యత్ర ప్రవాలమాణిక్య భవనోత్థా మరీచయః । సేవ్యంతే శకునైశ్చూతరుచిరాంకురశంకయా
అక్కడ, పగడాలు మరియు మాణిక్యాలతో నిర్మించిన భవనాల నుండి వెలువడే కాంతిని, పచ్చిక మామిడి మొక్కల కుర్ర మొగ్గలుగా భావించి, పక్షులు వాటిని చేరి సేవించేవి.
యత్ర కాంచనహర్మ్యేషు త్విషో వహ్నిషు కాతరాః । విలోక్య ప్రపలాయంతే దావశంకాః శిఖండినః
అక్కడ, బంగారు భవనాలలో వెలిగే ప్రకాశాన్ని అగ్ని అని భయపడి, నెమళ్లు అడవి మంట వచ్చిందని అనుకుని పారిపోయేవి.
యత్ర స్ఫటికశాలోత్థ ప్రభాసం మిశ్రితా దిశః । విభాంతి మందరోద్భ్రాంతాః సఫేనార్ణవసంనిభాః
అక్కడ, స్ఫటిక మందిరాల నుండి వెలువడే కాంతితో దిక్కులు ప్రకాశించేవి. అవి మంద్ర పర్వతంపై ఎగిసే, నురుగు సముద్ర మేఘాల్లా మెరిసేవి.
యత్ర మోహం స్వహర్మ్యేషు విభాతాలోకసంస్థితాః । చక్రిరే లలనాః పూర్ణసాంధ్యచంద్రోపమాననాః
అక్కడ, తమ ఇంట్లోనే, సాయంకాలపు పూర్ణచంద్రుని వంటి ముఖాలతో, ప్రకాశవంతంగా అలంకరించుకున్న స్త్రీలు అందరినీ మోహింపజేశాయి.
యత్రేన్ద్ర నీప కాదంబ పవనోద్యానమోదితాః । చిత్తం విశంత్యో నారీణాం చక్రిరే మోహనజ్వరమ్
అక్కడ, ఇంద్రవృక్షాలు, కదంబ వృక్షాలతో నిండిన ఉద్యానవనాల గాలులకు ఆనందించిన స్త్రీల మనసులు మోహజ్వరంతో తడిసిపోయాయి.
యత్ర లేఖ్యగతం నౄణాం విలోక్య సురతం జనః । సంయాతి ద్విగుణం నూనం నిజకాంతారతోద్యమః
అక్కడ, చిత్రాల్లో ప్రేమికుల సన్నివేశాలను చూసిన వారు, తమ ప్రియుల పట్ల ప్రేమ మరింత పెరిగింది.
యత్ర వాతాయనోద్ధూత ధూపధూమస్య లేఖయః । నభో బభూవ తద్గంగాకాలిందీసంగమోపమమ్
అక్కడ, కిటికీల నుంచి వెలువడిన ధూపధూమపు గీతలు, ఆకాశంలో గంగా-యమునల సంగమంలా కనిపించేవి.
యత్రానేకగృహోద్భూత ప్రభయా సకలం నభః । విభాతీంద్రాయుధాకీర్ణం శరన్మేఘ ఇవోన్నతః
అక్కడ, అనేక ఇళ్ల నుండి వెలువడే కాంతితో మొత్తం ఆకాశం మెరిసిపోయేది. అది వానధనుస్సులతో అలంకరించిన శరదృతువు మేఘాల్లా ఉండేది.
యత్రానిశం భ్రమభ్రాంతాః సూర్యవాహాః ప్రపీడితాః । విశ్రామం యాంతి మధ్యాహ్నే ప్రాసాదశిరసి స్థితాః
అక్కడ, ఎప్పుడూ తిరుగుతూ అలసిపోయిన సూర్యుని గుర్రాలు, మధ్యాహ్నం ప్రాసాదాల పైకప్పులపై ఆగి విశ్రాంతి తీసుకునేవి.
యత్రకుత్రచ హర్మ్యేషు బిభ్రత్యో మాలతీస్రజః । రాత్రౌ సంభూతనక్షత్రా ఇవ రేజుర్వరాంగనాః
అక్కడ, ప్రతి భవనంలోనూ మల్లెపూల హారాలు ధరించిన స్త్రీలు, రాత్రి కొత్తగా వెలిగిన నక్షత్రాల్లా మెరిసిపోతుండేవారు.
యత్ర హాటకహిందోల శృంఖలాఘర్షణోద్భవః । చకార సుందరీం శబ్దః స్ఫుటం మేరుభువోభువమ్
అక్కడ బంగారు ఊయలలు, గొలుసుల ఘర్షణతో పుట్టిన శబ్దం, మెరు పర్వతంపై నుండి భూమివరకు స్పష్టంగా ప్రతిధ్వనించింది.
సాకం సరిద్భిః పుత్రస్యోశనసా సహ సాగరః । తత్రాభిషేకమకరోద్వాదిత్రైర్నిజ గర్జితైః
నదులతో కలిసి, తన కుమారుడు ఉశనసుతో కూడిన సముద్రుడు, అక్కడ తన గర్జనలతో వాద్యాల్లా అభిషేకం చేశాడు.
యాః స్కందస్య జగాద తారకజయే దేవః స్వయంభూః స్వయం స్వః సామ్రాజ్యమహోత్సవేఽపి చ శచీకాంతస్య వాచస్పతిః । తాభిశ్చిత్రవింరించి వక్త్రసరసీ హంసీభిరాశాస్మహే వాణీభిర్వసుధావివాహసమయే మంత్రోత్సవైర్మంగలమ్
తారకుడిపై స్కందుడు గెలిచినప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు స్వయంగా పలికిన మంగళశబ్దాలు, ఇంద్రుని మహోత్సవంలో బృహస్పతి చెప్పిన మధురవాక్యాలు, సృష్టికర్త నోటి సరస్సులో హంసలవలె విరాజిల్లుతూ, భూమి వివాహ సమయంలో మంత్రోత్సవాల్లా మాకు శుభాన్ని కలిగించుగాక.
మహాపద్మసహస్రం తు సైన్యమాత్మోదరోద్భవమ్ । జాలంధరాయ పుత్రాయ దదౌ భీమం మహోదధిః
మహాసముద్రుడు తన కుమారుడు జాలంధరునికి, తన లోతుల్లో పుట్టిన వెయ్యి మహా పద్మాలంత పెద్ద సైన్యాన్ని ఇచ్చాడు.
జాలంధరాయ శుక్రోఽపి ప్రీత్యా విద్యాం నిజాం దదౌ । మృతసంజీవనీం నామ్నా మాయాం రుద్రవిమోహినీమ్
శుక్రుడు కూడా ప్రేమతో, తన మాయా విద్య అయిన మృతసంజీవనిని, రుద్రునికైనా మాయ చేయగలదాన్ని, జాలంధరునికి ఇచ్చాడు.
శస్త్రాస్త్రవిద్యా అన్యాశ్చ విధినా అబ్ధిసూనవే । యదన్యత్సకలం తస్మై వ్యాఖ్యాతం కవినా తదా
అప్పుడప్పుడు, ఆయుధాల విద్యలు, ఇతర శాస్త్రాలు, ఇంకా కావలసిన అన్నిటినీ, కవి వ్రతప్రకారం సముద్రుని కుమారుడికి వివరంగా చెప్పాడు.
తతో జాలంధరం పుత్రమభిషిచ్యార్ణవో యయౌ । స్వస్థానం దివ్యదేహేన నదీభిః పరివారితః
తర్వాత, తన కుమారుడు జాలంధరుని అభిషేకం చేసి, సముద్రుడు తన దివ్యరూపంతో, నదుల మధ్యలో తన స్థలానికి వెళ్లిపోయాడు.
దృష్ట్వా జాలంధరో దివ్యపురం గోపురమండితమ్ । వ్యచరత్సహ శుక్రేణ ద్విజసంఘైః సుపూజితః
దివ్యమైన నగరాన్ని, గొప్ప గోపురాలతో అలంకరించబడినదాన్ని చూసి, జాలంధరుడు శుక్రునితో కలిసి అక్కడ సంచరించాడు; బ్రాహ్మణుల సమూహాలచే ఘనంగా సత్కరించబడ్డాడు.
ఏతస్మిన్నంతరే దైత్యాః పాతాలస్థా మహాబలాః । ప్రాప్తా జాలంధరం సర్వే కాలనేమిపురోగమాః
ఇంతలో, పాతాళంలో నివసించే మహాబలశాలి దైత్యులు, కాలనేమి ముందుగా, అందరూ జాలంధరుని వద్దకు వచ్చారు.
తతో మహాబలా వీరా బలం క్షీరోదసంనిభమ్ । తస్య శుంభాసురం దైత్యం సేనాపతిమకల్పయన్
తర్వాత, ఆ మహాబలవంతులు, పాలబిందువుల సముద్రంతో సమానమైన బలమున్న అసురులు, జాలంధరుని సేనాధిపతిగా శుంభాసురుణ్ని నియమించారు.
బలం స్వవశగం కృత్వా కృత్వా భువి స్థిరం జలమ్ । జాలంధరస్తదా రాజ్యం పితృదత్తం చకార సః
సైన్యాన్ని తన ఆధీనంలోకి తీసుకొని, భూమిపై జలాలను స్థిరంగా చేసి, జాలంధరుడు తన తండ్రి ఇచ్చిన రాజ్యాన్ని చేపట్టాడు.
అత్రాంతరేఽప్సరాః కాచిత్స్వర్ణేత్యాసీత్పురా దివి । తస్యాః క్రౌంచప్రసాదేన వృందానామ సుతాభవత్
అప్పుడు, స్వర్ణ అనే ఒక అప్సరసు స్వర్గంలో ఉండేది; కౌంచుని అనుగ్రహంతో ఆమె వృందకు తల్లిగా మారింది.
ధాత్రా విభవసంయుక్తం సౌందర్యం యత్కృతం పృథక్ । తత్తదేకగతం ద్రష్టుం వృందాగాత్రం వినిర్మితమ్
ధాత్రుడు వేరుగా వేరుగా సృష్టించిన అందం, ఐశ్వర్యం అన్నీ, వృందా శరీరంలో ఒక్కటిగా సమకూర్చబడ్డాయి.
తాం వృందామతిచార్వంగీం ప్రమదాం జనమోహినీమ్ । స్వర్ణా జాలంధరస్యార్థే దదౌ శుక్రాయ యాచతే
అత్యంత సుందరమైన రూపం కలిగి, అందరినీ ఆకర్షించే వృందను, జాలంధరుని కోసం, శుక్రుడు అడిగినప్పుడు, స్వర్ణ ఆమెను అతనికి ఇచ్చింది.
శుక్ర ఉవాచ-। కందర్పస్య జగన్నేత్ర శస్త్రేణాశ్చర్యకారిణా । రూపేణానేన రంభోరు దీర్ఘాయుః సుఖినీ భవ
శుక్రుడు ఇలా అన్నాడు: 'రంభ వంటి తొడలు కలదువా, జగత్తుకు కన్నులాంటి కందర్పుని అద్భుత ఆయుధంతో, ఈ అందంతో, నీవు దీర్ఘాయుష్మతిగా, సుఖంగా ఉండు.'
నిర్మాయ స్వయమేవ విస్మితమనాః సౌందర్యసారేణ యం। స్వవ్యాపారపరిశ్రమస్య కలశం వేధాః సమారోపయత్ । కందర్పం పురుషం స్త్రియో విదధతే యస్మిన్న దృష్టే సతి ద్రష్టవ్యావధి। రూపమాప్నుహి పతిం తం దీర్ఘనేత్రం భటమ్
సృష్టికర్త తన చేతులతో, అందపు సారాన్ని ఆశ్చర్యపడి, తన కృషి ఫలితంగా ఒక కలశాన్ని నిర్మించి, దానిని ఇక్కడ ఉంచాడు. ఒక పురుషుని చూసినప్పుడు, ఆడవారు కందర్పుని ప్రసాదిస్తారు; అతడిని చూసినంతవరకు చూడదగినవాడవుతాడు. అలాంటి అందాన్ని, దీర్ఘమైన కళ్లున్న భర్తను నీవు పొందుగాక.
ఉపయేమే వివాహేన గాంధర్వేణార్ణవాత్మజః । వృందాం తౌ దంపతీ జాతౌ జనానందకరౌ నృప
సముద్రుని కుమారుడు జాలంధరుడు, గాంధర్వవివాహంతో వృందను పెళ్లి చేసుకున్నాడు. వారు ఇద్దరూ దంపతులుగా ప్రజలకు ఆనందాన్ని కలిగించారు, ఓ రాజా.
చంచలత్వం పరిత్యక్తం తయా జాలంధరోఽపి హి । వృత్తేన వృద్ధకార్యేణ చకమే న పరస్త్రియమ్
వృందా కూడా చంచలత్వాన్ని విడిచిపెట్టి, జాలంధరుడు తన ప్రవర్తనతో, వృద్ధి కలిగించే పనులతో, మరొక స్త్రీని కోరలేదు.
కదాచిత్స సభాసీనో దృష్ట్వా రాహుం శిరోహృతమ్। కస్మాత్కాయార్ద్ధశేషోఽయం ఇతి పప్రచ్ఛ భార్గవమ్
ఒకసారి సభలో కూర్చొని ఉండగా, రాహువు తల కట్ అయి ఉన్నదాన్ని చూసి, ఈయనకు శరీరం అర్థం మాత్రమే ఎందుకు మిగిలిందో భృగు వంశస్థుడిని అడిగాడు.
స తస్య కథయామాస పూర్వవృత్తాంతమాదితః । యథా నిర్మథితో దేవైః క్షీరోదోఽమృతకారణాత్ 6.4.
అప్పుడు అతను ఆ昔పు సంగతిని మొదటి నుండి వివరంగా చెప్పాడు — దేవతలు అమృతాన్ని పొందేందుకు పాలసముద్రాన్ని మథించారు అని చెప్పాడు.