అథ పుత్రకామేష్టౌ సమాప్తాయామాహవనీయాద్యజ్ఞమూర్తిః శంఖచక్రగదాపాణిరుదతిష్ఠత్ । రాజానం చ వరం వృణీష్వేత్యుక్తవాన్
అప్పుడు పుత్రకామేశ్టి యాగం పూర్తయ్యాక, శంఖ, చక్ర, గదను ధరించిన యజ్ఞమూర్తి ప్రత్యక్షమై, రాజును చూచి, 'నీకు కావలసిన వరాన్ని కోరుకో' అని అన్నాడు.
స చ రాజా వవ్రే పుత్రానతిధార్మ్మికాన్దీర్ఘాయుషశ్చతురోలోకోపకారకాన్దేహీతి
రాజు, 'నాకు ధర్మపరులు, దీర్ఘాయుష్కులు, నాలుగు లోకాలకు ఉపకారకులు అయిన కుమారులు కావాలి' అని కోరాడు.
అథ రాజమహిష్యశ్చతస్రః కౌశల్యా సుమిత్రా సురూపా సువేషా చేతి
అప్పుడు రాజుకు నాలుగు భార్యలు — కౌశల్య, సుమిత్ర, సురూప, సువేష అని.
రాజానమబ్రువన్దేవ ప్రతియోషమేకేన పుత్రేణ భవితవ్యమ్
వారు రాజును చూచి, 'మాకు ఒక్కొక్కరికి ఒక్కొక్క కుమారుడు కలగాలి' అని అన్నారు.
అథ కౌశల్యోవాచ ఏష యది ప్రసన్నో దేవస్తదాయముత్పద్యతాం మమ
అప్పుడు కౌశల్యా ఇలా చెప్పింది: 'ఈ దేవుడు ప్రసన్నుడైతే, ఈ కుమారుడు నాకు జన్మించాలి'.
రాజోవాచ- మమ యదిష్టం తదయం ప్రార్థ్యతే హరిః । విష్ణోప్రసీదదేవేశ కమలాపతే శంఖచక్రగదాధరవిభీషణసృష్టిసమస్తలోకపాలాదిపూజిత పాదయుగలశాశ్వతహరే నమస్తే నమస్తే ఏవం స్తుతో భగవానథ రాజానమాహ
రాజు ఇలా అన్నాడు: 'నా కోరిక నెరవేరితే, ఇదే నేను కోరుతున్నాను హరిశ్వరా! దేవేశా, కమలాపతీ, శంఖచక్రగదాధరా, భయంకర సృష్టికర్తా, సమస్త లోకపాలకులచే పూజింపబడే శాశ్వత హరిదేవా, నీ పాదయుగానికి నమస్కరిస్తున్నాను, నమస్కరిస్తున్నాను.' ఇలా స్తుతించగా, భగవంతుడు రాజుతో మాట్లాడాడు.
మాధవ ఉవాచ- తవ పుత్రో భవిష్యామి కౌశల్యాయామ్ । అథ చరుం ప్రావిశద్ధరిః । తం చరుం హి చతుర్ధా విభజ్య భార్య్యాభ్యో దత్తవాన్
మాధవుడు ఇలా అన్నాడు: 'నేను నీ కుమారుడిగా కౌశల్యలో జన్మిస్తాను.' అప్పుడు హరి యాగపు పాయసంలో ప్రవేశించాడు. ఆ పాయసం నలుగురికి నాలుగు భాగాలుగా చేసి భార్యలకు ఇచ్చాడు.
అథ కౌశల్యాయాం రామో లక్ష్మణః సుమిత్రాయాం సురూపాయాం భరతః సువేషాయాం శత్రుఘ్నో జజ్ఞే ఖాత్పుష్పవృష్టిశ్చ పపాత
అప్పుడు కౌశల్యకు రాముడు, సుమిత్రకు లక్ష్మణుడు, సురూపకు భరతుడు, సువేషకు శత్రుఘ్నుడు జన్మించారు. ఆకాశం నుంచి పుష్పవృష్టి కురిసింది.
అథ చతురాననః స్వయముపేత్య జాతకర్మాదికాః క్రియాశ్చక్రే
తర్వాత నాలుగు ముఖాల బ్రహ్మ స్వయంగా వచ్చి, జాతకర్మ మొదలైన శిశువుల సంస్కారాలు చేశాడు.
త్రిభువనాభిరామతయా రామ ఇతి నామ చక్రే రూపశౌర్య్యాదిలక్ష్మీయోగ్యతయా లక్ష్మణ ఇత్యపరస్య భువం భారాత్తారయతీతి భరతః శత్రూన్హంతీతి శత్రుఘ్న ఇతి నామాని కృత్వా బ్రహ్మా స్వభవనం జగామ శిశవశ్చ వృద్ధిమీయుః
మూడు లోకాలకు ఆనందాన్ని ఇచ్చాడని రాముడు అని పేరు పెట్టారు; రూపం, శౌర్యం, ఐశ్వర్యం లకు యోగ్యుడని లక్ష్మణుడు అని, భూమి భారాన్ని తీయబోతున్నాడని భరతుడు అని, శత్రువులను సంహరించబోతున్నాడని శత్రుఘ్నుడు అని పేర్లు పెట్టి, బ్రహ్మ తన లోకానికి వెళ్లిపోయాడు. పిల్లలు పెరుగుతూ పోయారు.
అథ కుమారోపి పార్శ్వేనాస్యాంకమారోప్య కలకలితలోచనో యత్కించిదువాచ
తర్వాత ఆ చిన్నారి, తండ్రి ఒడిలోకి ఎక్కి, కళ్ళు చలాకీగా మెరిసిస్తూ కొన్ని మాటలు అన్నాడు.
యాచమానమితస్తతో వీక్షమాణః తాత గచ్ఛేశయే తాత క్రీడామి తాతేత్యాదిపుత్రసుఖమనుభూయానుభూయ నిర్వృతిం యయౌ
ఇక్కడ అక్కడ చూస్తూ, 'తాత, నేను పడుకోనా? తాత, నేను ఆడుకుంటానా?' అని అడుగుతూ, కుమారుని ఆనందాన్ని అనుభవిస్తూ, తృప్తిగా ఉన్నాడు.
అథ కదాచిద్భోక్తుమాగతే రాజని రామచంద్రో బాలక్రీడాసక్తహృదయో బహుక్రీడనకరకమల ఉత్ప్లుత్య ధావమానో నరపతిపురఃస్థితమణిఖచితసువర్ణభాజనస్థమన్నం వామకరేణ గృహీత్వా రాజని చిక్షేప ఇదమపి రాజా సుఖాయ మేనే । ఏతాదృశాన్యన్యాని చకార రామచంద్రః
ఒకసారి రాజు భోజనానికి వచ్చినప్పుడు, బాలక్రీడలో మునిగిపోయిన హృదయంతో, ఎన్నో బొమ్మలు చేతుల్లో పట్టుకుని, రాముడు ఎగిరిపడి పరుగెత్తి, రాజు ముందు ఉన్న రత్నాలతట్టలోని అన్నాన్ని ఎడమ చేతితో తీసుకుని రాజుపై వేసాడు. రాజు దీనినీ ఆనందంగా భావించాడు. ఇలాంటి మరెన్నో చేష్టలు రామచంద్రుడు చేశాడు.
అథ కదాచిత్క్రీడమానే రామే వాత్యా రామమపాతయద్రామశ్చ రుదన్నపతత్
ఒకసారి రాముడు ఆడుకుంటున్నప్పుడు, ఒక్కసారిగా వచ్చిన బలమైన గాలి రాముని కింద పడేసింది. రాముడు ఏడుస్తూ నేలపై పడిపోయాడు.
ఏతస్మిన్నంతరే బ్రహ్మరాక్షసో రామమగృహ్ణాద్రామశ్చ మూర్చ్ఛామాప
అదే సమయంలో ఒక బ్రహ్మరాక్షసుడు రాముని పట్టుకున్నాడు. రాముడు స్పృహ కోల్పోయాడు.
అథ సహచరో బాల ఇతస్తతో రోరూయమాణో రామం తథావిధం రాజ్ఞే వ్యజ్ఞాపయత్
అప్పుడు రాముని తోడుగా ఉన్న చిన్నవాడు, ఇక్కడ అక్కడ అరుస్తూ, రాముని ఆ స్థితిని రాజుకు తెలియజేశాడు.
అథ రాజా రామమాదాయ వసిష్ఠమాహ కిమిదం రామస్యేతి పప్రచ్ఛ
తర్వాత రాజు రాముని తీసుకుని వసిష్ఠుని వద్దకు వెళ్లి, 'రామునికి ఏమైంది?' అని అడిగాడు.
అథ వసిష్ఠో భస్మాదాయాభిమంత్ర్య బ్రహ్మరాక్షసం మోచయామాస
వసిష్ఠుడు బస్మాన్ని తీసుకుని, మంత్రాలు పఠించి, రాముని బ్రహ్మరాక్షస బంధనంనుంచి విముక్తం చేశాడు.
పప్రచ్ఛ కో భవానితి స చాహాహం వేదగర్వితో బ్రాహ్మణో బహుశః పరధనమపహృత్య బ్రహ్మరాక్షసో జాతో మే నిష్కృతిం విచారయ
వసిష్ఠుడు అడిగాడు: 'నువ్వెవరు?' అప్పుడు ఆ బ్రహ్మరాక్షసుడు ఇలా అన్నాడు: 'నేను వేదపఠనంలో గర్వపడిన బ్రాహ్మణుణ్ని. చాలా మందికి చెందిన ధనం దోచుకున్నాను. అందుకే బ్రహ్మరాక్షసుడిగా జన్మించాను. నాకు ఏయే ప్రాయశ్చిత్తాలు చేయాలో చెప్పండి.'
వసిష్ఠ ఉవాచ- ఇదానీమితః పరమేకవర్షశతోపభోగ్యం రాక్షసత్వం నరకం భాగీరథీస్నానమేకం శివాయ బిల్వపత్రశతం సమర్ప్య తతః స్నాత్వా పాపాద్విముక్తో భవసీతి
వసిష్ఠుడు అన్నాడు: 'ఇప్పటినుంచి నువ్వు వంద సంవత్సరాలు రాక్షసుడిగా ఉండాలి. ఆ తరువాత భాగీరథీ నదిలో స్నానం చేసి, శివునికి వంద బిల్వదళాలు సమర్పించి, మళ్లీ స్నానం చేస్తే పాపాలనుండి విముక్తి పొందుతావు.'
కదాచిత్తాదృశం కృతపుణ్యం తవ పదం ప్రయచ్ఛామి తదుపరిశిష్టాం గతిం భజేతి వసిష్ఠవాక్యమాకర్ణ్య బ్రహ్మరాక్షసో వసిష్ఠోపదిష్టపుణ్యవశాద్దివ్యశరీరో భూత్వా నమస్కృత్వా స్వర్గం జగామ
కొన్నిసార్లు ఇలాంటి పుణ్యాన్ని చేసినవారికి నేను పై స్థానం ఇస్తాను. ఆ తరువాత ఇంకా ఉన్నతమైన స్థితిని పొందుతావు. వసిష్ఠుని మాటలు విని, ఆ బ్రహ్మరాక్షసుడు వసిష్ఠుడు చెప్పిన పుణ్యఫలంతో దివ్యశరీరాన్ని పొంది, నమస్కరించి స్వర్గానికి వెళ్లిపోయాడు.
అథ రామం ప్రాప్తేకాలే ఉపనీయ వసిష్ఠో వేదానధ్యాపయామాస షడంగాని మీమాంసాద్వయం నీతిశాస్త్రం చాధ్యాపయామాస
తర్వాత సరైన సమయం వచ్చినప్పుడు వసిష్ఠుడు రామునికి ఉపనయనం చేసి, వేదాలు, వాటి ఆరు ఉపాంగాలు, రెండు మీమాంసా శాస్త్రాలు, నీతి శాస్త్రాన్ని బోధించాడు.
అథ ధనుర్వేదమాయుర్వేదం భరత గాంధర్వ వాస్తు శాకున వివిధయుద్ధశాస్త్రాణి చ
తరువాత రామునికి ధనుర్వేదం, ఆయుర్వేదం, భరత కళలు, సంగీతం, వాస్తు శాస్త్రం, శాకున శాస్త్రం, వివిధ యుద్ధ శాస్త్రాలను బోధించాడు.
అథ వివాహం కర్తుకామేన రాజ్ఞా దశరథే నానానాదేశజనపతీన్ప్రతి దూతాః ప్రేరితాః
తర్వాత వివాహం జరిపించాలనే కోరికతో దశరథ మహారాజు వివిధ దేశాలు, ప్రాంతాలకు దూతలను పంపించాడు.
అథ కశ్చిచ్ఛీఘ్రమాగత్య రాజానమిదమబ్రవీత్
అప్పుడొకరు త్వరగా వచ్చి రాజును ఇలా ఉద్దేశించి చెప్పారు:
రాజన్విదర్భదేశాధిపతిర్విదేహోనామ రాజా తస్య పుత్రీ వైదేహీ హోమలబ్ధారూపేణ లక్ష్మీసమా సర్వలక్షణసంపన్నా రామయోగ్యా విద్యతే స చ తాం దాతుం రాజా రామాయోద్యతః తద్గమ్యతాం శీఘ్రమితి
'మహారాజా! విదర్భదేశాధిపతి విదేహుడు అనే రాజు ఉన్నాడు. అతనికి వైదేహి అనే కుమార్తె ఉంది. ఆమె హోమఫలంగా జన్మించింది, లక్ష్మీదేవిని పోలి అందంగా ఉంది, అన్ని శుభలక్షణాలతో రామునికి తగినవారు. ఆ రాజు ఆమెను రామునికి ఇచ్చేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నాడు. మీరు త్వరగా అక్కడికి వెళ్లండి.'
బాలికాశ్చ విద్యుల్లతాంశుశోధితగాత్రయష్టయ ఉద్భిన్నకుచకమలకుడ్మలవివిధహారోపశోభివక్షసో యత్కించిద్భాషిణ్యోఽతిచపలమృదుగతయో వృద్ధవనితాశ్చాగచ్ఛన్
బాలికలు మెరిసే మెరుపులాంటి సన్నని శరీరాలతో, మొలకెత్తుతున్న వక్షోజాలతో, వివిధ హారాలతో అలంకరించబడి, తక్కువగా మాట్లాడుతూ, మృదువుగా, చురుకుగా నడుస్తూ, వృద్ధ మహిళలు కూడా అక్కడికి వచ్చారు.
అథ పాదసంచారిణం బాలచంద్ర సంకాశదర్శనం బింబాధరమున్నతతిలప్రసూననాసం పురశ్చూలికాలంబమాన-రత్నపత్రకం శ్రవణలోలలంబమానకుండలం వక్షఃస్థలవిచలిత స్థూలముక్తాహారం విలసత్కార్తస్వరో బ-హ్వలయం సింజన్మణికంకణరత్నాంగులీయకం హేమమణిరచితశ్రోణిసూత్రం సింజన్ననూపురోపశోభితపాదమంగులీయోపశోభితపాదమధ్యాంగులీయకం వజ్రాంకుశసరోజలాంఛనశోభితోరుపాదతలం తూణీరసదృశ జంఘం కరికరసదృశోరుం విస్తృతజఘనం సూక్ష్మమధ్యంవర్తులావర్తకం గంభీరనాభిమింద్రనీలశిలావిశా-ల వక్షఃస్థలం కంబుగ్రీవంచంద్రబింబసదృశవదనమర్ద్ధచంద్ర సదృశలలాటం నీలకుటిలకుంతలం క్రోడాసక్తంధూలిభిరాపాండురం ఫుల్లపద్మదలారక్తవిలోలలోచనం మహేశ్వరమివోద్ధూలితభూతిం మహేశ్వరమివ దిగంబరం రామం కుమారం రాజా దశరథో దృష్ట్వా హర్షపరిపూర్ణహృదయః పుత్రమాలింగ్య చుంబిత్వా వక్షస్యాలిలింగ దృఢమ్
తర్వాత, చిన్నారి రాముడు నడకలో అందంగా, ముఖం బాలచంద్రుడిలా, పెదాలు బింబఫలంలా, ముక్కు ఎత్తుగా, నుదుటిపై రత్నపట్టిక మెరిసేలా, చెవులలో కుండలాలు ఊగుతూ, ఛాతీపై ముత్యాలహారం, చేతుల్లో బంగారు వలయాలు, వేల్లల్లో రత్నాల ఉంగరాలు, నడుము మీద బంగారు మణిపట్ట, పాదాలలో నూపురాలు, మద్యవేలు ఉంగరాలు, పాదతలంలో వజ్రం, అంకుశం, పద్మం గుర్తులు, తొడలు తుణీరు లాంటివి, కాళ్లు ఏనుగు కాళ్లలా, నడుము సన్నగా, నాభి లోతుగా, ఛాతీ నీలమణిపట్టలా, మెడ శంఖంలా, ముఖం చంద్రబింబంలా, నుదురు అర్ధచంద్రంలా, జుట్టు నీలంగా, వంకరగా, ఆడుకుంటూ దుమ్ముతో తెల్లగా, కళ్ళు పూలదళంలా ఎర్రగా, మహేశ్వరుడిలా విభూతి పూసుకున్నట్టు, దిక్కులు వస్త్రమై ధరించినట్టు, రాముని చూసిన రాజు దశరథుడు ఆనందంతో హృదయం నిండిపోయి, కుమారుని ఆలింగనం చేసి, ముద్దుపెట్టి, గట్టిగా ఒడిలోకి తీసుకున్నాడు.
అథ వసిష్ఠాదీన్ప్రేషయామాస తే చ తత్ర గత్వా తాం చ నిరీక్ష్య లగ్నం నిశ్చిత్యాయోధ్యామేత్య రాజానముక్త్వా రామసహితాః పృథివీపతిసమేతాః శీఘ్రం వివిధ కరి తురగ శకట శిబికాందోలికాభిరతిసుభగరూపభోగవిలాసక్రియానిపుణా విదితవివిధచేష్టాగంధర్వాః కామశాస్త్రసుకుశలాః మృదుకఠినపృథుపయోధరాసన్న కంఠాః స్థూలసూక్ష్మలలాటబింబదశనచ్ఛదముఖపంకజాః కుటిలకుంతలదీర్ఘకేశధమ్మిల్లాః కనకపత్రకర్ణాః స్నానచేష్టయోత్థితరోమశోభిత జపాకుసుమరక్తదశనా విశదవిస్ఫురచ్ఛఫరీలోచనాః శుక్తికాసదృశశ్రవణాః నక్షత్రసదృశస్థూలముక్తాఫలోపశోభితనాసాపుటా ముకురసదృశకపోలాస్తిలప్రసూననాసికా ఆనమ్రమధ్యప్రదేశచూచుకా ఇంద్రగోపప్రతీకాశాధరపుటదశనక్షతాః సమదీర్ఘకాంగప్రదర్శనాస్థితసర్వప్రదేశవర్తులా నాతిమాంసలాః పిండకాగ్రంథినీవ్యోవలితబాహుమూలా అనతిచిరకాలోత్థితరోమతయా హరిద్రా వర్ణతయా చ కర్ణికారదలసదృశబాహుమూలా మృదుస్నిగ్ధవర్తులసూక్ష్మమధ్యప్రదేశాః కఠినస్థూలవర్తులామగ్నచూచుకపరస్పరస్థానాక్రమణస్పర్ద్ధి పయోధరమధ్యలబ్ధపదకపయోధరోపరిచంచలవివిధమణిమయ హారోపశోభిత వక్షఃస్థలాః పయోధరపరితో లబ్ధపదతయా తరుణదృష్టిపరమ్పరతయా అసమానయానాభికూపోపరితన రోమరాజ్యోపశోభితోదరప్రదేశా భజ్యమాన మధ్యస్థలీకరణఏవ వలీత్రయోపశోభిత ముష్టిగ్రాహ్యమధ్యాః కరికరోపమజఘనప్రదేశా అరోమసదృశమృదుస్నిగ్ధామలా సమజాన్వ్యః కదలీస్తంభసంనిభోరుయుగలా ఆమగ్నజానుకృశకుశవర్తులపిండికారహితజంఘా ఆమగ్నగుల్ఫా ఆసూక్ష్మస్నిగ్ధా దీర్ఘదీర్ఘాంగులీ పాదానూపురరవాహ్వయమానమదనా హంసమతంగజగమనా దక్షిణాంగుష్ఠస్పర్శికచ్ఛాగ్రా ఉపరికచ్ఛం నీవీం కృత్వా కరద్వయయుతా వస్త్రప్రదేశకంఠమప్రావృత్యా పరవసనపరిభాగా వృతస్తనవసనా పరభాగే వామాంస ఏవ దక్షిణపార్శ్వగతేన దశాభాగేన నాభిప్రాంతేన ప్రవేశితోపశోభితగాత్రయష్టయో యోషితో వివాహమంగలకర్మకరణాయానేకశ ఆగచ్ఛన్
అప్పుడు వసిష్ఠుడు తదితరులు అక్కడికి వెళ్లి, ఆమెను పరిశీలించి, శుభముహూర్తాన్ని నిర్ణయించి, అయోధ్యకు వచ్చి రాజుకు తెలియజేశారు. రాజు, రాముడు, ఇతర యువరాజులతో పాటు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు, శిబికలు, దోళలు, అనేక రకాల సుఖసౌకర్యాలు తెలిసిన సేవకులతో, గంధర్వ కళల్లో నిపుణులైన, కామశాస్త్రంలో ప్రావీణ్యం కలిగిన, మృదువైన, దృఢమైన, పుష్టిగా ఉన్న వక్షోజాలు, సన్నని మెడలు, విశాలమైన నుదురు, పద్మముఖాలు, వరుసగా ఉన్న దంతాలు, వంకరగా పొడవుగా ఉన్న జడలు, బంగారు చెవిపోగులు, స్నానం వల్ల మెరిసే శరీరాలు, జపా పుష్పంలా ఎర్రటి పెదాలు, స్పష్టమైన చేపలాంటి కళ్ళు, శంఖాకార చెవులు, నక్షత్రాల్లా ముత్యాల ముక్కుతో అలంకరించిన ముక్కు, అద్దంలా మెరిసే చెంపలు, తిలపువ్వులాంటి ముక్కు, కొద్దిగా వంగిన నడుము, ఇంద్రగోపాల్లా పెదాలు, సుదీర్ఘమైన అవయవాలు, వృత్తాకారమైన శరీర భాగాలు, మితమైన మాంసం, ఏనుగు సుంకాల్లా చేతులు, పసుపు రంగు మృదువైన చేతులు, దృఢమైన, వృత్తాకార వక్షోజాలు, మణిపూసల హారాలతో అలంకరించిన వక్షస్థలం, సన్నని నడుము, కరితో పట్టుకునేలా నడుము, ఏనుగు పిల్లలాంటి పిండిపదాలు, మృదువైన, స్వచ్ఛమైన, సమమైన మోకాళ్లు, అరటి కాండంలాంటి తొడలు, సన్నని కాలులు, దగ్గరగా ఉన్న మడమలు, పొడవైన వేళ్లు, మృదువైన పాదాలు, హంసలు, ఏనుగులు నడిచేలా నడక, కుడివైపు పెద్దవేలు నేల తాకేలా నడక, పై భాగంలో వస్త్రాన్ని పట్టుకుని, పై భాగాన్ని తెరిచి, దిగువ వస్త్రంతో వక్షోజాలను కప్పుకుని, శరీరాన్ని అలంకరించుకుని, వివాహ మంగళకార్యానికి అనేక మంది స్త్రీలు వచ్చారు.
అథ విదేహే పురతః క్రోశమాత్రే చూతవనికాయాం వివిధవిటపవిస్తరప్రదేశవివిధవిహంగకూజితా-కర్ణనదత్తకర్ణవనహరిణశావవత్యాం మహారజతనిర్మితోచ్చనీచప్రాసాదోపశోభితప్రదేశవివిధవిహంగాయాం హేమవల్కలసంవీతభసితో-ద్ధూలితశరీరజటిలమునిగణధ్యానోపాసనోపశోభితవృక్షమాలాయాం వివిధవిద్యధరవధూపయోధరభారాభిభూతవిచరితతరంగసరసీయుతాయాం సరస్తీరమిలితసైరంధ్రీయువతిభిరాహూయమాన తరుణజనాయాం నానావర్ణకుసుమసౌరభవాసితాశేషప్రదేశాయామితస్తతో రిరంసయా ప్రదర్శితస్ఫారశఫరీవిలోచనతరలచక్షుషా ప్రభావిలసితశరీరవేశ్యాజనాయాం వివిధాశ్చర్యయుతాయాం దశరథః సామాత్యపురోహితాభిరామరామాదిపుత్రసహితః సుఖమువాస
తర్వాత విదేహానికి దగ్గరగా ఒక క్రోశ దూరంలో ఉన్న మామిడి తోటలో, అనేక రకాల చెట్లతో, పక్షుల కిలకిలారావంతో, అడవి జింక పిల్లలు వినిపించేలా, వెండి తోరణాలతో నిర్మించిన ఎత్తైన, తక్కువ ఇళ్లతో, బస్మం, వల్కలాలు ధరించిన మునులు ధ్యానంలో మునిగిన చెట్ల మధ్య, విద్యాధర స్త్రీల వక్షోజాల తడిమిన అలలతో కూడిన సరస్సులతో, తీరాన యువతులు, సైరంధ్రీలు చేరిన చోట, రంగురంగుల పువ్వుల సువాసనతో పరిమళించిన ప్రదేశంలో, వేశ్యలు మెరిసే శరీరాలతో, అల్లరి చూపులతో, అనేక ఆశ్చర్యాలతో, దశరథుడు మంత్రులు, పురోహితులు, రాముడు మొదలైన కుమారులతో ఆనందంగా నివసించాడు.