బలాఙ్గేష్వేవ లీనా సా సుమేరోః పూర్వవాహినీ । యస్యాస్తోయేన సంజాతా రత్నానాం కాంతిరుత్తమా
ఆమె అతని అవయవాల్లో కలిసిపోయి, సుమేరు పర్వతం నుంచి తూర్పు వైపు ప్రవహించింది. ఆమె నీటివల్ల రత్నాలకు అత్యుత్తమ కాంతి కలిగింది.
నారద ఉవాచ- అత్రోత్తరే మయా గత్వా కథితం సింధుసూనవే । త్వాం హంతు సర్వవీరేశ ప్రతిజ్ఞా శంభునా కృతా । శ్రుత్వేత్థం మద్వచో రాజంస్తతః పప్రచ్ఛ సోఽసురః
నారదుడు ఇలా అన్నాడు: అప్పుడక్కడికి వెళ్లి, సముద్రుని కుమారుడికి ఇలా చెప్పాను—'సర్వవీరుల అధిపతీ, శంభుడు నిన్ను సంహరించేందుకు ప్రతిజ్ఞ చేశాడు.' రాజా, నా మాటలు విని ఆ అసురుడు నన్ను అడిగాడు.
జాలంధర ఉవాచ-। కిమస్తి శూలినో గేహే రత్నజాతం మహామునే । తన్మమాచక్ష్వ సకలం నాస్తి యుద్ధం నిరామిషమ్
జాలంధరుడు ఇలా అన్నాడు: మహామునీ, త్రిశూలధారి ఇంట్లో ఏమైనా విలువైన రత్నాలు ఉన్నాయా? నాకు అన్నీ చెప్పు. బహుమానం లేకుండా యుద్ధం జరగదు.
నారద ఉవాచ-। భూతిర్గాత్రే వృషో జీర్ణః ఫణినోంఽగే గలే విషమ్ । భిక్షాపాత్రం కరే పుత్రౌ గజానన షడాననౌ
నారదుడు ఇలా అన్నాడు: అతని సంపద అంటే శరీరంపై బస్మం, పాత ఎద్దు, మెడలో పాములు, గొంతులో విషం, చేతిలో భిక్షాపాత్ర, కుమారులు గజాననుడు, షడాననుడు.
ఇత్యాది విభవస్తస్య యదన్యత్తన్నిబోధ మే । తనయా గిరిరాజస్య విశాలా హ్యున్నతస్తనీ
ఇంతటి అతని ఐశ్వర్యం. ఇంకా ఏమి ఉందో విను. అతని భార్య హిమవంతుని కుమార్తె, విస్తారమైన నడుము, ఎత్తైన వక్షోజాలు కలిగినవారు.
దగ్ధస్మరోఽపి భగవాన్యస్యారూపేణ మోహితః । మహేశో యద్వినోదాయ కురుతే నిత్య కౌతుకమ్
కామదేవుడు అతని చేతి కాలిపోయినా, ఆమె రూపానికి ఆయనే మాయలో పడ్డాడు. మహేశ్వరుడు తన ఆనందార్థం ఎప్పుడూ కొత్త కొత్త వినోదాలు చేస్తుంటాడు.
నృత్యన్గాయంశ్చ తాఞ్ఛంభుః స్వయం భవతి హాసకః । సా పార్వతీతి విఖ్యాతా సౌందర్యావధి దైవతమ్
శంభుడు ఆమె కోసం తానే నాట్యం చేసి, పాటలు పాడి, నవ్వించే వాడవుతాడు. ఆమె పార్వతీగా ప్రసిద్ధి చెందినది, దేవతల్లో అందానికి పరమావధి.
వృందా వరాంగనా రాజన్నిమాశ్చాప్సరసః శుభాః । న చాప్నువంతి పార్వత్యాః షోడశీమపి తాం కలామ్
రాజా, వృందా అతి శ్రేష్ఠమైన స్త్రీ, ఈ అప్సరసలు అందంగా ఉన్నా, పార్వతీ అందానికి పదహారు వంతులలో ఒక్క వంతు కూడా చేరలేదు.
ఇత్యుక్త్వాహం మహీపాల జాలంధరమమర్షణమ్ । పశ్యతాం సర్వదైత్యానామంతర్ధానం గతః క్షణాత్
ఇలా చెప్పి, రాజా, నేను నారదుడు, జాలంధరుడిని అలాగే వదిలి, అందరు దైత్యులు చూస్తుండగానే క్షణంలో అంతర్ధానమయ్యాను.
అథ స ప్రేషయద్దూతం సింధుజః సింహికాసుతమ్ । క్షణేనాసాద్య కైలాసం దేవావాసమపశ్యత
ఆ సమయానికి, సముద్రుని కుమారుడు దూతగా సింహికా కుమారుణ్ని పంపాడు. అతడు క్షణంలో కైలాసాన్ని చేరి, దేవతల నివాసాన్ని చూశాడు.
అత్రాంతరే హరిర్భీమమాపృచ్ఛ్య తు తదా హరమ్ । జగామాలక్షితస్తూర్ణం క్షీరాబ్ధిం భేదశంకయా
ఇంతలో హరి, భీముని సెలవు తీసుకుని, హరుని దగ్గరకు వెళ్లి, ఎవరికీ తెలియకుండా త్వరగా పాలు సముద్రానికి వెళ్ళాడు, ఏదైనా విఘాతం జరిగిందేమో అనుమానంతో.
దదర్శ రాహుర్భవనం శంకరస్యాతిదీప్తిమత్ । ఆత్మానమాత్మనా వీక్ష్య కిమిత్యాహ సువిస్మితః
రాహువు శంకరుని అతి ప్రకాశవంతమైన గృహాన్ని చూశాడు. తన ప్రతిబింబాన్ని చూసి, అతడు ఆశ్చర్యంతో, 'ఇది ఏమిటి?' అని అడిగాడు.
ప్రవేష్టుకామో బలిభిర్ద్వారి ద్వాస్థైర్నిరోధితః । యత్నవాన్స నిషిద్ధోఽపి తదా తే ప్రోద్యతాయుధాః
లోపలికి వెళ్లాలని ప్రయత్నించగా, బలమైన, ఆయుధాలు ధరించిన ద్వారపాలకులు అతడిని అడ్డుకున్నారు. ఎంత ప్రయత్నించినా, వారు అనుమతించలేదు, ఆయుధాలు ఎత్తారు.
తాన్నివార్య గణాన్నందీ వ్యాజహార విధుంతుదమ్ । కస్త్వం కస్మాదిహాయాతః కిం కార్యం తవ బర్బర । బ్రూహి కార్యం గణా యావత్త్వాం న హన్యుర్భయావహాః
అప్పుడు నందీ, గణులను ఆపుతూ, చంద్రుని గ్రసించే వాడిని ఇలా అడిగాడు: 'నువ్వెవరు? ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చావు? నీ పని ఏమిటి, ముసలివాడా? నీ పని చెప్పు, లేకపోతే ఈ భయంకరమైన గణులు నిన్ను సంహరిస్తారు.'
రాహురువాచ-। దూతో జాలంధరస్యాహం త్వం మాం శర్వాంతికే నయ । న వాచ్యమంతరే ద్వాస్థ మహారాజప్రయోజనమ్
రాహు ఇలా అన్నాడు — నేను జాలంధరుని దూతను. నన్ను శర్వుని ఎదుటికి తీసుకెళ్ళు. ద్వారపాలకా, రాజు పనికి వచ్చాను, ఇంకేమీ అడగవద్దు.
నందీ దూతోక్తమాకర్ణ్య నీలలోహితమాయయౌ । దండవత్ప్రణిపత్యాగ్రే స్థిత్వా శంకరమబ్రవీత్
దూత మాటలు విన్న నంది, నీలం, ఎరుపు రంగులతో ఉన్నవాడు, ముందుకు వచ్చి, శివుని ముందు నమస్కరించి నిలబడి ఇలా అన్నాడు.
సైంహికేయో మహారాజ ద్వారే తిష్ఠతి కార్యతః । స ప్రయాత్వథవాయాతు భవానాజ్ఞప్తుమర్హతి
మహారాజా, సింహిక కుమారుడు పని మీద ద్వారంలో నిలబడి ఉన్నాడు. అతడిని పంపించాలా, లోపలికి రప్పించాలా — మీరు చెప్పినట్టు చేస్తాను.
నందినోక్తమథాకర్ణ్య త్వరన్నివ మహేశ్వరః । సుప్తామంతఃపురాద్దేవీం ప్రస్థాప్య చ సఖీవృతామ్
నందిని మాటలు విన్న మహేశ్వరుడు, తడబడినట్టు, లోపల నిద్రిస్తున్న దేవిని ఆమె సఖులతో పాటు బయటకు పంపించాడు.
పశ్చాద్వాస్థం జగాదాథ నందిన్దూతం ప్రవేశయ । తతో హస్తే ప్రగృహ్యాముం దూతం నందీ మహాబలః
తర్వాత ద్వారపాలకునికి — 'నంది, దూతను లోపలికి రప్పించు' అని చెప్పాడు. వెంటనే బలవంతుడైన నంది ఆ దూతను చేయి పట్టుకుని తీసుకెళ్ళాడు.
ఆనయామాస దేవానాం మధ్యే శంభుమదర్శయత్ । తం దదర్శ తదా రాహుర్జటిలం నీలమాత్మని
అతడిని దేవతల మధ్యకు తీసుకెళ్ళి శంభువును చూపించాడు. అప్పుడే రాహు, జటాజూటంతో, నల్లని శరీరంతో ఉన్న శంభువును చూశాడు.
పంచవక్త్రం దశభుజం నాగయజ్ఞోపవీతినమ్ । దేవీవిరహితం మూర్ధ్ని చంద్రలేఖావిభూషితమ్
అతనికి అయిదు ముఖాలు, పది చేతులు, పాము యజ్ఞోపవీతం, దేవి లేని స్థితి, తలపై అర్ధచంద్రంతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు అని చూశాడు.
ఉచ్ఛ్వాసోచ్ఛ్వాసనిర్ముంచత్పృదాకుగణసేవితమ్ । సర్వదేవగణోపేతం సేవితం గణకోటిభిః
లోతుగా ఊపిరి తీసుకుంటూ, ప్రమథగణాలతో చుట్టుముట్టబడి, అన్ని దేవతా గణాలతో కూడి, అనేక గణ సమూహాల ద్వారా సేవింపబడుతున్నాడు.
ప్రాప్తం జ్ఞాత్వా తతో దూతం శంభురాలోక్య చాగ్రతః । ప్రాహ బ్రూహి తదా రాహుర్వక్తుం సముపచక్రమే
దూత వచ్చి తన ముందున్నాడని చూసిన శంభువు — 'చెప్పు' అన్నాడు. వెంటనే రాహు మాట్లాడటం ప్రారంభించాడు.
రాహురువాచ-। దేవ జాలంధరేణాహం ప్రేషితస్తవ సన్నిధౌ । తస్య శివవచః శ్రుత్వా మన్ముఖేన ద్రుతం కురు
రాహు ఇలా అన్నాడు — దేవా, జాలంధరుడు నన్ను నీ వద్దకు పంపాడు. అతని సందేశాన్ని నా నోటివెంట వినిపించి, త్వరగా చేయి.
గిరిశత్వం తపోనిష్ఠో నిర్గుణో ధర్మవర్జితః । తవ నాస్తి పితా మాతా వసు గోత్రాది వర్జితః
పర్వతాధిపతీ, నీవు తపస్సులో నిమగ్నుడవు, గుణరహితుడవు, ధర్మం లేనివాడు. నీకు తండ్రి, తల్లి, వంశం, కుటుంబం ఏదీ లేదు.
జాలంధరో మహాబాహుర్భుంక్తేఽసౌ భువనత్రయమ్ । తస్యైవ వశ్యస్త్వమపి తతశ్చోక్తం సమాచర
మహాబాహువైన జాలంధరుడు మూడు లోకాలను అనుభవిస్తున్నాడు. నీవు కూడా అతని వశములో ఉన్నావు. కాబట్టి అతను చెప్పినట్టు చేయు.
పురాణపురుషః కామీ వృషారూఢః కథం భవాన్ । ఏవం వదతి సంప్రాప్తౌ సుతౌ స్కందవినాయకౌ
పురాతనుడవైన నీవు, కాముడవు, వృషభాన్ని ఎక్కినవాడవు, ఇప్పుడు స్కందుడు, వినాయకుడు అనే ఇద్దరు కుమారులు ఎలా కలిగారు?
తస్మిన్కాలే దేవదేవో యతవాగంగమర్దనమ్ । చకార చ కరైర్వ్యస్తైర్వాసుకిర్భూతలేఽపతత్
అప్పుడు దేవదేవుడు నిశ్శబ్దంగా, తన అవయవాలను అదుపులో పెట్టుకుని, చేతులతో సంకేతం చేశాడు. వెంటనే వాసుకి భూమిపై పడిపోయాడు.
హేరంబవాహనస్యాఖోః పుచ్ఛం గ్రస్తమథాహినా । స్వపత్రం గ్రస్తమాలోక్య ముంచముంచేత్యువాచ హ
తర్వాత, హేరంబుని వాహనమైన ఎలుక పుంచి, పాము పట్టుకుంది. తన రెక్కను పట్టుకున్నట్టు చూసి, 'వదిలేయి, వదిలేయి' అని అరవసాగింది.
అత్రాంతరే స్కందవాహం క్షుబ్ధం వీక్ష్య మహాస్వరమ్ । తద్భయాద్వాసుకిర్గ్రస్తమాఖుపుచ్ఛమథోద్గిరత్
ఇదివరకు, స్కందుని వాహనం కలవరపడి, పెద్దగా అరవడం చూసి, భయంతో వాసుకి ఎలుక పుంచి వదిలేసింది.