శ్రమైరితి వదేద్యస్తు సంపూర్ణం తత్ఫలం నహి । క్వ పర్యంఙ్కః క్వ మే పత్నీ క్వ చ మే చ సుహృద్గృహమ్
ఇలా అలసట గురించి ఎవరైనా పదేపదే చెబితే వారికి ఫలితం పూర్తిగా లభించదు: 'నా మంచం ఎక్కడ? నా భార్య ఎక్కడ? నా స్నేహితులు, ఇల్లు ఎక్కడ?' అని ఆవేదన చెందితే ఫలితం తగ్గిపోతుంది.
స్వపామి ప్రాంతరే భూమౌ కథం వాహం సమాగతః । ధనధాన్యాదివస్తూనాం కా గతిర్వా గృహే మమ
'నేను అడవిలో నేలపై పడుకుంటున్నాను; ఇక్కడికి ఎలా వచ్చాను? నా ఇంట్లో ధనం, ధాన్యం, ఇతర వస్తువుల పరిస్థితి ఏమిటి?' అని ఆందోళన పడకూడదు.
కియద్భిర్దివసైర్భూయో గమిష్యామ్యహమాలయమ్ । ఇతి చింతాకులా యే చ పథి గచ్ఛంతి మానవాః
'మళ్లీ ఇల్లు చేరేందుకు ఇంకా ఎన్ని రోజులు పడుతుందో?' అని ఆలోచనలతో బాధపడుతూ ప్రయాణించే వారు,
గంగాస్నానఫలం తేషాం సంపూర్ణం న భవేద్ద్విజ । గఙ్గే గంతుం ప్రతీతీరే యాత్రేయం విహితా తవ
వారికి గంగాస్నాన ఫలం పూర్తిగా లభించదు, ఓ ద్విజులారా! గంగాతీరానికి చేరడానికే ఈ యాత్ర మీకు విధించబడింది.
నిర్విఘ్నాం సిద్ధిమాప్నోమి త్వత్ప్రసాదాత్సరిద్వరే । ఇమం మంత్రం సముచ్చార్య యాత్రాకాలే విశేషతః
ఓ నదులలో శ్రేష్ఠమైన గంగాదేవి! నీ కృపతో నాకు ఎలాంటి అడ్డంకులు లేకుండా సిద్ధి కలగాలి. ముఖ్యంగా యాత్ర సమయంలో ఈ మంత్రాన్ని జపించాలి.
హర్షితో నిలయాద్గచ్ఛేద్వైష్ణవైః సహ జైమినే । నాతివేగేన గంతవ్యం న తథా చ శనైః శనైః
ఓ జైమినీ! వైష్ణవులతో కలిసి ఆనందంగా ఇంటి నుంచి బయలుదేరాలి. ప్రయాణాన్ని చాలా వేగంగా కూడా, చాలా నెమ్మదిగా కూడా చేయకూడదు.
గఙ్గాయాత్రాసు కర్త్తవ్యం నాన్యత్కర్మ విచక్షణైః । గంగాతీరే ప్రయాగే తు వాణిజ్యప్రముఖాని చ
గంగాయాత్రలో జ్ఞానులు ఇతర పనులు చేయకూడదు. గంగాతీరంలో, ప్రయాగంలో వ్యాపారం వంటి పనులు కూడా మానాలి.
కార్యాణి కురుతే యస్తు తత్పుణ్యార్ద్ధం వినశ్యతి । జన్మజన్మార్జితం పాపం స్వల్పం వా యది వా బహు
అలాంటి పనులు చేసినవారికి పుణ్యం అర్ధంగా తగ్గిపోతుంది. ఎన్నో జన్మల్లో చేసిన చిన్నా, పెద్దా పాపాలు,
గంగాదేవీప్రసాదేన సర్వం మే యాస్యతి క్షయమ్ । ఇత్యుక్త్వా పరమప్రీతః ప్రాజ్ఞో గఙ్గాతటం వ్రజేత్
గంగాదేవి కృపతో అవన్నీ నాశనం అవుతాయి. ఇలా చెప్పి, పరమానందంగా, జ్ఞానులు గంగాతీరానికి చేరాలి.
దృష్ట్వా చ మాతరం గఙ్గామిమం మంత్రముదీరయేత్ । అద్య మే సఫలం జన్మ జీవితం చ సుజీవితమ్
తల్లి గంగను చూసిన వెంటనే ఈ మంత్రాన్ని చెప్పాలి: 'ఈ రోజు నా జన్మ ఫలించిందీ, నా జీవితం సార్థకమైంది.'
సాక్షాద్బ్రహ్మస్వరూపాం త్వామపశ్యమితి చక్షుషా । దేవి త్వద్దర్శనాదేవ మహాపాతకినో మమ
ఓ దేవి! నిన్ను నేను ప్రత్యక్షంగా బ్రహ్మస్వరూపిణిగా నా కన్నులతో చూచాను. నీ దర్శనంతోనే నా గొప్ప పాపాలు అంతా నశించిపోయాయి.
వినష్టమభవత్పాపం జన్మకోటిసముద్భవమ్ । ఇత్యుక్త్వా సకలం దేహం నిపాత్య పృథివీతలే
కోటికోట్ల జన్మల్లో పుట్టిన పాపం అంతా నశించిపోయింది. అలా చెప్పి, తన శరీరాన్ని భూమిపై పడవేశాడు.
ప్రణమేజ్జాహ్నవీం దేవీం భక్తిభావసమన్వితః । తతః స్రోతఃసమీపే చ బద్ధాఞ్జలిరిమం పునః
ఆ తరువాత, భక్తితో జాహ్నవీ దేవిని నమస్కరించాడు. ఆ వెంటనే ప్రవాహానికి దగ్గరగా చేతులు జోడించి మళ్లీ
పఠేన్మంత్రం భక్తిభావైః సుప్రీతో ద్విజసత్తమ । గంగే దేవి జగద్ధాత్రి పాదాభ్యాం సలిలం తవ
భక్తితో మంత్రాన్ని పఠించాడు. ఓ గంగా దేవి! జగత్తుకు తల్లి! నీ పాదాల నీటిని
స్పృశామీత్యపరాధం మే ప్రసన్నా క్షంతుమర్హసి । స్వర్గారోహణసోపానం త్వదీయముదకం శుభే
స్పర్శిస్తున్నాను. నా తప్పును క్షమించమని దయచేసి ప్రసన్నమై ఉండాలి. ఓ మంగళకరమైనవాడివి, నీ పవిత్రమైన నీరు స్వర్గానికి ఎక్కే మెట్టిలా ఉంది.
అతః స్పృశామి పాదాభ్యాం గంగే దేవి నమో నమః । తతస్తు మస్తకే ధృత్వా గాంగేయం వారి భక్తితః
అందుకే నీ పాదాలను నేను తాకుతున్నాను, ఓ గంగా దేవి! నీకు మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం. ఆ తరువాత, భక్తితో గంగాజలాన్ని తలపై ఉంచుకున్నాడు.
స్నానార్థం ప్రవిశేత్స్రోతః ప్రాజ్ఞో గంగేతి కీర్తయన్ । త్వత్కర్దమైరతిస్నిగ్ధైః సర్వపాపప్రణాశనైః
స్నానం చేయడానికి, జ్ఞానవంతుడు 'గంగా' అని పాడుతూ ప్రవాహంలో ప్రవేశించాడు. నీ మృదువైన మట్టితో, అది అన్ని పాపాలను తొలగిస్తుంది.
మయా సంలిప్యతే గాత్రం మాతర్మే హర పాతకమ్ । గఙ్గాకర్దమలిప్తాఙ్గో గఙ్గాగఙ్గేతి కీర్తయన్
ఓ తల్లీ! నా శరీరం నీ మట్టితో పూతబడింది, నా పాపాన్ని తొలగించు. గంగామట్టితో పూతబడి, 'గంగా, గంగా' అని జపిస్తూ
సర్వకల్మషనాశిన్యాం గఙ్గాయాం స్నానమాచరేత్ । భూయః పూర్వోక్తమన్త్రేణ గృహీత్వా మృత్తికాం తతః
అన్ని అపవిత్రతలను తొలగించే గంగానదిలో స్నానం చేయాలి. ఆ తరువాత, ముందుగా చెప్పిన మంత్రంతో మట్టిని తీసుకోవాలి.
వక్ష్యమాణేన మన్త్రేణ గృహీత్వా మృత్తికాం పునః । వక్ష్యమాణేన మంత్రేణ భక్తితః స్నానమాచరేత్
తర్వాత చెప్పబోయే మంత్రంతో మట్టిని మళ్లీ తీసుకొని, ఆ మంత్రాన్ని భక్తితో జపిస్తూ స్నానం చేయాలి.
బ్రహ్మస్వరూపే హే గఙ్గే స్నానమాచర్యతే మయా । త్వదీయే నిర్మలే తోయే యథోక్తఫలదా భవ
ఓ గంగా! బ్రహ్మస్వరూపిణివి, నీ పవిత్రమైన నీటిలో నేను స్నానం చేస్తున్నాను. నీవు చెప్పిన ఫలితాన్ని నాకు ప్రసాదించు.
తతో నిజేచ్ఛయా విప్ర గఙ్గాయాం లోకమాతరి । స్నానం సమాచరేత్ప్రాజ్ఞో గఙ్గానారాయణం స్మరన్
తర్వాత, తన ఇష్టానుసారం, ఓ బ్రాహ్మణా! జ్ఞానవంతుడు లోకమాత అయిన గంగానదిలో స్నానం చేస్తూ, గంగా నారాయణుని స్మరిస్తాడు.
ఏవం స్నాత్వా తు గఙ్గాయాం గాత్రం వస్త్రేణ మార్జయేత్ । పరిధేయాంబరాంబూని గఙ్గాస్రోతసి న త్యజేత్
ఈ విధంగా గంగానదిలో స్నానం చేసిన తరువాత, తన శరీరాన్ని వస్త్రంతో తుడవాలి. స్నానానికి ఉపయోగించిన వస్త్రాలు, నీరు గంగానదిలో వదలకూడదు.
న దంతధావనం కుర్యాద్గఙ్గాగర్భే విచక్షణః । కుర్యాచ్చేన్మోహతః పుణ్యం న గఙ్గాస్నానజం లభేత్
ఓ వివేకవంతుడా! గంగానదిలోపల దంతధావనం చేయకూడదు. తెలియక చేసినా, గంగాస్నాన ఫలం లభించదు.
ప్రభాతేఽన్యత్ర తాం కృత్వా దంతకాష్ఠాదికక్రియామ్ । రాత్రివాసం పరిత్యజ్య గఙ్గాయాం స్నానమాచరేత్
ఉదయాన్నే, దంతధావనం వంటి పనులు వేరే చోట చేసుకోవాలి. రాత్రి నివాసాన్ని వదిలి, గంగానదిలో స్నానం చేయాలి.
బాహ్యభూమిమగత్వా యో గఙ్గాయాం స్నానమాచరేత్ । గఙ్గాస్నానఫలం సోఽపి సంపూర్ణం చ లభేన్నహి
బయట భూమిపైకి వచ్చకుండా గంగానదిలో స్నానం చేసినవాడు, గంగాస్నాన ఫలాన్ని పూర్తిగా పొందడు.
స్నాత్వా చ గఙ్గామృత్పుండ్రం స్థానే స్థానే నయేద్బుధః । తతః స్థిరమనాః కుర్యాద్విధినా తర్పణాదికమ్
స్నానం చేసిన తరువాత, జ్ఞానవంతుడు గంగామట్టిని శరీరంలోని వివిధ భాగాల్లో పెట్టాలి. ఆ తరువాత, స్థిరమైన మనస్సుతో నియమానుసారం తర్పణాది కర్మలు చేయాలి.
గాఙ్గేయైరుదకైర్యస్తు కురుతే పితృతర్పణమ్ । పితరస్తస్య తృప్యంతి వర్షకోటిశతావధి
గంగానదిలోని నీటితో తర్పణం చేసినవాడికి, అతని పితృదేవతలు కోటి సంవత్సరాల వరకూ తృప్తి చెందుతారు.
గఙ్గాయాం కురుతే యస్తు పితృశ్రాద్ధం ద్విజోత్తమ । పితరస్తస్య తిష్ఠంతి సంతుష్టాస్త్రిదశాలయమ్ ౫౦ 7.9.
గంగానదిలో పితృదేవతలకు శ్రాద్ధం చేసే వారు, వారి పితృదేవతలు దేవతల లోకంలో సంతోషంగా ఉంటారు.
సమాప్య స్నానకర్మాణి గఙ్గాయాం సముపోషితః । దానం దేవార్చనం చైవ జయోఽన్యాశ్చ క్రియాస్తథా । కృతాస్తు యాస్తు గఙ్గాయాం క్షయస్తాసాం న విద్యతే
గంగానదిలో స్నానకర్మలు పూర్తిచేసి, ఉపవాసం ఆచరించి, అక్కడ దానం, దేవతారాధన, విజయప్రాప్తి వంటి ఇతర కర్మలు చేసినవాటికి ఎప్పుడూ నాశనం ఉండదు.