అథ వైదేహోఽపి మిథిలాం నానాపతాకోపశోభితాం వివిధప్రాసాదగోపురోద్యానదేవతాయతనోపశోభితామన్యోన్యకేలిచతురయువతిజనానుకీర్ణాముశీరవిరచితమహాప్రపాం సుకేలీజనోపశోభితవిశిఖాం । వివిధపణ్యోపశోభితరథ్యాం తత్రతత్ర బ్రహ్మఘోషశోభితమఠాం ప్రతిమందిరం మీమాంసాదివ్యాఖ్యానసంపాది సామాధ్యయనాం సుపుణ్యహవిర్గంధసామాదిస్వరపదక్రమశ్రుతిబ్రాహ్మణవాటికామనేకపరివృఢమందిరప్రవేశనిష్క్రీతాగురుకుంకుమాధ్వర్య్యువేషాం మృదులవసన తాంబూల రక్తదంతచ్ఛదకామినీమృదువచనకఠినవచనకరసంజ్ఞానిర్ద్ధారిత ప్రతివచనవివిధోపాయనా హరణకరజనోపశోభితాం మృదుధవలజఘనపరివీతవస్త్రోపరిభాగేన స్నిగ్ధవర్తులపరస్పరసంఘర్షపయోధరమధ్యప్రదేశోపశోభిత వామాంసకందోపశోభితవనితాం వివిధముక్తాహారజపాసంకాశదశనచ్ఛద మందహాసమాలాకారసహస్రోపశోభితాం పుణ్యాసవసాధనమందిరాం తత్రతత్ర విచిత్రతోరణాం విశుద్ధవీథికాం తత్రతత్ర స్థాపితకల్పపాదపాం రంభావిభూషితద్వారాం పురీం శోభితాం శోభయామాస
ఆ తర్వాత విదేహుడు మిథిలానగరాన్ని అనేక జెండాలతో అలంకరించాడు. వివిధ రాజప్రాసాదాలు, గోపురాలు, ఉద్యానవనాలు, దేవాలయాలతో, చతురమైన యువతులతో నిండిన నగరాన్ని, ఉశీరపు గొప్ప బావులతో, అందమైన స్త్రీలతో, వివిధ వస్తువులతో అలంకరించిన వీధులతో, వేదఘోషతో నిండిన మఠాలతో, దేవాలయాలతో, మీమాంసాదిశాస్త్రాల పాఠశాలలతో, సామవేదం పఠించే బ్రాహ్మణులతో, పావనమైన హవిర్ఘంధంతో నిండిన ఇళ్లతో, మృదువైన వస్త్రాలు ధరించిన, తాంబూలం వల్ల ఎర్రబడిన పెదాలు, మధురమైన మాటలు, చురుకైన సమాధానాలు చెప్పగల స్త్రీలతో, ఆభరణాలతో, మృదువైన తెల్ల వస్త్రాలు నడుము చుట్టి, వృత్తాకార వక్షోజాలు, అందమైన భుజాలతో, ముత్యాల హారాలు, జపా పుష్పంలా ఎర్రటి పెదాలు, మృదుముస్కానులతో, పుణ్యాసవ మందిరాలతో, అద్భుతమైన తోరణాలతో, శుభ్రమైన వీధులతో, కల్పవృక్షాలతో, అరటి చెట్లతో అలంకరించిన ద్వారాలతో నగరాన్ని ప్రకాశింపజేశాడు.
అథాభికలనార్థం విలాసిన్యో నిశాదూర్వాక్షతామంత్రమంగలకజ్జలితకైశికధమిల్లలతాగ్రంథి-త జటోపశోభిత సీమంతశీర్షశోభితనాసాముఖవిచిత్రాభరణార్హణహేమపాత్రావస్థితాజ్యగుగ్గలు ఫలాదిసౌభాగ్యద్రవ్యముద్వహంతీభిః స్త్రీభిరన్యైరపిశోభితజనైః స రాజా నిర్జగామ
తర్వాత వివాహ ఏర్పాట్ల కోసం, వినోదప్రియ స్త్రీలు, పసుపు, అక్షత, దర్భతో జడలు అలంకరించి, నాసికా, నుదురు వివిధ ఆభరణాలతో మెరిసిపోతూ, బంగారు పాత్రల్లో నెయ్యి, గుగ్గులు, పండ్లు, ఇతర శుభద్రవ్యాలు మోసుకుంటూ, ఇతర స్త్రీలు, సేవకులతో కలిసి రాజును బయటకు తీసుకువచ్చారు.
తదానీం మంగలతుర్యఘోషాదేవ దుందుభిభేరీనిఃసాణమర్దలశంఖాదినాదాః ప్రాదుర్బభూవుః
ఆ సమయంలో మంగళమైన తూర్యాలు, డుండుభులు, భేరీలు, మద్దెలు, శంఖాలు మొదలైన వాద్యాల శబ్దాలు ప్రతిధ్వనించాయి.
గాయకాశ్చ మంగలాని జగుః
గాయకులు మంగళగీతాలు పాడారు.
మంగలవేదవాక్యానుపాఠేన వైదికాః బ్రాహ్మణాః । కులపాఠకా భేరీఘోషేణ కృత్స్నమాకాశమాపూరయన్
వేదపండితులు మంగళమైన వేదమంత్రాలు పఠిస్తూ, కుటుంబపూజారులు భేరీ శబ్దంతో ఆకాశమంతా నిండేలా చేశారు.
అథాన్యోన్యాక్షతపూర్వమంగీకుర్వంతః సూతబందిజనాదిభిః స్తూయమానాః పురం ప్రవివిశుః
తరువాత, ఒకరినొకరు గౌరవించుకుంటూ, సూతులు, బందీజనులు మొదలైనవారు స్తుతిస్తూ ఉండగా, వారు నగరంలోకి ప్రవేశించారు.
విదేహనగరాత్పశ్చిమభాగే నిర్మితం మందిరం దశరథః ప్రవివేశ
విదేహనగరానికి పడమర భాగంలో నిర్మించిన మందిరంలో దశరథుడు ప్రవేశించాడు.
అవశిష్టాశ్చ యథాయోగ్యం భవనం వివిశుః
ఇతరులు తగిన విధంగా తమ తమ గృహాల్లోకి వెళ్లారు.
అథ నారదో మిథిలాం తదానీమేవాగచ్ఛత్
అప్పుడే నారదుడు మిథిలకు వచ్చాడు.
విదేహోఽపి దేవర్షిమభిపూజ్య స్వాగతం దృష్ట్వా భోజనం కారయిత్వా। సుఖాసీనాయ మునయే సఘనసారం తాంబూలం దత్వా వ్యజ్ఞాపయత్
విదేహుడు దేవర్షిని సత్కరించి, ఆతిథ్యం పలికి, భోజనం ఏర్పాటుచేసి, మునిని సుఖంగా కూర్చోబెట్టి, రుచికరమైన తాంబూలం ఇచ్చి, మనవి చేశాడు.
శ్వో వివాహే భవాన్స్థాతుమర్హతి కారయితుం వివాహమ్
రేపు వివాహానికి మీరు హాజరై, వివాహాన్ని నిర్వహించాలి.
శ్వో హి నక్షత్రం సూర్యనక్షత్రదర్శనం తత్ర వివాహో న కర్తవ్య ఇతి
రేపు నక్షత్రం సూర్యనక్షత్రం కనుక, ఆ రోజు వివాహం చేయకూడదు.
అథ మౌహూర్తికం వృద్ధగార్గ్యమాహూయ రాజా పప్రచ్ఛ క్వ వివాహముహూర్తః
అప్పుడా రాజు ముహూర్తాల్లో నిపుణుడైన వృద్ధ గార్గ్యుడిని పిలిపించి, 'వివాహానికి ఏ ముహూర్తం?' అని అడిగాడు.
శ్వ ఇతి గార్గ్య ఉవాచ
గార్గ్యుడు 'రేపే' అని సమాధానమిచ్చాడు.
రాజా చ నారదం గార్గ్యం చోదీక్ష్య భో ఇదమిత్థమితి పప్రచ్ఛ
రాజు నారదుని, గార్గ్యుని చూసి, 'ఇది నిజమేనా?' అని అడిగాడు.
అథ నారదో గార్గ్యమువాచ
అప్పుడు నారదుడు గార్గ్యునితో మాట్లాడాడు.
కథముక్తం లగ్నం దాస్యసి
నీవు చెప్పినట్టు ముహూర్తాన్ని ఎలా నిర్ణయిస్తావు?
అథ గార్గ్యో విషఘటికాశ్చ విహాయ లగ్నం దాస్యామి ఇత్యువాచ
అప్పుడు గార్గ్యుడు, 'విషమయమైన గంటలను పక్కనబెట్టి, ముహూర్తాన్ని నిర్ణయిస్తాను' అని అన్నాడు.
నారదోపి బ్రహ్మవచనాని కిం న జానాసీత్యుక్తవాన్గార్గ్యమ్
నారదుడు గార్గ్యునితో, 'బ్రహ్మవాక్యాలు నీకు తెలియవా?' అని అడిగాడు.
గార్గ్యస్తుష్టస్తాన్దోషానపఠత్
గార్గ్యుడు సంతోషంతో ఆ దోషాలను చదివి చెప్పాడు.
ఉల్కా చ బ్రహ్మదండశ్చ మోఘః కంపస్తథైవ చ । సర్వకార్యవినాశాయ దృష్టా వై బ్రహ్మణా పురా
పురాతనకాలంలో బ్రహ్మదేవుడు ఒకసారి ఉల్క, బ్రహ్మదండం, వృథా ప్రయత్నాలు, కంపనం వంటి సూచనలను చూశాడు. ఇవన్నీ జరిగితే అన్ని పనులు నాశనం అవుతాయని భావించాడు.
ప్రతిష్ఠాసు వివాహేషు మౌంజీబంధాభిషేకతః । అన్యేషు సర్వకార్యేషు విషనాడీర్వివర్జయేత్
ప్రతిష్ఠలు, పెళ్లిళ్లు, మౌంజీబంధనం, అభిషేకం వంటి శుభకార్యాలలో, అలాగే ఇతర అన్ని కార్యక్రమాలలో విషపాత్రలను వాడకూడదు.
అతః పరం తు కార్య్యాణాం కరణేన చ దోషభాక్ । వివాహాదిషు కార్యేషు దోషమేవ వదామ్యతః
అందువల్ల, అలాంటి సమయంలో పనులు చేయడం వల్ల తప్పు కలుగుతుంది. పెళ్లిలాంటి శుభకార్యాలలో తప్పు జరుగుతుందని నేను స్పష్టంగా చెబుతున్నాను.
ఉల్కా దహేత్కులం సర్వం బ్రహ్మదండో వినాశయేత్ । మోఘస్తు మరణా యస్యాత్కంపః కంపాయ కర్మ్మణః
ఉల్క పడితే మొత్తం వంశం కాలిపోతుంది. బ్రహ్మదండం నాశనం చేస్తుంది. వృథా ప్రయత్నాలు మరణానికి దారితీస్తాయి. కంపనం వల్ల పనులు విఫలమవుతాయి.
ఇతి నారదోక్తమాకర్ణ్య గార్గ్యో మునిర్మౌనపరోఽభవత్
ఈ నారదుని ఉపదేశాన్ని విని గార్గ్యుడు మౌనంగా మారిపోయాడు.
దధ్యౌ రవిం గ్రహపతిం విహాయ విషనాడీర్వివాహః క్రియతమితి
ఆయన సూర్యుని, గ్రహాధిపతిని ధ్యానించి, విషపాత్రలను పక్కనపెట్టి పెళ్లి జరపాలని నిర్ణయించాడు.
నారద ఉవాచ- కథం బ్రహ్మవచనమ్
నారదుడు ఇలా అడిగాడు — బ్రహ్మవాక్యాన్ని ఎలా అర్థం చేసుకోవాలి?
సూర్య ఉవాచ- దేశభేదేన వ్యవస్థోదితా తదస్మిన్దేశే వివాహో విషఘటికాం విహాయ కర్తవ్య ఏవ
సూర్యుడు ఇలా అన్నాడు — ప్రతి ప్రాంతానికి తగిన విధానం ఉంది. ఈ భూమిలో విషపాత్రను పక్కనబెట్టి పెళ్లి తప్పక జరపాలి.
నారదోప్యనుమేనే
నారదుడూ దీనికి సమ్మతించాడు.
ఉవాచ శ్వః పరాహ్ణే చ క్షత్త్రవివాహశ్చ భవేదతః స్వయం వరార్థం నృపా ఆగచ్ఛంతు తన్నృపదూతాన్ప్రేషయ
ఆయన ఇలా అన్నాడు — రేపో ఎల్లుండో క్షత్రియుల పెళ్లి జరగాలి. వరుని కోసం రాజులు స్వయంగా రావాలి. వారికోసం దూతలను పంపించు.