నతిం యతిం కీర్తిముపాస్తిమాశ్రితా దాస్యం చ కైంకర్య్యమథ శ్రుతింవదాః । పంచాక్షరోక్తిం శతరుద్రియోక్తిం శివస్య కుర్వంతి న తే విచార్యాః
ఎవరైనా నమస్కారం, యోగం, కీర్తి, భక్తి, సేవ, లేదా వేదపఠనం, పంచాక్షరి మంత్రం, శతరుద్రియాన్ని ఉచ్చరిస్తే — వారిని ఎవరూ విచారించాల్సిన అవసరం లేదు.
మన్నామరుద్రాక్షవిభూతిధారణో మమాగ్రతో యస్తు పురాణవక్తా । సర్వేషు పాపేష్వపి తేషు సత్సు ప్రశాస్మ్యహం నైవ యమాధికారః
నా నామాన్ని, రుద్రాక్షను, విభూతిని ధరించి, నా ముందే పురాణాలను చదివేవారు — వారు ఎంత పాపులు అయినా, వారిపై నేను అధికారిని, యమునికి హక్కు లేదు.
యే చాపి పాపాన్వితమాయినో నరాః పరాన్నవస్త్రాదివధూభుజశ్చ । వారాణసీమృత్యుపరాశ్చ యే వై శ్రీశైలమర్త్యాశ్చ న తే విచార్యాః
ఎవరైనా పాపులు, మోసగాళ్లు, ఇతరుల ఆహారం, దుస్తులు, భార్యలను అనుభవించినా, వారణాసిలో లేదా శ్రీశైలంలో మరణించినవారు — వారిని విచారించాల్సిన పనిలేదు.
యూకాశ్చ దంశా అపి మత్కుణాశ్చ మృగాదయః కీటపిపీలికాశ్చ । సరీసృపా వృశ్చికశూకరాశ్చ కాశీమృతాః శంకరమాప్నువంతి
యూకలు, దోమలు, చెంగాళ్లు, జంతువులు, పురుగులు, ఎలుకలు, పాము, చెయ్యిపిట్టలు, పంది — వీరెవరైనా కాశీలో మరణిస్తే, వారు శంకరుని చేరుతారు.
ఇదం నామగృణన్ధ్యాయేద్యో వై హృత్పద్మమందిరే । త్రియంబకం విరూపాక్షం సోమం సోమార్ద్ధభూషణమ్
ఎవరైనా ఈ నామాన్ని జపిస్తూ, హృదయ పద్మ మందిరంలో త్రయంబకుడు, విరూపాక్షుడు, సోముడు, చంద్రభూషణుడు అనే రూపాన్ని ధ్యానిస్తే —
త్రినేత్రకం త్రయీనేత్రం సోమసూర్యాగ్నిలోచనమ్ । తం నమస్కృత్య దూరస్థో భవమృత్యో మమాజ్ఞయా
మూడు కళ్ళవాడు, చంద్రుడు, సూర్యుడు, అగ్ని కనులు కలవాడు — అతనికి దూరం నుండైనా నమస్కరిస్తే, మృత్యువు నా ఆజ్ఞ ప్రకారం ప్రవర్తిస్తాడు.
అథాకర్ణ్య శివప్రోక్తం మృత్యుస్తుష్టావ శంకరమ్ । నమస్తే దేవతానాథ నమస్తే దేవమూర్తయే
శివుడు చెప్పిన మాటలు విని, మృత్యువు శంకరుని స్తుతిస్తూ, 'దేవతల అధినాయకా! దేవమూర్తీ! నీకు నమస్కారం' అని అన్నాడు.
సర్వజ్ఞాయ నమస్తుభ్యం పశూనాం పతయే నమః । అథ దేవో మహాదేవో మృత్యుం ప్రాహ వరం వృణు
'సర్వజ్ఞుడవైనవాడా! పశుపతీ! నీకు నమస్కారం.' అప్పుడు మహాదేవుడు మృత్యువుతో, 'ఒక వరం కోరుకో' అని అన్నాడు.
స్తోత్రేణానేన తుష్టోస్మి మృత్యుర్వరమయాచత । త్వదీయం పాలయ విభో మాం చ శంకర పాపినమ్
ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించినందుకు నేను సంతోషించాను. మరణమా, నీవు ఒక వరం కోరుకో. ప్రభూ, నీదైనదాన్ని కాపాడు. శంకరా, పాపులైన నన్ను కూడా రక్షించు.
తథేత్యుక్త్వా మృత్యుమీశో గచ్ఛ వత్సేతి చాబ్రవీత్ । యమలోకం గతః సోపి యమాయాశేషముక్తవాన్
అప్పుడా ప్రభువు 'అలా జరగనీ' అని చెప్పి, 'పిల్లా, వెళ్ళు' అని మరణుడికి ఆజ్ఞాపించాడు. మరణుడు యమలోకానికి వెళ్లి, జరిగినదంతా యమునికి వివరించాడు.
శంభురువాచ- య ఇదం శృణుయాన్నిత్యం పుణ్యాఖ్యానమనుత్తమమ్ । విముక్తః సర్వపాపేభ్యో యాతి శంకరసన్నిధిమ్
శంభు ఇలా అన్నాడు — ఈ పవిత్రమైన ఉత్తమ కథను ఎవరైనా ప్రతిరోజూ వినితే, వారు అన్ని పాపాలనుండి విముక్తి పొంది శంకరుని సన్నిధిని చేరుతారు.
ఇతి శ్రీపద్మపురాణే పాతాలఖండే శివరాఘవసంవాదే ఏకాదశోత్తరశతతమోఽధ్యాయః
ఈ విధంగా శ్రీపద్మపురాణంలో పాతాళఖండంలో శివుడు, రాఘవునితో చేసిన సంభాషణలో నూట పదకొండవ అధ్యాయం ముగిసింది.
శంభురువాచ- అథాన్యదపి నిర్వచ్మి ప్రమదాఖ్యానముత్తమమ్ । సుతయా దేవరాతస్య యత్ప్రాప్తం నామకీర్తనాత్
శంభు ఇలా అన్నాడు — ఇప్పుడు నేను మరో గొప్ప కథను చెబుతాను. అది ప్రమదా అనే కథ. దానిని దేవరాతుని కుమార్తె నామస్మరణ వల్ల పొందింది.
దేవరాతసుతా బాలా కలా నామాతిరూపిణీ । ధనంజయసుతస్యాసీద్భార్యా శోణస్య ధీమతః
దేవరాతుని కుమార్తె బాలగా, కళ అనే పేరు కలిగి, అపూర్వ సౌందర్యవతిగా ఉండేది. ఆమె ధనంజయుని కుమారుడు, ధీమంతుడైన శోణుని భార్య అయింది.
తావుభౌ నియతౌ నిత్యం ధర్మ్మైకప్రవణౌ శుభౌ । లబ్ధవంతౌ నిధిమథో గంగాస్నానాయ తౌ గతౌ
వారు ఇద్దరూ ఎప్పుడూ ధర్మంలో నిబద్ధతతో, మంచితనంతో ఉండేవారు. ఒక నిధిని పొందిన తరువాత, గంగానదిలో స్నానం చేయడానికి వెళ్లారు.
ప్రవాహపతితే కూలే మృత్తికానయనాయతౌ । కూలాదాదాయ మృల్లోష్టం దృష్టవంతౌ మహాఘటమ్
నదీ ప్రవాహం ఉన్న ఒడ్డున, మట్టి తెచ్చేందుకు వారు వెళ్లారు. ఒడ్డున మట్టిని తీసుకున్నప్పుడు, వారు ఒక పెద్ద మట్టి గడిని చూశారు.
రాజతం చోర్ద్ధ్వపాషాణమథ శోణః ప్రియాం వచః । ఇదమాహ కథం కార్యం కిం కర్తవ్యం హి నో హితమ్
దానిలో వెండిపట్టీ, ఒక రాయి ఉన్నాయి. అప్పుడు శోణుడు తన ప్రియమైన భార్యను అడిగాడు — 'ఇది మనం ఎలా చేయాలి? మనకు ఏది మేలు చేస్తుందో చెప్పు.'
భార్యోవాచ- న నారీమతమాలంబ్య కించిత్కార్యం సమాచరేత్ । న చ నార్యా చరేద్గుహ్యమప్రియం వాథ కించన
భార్య ఇలా చెప్పింది — 'ఒక మహిళా అభిప్రాయాన్ని నమ్మి ఏ పనీ చేయకూడదు. అలాగే, ఒక మహిళా రహస్యంగా లేదా ఇష్టం లేని పనులు చేయకూడదు.'
యది నారీసమక్షం తు ద్రవిణం దృష్టిమాపతేత్ । వంచయీత తథా నారీ ఈదృశైర్వాక్యసంచయైః
ఒక మహిళా సమక్షంలో ధనం కనబడితే, ఆమె ఇలాంటి మాటలతో మోసం చేయగలదు.
అస్మాభిర్న హి సంప్రేక్ష్యం కిం వా తత్ర హి తిష్ఠతి । ద్రవిణం చేన్న సంప్రేక్ష్యం బాధోదర్కం భవిష్యతి
మనమది చూడకూడదు, అక్కడ ఏమి ఉందో కూడా ఆలోచించకూడదు. ఆ ధనాన్ని మనం చూడకపోతే, దాని వల్ల మనకు ఎలాంటి కష్టం రాదు.
అన్యాజ్ఞాతం తు యది చేత్కుతో జ్ఞానవినిశ్చయః । అప్రదృష్టస్త్విదానీం చేన్నిభృతః కోపి తిష్ఠతి
ఇతరులకు తెలియకపోతే, నిజంగా ఏమి జరిగిందో ఎలా తెలుసుకోగలం? ఇప్పటివరకు ఎవ్వరూ చూడకపోతే, ఎవరో ఒకరు గుప్తంగా చూస్తుండవచ్చు.
తిరోధానం న కించిచ్చేన్మాయయా కోపి తిష్ఠతి । న చేన్మాయా మనుష్యాణాం క్షేత్త్రపాలస్తు తిష్ఠతి
ఎవరూ దాచిపెట్టకపోతే, ఎవరో మాయతో అక్కడ ఉండవచ్చు. మనుషులలో మాయ లేకపోతే, పొలాన్ని కాపాడే వారు అక్కడ ఉండొచ్చు.
న హి చేద్భైరవశ్చేహ తిష్ఠతి బ్రహ్మరాక్షసః । న సోపి చేన్మహావిద్యా రాజ్ఞాం తత్ర భవిష్యతి
ఇక్కడ భైరవుడు లేకపోతే, బ్రహ్మరాక్షసుడు ఉండవచ్చు. అతడూ లేకపోతే, రాజులకు చెందిన గొప్ప మాంత్రికుడు అక్కడ ఉండొచ్చు.
న చ జానాతి చేద్రాజా వ్యవహారాదిసంభవః । స చేద్గూఢప్రకారేణ చోరబాధా భవిష్యతి
రాజు తెలియకపోతే, న్యాయపరమైన సమస్యలు కలగొచ్చు. తెలిసి ఉంటే, రహస్యంగా దొంగతనం జరుగుతుంది.
అప్రమత్తస్య భవతో మహానర్థో భవిష్యతి । ప్రాయేణార్థవతాం నౄణాం భోగలిప్సా ప్రజాయతే
నీవు జాగ్రత్తగా లేకపోతే, పెద్ద నష్టం కలుగుతుంది. సాధారణంగా ధనం ఉన్నవారిలో అనుభవాలపై ఆశ ఎక్కువగా పెరుగుతుంది.
భోగాద్భోగాంతరేచ్ఛా చ సర్వానుష్ఠాననాశినీ । జానాతి యది నారీ స్వం భావయోగగతం తథా
ఒక అనుభవం తర్వాత మరొక అనుభవం కోరిక కలుగుతుంది. అది అన్ని నియమాలను నాశనం చేస్తుంది. ఒక మహిళ తన మనసులోని భావాన్ని ఇలా తెలుసుకుంటే—
నారీ స్వతంత్రతామేతి రోషాల్లబ్ధప్రకాశినీ । రోషే విశ్వాసతాం యాతి తదా దోషః పురోదితః
స్త్రీ కోపంతో స్వతంత్రంగా మారి, తన అసలైన స్వభావాన్ని బయటపెడుతుంది. ఆ కోపంలో ఆమె నమ్మదగినదిగా మారినా, అప్పుడే ముందుగా చెప్పిన లోపం కలుగుతుంది.
విశ్వాసిని చ విశ్రంభః ప్రవాసో వాన్యచిత్తతా । విశ్రమ్భాజ్జాయతే స్త్రీణాం నానావిధవిచేష్టితా
ఎవరిని నమ్మితే వారితో స్నేహం, లేదా దూరం, లేక మనసు మారిపోవడం కలుగుతుంది. స్త్రీలకు స్నేహం వల్ల色色 రకాల ప్రవర్తనలు పుట్టుకొస్తాయి.
యం కంచిత్పురుషం దృష్ట్వా యువానం ప్రీతిరాపతేత్ । ప్రీత్యా సంజాయతే యోగో యోగాన్మైథునసంగతిః
ఏదైనా యువకుడిని చూసి ఆమెకు ప్రేమ కలిగితే, ఆ ప్రేమతో కలయిక జరుగుతుంది. కలయిక వల్ల శారీరక సంబంధం ఏర్పడుతుంది.
సతతం మైథునే జాతే విశ్రంభాంతరమాపతేత్ । భవతా వా తథా పూర్వం భుక్తేదానీం చ భుజ్యతే
పునఃపునః శారీరక సంబంధం జరిగితే, వేరే విధమైన స్నేహం కలుగుతుంది. నీవు ముందుగా అనుభవించినా, ఇప్పుడు మరొకరు అనుభవించినా, ఆమెను ఆస్వాదిస్తారు.