో రాజన్యక్ష్మా చ యమనాయకః
పాదసేనలో కింపురుషులు, పన్నగులు, గాలిని ఆహారం చేసేవారు ఉన్నారు. వ్యాధుల అధిపతి, యక్ష్మా రాజు, యముని సేవకుల నాయకుడు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
తత్ర దానవరోగాణాం సంగ్రామోఽభూత్సుదారుణః । పతితా లులుఠుర్భూమౌ దైత్యాః శూలజ్వరామయైః
అక్కడ దానవులు, వ్యాధుల మధ్య భయంకరమైన యుద్ధం జరిగింది. దైత్యులు శూలాలు, జ్వరం, వ్యాధులతో బాధపడి నేలపై పడిపడి కొట్టుకున్నారు.
దానవైర్నిహతా రోగాః పేతుః సమరమూర్ద్ధని । పలాయాంచక్రిరే కేచిత్వ్యాధయో భూధరాన్ప్రతి
దానవులు కొట్టి పడేసిన వ్యాధులు యుద్ధభూమిలో పడిపోయాయి. కొన్ని వ్యాధులు పర్వతాలవైపు పారిపోయాయి.
ఔషధ్యస్తత్ర సహజా వైశల్యకరణీముఖాః । తాభిర్విశల్యాః సైన్యేషు యుయుధుర్యమకింకరాః
అక్కడ సహజమైన ఔషధాలు, ముఖ్యంగా బాణాలను తీసివేసే ఔషధాలు ఉండేవి. వాటితో యముని సేవకులు సైన్యంలో గాయపడినవారిని మళ్లీ బాగుచేసి యుద్ధం కొనసాగించారు.
దానవైర్నిహతాః సర్వే శరముద్గరపట్టిశైః । పదాతయః పత్తిగణైః ఖఙ్గైస్తీక్ష్ణైః పరశ్వధైః
అన్ని దానవులు బాణాలు, గదలు, కత్తులు, గొడ్డళ్లతో చంపబడ్డారు. పాదసేనను ఇతర పాదసేనలు పదునైన ఖడ్గాలు, పరశువులతో సంహరించాయి.
కోటిశో జఘ్నురన్యోన్యం రుధిరారుణవిగ్రహాః । అశ్వచారా హయైస్తూర్ణైశ్చిక్షిపుర్గగనే తదా
కోట్ల కొద్దీ వారు ఒకరినొకరు చంపుకున్నారు, వారి శరీరాలు రక్తంతో ఎర్రగా మారాయి. గుర్రాలపై ఉన్నవారు తమ వేగవంతమైన గుర్రాలను ఆకాశంలోకి ఎగురవేశారు.
సంశ్లిష్య జఘ్నురన్యోన్యం రుధిరారుణవిగ్రహాః । సమూహో రథినాం భీమో రథౌఘైశ్ఛాద్య మేదినీమ్
వారు ఒకరినొకరు తాకుతూ, రక్తంతో ఎర్రబడిన శరీరాలతో పరస్పరం చంపుకున్నారు. భయంకరమైన రథసేన భూమిని రథాల ప్రవాహంతో కప్పేసింది.
వివ్యధుర్నిశితైర్బాణైర్ధనుర్ముక్తైర్మహారథాన్ । మదక్షీణకపోలాంగాః కరైర్బద్ధా కరాన్దృఢమ్
వారు పదునైన బాణాలతో, విల్లు నుండి వదిలి, మహారథులను గాయపరిచారు. మదంతో క్షీణించిన ముఖాలు, అవయవాలు, చేతుల్లో ఆయుధాలను గట్టిగా పట్టుకుని యుద్ధం చేశారు.
గజాన్ప్రతిగజాః క్రుద్ధాః పాతయంతి మహీతలే । కోపి దైత్యో రథం దోర్భ్యాముత్క్షిప్యోత్థాయ ఖం యయౌ
కోపంతో ఉన్న ఏనుగులు ప్రత్యర్థి ఏనుగులను నేలపై పడగొట్టాయి. ఒక దైత్యుడు రథాన్ని చేతులతో పైకి ఎత్తి, ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయాడు.
అశ్వచారాన్హయాన్నాగాన్పాతయామాస భూతలే । స్కంధే గృహీత్వా తరసా యయౌ జాలంధరం ప్రతి
ఏనుగులు గుర్రాలపై ఉన్నవారిని, గుర్రాలను నేలపై పడగొట్టాయి. ఒకరు ఒకరిని భుజంపై ఎత్తుకుని వేగంగా జాలంధరుని వైపు వెళ్లిపోయాడు.
కక్షయోర్వై గజౌ గృహ్య తృతీయం జఠరోపరి । చతుర్థం మస్తకే గృహ్య రణే ధావతి కశ్చన
ఒకరు రెండు ఏనుగులను చేతుల కింద, మూడవదాన్ని పొట్టపై, నాల్గవదాన్ని తలపై పట్టుకుని యుద్ధంలో పరుగెత్తాడు.
ఉత్పాట్య కోశతః ఖఙ్గం విధూయ విమలాంబరమ్ । యయౌ సహస్రశో దేవాన్పాతయిత్వా రణేఽసురః
ఒక అసురుడు ఖడ్గాన్ని పొట్టె నుండి తీసి, స్వచ్చమైన వస్త్రాన్ని ఊడదీసి, వేలాది దేవతలను యుద్ధంలో పడగొడుతూ ముందుకు వెళ్లాడు.
కాచిత్పీనస్తనీ తన్వీ ఖేచరీరతి లంపటా । ఆగత్య గగనాత్తూర్ణం నిన్యే దైత్యం రణాంగణాత్
ఒక సన్నగా, అందమైన, పుష్టిగా ఉన్న యువతి ఆకాశంలో నుంచి వేగంగా వచ్చి, యుద్ధభూమిలో ఉన్న దైత్యుణ్ణి తీసుకెళ్లింది.
చుచుంబ సా తద్వదనం తీక్ష్ణనారాచకీలితమ్ । దేవసైన్యం తతో బద్ధ్వా కాలనేమిర్ననర్త్త హ
ఆమె, గట్టిగా బాణాలతో గాయపడిన అతని ముఖాన్ని ముద్దిచేసి, ఆ తర్వాత దేవతల సైన్యాన్ని బంధించింది. అప్పుడు కాలనేమి ఆనందంగా నాట్యం చేశాడు.
తతో జనార్దనః క్రుద్ధో నిర్యయౌ కాలనేమినమ్ । యమో దుర్వారణం వీరం స్వర్భానుశ్చంద్రభాస్కరౌ
తర్వాత జనార్దనుడు కోపంతో కాలనేమిని ఎదుర్కొనడానికి బయలుదేరాడు. యముడు, దుర్జయుడైన వీరుడు, స్వర్భాను, చంద్రుడు, సూర్యుడు కూడా వచ్చారు.
కేతుం వైశ్వానరో దేవో యయౌ శుక్రం బృహస్పతిః । ఆశ్వినౌ సంయతౌ తత్ర దైత్యమంగారపర్ణకమ్
కేతువు, అగ్ని స్వరూపుడైన దేవుడు, ముందుకు వెళ్లాడు. శుక్రుడు, బృహస్పతి కూడా వచ్చారు. అశ్వినీదేవతలు, అంగారపర్ణక అనే దైత్యునితో యుద్ధానికి చేరారు.
సంహ్రాదం శక్రపుత్రశ్చ నిర్హ్రాదం ధనదో యయౌ । నిశుంభశ్చావృతో రుద్రైః శుంభో వసుభిరాహవే
సంహ్రాదుడిని ఇంద్రుని కుమారుడు ఎదుర్కొన్నాడు. నిర్హ్రాదుడిని కుబేరుడు ఎదుర్కొన్నాడు. నిశుంభుడు రుద్రులతో, శుంభుడు వసువులతో యుద్ధంలో పాల్గొన్నారు.
మేఘాకారం స్థితం జంభం విశ్వేదేవాః సమాయయౌ । వాయవో వజ్రరోమాణమథ మృత్యుర్మయం యయౌ
మేఘంలా నిలిచిన జంభుడిని విశ్వదేవతలు ఎదుర్కొన్నారు. వాయుదేవతలు వజ్రరోముడిని ఎదుర్కొన్నారు. మరణదేవుడు మాయను ఎదుర్కొన్నాడు.
నముచిం వాసవో వ్యగ్రం శక్తిహస్తోఽభ్యధావత । అన్యైరపి సురైర్దైత్యాః స్వస్వవీర్యసమైర్వృతాః
నముచిని వజ్రాయుధంతో ఇంద్రుడు దూకాడు. మిగతా దేవతలు, దైత్యులు కూడా తమకు సమానమైన వీరులతో యుద్ధం చేశారు.
నారదఉవాచ- ఏవం ద్వంద్వేషు యుద్ధేషు సంప్రవృత్తేష్వనేకశః । జఘానాథ హరిః క్రుద్ధో గదయా కాలనేమినమ్
నారదుడు చెప్పాడు: ఇలా యుద్ధంలో అనేక ద్వంద్వ పోరాటాలు జరుగుతుండగా, హరి కోపంతో తన గదతో కాలనేమిని కొట్టాడు.
విహాయ మూర్చ్ఛాం సంచిత్య విష్ణుం బాణైర్జఘాన సః । తతః క్రుద్ధేన హరిణా స క్షితౌ పాతితో వ్యసుః
అతడు మూర్చచెందిన తరువాత మళ్ళీ చైతన్యం తెచ్చుకుని విష్ణువును బాణాలతో దాడి చేశాడు. అప్పుడు కోపంతో హరి అతన్ని భూమిపై పడగొట్టి చంపేశాడు.
రాజన్జఘాన సంచింత్య రాహుం ఖడ్గేన చంద్రమాః । రాహుస్తు తం పరిత్యజ్య తదా సూర్యమధావత
ఓ రాజా! చంద్రుడు తన బలాన్ని కూడగట్టి రాహువును ఖడ్గంతో కొట్టాడు. రాహువు అతన్ని వదిలేసి సూర్యుని వైపు పరుగెత్తాడు.
సహస్రాశుం రణే జిత్వా రాహుశ్చంద్రమధావత । జఘాన తం చ ఖఙ్గేన సమరే రజనీపతిః
యుద్ధంలో చంద్రుణ్ణి ఓడించిన రాహువు అతని మీదకి దూకాడు. కానీ రజనీపతి అయిన చంద్రుడు యుద్ధంలో రాహువును ఖడ్గంతో కొట్టాడు.
సైంహికేయాంగకాఠిన్యాత్ఖఙ్గం చూర్ణమభూత్తదా । జఘాన ముష్టినా గాఢం కఠినేన విధుంతుదః
సింహిక కుమారుడి శరీరం గట్టి ఉండటంతో ఖడ్గం విరిగిపోయింది. వెంటనే విదుంతుడుడు గట్టిగా తన ముష్టితో అతన్ని కొట్టాడు.