సర్వగంధసమోపేతో భోగీ చేష్టార్థసంయుతః । యథేష్టవర్తనో భూత్వా తతో జాయేత భూమిపః
అతడికి అన్ని రకాల సుగంధాలు, అనుభవాలు, కావలసిన వస్తువులు లభిస్తాయి. తన ఇష్టానుసారం జీవించి, తరువాత రాజు అవుతాడు.
కస్తూరీచందనం చంద్రమగరుద్వితయం తథా । పంచగంధం సమాఖ్యాతం సర్వకార్యేషు శోభనమ్
కస్తూరి, చందనం, కర్పూరం, రెండు రకాల అగరు — ఇవే అయిదు రకాల గంధాలు. ఇవి అన్ని కార్యాలలో శుభప్రదం.
విలిప్తపంచగంధేషు బ్రాహ్మణేషు మహాత్మసు । ఆసీనేషు తదాభ్యాగాద్బ్రాహ్మణః స్థవిరః కృశః
అయిదు రకాల గంధంతో అలంకరించబడిన మహాత్ములు అయిన బ్రాహ్మణులు కూర్చున్నప్పుడు, అక్కడికి వృద్ధుడు, క్షీణుడు అయిన బ్రాహ్మణుడు వచ్చాడు.
ఉన్మత్తవేషో దిగ్వాసా జరాజర్జ్జరితస్త్వరీ । ఖల్వాటః శ్వాసకాసీ చ బహుహిక్కీ క్షుధాన్వితః
వెర్రివేషంతో, దిక్కులు దుస్తులుగా ధరించి, వృద్ధాప్యంతో అలసిపోయి, ముండగా, ఊపిరాడక, దగ్గుతో, ఎక్కువగా హిక్కాతో, ఆకలితో బాధపడుతూ ఉన్నాడు.
లాలాస్నుతః శ్మశ్రుకూర్చశ్లేష్మానమ్రః స్ఖలత్పదః । ద్వ్యష్టవర్షా తథా నారీ సర్వాభరణభూషితా
నోరు తడిపోతూ, ముడతలు పడిన గడ్డంతో, కఫంతో వంగిపోయి, అడుగులు తడబడుతూ ఉన్నాడు. అలాగే, ఇరవై ఎనిమిదేళ్ల వయసున్న, అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన ఒక స్త్రీ కూడా ఉంది.
రూపలావణ్యసంయుక్తా లోకోత్కృష్టస్వరూపిణీ । పురుషాన్రూపసంయుక్తాన్వీక్షంతీ చ తతస్తతః
ఆమె రూపం, లావణ్యం కలిగి, లోకంలో అందరికన్నా అందంగా ఉంది. అందమైన పురుషులను అటు ఇటు చూస్తూ ఉంది.
గాయంతీ త్వథ నృత్యంతీ తం దృష్ట్వాహ సతీ పతిమ్ । ప్రబాధతే వృద్ధధవం శీఘ్రమేహి కృశాధమ
ఆమె పాడుతూ, నృత్యం చేస్తూ తన భర్తను చూసి, 'ఓ బీద వృద్ధుడా! త్వరగా రా, త్వరగా రా!' అని పలికింది.
ఆలంబ్య త్వత్కరం వృద్ధ దుఃఖితా నిత్యమస్మ్యహమ్ । భూషణం వసనం ఘ్రాణం స్రగ్విలేపనమేవ చ
నీ చేతిని పట్టుకుని, ఓ వృద్ధుడా! నేను ఎప్పుడూ బాధతోనే ఉన్నాను. ఆభరణాలు, వస్త్రాలు, పరిమళాలు, పూలమాలలు, లేపనాలు ఇవన్నీ—
హాసో గీతిస్తథా పానం మండనం శోభనం గృహమ్ । సర్వఋతుసమృద్ధిశ్చ కామస్యైవాభివృద్ధయే
నవ్వు, పాట, పానీయం, అలంకారం, అందమైన ఇల్లు, అన్ని కాలాల్లో సంపద—ఇవి అన్నీ మన కోరికలు పెరగడానికే ఉంటాయి.
సర్వేషామేవ కామానాం రతిరేకా ప్రయోజనమ్ । సుఖాని సర్వాణ్యేకత్ర రతిరేకత్ర చ స్థితా
అన్ని కోరికలకు ఒకే లక్ష్యం ఆనందమే. అన్ని సుఖాలు ఒకచోటే ఉంటాయి, ఆ ఆనందం కూడా అక్కడే ఉంటుంది.
తులయా తులితం సర్వం రతిః శతగుణాధికా । తన్మాదృశీ సమాసాద్య భవంతం కిం కరిష్యతి
అన్నీ తూకంలో వేసినా, ఆనందమే వంద రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటుంది. అలాంటి నిన్ను పొందిన నేను ఇంకేం చేయగలను?
ఇతి చాన్యాని వాక్యాని బ్రువాణా గృహ్య వై కరే । తదుత్తరమువాచేదం కిం కుర్మ్మో భాగ్యమీదృశమ్
ఇలా ఇంకా కొన్ని మాటలు చెబుతూ, అతని చేయి పట్టుకుని, అతను ఇలా అన్నాడు: 'మనం ఏం చేయగలం? మన అదృష్టం ఇలానే ఉంది.'
మా మారయ దురుక్త్యా త్వం మాం విజ్ఞాయాథ చేదృశమ్ । ఏతాదృశో ద్విజః ప్రాయాత్పార్వతీమందిరం తదా
'నన్ను ఇలాంటి వాడినని తెలుసుకుని, దుర్మార్గమైన మాటలతో నన్ను హతమార్చవద్దు.' అప్పుడు అలాంటి బ్రాహ్మణుడు పార్వతీ దేవి గృహానికి వెళ్లాడు.
అవిజ్ఞాయైవ గిరిజామిదం వచనమబ్రవీత్ । ద్విజ ఉవాచ- అన్నార్థినమిహ ప్రాప్తం విద్ధి మామతిథిం మునే
గిరిజను గుర్తించకుండా, అతడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ మునీశ్వరా! అన్నం కోసం వచ్చిన అతిథిని నన్ను గుర్తించు.'
భోజనావసరే ప్రాప్తం బ్రాహ్మణాన్న హి భోజయ । తద్భార్యావచనం ప్రాహ క్వ మునిర్యోషిదేవ హి
'భోజన సమయంలో వచ్చిన బ్రాహ్మణుడిని ఆకలితో వదిలిపెట్టకూడదు.' కానీ అతని భార్య ఇలా అంది: 'ఇక్కడ ముని ఎక్కడ ఉన్నాడు? ఇది ఒక మహిళ మాత్రమే.'
అంధస్య వచనం సర్వమేవమేతాదృశం దృఢమ్ । పార్వత్యువాచ- ప్రక్షాల్య చరణావేతమాసనే ఉపవేశయ
'ఆ అంధుని మాటలు ఎప్పుడూ ఇలాగే ఉంటాయి.' పార్వతీ ఇలా చెప్పింది: 'అతని పాదాలు కడిగి, ఆసనంపై కూర్చోబెట్టు.'
జాంబూనదకృతేతీవ భోజ్యేనాతర్పయద్ద్విజమ్ । సురత్నచషకోపేతమమృతం బ్రహ్మవాదినీమ్
జాంబునదపు పాత్రల్లో భోజనం పెట్టి, అమృతంతో కూడిన పానపాత్రలు ఇచ్చి, ఆ బ్రాహ్మణుడిని తృప్తిపరిచింది.
అరుంధతీమథాహూయ పర్య్యవేషయదంబికా । కలా చారుంధతీ చైవ అనసూయా పతివ్రతా
తర్వాత అంబికా అరుంధతిని పిలిచి సేవ చేయమంది. కల, అరుంధతి, పతివ్రత అయిన అనసూయ కూడా—
పరివేషం పదార్థానాం స్రగ్గంధాక్షతభూషణాః । అకుర్వన్నంబికావాక్యాత్షడ్రసానాం పృథక్పృథక్
పూలమాలలు, పరిమళాలు, అక్షతలు, ఆభరణాలతో అలంకరించి, అంబికా ఆజ్ఞతో ఆరు రుచుల వంటకాలను వేర్వేరుగా వడ్డించారు.
భుంజానేషు తు విప్రేషు దిగ్వాసా బ్రాహ్మణాకృతిః । క్షణేన బుభుజే సర్వం దాతుం నో శేకురంగనాః
బ్రాహ్మణులు భోజనం చేస్తుండగా, దిక్కులతో మాత్రమే కప్పుకున్న బ్రాహ్మణాకారుడొకడు ఒక్క క్షణంలో అన్నీ తిన్నాడు. ఆడవాళ్లు వడ్డించేందుకు వేగించలేకపోయారు.
అథ సా గిరిజా దేవీ స్వయం దాతుం ప్రచక్రమే । యథాదత్తమశేషం తు క్షణేనాశ్నాతి స ద్విజః
తర్వాత గిరిజా దేవి స్వయంగా వడ్డించసాగింది. ఏదైనా ఇచ్చిన వెంటనే ఆ బ్రాహ్మణుడు అన్నీ తిన్నాడు.
భాండస్థితమశేషం చ భోక్తుమైచ్ఛత్ప్రియా సహ । తథాంబికా సమాదాయ ప్రాదాదక్షయ్యమస్త్వితి
పాత్రల్లో మిగిలిన అన్నాన్ని తన ప్రియతో కలసి తినాలని అతడు కోరాడు. అప్పుడు అంబికా తీసుకుని, 'ఇది ఎప్పటికీ తరుగదు' అని ఇచ్చింది.
అథ వామకరేణాసౌ భోక్తుమైచ్ఛత్తతః సతీ । తత్రాప్యక్షయ్యమేవాస్తు తవాన్నమితి చార్పయత్
తర్వాత అతడు ఎడమచేతితో తినాలని ఆశించాడు. అప్పుడు కూడా ఆమె, 'నీ అన్నం ఎప్పటికీ తరుగదూ' అని వడ్డించింది.
కరాంతరమథోత్పాద్య భోక్తుమైచ్ఛద్ద్విజోత్తమః । ఏవం కరసహస్రం చ కృత్వైచ్ఛద్భోజనం ద్విజః
తర్వాత మరో చేయి పుట్టించి తినాలని ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడు కోరాడు. ఇలా వెయ్యి చేతులు చేసి, ఆ బ్రాహ్మణుడు భోజనం కోరాడు.
దత్త్వా దత్త్వా పునర్దేవీ సంతుష్టా న చ కోపనా । న చిత్తమన్యథాకర్తుం శక్యమస్యా ఇతి ద్విజః
పునః పునః ఇచ్చిన తరువాత కూడా, ఓ దేవీ, ఆమె సంతృప్తిగా ఉంటుంది, ఎప్పుడూ కోపపడదు; ఎవరు ప్రయత్నించినా ఆమె మనసు మారదు, ఓ ద్విజ.
ప్రక్షాల్య హస్తౌ చరణౌ హస్తార్పితసుగంధవాన్ । పార్వతీం వాక్యమాహేదం తోషితోహం వరం వృణు
తన చేతులు, కాళ్లు శుభ్రంగా కడిగి, చేతిలో సుగంధాలు పెట్టుకుని, ఆ బ్రాహ్మణుడు పార్వతిని ఇలా ఉద్దేశించి అన్నాడు: 'నేను సంతోషించాను — ఒక వరం కోరుకో.'
పార్వత్యువాచ- మమ దాతుం వరం శక్తో యది త్వం బ్రాహ్మణోత్తమ । వరేణ మమ కిం కార్య్యం శంకరో మే యతః పతిః
పార్వతి ఇలా చెప్పింది: 'ఓ బ్రాహ్మణోత్తమా! నీవు నాకు వరం ఇవ్వగలవని అనుకుంటే, నాకు వరం అవసరం ఏమిటి? శంకరుడు నా భర్తగా ఉన్నప్పుడు.'
తదాహ బ్రాహ్మణో దేవీం శంకరః కీదృశస్త్వితి । సదృశోఽసౌ త్వయా నో వా త్వద్యోగ్యో నాన్యథా భవేత్
అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణుడు దేవిని అడిగాడు: 'శంకరుడు ఎలాంటి వాడు? అతడు నీకు సమానమా లేదా? ఈ రోజు అతడు నీకు తగినవాడిగా ఉండాలి, వేరేలా కాదు.'
స్త్రీవల్లభత్వమప్యేవ రూపం దాక్ష్యం శుభాంగనా । నో చేదేతాదృశీ భార్య్యా మదధీనా కథం భవేత్
స్త్రీలకు ప్రియుడవడం, అందం, నైపుణ్యం — ఇవన్నీ ఉన్నా, ఓ మంగళకరమైనవాడా, భార్య ఇలాంటి వాడిగా లేకపోతే, ఆమె నాకెందుకు వశమవుతుంది?
పార్వత్యువాచ- త్వద్భార్య్యావచనం శ్రుత్వా తవ వాక్యం తథా ద్విజ । అపలాపస్త్వయం బ్రహ్మఞ్చ్ఛ్రుతం కింవా తథావిషమ్
పార్వతి ఇలా అడిగింది: 'నీ భార్య గురించి నీవు చెప్పిన మాటలు, నీ వాక్యాన్ని విని, ఓ బ్రాహ్మణా, ఇది నీవు తిరస్కరించడమా, లేదా నిజంగానే అలా ఉందా?'