నారద ఉవాచ- క్రమేణ వర్ద్ధమానోఽసౌ బాల్యభావే స బాలకః । నిపత్య మారుతోత్సంగే సాగరం ప్రతి ధావతి
నారదుడు ఇలా అన్నాడు: ఆ బాలుడు క్రమంగా పెరిగిపోతూ, బాల్యావస్థలో వాయుదేవుని ఒడిలో పడిపోయి, సముద్రం వైపు పరుగెత్తాడు.
ఆనీయ చక్రే స చ పంజరస్థాన్క్రీడాపరః కేసరిణాం కిశోరాన్ । సింహాదినేభాదిని యుద్ధమేవం యుధోపయోగీవ తదీయ వీర్యమ్
ఆ బాలుడు సింహపు పిల్లలను తెచ్చి పంజరాల్లో పెట్టి, ఆటలలో మునిగిపోయేవాడు. సింహాలు, ఏనుగులతో యుద్ధాలు చేస్తూ, తన శక్తిని ఆటగా ప్రదర్శించేవాడు.
తస్మాదాకాశముత్పత్య ఖేచరాన్పాతయేద్భువి । గర్జితైర్భీషయామాస స్వర్గం హి సహ సాగరమ్
అక్కడినుంచి ఆకాశంలోకి ఎగిరి, ఆకాశంలో సంచరించే వారికి భూమిపై పడేసేవాడు. తన గర్జనలతో స్వర్గాన్ని, సముద్రాన్ని కూడా భయపెట్టేవాడు.
సముద్రాంతర్గతం సర్వం సత్వజాతం తు పార్థివ । గ్రస్తం సింధుసుతేనేతి తద్భయాచ్ఛన్నతాం గతమ్
సముద్రంలో ఉన్న అన్ని జంతువులను సముద్రుని కుమారుడు మింగేసాడు. అతని భయంతో అవన్నీ దాగిపోయాయి.
దృష్ట్వా నిఃసత్వకం తోయం తద్భయాద్వడవానలః । నిజదేశం పరిత్యజ్య ప్రవివేశ హిమాలయమ్
నీటిలో జీవులు లేవని చూసి, అగ్నికన్య అయిన వడవానలుడు కూడా అతని భయంతో తన స్థలాన్ని వదిలిపెట్టి, హిమాలయాలకు వెళ్లిపోయాడు.
స బాలత్వం పరిత్యజ్య క్రమేణార్ణవనందనః । తతో నవం వయః ప్రాప్య విక్రమేణాక్రమద్దివమ్
ఆ బాలుడు బాల్యాన్ని వదిలిపెట్టి, క్రమంగా యువకుడయ్యాడు. తన పరాక్రమంతో ఆకాశాన్ని అధిరోహించాడు.
ఏకదా పితరం ప్రాహ సముద్రం సింధునందనః । మన్నివాసోచితం స్థానం దేహి తాతాతివిస్తృతమ్
ఒకరోజు సముద్రుని కుమారుడు తన తండ్రిని అడిగాడు: 'తండ్రీ, నాకు తగినంత విశాలమైన నివాస స్థలం ఇవ్వండి.'
సంబుద్ధ్య వచనం సూనోః స జగాద మహార్ణవః । పుత్ర దాస్యామ్యహం రాజ్యం తవ వా భువి దుర్ల్లభమ్
తన కుమారుని మాటలు విని, మహాసముద్రుడు ఇలా అన్నాడు: 'నాయనా, నేనొక రాజ్యాన్ని నీకు ఇస్తాను. అది భూమిపై కూడా దొరకని గొప్పదైనది.'
అనంతరం దైత్యగురుః సముద్రం భార్గవో గతః । తమాగతం విలోక్యాబ్ధిర్విధినా సమపూజయత్
అంతలోనే దైత్యుల గురువు భృగువు సముద్రుని వద్దకు వచ్చాడు. అతడిని వచ్చినట్టు చూసి, సముద్రుడు విధిగా అతనికి ఆతిథ్యం ఇచ్చాడు.
అథ నదిపతిదత్తే ప్రాప్తసౌందర్యనిర్యన్మణిమహసి స తస్మిన్నాసనే సన్నివిష్టః । రుచిరరుచి సుమేరోః సుందరే శృంగభాగే కమలజఇవ కాంతిం కించిదుచ్చైర్జహార
ఆ నదుల అధిపతి ఇచ్చిన రత్నాల సింహాసనంపై కూర్చున్న ఆ మహర్షి, సుందరమైన సుమేరు పర్వత శిఖరంపై కూర్చున్న పద్మజుడి కాంతిని కొంతమేర తక్కువ చేశాడు.
కృతాంజలిపుటో భూత్వా వ్యాజహారార్ణవః కవిమ్ । దిష్ట్యా తవాత్రాగమనం వద కిం కరవాణ్యహమ్
అర్ణవుడు చేతులు జోడించి, ఆ కవిని ఇలా అడిగాడు: 'మీ రాక వల్ల నాకు ఎంతో సంతోషం. నేను ఏమి చేయాలనుకుంటున్నారు చెప్పండి.'
తదా దైత్యకులాచార్యః ప్రాహ తం సాగరం కవిః । కిం తేన జాతు జాతేన మాతుర్యౌవనహారిణా
అప్పుడు దైత్యుల గురువు అయిన ఆ కవి సముద్రునితో ఇలా అన్నాడు: 'తల్లి యవ్వనాన్ని హరిస్తూ పుట్టిన కుమారుడు ఎలాంటి ప్రయోజనం ఇస్తాడు?'
ప్రరోహతి నయః స్వస్య వంశస్యాగ్రే ధ్వజో యథా । తవాత్మజో విక్రమేణ త్రైలోక్యం భోక్ష్యతి ధ్రువమ్
ఎలా ఒక వంశానికి ముందున జెండా ఎగురుతుందో, అలాగే నీ కుమారుడు తన పరాక్రమంతో మూడు లోకాలను నిస్సందేహంగా పాలించనున్నాడు.
జంబూద్వీపే మహాపీఠం యోగినీగణసేవితమ్ । ఆప్లావితం త్వయేదానీం ముంచ జాలంధరాలయమ్
జంబూద్వీపంలో యోగినీ సమూహాలు సేవించే గొప్ప స్థలం ఉంది. నీవు ఇప్పుడు నీ జలాలతో దాన్ని ముంచివేశావు. జాలంధరుని నివాసాన్ని విడిచిపెట్టు.
తత్ర రాజ్యం ప్రయచ్ఛాస్మై తనయాయ మహార్ణవ । అజేయశ్చాప్యవధ్యశ్చ తత్రస్థోఽయం భవిష్యతి
అక్కడ నీ కుమారుడికి రాజ్యం ఇవ్వు మహాసముద్రా. అక్కడ ఉండే అతను ఎవరికీ ఓడని వాడవుతాడు, ఎవరికీ చావనివాడు కాడు.
ఏవముక్తోఽర్ణవః ప్రీత్యా భార్గవేణాథ లీలయా । అపాసర్పత్సుతప్రీత్యై జలే స్థలమదర్శయత్
భార్గవుడు ఇలా చెప్పగానే, సముద్రుడు ఆనందంతో, తన కుమారుని ప్రేమతో ఆడుతూ, నీళ్లలో భూమిని చూపించాడు.
శతయోజనవిస్తీర్ణమాయతం చ శతత్రయమ్ । దేశం జాలంధరం పుణ్యం తస్య నామ్నైవ విశ్రుతమ్
ఆ పవిత్రమైన ప్రాంతం జాలంధరుని పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది. అది మూడు వందల యోజనాల పొడవు, వంద యోజనాల వెడల్పుతో విస్తరించి ఉంది.
దైత్యవర్యం సమాహూయ మయం ప్రోవాచ సాగరః । పురం జాలంధరే పీఠే కురు జాలంధరాయ వై
అప్పుడు సముద్రుడు దైత్యులలో శ్రేష్ఠుడైన మయుడిని పిలిచి, 'జాలంధరునికి ఆ స్థలంలో ఒక నగరం నిర్మించు' అని చెప్పాడు.
అంభోధినైవముక్తస్తు చక్రే రత్నమయం పురమ్ । ప్రాకారగోపురద్వారం సోపానగృహభూమికమ్
అలా సముద్రుడు చెప్పిన వెంటనే, మయుడు రత్నాలతో నగరాన్ని నిర్మించాడు. అందులో ప్రాకారాలు, గోపురాలు, ద్వారాలు, మెట్లు, ఇళ్ళు, పైకప్పులు అన్నీ ఉన్నాయి.
యత్రేంద్రనీలసంబద్ధప్రాసాదతల సంస్థితాః । మేనిరే జలదోద్యోగం తాండవస్థాః శిఖండినః
అక్కడ, ఇంద్రనీల రత్నాలతో అలంకరించిన ప్రాసాదాల పైకప్పులపై, మేఘాల కదలికను తాండవంగా భావించి నెమళ్లు తమ నృత్యాన్ని ప్రారంభించాయి.
యత్ర ప్రవాలమాణిక్య భవనోత్థా మరీచయః । సేవ్యంతే శకునైశ్చూతరుచిరాంకురశంకయా
అక్కడ, పగడాలు మరియు మాణిక్యాలతో నిర్మించిన భవనాల నుండి వెలువడే కాంతిని, పచ్చిక మామిడి మొక్కల కుర్ర మొగ్గలుగా భావించి, పక్షులు వాటిని చేరి సేవించేవి.
యత్ర కాంచనహర్మ్యేషు త్విషో వహ్నిషు కాతరాః । విలోక్య ప్రపలాయంతే దావశంకాః శిఖండినః
అక్కడ, బంగారు భవనాలలో వెలిగే ప్రకాశాన్ని అగ్ని అని భయపడి, నెమళ్లు అడవి మంట వచ్చిందని అనుకుని పారిపోయేవి.
యత్ర స్ఫటికశాలోత్థ ప్రభాసం మిశ్రితా దిశః । విభాంతి మందరోద్భ్రాంతాః సఫేనార్ణవసంనిభాః
అక్కడ, స్ఫటిక మందిరాల నుండి వెలువడే కాంతితో దిక్కులు ప్రకాశించేవి. అవి మంద్ర పర్వతంపై ఎగిసే, నురుగు సముద్ర మేఘాల్లా మెరిసేవి.
యత్ర మోహం స్వహర్మ్యేషు విభాతాలోకసంస్థితాః । చక్రిరే లలనాః పూర్ణసాంధ్యచంద్రోపమాననాః
అక్కడ, తమ ఇంట్లోనే, సాయంకాలపు పూర్ణచంద్రుని వంటి ముఖాలతో, ప్రకాశవంతంగా అలంకరించుకున్న స్త్రీలు అందరినీ మోహింపజేశాయి.
యత్రేన్ద్ర నీప కాదంబ పవనోద్యానమోదితాః । చిత్తం విశంత్యో నారీణాం చక్రిరే మోహనజ్వరమ్
అక్కడ, ఇంద్రవృక్షాలు, కదంబ వృక్షాలతో నిండిన ఉద్యానవనాల గాలులకు ఆనందించిన స్త్రీల మనసులు మోహజ్వరంతో తడిసిపోయాయి.
యత్ర లేఖ్యగతం నౄణాం విలోక్య సురతం జనః । సంయాతి ద్విగుణం నూనం నిజకాంతారతోద్యమః
అక్కడ, చిత్రాల్లో ప్రేమికుల సన్నివేశాలను చూసిన వారు, తమ ప్రియుల పట్ల ప్రేమ మరింత పెరిగింది.
యత్ర వాతాయనోద్ధూత ధూపధూమస్య లేఖయః । నభో బభూవ తద్గంగాకాలిందీసంగమోపమమ్
అక్కడ, కిటికీల నుంచి వెలువడిన ధూపధూమపు గీతలు, ఆకాశంలో గంగా-యమునల సంగమంలా కనిపించేవి.
యత్రానేకగృహోద్భూత ప్రభయా సకలం నభః । విభాతీంద్రాయుధాకీర్ణం శరన్మేఘ ఇవోన్నతః
అక్కడ, అనేక ఇళ్ల నుండి వెలువడే కాంతితో మొత్తం ఆకాశం మెరిసిపోయేది. అది వానధనుస్సులతో అలంకరించిన శరదృతువు మేఘాల్లా ఉండేది.
యత్రానిశం భ్రమభ్రాంతాః సూర్యవాహాః ప్రపీడితాః । విశ్రామం యాంతి మధ్యాహ్నే ప్రాసాదశిరసి స్థితాః
అక్కడ, ఎప్పుడూ తిరుగుతూ అలసిపోయిన సూర్యుని గుర్రాలు, మధ్యాహ్నం ప్రాసాదాల పైకప్పులపై ఆగి విశ్రాంతి తీసుకునేవి.
యత్రకుత్రచ హర్మ్యేషు బిభ్రత్యో మాలతీస్రజః । రాత్రౌ సంభూతనక్షత్రా ఇవ రేజుర్వరాంగనాః
అక్కడ, ప్రతి భవనంలోనూ మల్లెపూల హారాలు ధరించిన స్త్రీలు, రాత్రి కొత్తగా వెలిగిన నక్షత్రాల్లా మెరిసిపోతుండేవారు.